ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 16.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
16.9.1
प्रविश्य त्वर्जुनो राजन्नाश्रमं सत्यवादिनः ।
ददर्शासीनमेकान्तो मुनिं सत्यवतीसुतम् ॥ १६.९.१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଅର୍ଜୁନ ସତ୍ୟବାଦୀଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଏକାନ୍ତରେ ବସିଥିବା ସତ୍ୟବତୀ ପୁତ୍ର ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
16.9.2
स तमासाद्य धर्मज्ञमुपतस्थे महाव्रतम् ।
अर्जुनोस्मीति नामास्तै निवेद्याभ्यवदत्ततः ॥ १६.९.२ ॥
ସେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଓ ମହାବ୍ରତୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଠିଆ ହେଲେ ଏବଂ 'ମୁଁ ଅର୍ଜୁନ' ବୋଲି ନାମ ଜଣାଇ ପରେ କହିଲେ।
16.9.3
स्वागतं तेऽस्त्विति प्राह मुनिः सत्यवतीसुतः ।
आस्यतामिति होवाच प्रसन्नात्मा महामुनिः ॥ १६.९.३ ॥
'ତୁମକୁ ସ୍ୱାଗତ' ବୋଲି ସତ୍ୟବତୀ ପୁତ୍ର ମୁନି କହିଲେ; ପ୍ରସନ୍ନ ମନର ସେହି ମହାମୁନି 'ବସ' ବୋଲି କହିଲେ।
16.9.4
तमप्रतीतमनसं निःश्वसन्तं पुनःपुनः ।
निर्विष्णमनसं दृष्ट्वा पार्थं व्यासोऽब्रवीदिदम् ॥ १६.९.४ ॥
ଅପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ବାରମ୍ବାର ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ୁଥିବା, ନିରାଶ ମନ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଦେଖି ବ୍ୟାସ ଏହା କହିଲେ।
16.9.5
नखकेशदशाकुंभवारिणा किं समुक्षितः ।
आवीरजानुगमनं ब्राह्मणो वा हतस्त्वया ॥ १६.९.५ ॥
ନଖ, କେଶ, ଦଶାକୁମ୍ଭର ଜଳରେ କ'ଣ ତୁମେ ସିକ୍ତ ହୋଇଛ? କୌଣସି ବୀରଙ୍କ ଆଣ୍ଠୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇଛ, ନା ତୁମେ କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବଧ କରିଛ?
16.9.6
युद्धे पराजितो वाऽसि दतश्रीरिव लक्ष्यसे ।
न त्वां प्रभिन्नं जानामि किमिदं भरतर्षभ।
श्रोतव्यं चेन्मया पार्थ क्षश्रिप्रमाख्यातुमर्हसि ॥ १६.९.६ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହୋଇଛ କି? ଶ୍ରୀହୀନ ପରି ଦେଖାଯାଉଛ। ତୁମକୁ ଭଗ୍ନ ବୋଲି ମୁଁ ଜାଣେନାହିଁ। ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏ କ'ଣ? ହେ ପାର୍ଥ, ମୁଁ ଶୁଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ହେଲେ ଶୀଘ୍ର କୁହ।
16.9.7
यः स मेघवपुः श्रीमान्बृहत्पङ्कजलोचनः ।
स कृष्णः सह रामेण त्यक्त्वा देहं दिवं गतः ॥ १६.९.७ ॥
ମେଘ ସଦୃଶ ଶରୀର, ଶ୍ରୀମାନ ଓ ବଡ଼ କମଳନେତ୍ର ସେହି କୃଷ୍ଣ ବଳରାମଙ୍କ ସହ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।
16.9.8
तदनुस्मृत्य संमोहं तदा शोकं महामते ।
प्रयामि सर्वदा मह्यं मुमूर्षा चोपजायते ॥ १६.९.८ ॥
ତାହା ସ୍ମରଣ କରି, ହେ ମହାମତି, ସେତେବେଳେ ମୋ ମଧ୍ୟରେ ମୋହ ଓ ଶୋକ ଜାଗେ; ମୋର ସର୍ବଦା ମରିବାର ଇଚ୍ଛା ହୁଏ।
16.9.9
