మహాభారతం · అధ్యాయం 16.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
16.7.1
तं प्रविष्टं महात्मानं वीरमानकदुन्दुभिः ।
पुत्रशोकेन संतप्तो ददर्श कुरुपुङ्गवम् ॥ १६.७.१ ॥
ప్రవేశించిన ఆ మహాత్ముడు, వీరుడు అయిన అర్జునుని చూశాడు; పుత్రశోకంతో బాధపడుతున్న ఆనకదుందుభి (వసుదేవుడు) కురుశ్రేష్ఠుని చూశాడు.
16.7.2
तस्याश्रुपरिपूर्णाक्षो व्यूढोरस्को महाभुजः ।
आर्तस्यार्ततरः पार्थः पादौ जग्राह भारत ॥ १६.७.२ ॥
కన్నీరు నిండిన కళ్ళు, విశాల వక్షం, మహాబాహువులు కలిగిన పార్థుడు (అర్జునుడు), బాధితుడి కంటే ఎక్కువ బాధపడి, ఓ భారతా, ఆయన పాదాలను పట్టుకున్నాడు.
16.7.3
तस्य मूर्धानमाघ्रातुमियेषानकदुन्दुभिः ।
स्वस्रीयस्य महाबाहुर्न शशाक च शत्रुहन् ॥ १६.७.३ ॥
ఆనకదుందుభి (వసుదేవుడు) తన సోదరి కొడుకు తలను ముద్దాడ కోరాడు; కానీ ఓ శత్రుసంహారీ, ఆ మహాబాహుడు అలా చేయలేకపోయాడు.
16.7.4
समालिङ्ग्यार्जुनं वृद्धः स भुजाभ्यां महाभुजः ।
रुरोदाथ स्मरञ्शौरिं विललाप सुविह्वलः।
भ्रातॄन्पुत्रांश्च पौत्रांश्च दौहित्रान्स सखीनपि ॥ १६.७.४ ॥
మహాబాహువైన ఆ వృద్ధుడు అర్జునుని భుజాలతో కౌగిలించుకుని ఏడ్చాడు; తరువాత శౌరిని (కృష్ణుని) స్మరిస్తూ, అత్యంత వ్యాకులుడై సోదరులు, కుమారులు, మనవలు, దౌహిత్రులు, మిత్రుల కోసం విలపించాడు.
16.7.5
यैर्जिता भूमिपालाश्च दैत्याश्च शतशोऽर्जुन ।
तान्सर्वान्नेह पश्यामि जीवाम्यर्जुन दुर्मरः ॥ १६.७.५ ॥
ఓ అర్జునా, ఎవరి చేత వందలాది రాజులు, రాక్షసులు జయించబడ్డారో, వారందరినీ ఇక్కడ నేను చూడటం లేదు; ఓ అర్జునా, చావడం కష్టమైన నేను ఇంకా బ్రతికే ఉన్నాను.
16.7.6
यो तावर्जुनशिष्यौ ते प्रियौ बहुमतौ सदा ।
तयोरपनयात्पार्थ वृष्णयो निधनं गताः ॥ १६.७.६ ॥
ఓ పార్థా, నీ ఆ ఇద్దరు శిష్యులు ఎప్పుడూ ప్రియులుగా, అత్యంత గౌరవనీయులుగా ఉండేవారు; వారిద్దరి తొలగింపుతోనే వృష్ణులు నాశనమయ్యారు.
16.7.7
यौ तौ वृष्णिप्रवीराणां द्वावेवातिरथौ मतौ ।
प्रद्युम्नो युयुधानश्चि कथनन्कत्थसे च यौ ॥ १६.७.७ ॥
వృష్ణి వీరులలో అతిరథులుగా పరిగణించబడిన ఆ ఇద్దరు — ప్రద్యుమ్నుడు, యుయుధానుడు; గొప్పలు చెప్పుకునే ఆ ఇద్దరే.
16.7.8
तौ सदा कुरुशार्दूल कृष्णस्य प्रियभाजनौ ।
तावुभौ वृष्णिनाशस्य मुखमास्तां धनंजय ॥ १६.७.८ ॥
కురుశార్దూలా, వారిద్దరూ ఎల్లప్పుడూ కృష్ణునికి ప్రియులు; ధనంజయా, ఆ ఇద్దరూ వృష్ణుల వినాశానికి ముఖ్యులుగా ఉన్నారు.
