มหาภารตะ · อัธยายะ 16.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
16.4.1
काली स्त्री पाण्डुरैर्दन्तैः प्रविश्य हसती निशि ।
स्त्रियः स्वप्नेषु मुष्णन्ती द्वारकां परिधावति ॥ १६.४.१ ॥
หญิงผิวคล้ำฟันขาวซีดเข้ามาในยามราตรี หัวเราะอยู่ วิ่งวนไปทั่วทวารกา ขโมยเอาสตรีไปในความฝัน
16.4.2
अग्निहोत्रनिकेतेषु वास्तुमध्येषु वेश्मसु ।
वृष्ण्यन्धकानखादन्त स्वप्ने गृध्रा भयानकाः ॥ १६.४.२ ॥
ในที่อยู่ของการบูชาด้วยไฟ ท่ามกลางลานบ้านและในเรือน ในความฝันอันน่าสะพรึงกลัว แร้งร้ายกินพวกวฤษณีและอันธกะ
16.4.3
अलङ्काराश्च च्छत्रं च ध्वजाश्च कवचानि च ।
ह्रियमाणान्यदृश्यन्त रक्षोभिः सुभयानकैः ॥ १६.४.३ ॥
เครื่องประดับ ฉัตร ธง และเกราะ ถูกเห็นว่ากำลังถูกพวกรากษสที่น่าสะพรึงกลัวยิ่งขนไป
16.4.4
तच्चाग्निदत्तं कृष्णस्य वज्रनाभमयोमयम् ।
दिवमाचक्रमे चक्रं वृष्णीनां पश्यतां तदा ॥ १६.४.४ ॥
จักรเหล็กนั้นของพระกฤษณะ ซึ่งพระอัคนีประทานให้และมีนามว่าวัชรนาภะ ได้พุ่งขึ้นสู่ท้องฟ้าขณะที่พวกวฤษณีกำลังมองดู
16.4.5
युक्तं रथं दिव्यमादित्यवर्णं ।
हयाऽहरन्पश्यतो दारुकस्य।
ते सागरस्योपरिष्टादगच्छ-
न्मनोजवाश्चतुरो वाजिमुख्याः ॥ १६.४.५ ॥
ขณะทารุกะกำลังมองดู ม้าได้พาเอารถทิพย์ที่เทียมไว้แล้ว มีสีดุจดวงอาทิตย์ไปเสีย ม้าชั้นนำทั้งสี่ตัวนั้น เร็วดุจความคิด ได้วิ่งข้ามมหาสมุทรไป
16.4.6
तालः सुपर्णश्च महाध्वजौ तौ ।
सुपूजितौ रामजनार्धनाभ्याम्।
उच्चैर्जह्रुरप्सरसश्च दिव्या ।
देवा ऊचुर्गम्यतां तीर्थयात्राः ॥ १६.४.६ ॥
ธงใหญ่สองผืนคือธงต้นตาลและสุบรรณ (ครุฑ) ซึ่งได้รับการบูชาอย่างดียิ่งจากพระรามและพระชนารทนะ ถูกนางอัปสรทิพย์หอบไปเสียงดัง และเหล่าเทพกล่าวว่า "ให้มันไปเถิด จงไปแสวงบุญที่ท่าศักดิ์สิทธิ์"
16.4.7
भगवद्दर्शनस्पर्शस्नेहैर्विततभोगिनः ।
दिवः प्रवेशानार्थं ते विमानैर्दिवमाययुः ॥ १६.४.७ ॥
ด้วยการได้เห็น การได้สัมผัส และความรักใคร่ของพระผู้ทรงพระภาค ผู้มีความสุขอันแผ่ไพศาล พวกเขาจึงขึ้นรถทิพย์มุ่งสู่สวรรค์เพื่อเข้าไปยังสวรรค์
16.4.8
ततो जिगमिषन्तस्ते वृष्ण्यन्धकमहारथाः ।