तद्वाक्यस्पर्शनालोकसुखं चामृतसन्निभम् ।
संस्मृत्य देवदेवस्य प्रमुह्यित्यमृतात्मनः
भवितव्यं तथा तच्च दिष्टमेतन्महात्मनाम् ।
उपेक्षितं च कृष्णेन शक्तेनापि व्यपोहितुम् ॥ १६.९.९ ॥
ତାଙ୍କ ବାକ୍ୟ, ସ୍ପର୍ଶ ଓ ଦର୍ଶନର ସୁଖ ଅମୃତ ସଦୃଶ ଥିଲା; ଦେବଦେବ, ଅମୃତାତ୍ମା ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ମୁଁ ମୋହିତ ହୁଏ। ଯାହା ହେବାର ଥିଲା ତାହା ହେଲା; ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ ଏମିତି; ସମର୍ଥ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କୃଷ୍ଣ ଏହାକୁ ଅଟକାଇଲେ ନାହିଁ।
16.9.10
मौसले वृष्णिवीराणां विनाशो ब्रह्मशापजः ।
बभूव वीरान्तकरः प्रभासे रोमहर्षणः ॥ १६.९.१० ॥
ମୌସଳରେ ବୃଷ୍ଣି ବୀରମାନଙ୍କର ବିନାଶ, ଯାହା ବ୍ରାହ୍ମଣର ଶାପରୁ ଜନ୍ମିଥିଲା, ଘଟିଲା; ବୀରମାନଙ୍କର ଅନ୍ତକାରୀ, ରୋମହର୍ଷଣ ସେହି ବିନାଶ ପ୍ରଭାସରେ ଘଟିଲା।
16.9.11
एते शूरा महात्मानः सिंहदर्पा महाबलाः ।
भोजवृष्ण्यन्धका ब्रह्मन्नन्योन्यं तैर्हतं युधि ॥ १६.९.११ ॥
ଏହି ଶୂରମାନେ, ମହାତ୍ମା, ସିଂହ ସଦୃଶ ଗର୍ବୀ, ମହାବଳୀ ଭୋଜ, ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକ — ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରସ୍ପରକୁ ହିଁ ମାରିଦେଲେ।
16.9.12
गदापरिघशक्तीनां सहाः परिघबाहवः ।
त एरकाभिर्निहताः पश्य कालस्य पर्ययम् ॥ १६.९.१२ ॥
ଗଦା, ପରିଘ ଓ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ, ପରିଘ ସଦୃଶ ବାହୁଧାରୀ ସେମାନେ ଏରକା ଦଣ୍ଡରେ ନିହତ ହେଲେ; ଦେଖ, କାଳର ପରିବର୍ତ୍ତନ!
16.9.13
हतं पञ्चशतं तेषां सहस्रं बाहुशालिनाम् ।
निधनं समनुप्राप्तं समासाद्येतरेतरम् ॥ १६.९.१३ ॥
ପାଞ୍ଚଶହ ଓ ହଜାର ବାହୁଶାଳୀ ବୀର ହତ ହେଲେ; ପରସ୍ପର ସହ ସଂଘର୍ଷ କରି ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଲେ।
16.9.14
पुनःपुनर्न मृष्यामि विनाशममितौजसाम् ।
चिन्तयानो यदूनां च कृष्णस्य च यशस्विनः ॥ १६.९.१४ ॥
ଯାଦବ ଓ ଯଶସ୍ୱୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିଷୟ ଭାବି, ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ବିନାଶ ମୁଁ ବାରମ୍ବାର ସହି ପାରୁନି।
16.9.15
शोषणं सागरस्येव मन्दरस्येव चालनम् ।
नभसः पतनं चैव शैत्यमग्नेस्तथैव च ॥ १६.९.१५ ॥
ସମୁଦ୍ର ଶୁଖିବା, ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ଦୋହଲିବା, ଆକାଶ ପଡ଼ିବା ଓ ଅଗ୍ନି ଶୀତଳ ହେବା—ଯେପରି ଏସବୁ ଘଟୁଛି।
16.9.16
अश्रद्धेयमहं मन्ये विनाशं शार्ङ्गधन्वनः ।
न चेह स्थातुमिच्छामि लोके कृष्णविनाकृतः ॥ १६.९.१६ ॥
ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁ ଧାରୀ (କୃଷ୍ଣ)ଙ୍କ ବିନାଶ ମୁଁ ଅବିଶ୍ୱସନୀୟ ମନେ କରେ; କୃଷ୍ଣ ବିନା ଏ ଜଗତରେ ରହିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ।
16.9.17
इतः कष्टतरं चान्यच्छृणु तद्वै तपोधन ।
मनो मे दीर्यते येन चिन्तयानस्य वै मुहुः ॥ १६.९.१७ ॥
