ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 17.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
17.2.1
ततस्ते नियतात्मान उदीचीं दिशमास्थिताः ।
ददृशुर्योगयुक्ताश्च हिमवन्तं महागिरिम् ॥ १७.२.१ ॥
ସେତେବେଳେ ସଂଯମୀ ଆତ୍ମା ବିଶିଷ୍ଟ ସେମାନେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଯୋଗରେ ଲୀନ ହୋଇ ମହାପର୍ବତ ହିମବନ୍ତକୁ ଦେଖିଲେ।
17.2.2
तं चाप्यतिक्रमन्तस्ते ददृशुर्वालुकार्णवम् ।
अवैक्षन्त महाशैलं मेरुं शिखरिणां वरम् ॥ १७.२.२ ॥
ତାହା ଅତିକ୍ରମ କରିବା ସମୟରେ ସେମାନେ ବାଲୁକା ସମୁଦ୍ର ଦେଖିଲେ; ଶିଖରଯୁକ୍ତ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାଶୈଳ ମେରୁକୁ ଦେଖିଲେ।
17.2.3
तेषां तु गच्छतां शीघ्रं सर्वेषां योगधार्मिणाम् ।
याज्ञसेनी भ्रष्टयोगा निपपात महीतले ॥ १७.२.३ ॥
କିନ୍ତୁ ଶୀଘ୍ର ଗମନ କରୁଥିବା ସେହି ଯୋଗଧର୍ମୀ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯାଜ୍ଞସେନୀ (ଦ୍ରୌପଦୀ) ଯୋଗଭ୍ରଷ୍ଟା ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
17.2.4
तां तु प्रपतितां दृष्ट्वा भीमसेनो महाबलः ।
उवाच धर्मराजानं याज्ञसेनीमवेक्ष्य ह ॥ १७.२.४ ॥
ତାଙ୍କୁ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି ମହାବଳୀ ଭୀମସେନ ଯାଜ୍ଞସେନୀଙ୍କୁ ଚାହିଁ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ କହିଲେ।
17.2.5
नाधर्मश्चरितः कश्चिद्राजपुत्र्या परंतप ।
कारणं किंनु तद्ब्रूहि यत्कृष्णा पतिता भुवि ॥ १७.२.५ ॥
ହେ ପରନ୍ତପ! ଏହି ରାଜପୁତ୍ରୀ କୌଣସି ଅଧର୍ମ କରିନଥିଲେ; ତେବେ କୃଷ୍ଣା କାହିଁକି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ? ତାହାର କାରଣ କୁହନ୍ତୁ।
17.2.6
पक्षपातो महानस्या विशेषेण धनंजये ।
तस्यैतत्फलमद्यैषा भुङ्क्ते पुरुषसत्तम ॥ १७.२.६ ॥
ଏହାଙ୍କର ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ପ୍ରତି ବିଶେଷ ଭାବରେ ବଡ଼ ପକ୍ଷପାତ ଥିଲା। ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ! ସେହି ଫଳ ଆଜି ଏ ଭୋଗୁଛନ୍ତି।
17.2.7
एवमुक्त्वाऽनवेक्ष्यैनां ययौ भरतसत्तमः ।
समाधाय मनो धीमान्धर्मात्मा पुरुषर्षभः ॥ १७.२.७ ॥
ଏହା କହି ତାଙ୍କୁ ଅନାଇ ନ ଦେଖି ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଧର୍ମାତ୍ମା, ପୁରୁଷଋଷଭ (ଯୁଧିଷ୍ଠିର) ମନ ସ୍ଥିର କରି ଚାଲିଗଲେ।
17.2.8
सहदेवस्ततो विद्वान्निपपात महीतले ।
तं चापि पतितं दृष्ट्वा भीमो राजानमब्रवीत् ॥ १७.२.८ ॥
ଆସିଲେ ବିଦ୍ୱାନ ସହଦେବ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି ଭୀମ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
17.2.9
योऽयमस्मासु सर्वेषु शुश्रूषुरनहंकृतः ।
सोयं माद्रवतीपुत्रः कस्मान्निपतितो भुवि ॥ १७.२.९ ॥
ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯିଏ ସେବାପରାୟଣ ଓ ଅହଂକାରହୀନ, ସେହି ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର ଏ କାହିଁକି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ?