सान्तःपुरास्तदा तीर्थयात्रामैच्छन्नरर्षभाः ॥ १६.४.८ ॥
จากนั้น บรรดามหารถแห่งวฤษณีและอันธกะ ซึ่งปรารถนาจะจากไป พร้อมด้วยเหล่าสตรีในห้องใน บุรุษผู้ประเสริฐเหล่านั้นจึงปรารถนาจะจาริกแสวงบุญไปยังท่าศักดิ์สิทธิ์
16.4.9
ततो मनोहरा हृष्टाःक पेयं मांसं मधूनि च ।
बहु नानाविधं चक्रुस्त्वरिताः कालचोदिताः ॥ १६.४.९ ॥
จากนั้น บรรดาผู้มีใจเบิกบานและงดงามเหล่านั้น ถูกกาลเวลาเร่งเร้า จึงรีบจัดเตรียมสุรากเปยะ เนื้อ และน้ำผึ้ง รวมทั้งสิ่งต่าง ๆ มากมายหลากหลายชนิด
16.4.10
ततः सीधुषु सक्ताश्च निर्ययुर्नगराद्बहिः ।
यानैरश्वैर्गजैश्चैव श्रीमन्तस्तिग्मतेजसः ॥ १६.४.१० ॥
จากนั้น บรรดาผู้มีความรุ่งโรจน์และมีรัศมีแรงกล้า ซึ่งติดใจในสุรา ได้ออกจากเมืองไปด้วยยานพาหนะ ม้า และช้าง
16.4.11
ततः प्रभासे न्यवसन्यथोद्दिष्टं यथागृहम् ।
प्रभूतभक्ष्यपेयास्ते सदारा यादवास्तदा ॥ १६.४.११ ॥
จากนั้น ที่ประภาสะ พวกเขาก็พักอาศัย แต่ละคนในเรือนที่ถูกกำหนดไว้ ชาวยาทพทั้งหลายพร้อมด้วยภรรยา มีอาหารและเครื่องดื่มอุดมสมบูรณ์
16.4.12
निविष्टांस्तान्निशाम्याथ समुद्रान्ते स योगवित् ।
जगामामन्त्र्य तान्वीरानुद्धवोऽर्थविशारदः ॥ १६.४.१२ ॥
อุทธวะผู้รู้โยคะ ผู้ชำนาญในความหมาย เห็นพวกเขาตั้งหลักแหล่งอยู่ที่ชายฝั่งมหาสมุทรแล้ว จึงลาวีรชนเหล่านั้นและจากไป
16.4.13
तं प्रस्थितं महात्मानमभिवाद्य कृताञ्जलिम् ।
जानन्विनाशं वृष्णीनां नैच्छद्वारयितुं हरिः ॥ १६.४.१३ ॥
เมื่อผู้มีจิตใหญ่ผู้นั้นออกเดินทางและถวายความเคารพด้วยมือประนม หริ ผู้ทรงรู้ความพินาศของวฤษณี ไม่ปรารถนาจะห้ามไว้
16.4.14
ततः कालपरीतास्ते वृष्ण्यन्धकमहारथाः ।
अपश्यन्नुद्धवं यान्तं तेजसाऽऽवृत्य रोदसी ॥ १६.४.१४ ॥
จากนั้น บรรดามหารถแห่งวฤษณีและอันธกะ ซึ่งถูกกาลเวลาครอบงำ ได้เห็นอุทธวะกำลังจากไป รัศมีของท่านปกคลุมท้องฟ้าและแผ่นดิน
16.4.15
ब्राह्मणार्थेषु यत्सिद्धमन्नं तेषां महात्मनाम् ।
तद्वानरेभ्यः प्रददुः सुरागन्धसमन्वितम् ॥ १६.४.१५ ॥
อาหารที่เตรียมไว้สำหรับพราหมณ์ ผสมกลิ่นสุรา บุคคลผู้ยิ่งใหญ่เหล่านั้นได้มอบให้แก่ลิงทั้งหลาย
16.4.16
ततस्तूर्यशताकीर्णं नटनर्तकसंकुलम् ।