ହେ ତପୋଧନ, ଏଥିରୁ ଅଧିକ କଷ୍ଟଦାୟକ ଆଉ ଏକ କଥା ଶୁଣ; ଯାହା ଭାବି ମୋ ମନ ବାରମ୍ବାର ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
16.9.18
पश्यतो वृष्णिदाराश्च मम ब्रह्मन्सहस्रशः ।
आभीरैरभिभूयाजौ हृताः पञ्चनदालयैः ॥ १६.९.१८ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋ ଆଖି ଆଗରେ ପଞ୍ଚନଦର ଆଭୀରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋତେ ପରାସ୍ତ କରି ବୃଷ୍ଣି-ବଂଶର ହଜାର ହଜାର ନାରୀଙ୍କୁ ହରଣ କଲେ।
16.9.19
धनुरादाय तत्राहं नाशकं तस्य पूरणे ।
यथापुरा च मे वीर्यं भुजयोर्न तथाऽभवत् ॥ १६.९.१९ ॥
ଧନୁ ଧରି ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ମୁଁ ତାହାର ଗୁଣ ଲଗାଇ ପାରିଲି ନାହିଁ। ପୂର୍ବରେ ମୋ ବାହୁରେ ଯେଉଁ ବଳ ଥିଲା, ତାହା ଏବେ ରହି ନଥିଲା।
16.9.20
अस्त्राणि मे प्रनष्टानि विविधानि महामुने ।
शराश्च क्षयमापन्नाः क्षणेनैव समन्ततः ॥ १६.९.२० ॥
ହେ ମହାମୁନି, ମୋ ବିବିଧ ଅସ୍ତ୍ର ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି; ଶର ମଧ୍ୟ କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ ଚାରିଆଡ଼ୁ କ୍ଷୟ ପାଇଛନ୍ତି।
16.9.21
पुरुषस्चाप्रमेयात्मा शङ्खचक्रगदाधरः ।
चतुर्भुजः पीतवासाः श्यामः पद्मदलेक्षणः ॥ १६.९.२१ ॥
ଅପ୍ରମେୟ ଆତ୍ମା ଥିବା ସେ ପୁରୁଷ ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରିଥିଲେ; ଚାରି ବାହୁବିଶିଷ୍ଟ, ପୀତବସନଧାରୀ, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ ଓ ପଦ୍ମପତ୍ରସଦୃଶ ନୟନବିଶିଷ୍ଟ।
16.9.22
यश्च याति पुरस्तान्मे रथस्य सुमहाद्युतिः ।
प्रदहन्रिपुसैन्यानि न पश्याम्यहमद्य तम् ॥ १६.९.२२ ॥
ଯିଏ ମୋ ରଥ ଆଗରେ ଚାଲୁଥିଲା, ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ, ଶତ୍ରୁସେନା ଦଗ୍ଧ କରୁଥିଲା, ତାହାକୁ ଆଜି ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ।
16.9.23
येन पूर्वं प्रदग्धानि शत्रुसैन्यानि तेजसा ।
शरैर्गाण्डीवनिर्मुक्तैरहं पश्चादशातयम् ॥ १६.९.२३ ॥
ଯାହାର ତେଜରେ ପୂର୍ବରେ ଶତ୍ରୁସେନା ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ, ଗାଣ୍ଡୀବରୁ ଛାଡ଼ିଥିବା ଶରରେ ମୁଁ ପରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପାତିତ କରିଥିଲି।
16.9.24
तमपश्यन्विषीदामि घूर्णामीव च सत्तम ।
परिनिर्विण्णचेताश्च शान्तिं नोपलभेऽपि च ॥ १६.९.२४ ॥
ହେ ସତ୍ତମ, ତାହାକୁ ନ ଦେଖି ମୁଁ ଅବସନ୍ନ ହେଉଛି ଏବଂ ଘୂରୁଥିବା ପରି ମୋ ମୁଣ୍ଡ ଘୂରୁଛି। ମନ ଅତି ଖିନ୍ନ ହୋଇଛି, ଶାନ୍ତି ମଧ୍ୟ ମୁଁ ପାଉନାହିଁ।
16.9.25
देवकीनन्दनं देवं वासुदेवमजं प्रभुम् ।
विना जनार्दनं वीरं नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ १६.९.२५ ॥
ଦେବକୀଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଦେବ ବାସୁଦେବ, ଅଜ, ପ୍ରଭୁ, ବୀର ଜନାର୍ଦନଙ୍କ ବିନା ମୁଁ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ।
16.9.26
श्रुत्वैव हि गतं विष्णुं ममापि मुमुहुर्दिशः ।
