ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 16.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
16.7.1
तं प्रविष्टं महात्मानं वीरमानकदुन्दुभिः ।
पुत्रशोकेन संतप्तो ददर्श कुरुपुङ्गवम् ॥ १६.७.१ ॥
ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ସେହି ମହାତ୍ମା ବୀରଙ୍କୁ, ପୁତ୍ରଶୋକରେ ସନ୍ତପ୍ତ ଆନକଦୁନ୍ଦୁଭି (ବସୁଦେବ) କୁରୁପୁଙ୍ଗବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
16.7.2
तस्याश्रुपरिपूर्णाक्षो व्यूढोरस्को महाभुजः ।
आर्तस्यार्ततरः पार्थः पादौ जग्राह भारत ॥ १६.७.२ ॥
ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ନୟନ, ପ୍ରଶସ୍ତ ବକ୍ଷ ଏବଂ ମହାବାହୁ ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ), ପୀଡ଼ିତଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ହେ ଭାରତ, ତାଙ୍କ ପାଦ ଧରିଲେ।
16.7.3
तस्य मूर्धानमाघ्रातुमियेषानकदुन्दुभिः ।
स्वस्रीयस्य महाबाहुर्न शशाक च शत्रुहन् ॥ १६.७.३ ॥
ଆନକଦୁନ୍ଦୁଭି (ବସୁଦେବ) ନିଜ ଭଉଣୀ ପୁତ୍ରଙ୍କ ମସ୍ତକ ଆଘ୍ରାଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ; କିନ୍ତୁ ହେ ଶତ୍ରୁହନ୍ତା, ସେହି ମହାବାହୁ ତାହା କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
16.7.4
समालिङ्ग्यार्जुनं वृद्धः स भुजाभ्यां महाभुजः ।
रुरोदाथ स्मरञ्शौरिं विललाप सुविह्वलः।
भ्रातॄन्पुत्रांश्च पौत्रांश्च दौहित्रान्स सखीनपि ॥ १६.७.४ ॥
ମହାବାହୁ ସେହି ବୃଦ୍ଧ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ବାହୁରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି କାନ୍ଦିଲେ; ତା'ପରେ ଶୌରି (କୃଷ୍ଣ)ଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ଭାଇ, ପୁତ୍ର, ପୌତ୍ର, ଦୌହିତ୍ର ଓ ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଳାପ କଲେ।
16.7.5
यैर्जिता भूमिपालाश्च दैत्याश्च शतशोऽर्जुन ।
तान्सर्वान्नेह पश्यामि जीवाम्यर्जुन दुर्मरः ॥ १६.७.५ ॥
ହେ ଅର୍ଜୁନ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶହ ଶହ ଭୂପାଳ ଓ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଏଠାରେ ଦେଖୁନାହିଁ; ହେ ଅର୍ଜୁନ, ମରିବା କଷ୍ଟକର ଥିବା ମୁଁ ଏବେ ବଞ୍ଚିଛି।
16.7.6
यो तावर्जुनशिष्यौ ते प्रियौ बहुमतौ सदा ।
तयोरपनयात्पार्थ वृष्णयो निधनं गताः ॥ १६.७.६ ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ତୁମ ସେହି ଦୁଇ ଶିଷ୍ୟ ସର୍ବଦା ପ୍ରିୟ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମାନିତ ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଦୁଇଙ୍କ ଅପସାରଣରୁ ହିଁ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ବିନାଶ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
16.7.7
यौ तौ वृष्णिप्रवीराणां द्वावेवातिरथौ मतौ ।
प्रद्युम्नो युयुधानश्चि कथनन्कत्थसे च यौ ॥ १६.७.७ ॥
ବୃଷ୍ଣି ବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତିରଥୀ ଭାବେ ବିବେଚିତ ସେହି ଦୁଇ — ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଯୁଯୁଧାନ; ଯେଉଁମାନେ ନିଜର ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ସେମାନେ।
16.7.8
तौ सदा कुरुशार्दूल कृष्णस्य प्रियभाजनौ ।
तावुभौ वृष्णिनाशस्य मुखमास्तां धनंजय ॥ १६.७.८ ॥
ହେ କୁରୁଶାର୍ଦୂଳ, ସେ ଦୁଇଜଣ ସର୍ବଦା କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପ୍ରିୟପାତ୍ର ଥିଲେ; ହେ ଧନଞ୍ଜୟ, ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ବିନାଶର ମୁଖ ହୋଇଥିଲେ।