अवर्तत महापानं प्रभासे तिग्मतेजसाम् ॥ १६.४.१६ ॥
จากนั้น การดื่มฉลองอันยิ่งใหญ่ซึ่งคับคั่งด้วยเครื่องดนตรีนับร้อย และเต็มไปด้วยนักแสดงและนักเต้นรำ ก็ได้เกิดขึ้นที่ประภาสะ สำหรับบรรดาผู้มีรัศมีกล้า
16.4.17
कृष्णस्य सन्निधौ रामः सहितः कृतवर्मणा ।
अपिबद्युयुधानश्च गदो बभ्रुस्तथैव च ॥ १६.४.१७ ॥
ต่อหน้าพระกฤษณะ พระรามดื่มร่วมกับกฤตวรมัน ยุยุธานะ คท และพภรุก็ดื่มเช่นกัน
16.4.18
ततः परिषदो मध्ये युयुधानो मदोत्कटः ।
अब्रवीत्कृतवर्माणमवहास्यावमत्य च ॥ १६.४.१८ ॥
จากนั้น ท่ามกลางที่ประชุม ยุยุธานะผู้เมามายอย่างรุนแรง ได้เยาะเย้ยดูหมิ่นกฤตวรมัน แล้วพูดกับกฤตวรมันว่า
16.4.19
कः क्षत्रियो हन्यमानः सुप्तान्हन्यान्मृतानिव ।
तन्न मृष्यन्ति हार्दिक्य यादवा यत्त्वया कृतम् ॥ १६.४.१९ ॥
กษัตริย์องค์ใดเมื่อถูกตีแล้ว จะไปฆ่าผู้ที่กำลังนอนหลับอยู่ ราวกับคนตายแล้ว ข้าแต่หารทิกยะ พวกยาทพทั้งหลายจะไม่ยอมรับสิ่งที่ท่านได้กระทำ
16.4.20
इत्युक्ते युयुधानेन पूजयामास तद्वचः ।
प्रद्युम्नो रथिनांश्रेष्ठो हार्दिक्यमवमत्य व ॥ १६.४.२० ॥
เมื่อยุยุธานะกล่าวดังนี้แล้ว ประทยุมนะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่นักรบรถศึก ได้สรรเสริญคำพูดนั้น และดูหมิ่นหารทิกยะ...
16.4.21
ततः परमसंक्रुद्धः कृतवर्मा तमब्रवीत् ।
निर्दिशन्निव सावज्ञं तदा सव्येन पाणिना ॥ १६.४.२१ ॥
จากนั้น กฤตวรมันผู้โกรธจัดยิ่งจึงกล่าวกับเขา พลางชี้ด้วยมือซ้ายอย่างดูหมิ่นราวกับเป็นการเหยียดหยาม
16.4.22
भूरिश्रवाश्छिन्नबाहुर्युर्द्धे प्रायगतस्त्वया ।
वधेन सुनृशंसेन कथं वीरेण पातितः ॥ १६.४.२२ ॥
ภูริศรวัส แขนขาดแล้ว ได้สิ้นชีวิตในการรบ ท่านไปฆ่าวีรบุรุษผู้นั้นด้วยการสังหารอันโหดร้ายได้อย่างไร
16.4.23
इति तस्य वचः श्रुत्वा केशवः परवीरहा ।
तिर्यक्सरोषया दृष्ट्या वीक्षांचक्रे स मन्युमान् ॥ १६.४.२३ ॥
เกศวะผู้สังหารวีรบุรุษของข้าศึก ได้ยินถ้อยคำของเขาแล้ว ก็เหลือบมองเขาด้วยสายตาเฉียงอันเต็มไปด้วยความโกรธ ส่วนเขาผู้เต็มไปด้วยความกริ้วก็จ้องมอง
16.4.24
मणिः स्यमन्तकश्चैव यः स सत्राजितोऽभवत् ।
तां कथां श्रावयामास सात्यकिर्मधुसूदनम् ॥ १६.४.२४ ॥
