มหาภารตะ · อัธยายะ 16.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
16.7.1
तं प्रविष्टं महात्मानं वीरमानकदुन्दुभिः ।
पुत्रशोकेन संतप्तो ददर्श कुरुपुङ्गवम् ॥ १६.७.१ ॥
อานกทุนทุภิ (วสุเทพ) ผู้เศร้าโศกด้วยความทุกข์ถึงบุตรทั้งหลาย ได้เห็นวีรบุรุษผู้มีใจยิ่งใหญ่ ยอดแห่งกุรุ ขณะที่ท่านเข้ามา
16.7.2
तस्याश्रुपरिपूर्णाक्षो व्यूढोरस्को महाभुजः ।
आर्तस्यार्ततरः पार्थः पादौ जग्राह भारत ॥ १६.७.२ ॥
ปารถะ (อรชุน) ดวงตาเต็มไปด้วยน้ำตา อกกว้าง แขนแข็งแรง ยิ่งเจ็บปวดกว่าผู้ที่เจ็บปวดอยู่แล้ว ได้จับเท้าของท่าน ข้าแต่ภารตะ
16.7.3
तस्य मूर्धानमाघ्रातुमियेषानकदुन्दुभिः ।
स्वस्रीयस्य महाबाहुर्न शशाक च शत्रुहन् ॥ १६.७.३ ॥
อานกทุนทุภิ (วสุเทพ) ปรารถนาจะดมศีรษะของหลานชายจากพี่สาว แต่ข้าแต่ผู้สังหารศัตรู ผู้มีแขนแข็งแรงนั้นไม่อาจทำได้
16.7.4
समालिङ्ग्यार्जुनं वृद्धः स भुजाभ्यां महाभुजः ।
रुरोदाथ स्मरञ्शौरिं विललाप सुविह्वलः।
भ्रातॄन्पुत्रांश्च पौत्रांश्च दौहित्रान्स सखीनपि ॥ १६.७.४ ॥
ผู้เฒ่าผู้มีแขนแข็งแรง ได้กอดอรชุนด้วยแขนทั้งสองแล้วร่ำไห้ จากนั้นเมื่อระลึกถึงเศารี (พระกฤษณะ) ก็คร่ำครวญด้วยความสับสนอย่างยิ่ง ถึงพี่น้อง บุตร หลาน บุตรของธิดา และมิตรสหายทั้งหลาย
16.7.5
यैर्जिता भूमिपालाश्च दैत्याश्च शतशोऽर्जुन ।
तान्सर्वान्नेह पश्यामि जीवाम्यर्जुन दुर्मरः ॥ १६.७.५ ॥
ข้าแต่อรชุน ผู้ที่ท่านพิชิตได้ทั้งเจ้าแผ่นดินและอสูรนับร้อย ข้าไม่เห็นพวกเขาทั้งหมดที่นี่ ข้าแต่อรชุน ผู้ที่ตายได้ยาก ข้ายังคงมีชีวิตอยู่
16.7.6
यो तावर्जुनशिष्यौ ते प्रियौ बहुमतौ सदा ।
तयोरपनयात्पार्थ वृष्णयो निधनं गताः ॥ १६.७.६ ॥
ข้าแต่ปารถะ ศิษย์ทั้งสองของท่านนั้น เป็นที่รักและได้รับการยกย่องเสมอมา เพราะการพรากจากทั้งสองไป พวกวฤษณิจึงต้องพินาศ
16.7.7
यौ तौ वृष्णिप्रवीराणां द्वावेवातिरथौ मतौ ।
प्रद्युम्नो युयुधानश्चि कथनन्कत्थसे च यौ ॥ १६.७.७ ॥
ทั้งสองคนนั้นซึ่งถือกันว่าเป็นนักรบรถศึกชั้นยอดในหมู่วีรบุรุษวฤษณิ คือประทุมนะและยุยุธานะ ผู้คุยโอ้อวดตนเอง ใช่แล้ว ทั้งสองคนนั้น
16.7.8
तौ सदा कुरुशार्दूल कृष्णस्य प्रियभाजनौ ।
तावुभौ वृष्णिनाशस्य मुखमास्तां धनंजय ॥ १६.७.८ ॥
ทั้งสองคนนั้นเป็นที่รักโปรดปรานของพระกฤษณะเสมอมา ข้าแต่ธนัญชัย เสือแห่งกุรุ ทั้งสองคนนั้นยืนอยู่ที่หน้าประตูแห่งความพินาศของวฤษณิ
16.7.9
न तु गर्हामि शैनेयं हार्दिक्यं चाहमर्जुन ।
अक्रूरं रौक्मिणेयं च शापो ह्येवात्र कारणम् ॥ १६.७.९ ॥
