ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 16.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
16.6.1
दारुकोपि कुरून्गत्वा दृष्ट्वा पार्थान्महारथान् ।
आचष्ट मौसले वृष्णीनन्योन्येनोपसंहृतान् ॥ १६.६.१ ॥
ਦਾਰੁਕ ਵੀ ਕੁਰੂਆਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਮਹਾਰਥੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੌਸਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਨਾਸ਼ ਹੋਣ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
16.6.2
श्रुत्वा विनष्टान्वार्ष्णेयान्सभोजान्धककौकुरान् ।
पाण्डवाः शोकसंतप्ता वित्रस्तमनसोऽभवन् ॥ १६.६.२ ॥
ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ੀਆਂ, ਭੋਜਾਂ, ਅੰਧਕਾਂ ਅਤੇ ਕੁਕੁਰਾਂ ਦੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਪਾਂਡਵ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਤਪੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਡਰੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ।
16.6.3
ततोऽर्जुनस्तानामन्त्र्य केशवस्य प्रियः सखा ।
प्रययौ मातुलं द्रष्टुं नेदमस्तीति चाब्रवीत् ॥ १६.६.३ ॥
ਫਿਰ ਕੇਸ਼ਵ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਸਖਾ ਅਰਜੁਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਮਾਮੇ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੁਰ ਪਿਆ; "ਇਹ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ" ਇਹ ਵੀ ਆਖਿਆ।
16.6.4
स वृष्णिनिलयं गत्वा दारुकेण सह प्रभो ।
ददर्श द्वारकां वीरो मृतनाथामिव स्त्रियम् ॥ १६.६.४ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਵੀਰ ਦਾਰੁਕ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਸਵਾਮੀ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਵਾਂਗ ਦਿੱਸਦੀ ਦਵਾਰਕਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
16.6.5
याः स्म ता लोकनाथेन नाथवत्यः पुराऽभवन् ।
तास्त्वनाथास्तदा नाथं पार्थं दृष्ट्वा विचुक्रुशुः ॥ १६.६.५ ॥
ਜਿਹੜੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕਨਾਥ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਨਾਲ ਸਨਾਥ ਸਨ, ਉਹ ਹੁਣ ਅਨਾਥ ਹੋ ਕੇ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਕੁਰਲਾਉਣ ਲੱਗੀਆਂ।
16.6.6
षोडश स्त्रीसहस्राणि वासुदेवपरिग्रहाः ।
तासामासीन्महान्नादो दृष्ट्वैवार्जुनमागतम् ॥ १६.६.६ ॥
ਵਾਸੂਦੇਵ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੀਆਂ ਸੋਲਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਸਨ; ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਆਉਂਦਿਆਂ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਕੁਰਲਾਟ ਮਚ ਗਿਆ।
16.6.7
तास्तु दृष्ट्वैव कौरव्यो बाष्पेणापिहितेक्षणः ।
हीनाः कृष्णेन पुत्रैश्च नाशकत्सोभिवीक्षितुम् ॥ १६.६.७ ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਕੌਰਵ੍ਯ (ਅਰਜੁਨ) ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵਿਹੂਣੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵੱਲ ਉਹ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਨਾ ਸਕੇ।
16.6.8
स तां वृष्ण्यन्धकजलां हयमीनां रथोडुपाम् ।
वादित्ररथघोषौघां वेश्मतीर्थमहाग्रहाम् ॥ १६.६.८ ॥
ਉਹਨਾਂ ਉਸ ਦਵਾਰਕਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਅਤੇ ਅੰਧਕ ਹੀ ਜਿਸਦਾ ਜਲ, ਘੋੜੇ ਜਿਸਦੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ, ਰਥ ਜਿਸਦੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ, ਵਾਜਿਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਘੋਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ, ਘਰ ਜਿਸਦੇ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਮਗਰਮੱਛ।
16.6.9
रत्नशैवलसंघातां वज्रप्राकारमालिनीम् ।
रथ्यास्रोतोजलावर्तां चत्वरस्तिमितह्रदाम् ॥ १६.६.९ ॥
ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਹੀ ਜਿਸਦੀ ਸ਼ੈਵਾਲ ਸੀ, ਵਜ੍ਰ-ਕੰਧਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਜਿਸਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਗਲੀਆਂ ਜਿਸਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਤੇ ਭਵਰ ਸਨ, ਚੌਰਾਹੇ ਜਿਸਦੇ ਠਹਿਰੇ ਹੋਏ ਕੁੰਡ।
16.6.10
रामकृष्णमहाग्राहां द्वारकां सरितं तदा ।
कालपाशग्रहां भीमां नदीं वैतरणीमिव ॥ १६.६.१० ॥
ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਿਸਦੇ ਵੱਡੇ ਮਗਰਮੱਛ ਸਨ, ਉਸ ਦਵਾਰਕਾ ਨਦੀ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਵੇਖਿਆ—ਕਾਲਪਾਸ਼ ਹੀ ਜਿਸਦੀ ਪਕੜ, ਭਿਆਨਕ, ਜਿਵੇਂ ਵੈਤਰਣੀ ਨਦੀ।
16.6.11
ददर्श वासविर्धीमान्विहीनां वृष्णिपुङ्गवैः ।
गतश्रियं विरानन्दां पद्मिनीं शिशिरे यथा। ॥ १६.६.११ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਾਸਵੀ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵਿਹੂਣੀ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਸ਼ੋਭਾ ਗੁਆਈ ਹੋਈ, ਆਨੰਦਹੀਣ, ਸਿਆਲ ਵਿੱਚ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵਾਂਗ।
16.6.12
तां दृष्ट्वा द्वारकां पार्थस्ताश्च कृष्णस्य योषितः ।
सस्वनं बाष्पमुत्सृज्य निपात महीतले ॥ १६.६.१२ ॥
ਉਸ ਦਵਾਰਕਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਚੀਕ ਕੇ, ਹੰਝੂ ਵਹਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
16.6.13
सात्राजिती ततः सत्या रुक्मिणी च विशांपते ।
अभिपत्य प्ररुरुदुः परिवार्य धनंजयम् ॥ १६.६.१३ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਤਦ ਸਤ੍ਰਾਜਿਤੀ, ਸਤ੍ਯਾ ਅਤੇ ਰੁਕਮਿਣੀ ਦੌੜ ਕੇ ਧਨੰਜਯ ਕੋਲ ਆਈਆਂ, ਉਸਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਰੋਣ ਲੱਗੀਆਂ।
16.6.14
ततस्तं काञ्चने पीठे समुत्ताप्योपवेश्य च ।
अभिनन्द्य महात्मानं परिवार्योपतस्थिरे ॥ १६.६.१४ ॥
ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਆਸਨ ਤੋਂ ਉਠਾ ਕੇ ਬਿਠਾਇਆ, ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਦੁਆਲੇ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
16.6.15
ततः संस्तूय गोविन्दं कथयित्वा च पाण्डवः ।
आश्वास्य ताः स्त्रियश्चापि मातुलं द्रष्टुमभ्यगात् ॥ १६.६.१५ ॥
ਫਿਰ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਕਹੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਮਾਮੇ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਚਲਾ ਗਿਆ।