อัญมณีสยมันตกะซึ่งเคยเป็นของสัตราชิต สาตยกีได้ให้มธุสูทนะฟังเรื่องราวนั้น
16.4.25
तच्छ्रुत्वा केशवस्याङ्कमगमद्रुदती तदा ।
सत्यभामा प्रकुपिता कोपयन्ती जनार्दनम् ॥ १६.४.२५ ॥
สัตยภามาได้ยินดังนั้น ก็ร้องไห้และโกรธจัด จึงไปนั่งบนตักของเกศวะ และยั่วยุชนารทนะ
16.4.26
तत उत्थाय सक्रोधः सात्यकिर्वाक्यमब्रवीत्। ॥ १६.४.२६ ॥
ลำดับนั้น สาตยกีลุกขึ้นด้วยความโกรธ แล้วกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
16.4.27
पञ्चानां द्रौपदेयानां धृष्टद्युम्नशिखण्डिनोः ।
एष गच्छामि पदवीं सत्येन च तथा शपे ॥ १६.४.२७ ॥
ข้าพเจ้าจะดำเนินตามทางของโอรสทั้งห้าของเทราปที และของธฤษฏทยุมนะกับศิขัณฑินมิใช่หรือ ข้าพเจ้าขอสาบานไว้ด้วยความจริงเช่นนั้น
16.4.28
सौप्तिके ये च निहताः सुप्ता येन दुरात्मना ।
द्रोणपुत्रसहायेन पापेन कृतवर्मणा ॥ १६.४.२८ ॥
บรรดาผู้ที่ถูกฆ่าขณะหลับในการสังหารหมู่ยามราตรี โดยคนชั่วร้ายผู้นั้น ด้วยความช่วยเหลือของโอรสของโทรณะ และกฤตวรมันผู้บาปหนา
16.4.29
समाप्तमायुरस्याद्य यशश्चैव सुमध्यते ।
इत्येवमुक्त्वा खङ्गेन केशवस्य समीपतः।
अभिद्रुत्य शिरः क्रुद्धश्चिच्छेद कृतवर्मणः ॥ १६.४.२९ ॥
"วันนี้ชีวิตและเกียรติยศของเขาได้สิ้นสุดลงแล้ว ดูก่อนสุมัธยา!" เมื่อกล่าวเช่นนี้แล้ว เขาก็โกรธจัด พุ่งออกจากข้างเกศวะ แล้วตัดศีรษะกฤตวรมันด้วยดาบ
16.4.30
तथाऽन्यानपि निघ्नन्तं युयुधानं समन्ततः ।
अभ्यधावद्धृषीकेशो विनिवारयितुं तदा ॥ १६.४.३० ॥
ลำดับนั้น หฤษีเกศะรีบเข้าไปห้ามยุยุธานะ ผู้กำลังฟาดฟันคนอื่นๆ อยู่รอบด้าน
16.4.31
एकीभूतास्ततः सर्वे कालपर्यायचोदिताः ।
भोजान्धका महाराज शैनेयं पर्यवारयन् ॥ १६.४.३१ ॥
ลำดับนั้น บรรดาชาวโภชะและอันธกะทั้งหมดรวมกันเป็นหนึ่งเดียว ถูกกาลเวลาผลักดัน ข้าแต่มหาราชา ได้ล้อมไศเนยะไว้
16.4.32
तान्दृष्ट्वा पततस्तूर्णमभिक्रुद्धाञ्जनार्दनः ।
न चुक्रोध महातेजा जानन्कालस्य पर्ययम् ॥ १६.४.३२ ॥
เมื่อเห็นพวกเขาพุ่งลงมาอย่างรวดเร็วด้วยความกริ้วจัด ชนารทนะผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ ก็มิได้โกรธ เพราะทรงรู้ถึงการผันเปลี่ยนของกาลเวลา