प्रनष्टज्ञातिवीर्यस्य शून्यस्य परिधावतः ॥ १६.९.२६ ॥
ବିଷ୍ଣୁ ଚାଲିଗଲେ ବୋଲି ଶୁଣିବା ମାତ୍ରେ ମୋ ଦିଗସବୁ ମଧ୍ୟ ମୂଢ଼ ହୋଇଗଲା; ସ୍ବଜନ ଓ ବଳ ହରାଇ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇ ମୁଁ ଘୂରୁଛି।
16.9.27
उपदेष्टुं मम श्रेयो भवानर्हति सत्तम ॥ १६.९.२७ ॥
ହେ ସତ୍ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋତେ ଶ୍ରେୟର ଉପଦେଶ ଦେବାକୁ ଆପଣ ହିଁ ଯୋଗ୍ୟ।
16.9.28
देवांशा देवभूतेन सम्भूतास्ते गतास्सह ।
धर्मव्यवस्थारक्षार्थं देवेन समुपेक्षिताः ॥ १६.९.२८ ॥
ଦେବାଂଶ ହୋଇ, ଦେବରୂପ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମବ୍ୟବସ୍ଥା ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଜନ୍ମିତ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ସହିତ ହିଁ ଚାଲିଗଲେ; ଦେବ ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
16.9.29
ब्रह्मशापविनिर्दग्धा वृष्ण्यन्धकसमहारथाः ।
विनष्टाः कुरुशार्दूल न ताञ्शोचितुमर्हसि ॥ १६.९.२९ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶାପରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକ ବଂଶର ମହାରଥୀମାନେ ବିନଷ୍ଟ ହେଲେ। ହେ କୁରୁଶାର୍ଦୂଳ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆପଣ ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
16.9.31
त्रैलोक्यमपि गोविन्दः कृत्स्नं स्थावरजङ्गमम् ।
प्रसहेदन्यथा कर्तुं कुतः शापं महात्मनाम् ॥ १६.९.३१ ॥
ଗୋବିନ୍ଦ ସ୍ଥାବର-ଜଙ୍ଗମ ସହିତ ସମସ୍ତ ତ୍ରିଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟଥା କରିପାରନ୍ତି; ତେବେ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ଶାପକୁ କେମିତି ଅନ୍ୟଥା କରିପାରିବେ ନାହିଁ?
16.9.32
स्त्रियश्च ताः पुरा शप्ताः प्रभासे कुपितेन वै ।
अष्टावक्रेण मुनिना तदर्थं त्वद्बलक्षयम् ॥ १६.९.३२ ॥
ପୂର୍ବେ ପ୍ରଭାସରେ କ୍ରୋଧିତ ମୁନି ଅଷ୍ଟାବକ୍ର ସେହି ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଇଥିଲେ; ସେଥିପାଇଁ ତୁମ ବଳ କ୍ଷୟ ହେଲା।
16.9.33
रथस्य पुरतो याति यः स चक्रगदाधरः ।
तव स्नेहात्पुराणर्षिर्वासुदेवश्चतुर्भुजः ॥ १६.९.३३ ॥
ରଥ ଆଗରେ ଚାଲୁଥିବା, ଚକ୍ର-ଗଦା ଧାରଣ କରୁଥିବା ଚତୁର୍ଭୁଜ ପୁରାଣ ଋଷି ବାସୁଦେବ; ତୁମ ପ୍ରତି ସ୍ନେହରୁ ସେ ସେପରି ଥିଲେ।
16.9.34
कृत्वा भारावतरणं पृथिव्याः पृथुलोचनः ।
मोक्षयित्वा तनुं प्राप्तः कृष्णः स्वस्थानमुत्तमम् ॥ १६.९.३४ ॥
ପୃଥିବୀର ଭାର ଲାଘବ କରି ବିଶାଳନୟନ କୃଷ୍ଣ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି ନିଜ ଉତ୍ତମ ଧାମ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
16.9.35
त्वयाऽपीह महत्कर्म देवानां पुरुषर्षभ ।
कृतं भीमसहायेन यमाभ्यां च महाभुज ॥ १६.९.३५ ॥
ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ମହାବାହୁ! ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଦେବତାଙ୍କର ମହାକାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ; ଭୀମଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଓ ଦୁଇ ଯମଳଙ୍କ ସହିତ।
16.9.36
कृतकृत्यांश्च वो मन्ये संसिद्धान्कुरुपुङ्गव ।
गमनं प्राप्तकालं व इदं श्रेयस्करं विभो ॥ १६.९.३६ ॥
ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ! ମୁଁ ମନେ କରେ ତୁମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି ଏବଂ ତୁମେ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଛ; ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମ ଯିବାର ସମୟ ଆସିଛି—ଏହା ମଙ୍ଗଳକର।
16.9.37
बलं बुद्धिश्च तेजश्च प्रतिपत्तिश्च भारत ।
भवन्ति भवकालेषु विपद्यन्ते विपर्यये ॥ १६.९.३७ ॥
ହେ ଭରତ! ବଳ, ବୁଦ୍ଧି, ତେଜ ଓ ନିଶ୍ଚୟ—ଏ ସବୁ ଉନ୍ନତ ସମୟରେ ଉଦୟ ହୁଏ, ବିପରୀତ ସମୟରେ ବିନଷ୍ଟ ହୁଏ।
16.9.38
कालमूलमिदं सर्वं जगद्बीजं धनंजय ।
काल एव समादत्ते पुनरेव यदृच्छया ॥ १६.९.३८ ॥
ହେ ଧନଞ୍ଜୟ, ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ କାଳମୂଳକ; କାଳ ହିଁ ଜଗତର ବୀଜ। କାଳ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ପୁନର୍ବାର ସବୁକିଛି ଗ୍ରହଣ କରେ।
16.9.39
स एव बलवान्भूत्वा पुनर्भवति दुर्बलः ।
स एवेशश्च भूत्वेह परैराज्ञाप्यते पुनः ॥ १६.९.३९ ॥
ସେ ହିଁ ବଳବାନ ହୋଇ ପୁନର୍ବାର ଦୁର୍ବଳ ହୁଏ। ସେ ହିଁ ଏଠାରେ ଈଶ୍ୱର ହୋଇ ପୁନର୍ବାର ଅନ୍ୟଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଚାଳିତ ହୁଏ।
16.9.40
कृतकृत्यानि चास्त्राणि गतान्यद्य यथागतम् ।
पुनरेष्यन्ति ते हस्तं यदा कालो भविष्यति ॥ १६.९.४० ॥
କୃତକାର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ଆଜି ଯେଉଁଠାରୁ ଆସିଥିଲେ ସେଠାକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସମୟ ଆସିଲେ ସେମାନେ ପୁନର୍ବାର ତୁମ ହାତକୁ ଆସିବେ।
16.9.41
कालो गन्तुं गतिं मुख्यां भवतामपि भारत ।
एतच्छ्रेयो हि वो मन्ये परमं भरतर्षभ ॥ १६.९.४१ ॥
ହେ ଭାରତ, ତୁମମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଗତି ଆଡ଼କୁ ଯିବାର ସମୟ ଆସିଛି। ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ମୋ ମତରେ ଏହା ହିଁ ତୁମ ପାଇଁ ପରମ ମଙ୍ଗଳ।
16.9.42
एतद्वचनमाज्ञाय व्यासस्यामिततेजसः ।
अनुज्ञातो ययौ पार्थो नगरं नागसाह्वयम् ॥ १६.९.४२ ॥
ଅମିତତେଜା ବ୍ୟାସଙ୍କ ଏହି ବଚନ ବୁଝି, ତାଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ପାର୍ଥ ନାଗସାହ୍ୱୟ ନଗରକୁ ଗଲେ।
16.9.43
प्रविश्य च पुरीं वीरः समासाद्य युधिष्ठिरम् ।
आचष्ट तद्यथावृत्तं वृष्ण्यन्धककुलं प्रति ॥ १६.९.४३ ॥
ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସେ ବୀର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ବୃଷ୍ଣି-ଅନ୍ଧକ କୁଳ ବିଷୟରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା ସବୁ ଯଥାବତ୍ କହିଲେ।