ข้าไม่ตำหนิศไนยะ ไม่ตำหนิหารทิกยะ ข้าแต่อรชุน และไม่ตำหนิอักรูระ หรือบุตรของรุกมิณี เพราะคำสาปเท่านั้นคือเหตุในเรื่องนี้
16.7.10
केशिनं यस्तु कंसं च विक्रम्यि हतवान्प्रभुः ।
विदेहमकरोत्पार्थं चैद्यं च बलगर्वितम् ॥ १६.७.१० ॥
ผู้เป็นเจ้าผู้ซึ่งด้วยพลังของพระองค์ได้สังหารเกศินและกังสะ ทรงทำให้วิเทหะ ข้าแต่ปารถะ สงบลง และทรงทำให้ไจทยะ ผู้ทะนงในกำลัง ต้องสงบลงเช่นกัน
16.7.11
नैषादिमेकलव्यं च चक्रे कालिङ्गमागधान् ।
गान्धारान्काशिराजं च मरुभूमौ च पार्थिवान् ॥ १६.७.११ ॥
ทรงนำบุตรของนิษาทะ เอกลัพยะ มาอยู่ใต้อำนาจ และทรงนำพวกกาลิงคะ มคธะ คันธาระ กษัตริย์แห่งกาศี และเจ้าแผ่นดินแห่งแดนทะเลทรายให้อยู่ใต้อำนาจ
16.7.12
प्राच्यांश्च दाक्षिणात्यांश्च पार्वतीयांस्तथा नृपान् ।
सोभ्युपेक्षितवानेवमनयान्मधुसूदनः ॥ १६.७.१२ ॥
กษัตริย์แห่งทิศตะวันออกและทิศใต้ และกษัตริย์แห่งภูเขาเช่นกัน มธุสูทนะทรงละเลยพวกเขาเหล่านั้น เช่นนี้โดยไม่ยุติธรรม
16.7.13
त्वं हि तं नारदश्चैव मुनयश्च सनातनम् ।
गोविन्दमनघं देवमभिजानीध्वमच्युतम् ॥ १६.७.१३ ॥
ท่านรู้จักพระองค์ และนารทะกับเหล่าฤๅษีก็รู้จักเทพผู้เป็นนิรันดร์ ปราศจากมลทิน ผู้ไม่เสื่อมสลาย คือโควินทะ
16.7.14
प्रत्यपश्यच्च स विभुर्ज्ञातिक्षयमधोक्षजः ।
समुपेक्षितवान्नित्यं स्वयं स मम पुत्रकः ॥ १६.७.१४ ॥
ผู้ทรงอำนาจแผ่ซ่านทั่วทุกแห่ง อธกษชะ ทรงเห็นล่วงหน้าถึงความพินาศของญาติพี่น้อง และบุตรของข้าก็ทรงปล่อยให้เป็นไปเสมอ ด้วยพระองค์เอง
16.7.15
गान्धार्या वचनं यत्तदृषीणां च परंतप ।
तन्नूनमन्यथा कर्तुं नैच्छत्स जगतः प्रभुः ॥ १६.७.१५ ॥
ข้าแต่ผู้ทำลายศัตรู คำของคันธารี และคำของฤๅษีทั้งหลาย ผู้เป็นเจ้าแห่งโลกนั้นไม่ทรงประสงค์จะทำให้เป็นอย่างอื่นเป็นแน่
16.7.16
प्रत्यक्षं भवतश्चापि तव पौत्रः परंतप ।
अश्वत्थाम्ना हतश्चापि जीवितस्तस्य तेजसा।
इमांस्तु नैच्छत्स्वान्ज्ञातीन्रक्षितुं च सखा तव ॥ १६.७.१६ ॥
ข้าแต่ผู้ทำลายศัตรู หลานชายของท่านถูกอัศวัตถามาสังหารต่อหน้าต่อตาท่านเอง และเขาก็ฟื้นคืนชีวิตด้วยพลังของพระองค์ แต่สหายของท่านไม่ปรารถนาจะปกป้องญาติของตนเองเหล่านี้
16.7.17
ततः पुत्रांश्च पौत्रांश्च भ्रातॄनथ सखींस्तथा ।
शयानान्निहतान्दृष्ट्वा कृष्णो मामब्रवीदिदम् ॥ १६.७.१७ ॥
ครั้นเห็นบุตร หลาน พี่น้อง และมิตรสหายนอนตายอยู่ พระกฤษณะจึงตรัสกับข้าพเจ้าดังนี้
16.7.18
सम्प्राप्तोऽद्यायमस्यान्तः कुलस्य भरतर्षभ ।
आगमिष्यति बीभत्सुरिमां द्वारवतीं पुरीम्।
आख्येयं तस्य यद्वृत्तं वृष्णीनां वैशसं महत् ॥ १६.७.१८ ॥