16.4.33
ते तु पानमदाविष्टाश्चोदिताः कालधर्मणा ।
युयुधानमथाभ्यघ्नन्नुच्छिष्टैर्भाजनैस्तदा ॥ १६.४.३३ ॥
พวกเขาถูกความมึนเมาจากสุราครอบงำ และถูกธรรมแห่งกาลเวลาผลักดัน ลำดับนั้นก็ใช้ภาชนะที่เหลือจากการกินดื่มฟาดยุยุธานะ
16.4.34
हन्यमाने तु शैनेये क्रुद्धो रुक्मिणिनन्दनः ।
तदनन्तरमागच्छन्मोचयिष्यञ्शिनेः सुतम् ॥ १६.४.३४ ॥
เมื่อไศเนยะถูกทำร้าย โอรสของรุกมิณีผู้โกรธเคือง ก็เข้ามาในทันที ตั้งใจจะช่วยโอรสของศินิให้พ้นภัย
16.4.35
स भोजैः सह संयुक्तः सात्यकिश्चान्धकैः सह ।
व्यायच्छमानौ तौ वीरौ बाहुद्रविणशालिनौ।
बहुत्वान्निहतौ तत्र उभौ कुष्णस्य पश्यतः ॥ १६.४.३५ ॥
เขาเข้าร่วมกับชาวโภชะ ส่วนสาตยกีเข้าร่วมกับชาวอันธกะ วีรบุรุษทั้งสองผู้รุ่งโรจน์ด้วยพละกำลังแขน ทั้งสองถูกฆ่าที่นั่นเพราะจำนวนของศัตรูที่มากกว่า ต่อหน้ากฤษณะ
16.4.36
हतं दृष्ट्वा च शैनेयं पुत्रं च यदुनन्दनः ।
एरकाणां ततो मुष्टिं कोपाज्जग्राह केशवः ॥ १६.४.३६ ॥
เมื่อเห็นไศเนยะและโอรสของตนถูกฆ่า เกศวะผู้เป็นที่รักของราชวงศ์ยาทพ ด้วยความโกรธจึงกำหญ้าเอรกะไว้หนึ่งกำมือ
16.4.37
तदभून्मुसलं घोरं वज्रकल्पमयोमयम् ।
जघान कुष्णस्तांस्तेनि येये प्रमुखतोऽभवन् ॥ १६.४.३७ ॥
หญ้านั้นกลายเป็นกระบองอันน่ากลัว เหมือนสายฟ้า ทำด้วยเหล็ก กฤษณะได้ฟาดด้วยกระบองนั้นใส่ผู้ที่ยืนอยู่แถวหน้า
16.4.38
ततोऽन्धकाश्च भोजाश्च शैनेया वृष्णयस्तथा ।
जघ्नुरन्योन्यमाक्रन्दे मुसलैः कालचोदिताः ॥ १६.४.३८ ॥
ลำดับนั้น ชาวอันธกะ ชาวโภชะ ชาวไศเนยะ และชาววฤษณิ ถูกกาลเวลาผลักดัน ต่างก็ฟาดฟันกันด้วยกระบองท่ามกลางเสียงโกลาหล
16.4.39
यस्तेषामेरकां कश्चिज्जग्राह कुपितो नृपः ।
वज्रभूतेव सा राजन्नदृश्यत तदा विभो ॥ १६.४.३९ ॥
ผู้ใดในพวกเขาที่โกรธจัดแล้วหยิบก้านเอรกะขึ้นมา ข้าแต่พระราชา ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่ ในขณะนั้นมันก็ปรากฏเหมือนสายฟ้า
16.4.40
तृणं च मुसलीभूतमपि तत्र व्यदृश्यत ।
ब्रह्मदण्डकृतं सर्वमिति तद्विद्वि पार्थिव ॥ १६.४.४० ॥
แม้แต่หญ้าก็ปรากฏเป็นกระบองที่นั่นด้วย ข้าแต่พระราชา ขอทรงทราบเถิดว่าทั้งหมดนี้เกิดขึ้นจากคำสาปของพราหมณ์