16.7.9
न तु गर्हामि शैनेयं हार्दिक्यं चाहमर्जुन ।
अक्रूरं रौक्मिणेयं च शापो ह्येवात्र कारणम् ॥ १६.७.९ ॥
ହେ ଅର୍ଜୁନ, ମୁଁ ଶୈନେୟ (ସାତ୍ୟକି), ହାର୍ଦିକ୍ୟ (କୃତବର୍ମା), ଅକ୍ରୂର ଓ ରୌକ୍ମିଣେୟଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରୁନାହିଁ; ଏଠାରେ ଅଭିଶାପ ହିଁ କାରଣ।
16.7.10
केशिनं यस्तु कंसं च विक्रम्यि हतवान्प्रभुः ।
विदेहमकरोत्पार्थं चैद्यं च बलगर्वितम् ॥ १६.७.१० ॥
ପରାକ୍ରମରେ କେଶୀ ଓ କଂସଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିବା ସେହି ପ୍ରଭୁ, ହେ ପାର୍ଥ, ବିଦେହକୁ (ଜିତି) ବଶ କଲେ; ବଳଗର୍ବୀ ଚୈଦ୍ୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
16.7.11
नैषादिमेकलव्यं च चक्रे कालिङ्गमागधान् ।
गान्धारान्काशिराजं च मरुभूमौ च पार्थिवान् ॥ १६.७.११ ॥
ନିଷାଦ ପୁତ୍ର ଏକଲବ୍ୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ (ବଶ କଲେ); କଳିଙ୍ଗ, ମଗଧ, ଗାନ୍ଧାର, କାଶୀରାଜ ଏବଂ ମରୁଭୂମିର ରାଜାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ (ବଶ କଲେ)।
16.7.12
प्राच्यांश्च दाक्षिणात्यांश्च पार्वतीयांस्तथा नृपान् ।
सोभ्युपेक्षितवानेवमनयान्मधुसूदनः ॥ १६.७.१२ ॥
ପୂର୍ବ ଓ ଦକ୍ଷିଣର ରାଜାମାନଙ୍କୁ, ଏବଂ ପର୍ବତୀୟ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ — ଏହିପରି ମଧୁସୂଦନ ଅନ୍ୟାୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଉପେକ୍ଷା କଲେ।
16.7.13
त्वं हि तं नारदश्चैव मुनयश्च सनातनम् ।
गोविन्दमनघं देवमभिजानीध्वमच्युतम् ॥ १६.७.१३ ॥
ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଜାଣ; ନାରଦ ଏବଂ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହି ସନାତନ, ନିଷ୍ପାପ ଦେବ, ଅଚ୍ୟୁତ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଜାଣନ୍ତି।
16.7.14
प्रत्यपश्यच्च स विभुर्ज्ञातिक्षयमधोक्षजः ।
समुपेक्षितवान्नित्यं स्वयं स मम पुत्रकः ॥ १६.७.१४ ॥
ସେହି ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଅଧୋକ୍ଷଜ ଜ୍ଞାତିକ୍ଷୟ ପୂର୍ବରୁ ଦେଖିଥିଲେ; ମୋ ପୁତ୍ର ସେ ନିଜେ ସର୍ବଦା ତାହାକୁ ଉପେକ୍ଷା କରିଥିଲେ।
16.7.15
गान्धार्या वचनं यत्तदृषीणां च परंतप ।
तन्नूनमन्यथा कर्तुं नैच्छत्स जगतः प्रभुः ॥ १६.७.१५ ॥
ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ, ଗାନ୍ଧାରୀ ଏବଂ ଋଷିମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ବାକ୍ୟ, ସେ ଜଗତ୍ପ୍ରଭୁ ନିଶ୍ଚୟ ତାହାକୁ ଅନ୍ୟଥା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିନଥିଲେ।
16.7.16
प्रत्यक्षं भवतश्चापि तव पौत्रः परंतप ।
अश्वत्थाम्ना हतश्चापि जीवितस्तस्य तेजसा।
इमांस्तु नैच्छत्स्वान्ज्ञातीन्रक्षितुं च सखा तव ॥ १६.७.१६ ॥
ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ, ତୁମ ଆଖି ସାମନାରେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ତୁମ ନାତିକୁ ମାରିଥିଲା; ସେ ତାହାର ତେଜରେ ପୁନର୍ବାର ଜୀବିତ ହୋଇଥିଲା; କିନ୍ତୁ ତୁମ ସଖା ନିଜ ଏହି ଜ୍ଞାତିମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିନଥିଲେ।
16.7.17
ततः पुत्रांश्च पौत्रांश्च भ्रातॄनथ सखींस्तथा ।
शयानान्निहतान्दृष्ट्वा कृष्णो मामब्रवीदिदम् ॥ १६.७.१७ ॥
ତା'ପରେ ପୁତ୍ର, ନାତି, ଭ୍ରାତା ଏବଂ ସଖାମାନଙ୍କୁ ମୃତ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି କୃଷ୍ଣ ମୋତେ ଏହା କହିଲେ।
16.7.18
सम्प्राप्तोऽद्यायमस्यान्तः कुलस्य भरतर्षभ ।