16.7.9
न तु गर्हामि शैनेयं हार्दिक्यं चाहमर्जुन ।
अक्रूरं रौक्मिणेयं च शापो ह्येवात्र कारणम् ॥ १६.७.९ ॥
అర్జునా, నేను శైనేయుడిని (సాత్యకి), హార్దిక్యుడిని (కృతవర్మ)ను నిందించను; అక్రూరుడిని, రౌక్మిణేయుడిని నిందించను; ఇక్కడ శాపమే కారణం.
16.7.10
केशिनं यस्तु कंसं च विक्रम्यि हतवान्प्रभुः ।
विदेहमकरोत्पार्थं चैद्यं च बलगर्वितम् ॥ १६.७.१० ॥
పరాక్రమంతో కేశిని, కంసుని చంపిన ఆ ప్రభువు, పార్థా, విదేహాన్ని (జయించి) చేసాడు; బల గర్వంతో ఉన్న చైద్యుడినీ (జయించాడు).
16.7.11
नैषादिमेकलव्यं च चक्रे कालिङ्गमागधान् ।
गान्धारान्काशिराजं च मरुभूमौ च पार्थिवान् ॥ १६.७.११ ॥
నిషాద పుత్రుడైన ఏకలవ్యుడిని కూడా (లొంగదీసాడు); కళింగులు, మగధులు, గాంధారులు, కాశీ రాజు, మరుభూమి రాజులను కూడా (లొంగదీసాడు).
16.7.12
प्राच्यांश्च दाक्षिणात्यांश्च पार्वतीयांस्तथा नृपान् ।
सोभ्युपेक्षितवानेवमनयान्मधुसूदनः ॥ १६.७.१२ ॥
తూర్పు, దక్షిణ రాజులను, పర్వతీయ రాజులను కూడా — ఈ విధంగా మధుసూదనుడు వారిని అన్యాయంగా ఉపేక్షించాడు.
16.7.13
त्वं हि तं नारदश्चैव मुनयश्च सनातनम् ।
गोविन्दमनघं देवमभिजानीध्वमच्युतम् ॥ १६.७.१३ ॥
నీవు ఆయనను ఎరుగుదువు; నారదుడు, మునులు కూడా ఆ సనాతనుడు, నిష్పాపుడు, దేవుడు, అచ్యుతుడు అయిన గోవిందుని ఎరుగుదురు.
16.7.14
प्रत्यपश्यच्च स विभुर्ज्ञातिक्षयमधोक्षजः ।
समुपेक्षितवान्नित्यं स्वयं स मम पुत्रकः ॥ १६.७.१४ ॥
ఆ సర్వవ్యాపి అధోక్షజుడు బంధువుల నాశనాన్ని ముందే చూశాడు; నా కుమారుడైన అతడే దానిని ఎల్లప్పుడూ ఉపేక్షించాడు.
16.7.15
गान्धार्या वचनं यत्तदृषीणां च परंतप ।
तन्नूनमन्यथा कर्तुं नैच्छत्स जगतः प्रभुः ॥ १६.७.१५ ॥
శత్రువులను దహించేవాడా, గాంధారి మాటను, ఋషుల మాటను ఆ జగత్ప్రభువు నిశ్చయంగా మార్చదలచలేదు.
16.7.16
प्रत्यक्षं भवतश्चापि तव पौत्रः परंतप ।
अश्वत्थाम्ना हतश्चापि जीवितस्तस्य तेजसा।
इमांस्तु नैच्छत्स्वान्ज्ञातीन्रक्षितुं च सखा तव ॥ १६.७.१६ ॥
శత్రువులను దహించేవాడా, నీ కళ్ళ ఎదుటే నీ మనుమడిని అశ్వత్థాముడు చంపాడు; అతడు ఆ తేజస్సుతో మళ్ళీ బ్రతికాడు; కానీ నీ స్నేహితుడు తన సొంత బంధువులను రక్షించాలని కోరలేదు.
16.7.17
ततः पुत्रांश्च पौत्रांश्च भ्रातॄनथ सखींस्तथा ।
शयानान्निहतान्दृष्ट्वा कृष्णो मामब्रवीदिदम् ॥ १६.७.१७ ॥
అప్పుడు కుమారులను, మనుమలను, సోదరులను, అలాగే స్నేహితులను చంపబడి పడి ఉన్నట్లు చూసి కృష్ణుడు నాతో ఇలా అన్నాడు.
16.7.18
सम्प्राप्तोऽद्यायमस्यान्तः कुलस्य भरतर्षभ ।
आगमिष्यति बीभत्सुरिमां द्वारवतीं पुरीम्।
आख्येयं तस्य यद्वृत्तं वृष्णीनां वैशसं महत् ॥ १६.७.१८ ॥
భరతర్షభా, ఈ రోజు ఈ కులానికి అంతం వచ్చింది; బీభత్సుడు (అర్జునుడు) ఈ ద్వారవతీ నగరానికి వస్తాడు; వృష్ణుల ఆ గొప్ప వినాశ వృత్తాంతాన్ని అతనికి చెప్పాలి.
16.7.19
स तु श्रुत्वा महातेजा यदूनां निधनं प्रभो ।
आगन्ता क्षिप्रमेवेह न मेऽत्रास्ति विचारणा ॥ १६.७.१९ ॥
ప్రభూ, యాదవుల వినాశనం విని ఆ మహాతేజస్వి త్వరలోనే ఇక్కడికి వస్తాడు; ఇందులో నాకు సందేహం లేదు.
16.7.20
योऽहं तमर्जुनं विद्धि योऽर्जुनः सोहमेव तु ।
यद्ब्रूयात्तत्तथा कार्यमिति बुद्ध्यस्व भारत ॥ १६.७.२० ॥
నేను ఎవరో వాడినే అర్జునుడిగా తెలుసుకో; అర్జునుడు ఎవరో వాడినే నేను. ఓ భారతా, అతడు ఏమి చెబుతాడో అదే చేయాలని గ్రహించు.
16.7.21
स स्त्रीषु प्राप्तकालासु पाण्डवो बालकेषु च ।
प्रतिपत्स्यति बीभत्सुर्भवतश्चौर्ध्वद्गेहिकम् ॥ १६.७.२१ ॥
పాండవుడైన ఆ బీభత్సుడు అర్జునుడు, ప్రసవ సమయం వచ్చిన స్త్రీలకు, పిల్లలకు, మరియు మీకు కూడా ఊర్ధ్వ దైహిక కార్యాలను నిర్వర్తిస్తాడు.
16.7.22
इमां च नगरीं सद्यः प्रतियाते धनंजये ।
प्राकारट्टालकोपेतां समुद्रः प्लावयिष्यति ॥ १६.७.२२ ॥
ధనంజయుడు తిరిగి వెళ్లిన వెంటనే, ప్రాకారాలు, అట్టాలకలతో కూడిన ఈ నగరాన్ని సముద్రం ముంచెత్తుతుంది.
16.7.23
अहं देशे तु कस्मिंश्चित्पुण्ये नियममास्थितः ।
कालं काङ्क्षे सद्य एव रामेण सहितो वने ॥ १६.७.२३ ॥
నేను ఏదో ఒక పవిత్ర ప్రదేశంలో నియమాన్ని ఆచరిస్తూ, రాముడితో కలిసి అడవిలో వెంటనే కాలాన్ని ఎదురు చూస్తాను.
16.7.24
एवमुक्त्वा हृषीकेशो मामचिन्त्यपराक्रमः ।
हित्वा मां बालकैः सार्धं दिशं कामप्यगात्प्रभुः ॥ १६.७.२४ ॥
ఇలా చెప్పి, అచింత్య పరాక్రముడైన హృషీకేశుడు (కృష్ణుడు) నన్ను, బాలకులను విడిచిపెట్టి ఏదో దిశకు వెళ్లిపోయాడు.
16.7.25
सोहं तौ च महात्मानौ चिन्तयन्रामकेशवौ ।
घोरं ज्ञातिवधं चैव न भुञ्जे शोककर्शितः ॥ १६.७.२५ ॥
ఆ ఇద్దరు మహాత్ములైన రాముని, కేశవుని తలచుకుంటూ, బంధువుల ఘోర వధ శోకంతో కృశించి నేను భోజనం చేయడం లేదు.
16.7.26
न मोक्ष्येन च जीविष्ये दिष्ट्या प्राप्तोसि पाण्डव ।
यदुक्तं पार्थं कृष्णेन तत्सर्वमखिलं कुरु ॥ १६.७.२६ ॥
నేను విడుదల పొందను, బ్రతకను. అదృష్టవశాత్తు నీవు వచ్చావు, పాండవా. కృష్ణుడు పార్థునితో చెప్పినదంతా పూర్తిగా చేయి.
16.7.27
एतत्ते पार्थ राज्यं च स्त्रियो रत्नानि चैव हि ।
इष्टान्प्राणानहं हीमांस्त्यक्ष्यामि रिपुसूदन ॥ १६.७.२७ ॥
ఇదిగో పార్థా, ఈ రాజ్యం, స్త్రీలు, రత్నాలు నీవే. శత్రుసూదనా, ఈ ప్రియమైన ప్రాణాలను కూడా నేను త్యజిస్తాను.