16.4.41
आविध्याविध्य ते राजन्प्रहरन्ति स्म तैस्तृणैः ।
तद्वज्रभूतं मुसलं व्यदृश्यत तदा दृढम् ॥ १६.४.४१ ॥
ข้าแต่พระราชา พวกเขาเงื้อแล้วเงื้ออีกแล้วฟาดด้วยหญ้าเหล่านั้น ครั้งนั้น กระบองนั้นก็ปรากฏขึ้นแข็งแกร่งดุจสายฟ้า
16.4.42
अवधीत्पितरं पुत्रः पिता पुत्रं च भारत ।
मत्ताः परिपतन्ति स्म योधयन्तः परस्परम् ॥ १६.४.४२ ॥
ข้าแต่ทายาทของภรตะ บุตรสังหารบิดา และบิดาสังหารบุตร คนเมามายต่างพุ่งเข้าต่อสู้กันเอง
16.4.43
पतङ्गा इव चाग्नौ ते निपेतुः कुकुरान्धकाः ।
नासीत्पलायने बुद्धिर्वधअयमानस्य कस्यचित् ॥ १६.४.४३ ॥
ดุจแมลงเม่าที่บินตกลงในกองไฟ พวกกุกุระและอันธกะก็ล้มลง ในบรรดาผู้ถูกฆ่านั้น ไม่มีใครคิดจะหนี
16.4.44
तत्रापश्यन्महाबाहुर्जानन्कालस्य पर्ययम् ।
मुसलं समवष्टभ्य तस्थौ स मधुसूदनः ॥ १६.४.४४ ॥
ที่นั่น ผู้มีแขนใหญ่ผู้รู้วาระแห่งกาลเวลา ได้ทอดพระเนตรอยู่ ท่านมธุสูทนะจับกระบองเหล็กไว้มั่นแล้วยืนอยู่
16.4.45
सांबं च निहतं दृष्ट्वा चारुदेष्णं च माधवः ।
प्रद्युम्नं चानिरुद्धं च ततश्चुक्रोध भारत ॥ १६.४.४५ ॥
ดูก่อนภารตะ เมื่อพระมาธวะทอดพระเนตรเห็นสามพะ จารุเทษณะซึ่งถูกฆ่าแล้ว และประทุมนะกับอนิรุทธะ พระองค์จึงทรงพิโรธขึ้น
16.4.46
गदं वीक्ष्य शयानं च भृशं कोपसमन्वितः ।
स निःशेषं तदा चक्रे शार्ङ्गचक्रगंदाधरः ॥ १६.४.४६ ॥
เมื่อทรงเห็นคทาที่นอนอยู่ พระองค์ก็เต็มด้วยความโกรธยิ่งนัก พระองค์ผู้ทรงถือธนูศารงค์ จักร และคทา ได้ทำลายล้างทุกสิ่งจนหมดสิ้นในครั้งนั้น
16.4.47
तं निघ्नन्तं महातेजा बभ्रुः परपुरंजयः ।
दारुकश्चैव दाशार्हमूवतुर्यन्निबोध तत् ॥ १६.४.४७ ॥
พระพับรุผู้มีรัศมีรุ่งโรจน์ ผู้ชนะเมืองของศัตรู และทารุกะ ได้กล่าวกับทายาทของทศารหะขณะที่พระองค์กำลังสังหารพวกเขาอยู่ จงฟังสิ่งที่เขาทั้งสองกล่าว
16.4.48
भगवन्निहताः सर्वे त्वया भूयिष्ठशो नराः ।
रामस्य पदमन्विच्छ तत्र गच्छाम यत्र सः ॥ १६.४.४८ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า บุรุษเกือบทั้งหมดถูกพระองค์สังหารไปแล้ว ขอให้เราตามรอยพระบาทของพระราม และไปยังที่ที่พระองค์ประทับอยู่เถิด