आगमिष्यति बीभत्सुरिमां द्वारवतीं पुरीम्।
आख्येयं तस्य यद्वृत्तं वृष्णीनां वैशसं महत् ॥ १६.७.१८ ॥
ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ଆଜି ଏହି କୁଳର ଅନ୍ତ ଆସିଛି; ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ଏହି ଦ୍ୱାରବତୀ ନଗରୀକୁ ଆସିବେ; ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କର ସେହି ମହା ବିନାଶର ବୃତ୍ତାନ୍ତ ତାଙ୍କୁ କହିବାକୁ ହେବ।
16.7.19
स तु श्रुत्वा महातेजा यदूनां निधनं प्रभो ।
आगन्ता क्षिप्रमेवेह न मेऽत्रास्ति विचारणा ॥ १६.७.१९ ॥
ପ୍ରଭୋ, ଯାଦବମାନଙ୍କ ବିନାଶ ଶୁଣି ସେହି ମହାତେଜସ୍ବୀ ଶୀଘ୍ର ଏଠାକୁ ଆସିବେ; ଏଥିରେ ମୋର କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
16.7.20
योऽहं तमर्जुनं विद्धि योऽर्जुनः सोहमेव तु ।
यद्ब्रूयात्तत्तथा कार्यमिति बुद्ध्यस्व भारत ॥ १६.७.२० ॥
ମୁଁ ଯେ, ତାହାକୁ ଅର୍ଜୁନ ବୋଲି ଜାଣ; ଏବଂ ଯେ ଅର୍ଜୁନ, ସେ ମୁଁ ହିଁ। ହେ ଭାରତ, ସେ ଯାହା କହିବେ ସେହିପରି କରିବା ଉଚିତ — ଏହା ବୁଝି ନିଅ।
16.7.21
स स्त्रीषु प्राप्तकालासु पाण्डवो बालकेषु च ।
प्रतिपत्स्यति बीभत्सुर्भवतश्चौर्ध्वद्गेहिकम् ॥ १६.७.२१ ॥
ସେହି ପାଣ୍ଡବ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ପ୍ରସବକାଳ ଆସିଥିବା ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଊର୍ଧ୍ୱଦୈହିକ କ୍ରିୟା କରିବେ।
16.7.22
इमां च नगरीं सद्यः प्रतियाते धनंजये ।
प्राकारट्टालकोपेतां समुद्रः प्लावयिष्यति ॥ १६.७.२२ ॥
ଧନଞ୍ଜୟ ଫେରିବା ମାତ୍ରେ, ପ୍ରାକାର ଓ ଅଟ୍ଟାଳିକାଯୁକ୍ତ ଏହି ନଗରୀକୁ ସମୁଦ୍ର ପ୍ଲାବିତ କରିବ।
16.7.23
अहं देशे तु कस्मिंश्चित्पुण्ये नियममास्थितः ।
कालं काङ्क्षे सद्य एव रामेण सहितो वने ॥ १६.७.२३ ॥
ମୁଁ କୌଣସି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ନିୟମ ଗ୍ରହଣ କରି, ରାମଙ୍କ ସହିତ ବନରେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ କାଳର ଅପେକ୍ଷା କରିବି।
16.7.24
एवमुक्त्वा हृषीकेशो मामचिन्त्यपराक्रमः ।
हित्वा मां बालकैः सार्धं दिशं कामप्यगात्प्रभुः ॥ १६.७.२४ ॥
ଏହିପରି କହି ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ପରାକ୍ରମୀ ହୃଷୀକେଶ (କୃଷ୍ଣ) ମୋତେ ଓ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି କୌଣସି ଦିଗ ଆଡ଼କୁ ଚାଲିଗଲେ।
16.7.25
सोहं तौ च महात्मानौ चिन्तयन्रामकेशवौ ।
घोरं ज्ञातिवधं चैव न भुञ्जे शोककर्शितः ॥ १६.७.२५ ॥
ସେହି ଦୁଇ ମହାତ୍ମା ରାମ ଓ କେଶବଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରି, ଜ୍ଞାତିବଧର ଘୋର ଶୋକରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇ ମୁଁ ଭୋଜନ କରୁନାହିଁ।
16.7.26
न मोक्ष्येन च जीविष्ये दिष्ट्या प्राप्तोसि पाण्डव ।
यदुक्तं पार्थं कृष्णेन तत्सर्वमखिलं कुरु ॥ १६.७.२६ ॥
ମୁଁ ମୁକ୍ତ ହେବି ନାହିଁ, ଜୀବିତ ମଧ୍ୟ ରହିବି ନାହିଁ। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ଆସିଛ, ହେ ପାଣ୍ଡବ। କୃଷ୍ଣ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଯାହା କହିଥିଲେ, ତାହା ସବୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କର।
16.7.27
एतत्ते पार्थ राज्यं च स्त्रियो रत्नानि चैव हि ।
इष्टान्प्राणानहं हीमांस्त्यक्ष्यामि रिपुसूदन ॥ १६.७.२७ ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ଏହି ରାଜ୍ୟ, ସ୍ତ୍ରୀଗଣ ଓ ରତ୍ନସମୂହ ତୁମର। ହେ ଶତ୍ରୁସୂଦନ, ମୁଁ ଏହି ପ୍ରିୟ ପ୍ରାଣକୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବି।