महाभारत · अध्याय 16.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
16.6.1
दारुकोपि कुरून्गत्वा दृष्ट्वा पार्थान्महारथान् ।
आचष्ट मौसले वृष्णीनन्योन्येनोपसंहृतान् ॥ १६.६.१ ॥
दारुक कुरूंकडे जाऊन, महारथी पांडवांना पाहून, मौसल युद्धात वृष्णी एकमेकांकडून नष्ट झाले, हे सांगू लागला.
16.6.2
श्रुत्वा विनष्टान्वार्ष्णेयान्सभोजान्धककौकुरान् ।
पाण्डवाः शोकसंतप्ता वित्रस्तमनसोऽभवन् ॥ १६.६.२ ॥
वृष्णिवंशीय, भोज, अंधक आणि कुकुर नष्ट झाले हे ऐकून पांडव शोकाने संतप्त व भयभीत मनाचे झाले.
16.6.3
ततोऽर्जुनस्तानामन्त्र्य केशवस्य प्रियः सखा ।
प्रययौ मातुलं द्रष्टुं नेदमस्तीति चाब्रवीत् ॥ १६.६.३ ॥
मग केशवाचा प्रिय सखा अर्जुन त्यांचा निरोप घेऊन मामाला भेटण्यासाठी निघाला; "हे खरे असूच शकत नाही" असेही तो म्हणाला.
16.6.4
स वृष्णिनिलयं गत्वा दारुकेण सह प्रभो ।
ददर्श द्वारकां वीरो मृतनाथामिव स्त्रियम् ॥ १६.६.४ ॥
हे प्रभो, तो वीर दारुकासह वृष्णींच्या निवासात जाऊन, पती मृत झालेल्या स्त्रीप्रमाणे असलेली द्वारका पाहता झाला.
16.6.5
याः स्म ता लोकनाथेन नाथवत्यः पुराऽभवन् ।
तास्त्वनाथास्तदा नाथं पार्थं दृष्ट्वा विचुक्रुशुः ॥ १६.६.५ ॥
पूर्वी लोकनाथ (कृष्ण)मुळे सनाथ असलेल्या त्या स्त्रिया आता अनाथ होऊन पार्थ (अर्जुन)ला पाहून मोठ्याने विलाप करू लागल्या.
16.6.6
षोडश स्त्रीसहस्राणि वासुदेवपरिग्रहाः ।
तासामासीन्महान्नादो दृष्ट्वैवार्जुनमागतम् ॥ १६.६.६ ॥
वासुदेव (कृष्ण)च्या सोळा हजार स्त्रिया होत्या; अर्जुन आलेला पाहताच त्यांच्यात मोठा आक्रोश उठला.
16.6.7
तास्तु दृष्ट्वैव कौरव्यो बाष्पेणापिहितेक्षणः ।
हीनाः कृष्णेन पुत्रैश्च नाशकत्सोभिवीक्षितुम् ॥ १६.६.७ ॥
त्यांना पाहताच कौरव्य (अर्जुन) यांचे डोळे अश्रूंनी झाकले गेले. कृष्ण आणि पुत्रांपासून वियुक्त झालेल्या त्या स्त्रियांकडे त्यांना नीट पाहवेना.
16.6.8
स तां वृष्ण्यन्धकजलां हयमीनां रथोडुपाम् ।
वादित्ररथघोषौघां वेश्मतीर्थमहाग्रहाम् ॥ १६.६.८ ॥
त्यांनी ती द्वारका पाहिली—वृष्णि आणि अंधक हेच जिचे जल, अश्व जिचे मासे, रथ जिच्या नावा, वाद्ये व रथांच्या घोषांचा प्रवाह, गृहे जिचे तीर्थ व महामकर.
16.6.9
रत्नशैवलसंघातां वज्रप्राकारमालिनीम् ।
रथ्यास्रोतोजलावर्तां चत्वरस्तिमितह्रदाम् ॥ १६.६.९ ॥
रत्नांचा समूह हेच जिचे शैवाल, वज्रप्राकारांची माला जिला शोभवते, रस्ते हेच जिचे प्रवाह व भोवरे, चौक हेच जिचे स्थिर डोह.
16.6.10
रामकृष्णमहाग्राहां द्वारकां सरितं तदा ।
कालपाशग्रहां भीमां नदीं वैतरणीमिव ॥ १६.६.१० ॥
राम व कृष्ण हेच जिचे महामकर, त्या द्वारका नदीला तेव्हा त्यांनी पाहिले—कालपाश हीच जिची पकड, भयंकर, जणू वैतरणी नदी.
16.6.11
ददर्श वासविर्धीमान्विहीनां वृष्णिपुङ्गवैः ।
गतश्रियं विरानन्दां पद्मिनीं शिशिरे यथा। ॥ १६.६.११ ॥
बुद्धिमान वासवी (अर्जुन) वृष्णिश्रेष्ठांवाचून ती (द्वारका) पाहती—श्रीहीन, आनंदहीन, शिशिरातील कमलसरोवरासारखी.
16.6.12
तां दृष्ट्वा द्वारकां पार्थस्ताश्च कृष्णस्य योषितः ।
सस्वनं बाष्पमुत्सृज्य निपात महीतले ॥ १६.६.१२ ॥
ती द्वारका आणि कृष्णाच्या त्या स्त्रिया पाहून पार्थ (अर्जुन) आक्रंदत अश्रू ढाळत भूमीवर कोसळला.
16.6.13
सात्राजिती ततः सत्या रुक्मिणी च विशांपते ।
अभिपत्य प्ररुरुदुः परिवार्य धनंजयम् ॥ १६.६.१३ ॥
हे प्रजापते, तेव्हा सत्राजिती, सत्या आणि रुक्मिणी धावत येऊन धनंजयाभोवती वेढा घालून मोठ्याने रडू लागल्या.
16.6.14
ततस्तं काञ्चने पीठे समुत्ताप्योपवेश्य च ।
अभिनन्द्य महात्मानं परिवार्योपतस्थिरे ॥ १६.६.१४ ॥
मग त्यांनी त्याला सोन्याच्या आसनावरून उठवून बसवले, त्या महात्म्याचे अभिनंदन करून त्याभोवती उभ्या राहिल्या.
16.6.15
ततः संस्तूय गोविन्दं कथयित्वा च पाण्डवः ।
आश्वास्य ताः स्त्रियश्चापि मातुलं द्रष्टुमभ्यगात् ॥ १६.६.१५ ॥
मग पांडवाने गोविंदाची स्तुती केली, आपले म्हणणे सांगितले, त्या स्त्रियांचे सांत्वन केले आणि मामांना भेटायला गेला.