ข้าแต่เสือแห่งภารตะ วันนี้จุดจบของตระกูลนี้ได้มาถึงแล้ว พีภัตสุจะมาถึงเมืองทวารวดีนี้ และเรื่องราวแห่งความพินาศอันยิ่งใหญ่ของวฤษณินั้นต้องบอกแก่เขา
16.7.19
स तु श्रुत्वा महातेजा यदूनां निधनं प्रभो ।
आगन्ता क्षिप्रमेवेह न मेऽत्रास्ति विचारणा ॥ १६.७.१९ ॥
ผู้มีเดชรุ่งโรจน์นั้นเมื่อได้ฟังเรื่องความพินาศของยทุทั้งหลาย ข้าแต่ผู้เป็นเจ้า เขาจะมาที่นี่อย่างรวดเร็ว ในเรื่องนี้ข้าไม่มีความสงสัย
16.7.20
योऽहं तमर्जुनं विद्धि योऽर्जुनः सोहमेव तु ।
यद्ब्रूयात्तत्तथा कार्यमिति बुद्ध्यस्व भारत ॥ १६.७.२० ॥
จงรู้ว่าผู้ที่เป็นข้านั้นคืออรชุน และผู้ที่เป็นอรชุนนั้นก็คือข้าเอง ข้าแต่ภารตะ จงเข้าใจเถิดว่าสิ่งที่เขากล่าวนั้นต้องกระทำตามเช่นนั้น
16.7.21
स स्त्रीषु प्राप्तकालासु पाण्डवो बालकेषु च ।
प्रतिपत्स्यति बीभत्सुर्भवतश्चौर्ध्वद्गेहिकम् ॥ १६.७.२१ ॥
ปาณฑพบีภัตสุ (อรชุน) นั้นจะจัดพิธีศพให้แก่สตรีที่ถึงกาลสิ้นชีวิตและแก่เด็ก ๆ และแก่ท่านด้วย
16.7.22
इमां च नगरीं सद्यः प्रतियाते धनंजये ।
प्राकारट्टालकोपेतां समुद्रः प्लावयिष्यति ॥ १६.७.२२ ॥
และทันทีที่ธนัญชัยออกเดินทางไปแล้ว มหาสมุทรจะท่วมนครนี้ซึ่งมีกำแพงและหอรักษาการณ์
16.7.23
अहं देशे तु कस्मिंश्चित्पुण्ये नियममास्थितः ।
कालं काङ्क्षे सद्य एव रामेण सहितो वने ॥ १६.७.२३ ॥
เราได้ตั้งจิตถือศีลอยู่ในสถานที่ศักดิ์สิทธิ์แห่งหนึ่ง พร้อมด้วยพระราม จะรอความตายในป่าทันที
16.7.24
एवमुक्त्वा हृषीकेशो मामचिन्त्यपराक्रमः ।
हित्वा मां बालकैः सार्धं दिशं कामप्यगात्प्रभुः ॥ १६.७.२४ ॥
หฤษีเกศ (พระกฤษณะ) ผู้มีพระปรากรมหาที่ประมาณมิได้ เมื่อตรัสดังนี้แล้ว ก็ทิ้งเราและเด็ก ๆ ไว้ แล้วเสด็จไปยังทิศใดทิศหนึ่ง
16.7.25
सोहं तौ च महात्मानौ चिन्तयन्रामकेशवौ ।
घोरं ज्ञातिवधं चैव न भुञ्जे शोककर्शितः ॥ १६.७.२५ ॥
เรานึกถึงวีรบุรุษผู้ยิ่งใหญ่ทั้งสองนั้น คือพระรามและพระเกศว เศร้าโศกจนผอมซูบ และเพราะการฆ่าญาติพี่น้องอันน่าสะพรึงกลัว เราจึงไม่กินอาหาร
16.7.26
न मोक्ष्येन च जीविष्ये दिष्ट्या प्राप्तोसि पाण्डव ।
यदुक्तं पार्थं कृष्णेन तत्सर्वमखिलं कुरु ॥ १६.७.२६ ॥
เราจะไม่พ้นทุกข์และจะไม่มีชีวิตอยู่ต่อไป โชคดีที่ท่านมาถึงแล้ว ปาณฑุบุตร จงทำให้ครบถ้วนทุกอย่างตามที่พระกฤษณะตรัสแก่ปารถะ
16.7.27
एतत्ते पार्थ राज्यं च स्त्रियो रत्नानि चैव हि ।
इष्टान्प्राणानहं हीमांस्त्यक्ष्यामि रिपुसूदन ॥ १६.७.२७ ॥
ราชอาณาจักรนี้ สตรีเหล่านี้ และรัตนะทั้งหลายนี้เป็นของท่าน ปารถะ โอ้ผู้ทำลายศัตรู เราจะสละแม้ลมหายใจอันเป็นที่รักเหล่านี้