17.2.10
आत्मनः सदृशं प्राज्ञं नैषोऽमन्यत कञ्चन ।
तेन दोषेण पतितो विद्वानेष नृपात्मजः ॥ १७.२.१० ॥
ନିଜ ସମାନ ବୁଦ୍ଧିମାନ କାହାକୁ ବି ସେ ମାନୁ ନଥିଲେ। ସେହି ଦୋଷରୁ ଏହି ବିଦ୍ୱାନ ରାଜକୁମାର ପଡ଼ିଗଲେ।
17.2.11
इत्युक्त्वा तं समुत्सृज्य सहदेवं ययौ तदा ।
भ्रातृभिः सह कौन्तेयः शुना चैव युधिष्ठिरः ॥ १७.२.११ ॥
ଏହା କହି ସହଦେବଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ସେତେବେଳେ କୌନ୍ତେୟ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଓ ଗୋଟିଏ କୁକୁର ସହିତ ଆଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
17.2.12
कृष्णं निपतितां दृष्ट्वा सहदेवं च पाण्डवम् ।
आर्तो बन्धुप्रियः शूरो नकुलो निपपात ह ॥ १७.२.१२ ॥
ପଡ଼ିଥିବା କୃଷ୍ଣା (ଦ୍ରୌପଦୀ) ଓ ପାଣ୍ଡବ ସହଦେବଙ୍କୁ ଦେଖି ବନ୍ଧୁପ୍ରିୟ ଶୂର ନକୁଳ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
17.2.13
तस्मिन्निपतिते वीरे नकुले चारुदर्शने ।
पुनरेव तदा भीमो राजानमिदमब्रवीत् ॥ १७.२.१३ ॥
ସେଇ ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଥିବା ବୀର ନକୁଳ ପଡ଼ିଯିବାରେ ଭୀମ ପୁଣି ସେତେବେଳେ ରାଜାଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।
17.2.14
योऽयमक्षतधर्मात्मा भ्राता वचनकारकः ।
रूपेणाप्रतिमो लोके नकुलः पतितो भुवि ॥ १७.२.१४ ॥
ଅକ୍ଷତ ଧର୍ମାତ୍ମା, ବଚନକାରୀ ଭାଇ, ଜଗତରେ ରୂପରେ ଅନୁପମ ଏହି ନକୁଳ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଯାଇଛି।
17.2.15
इत्युक्तो भीमसेनेन प्रत्युवाच युधिष्ठिरः ।
नकुलं प्रति धर्मात्मा सर्वबुद्धिमतांवरः ॥ १७.२.१५ ॥
ଭୀମସେନ ଏହା କହିବାରୁ ସମସ୍ତ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମାତ୍ମା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନକୁଳ ବିଷୟରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
17.2.16
रूपेणि मत्समो नास्ति कश्चिदित्यस्य दर्शनम् ।
अधिकश्चाहमेवैक इत्यस्य मनसि स्थितम् ॥ १७.२.१६ ॥
"ରୂପରେ ମୋ ସମାନ କେହି ନାହାନ୍ତି" ଏହା ତାଙ୍କର ମତ ଥିଲା, ଏବଂ "ମୁଁ ଏକା ହିଁ ଅଧିକ" ଏହା ତାଙ୍କ ମନରେ ସ୍ଥିର ଥିଲା।
17.2.17
नकुलः पतितस्तस्मादागच्छ त्वं वृकोदर ।
यस्य यद्विहितं वीर सोऽवश्यं तदुपाश्नुते ॥ १७.२.१७ ॥
ନକୁଳ ପଡ଼ିଯାଇଛି, ତେଣୁ ହେ ବୃକୋଦର, ତୁମେ ଆସ। ହେ ବୀର, ଯାହା ଯାହା ପାଇଁ ବିହିତ, ସେ ତାହା ନିଶ୍ଚୟ ଭୋଗ କରେ।
17.2.18
तांस्तु प्रपतितान्दृष्ट्वा पाण्डवः श्वेतवाहनः ।
पपात शोकसंतप्तस्ततोनु परवीरहा ॥ १७.२.१८ ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି ପାଣ୍ଡବ ଶ୍ବେତବାହନ (ଅର୍ଜୁନ), ଶତ୍ରୁ ବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ, ଶୋକରେ ସନ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ସେତେବେଳେ ପଡ଼ିଗଲେ।
17.2.19
तस्मिंस्तु पुरुषव्याघ्रे पतिते शक्रतेजसि ।
म्रियमाणे दुराधर्षे भीमो राजानमब्रवीत् ॥ १७.२.१९ ॥
ସେହି ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ରତେଜ ଥିବା ବୀର ପଡ଼ିଗଲେ ଏବଂ ଦୁର୍ଧର୍ଷ ମରୁଥିବା ବେଳେ ଭୀମ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
17.2.20
अनृतं न स्मराम्यस्य स्वैरेष्वपि महात्मनः ।
अथ कस्य विकारोऽयं येनायं पतितो भुवि ॥ १७.२.२० ॥
ସ୍ୱୈରବାକ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ମିଥ୍ୟା ମୁଁ ସ୍ମରଣ କରେ ନାହିଁ। ତେବେ ଏହା କାହାର ବିକାର, ଯଦ୍ଦ୍ୱାରା ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା?
17.2.21
एकोहं निर्दहेयं वै शत्रूनित्यर्जुनोऽब्रवीत् ।
न च तत्कृतवानेष शूरमानी ततोपतत् ॥ १७.२.२१ ॥
"ମୁଁ ଏକା ହିଁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରିଦେବି" ଏହା ଅର୍ଜୁନ କହିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ସେ ତାହା କଲେ ନାହିଁ; ଶୂରାଭିମାନୀ ହୋଇ ସେ ପଡ଼ିଗଲେ।
17.2.22
अवमेने धनुर्ग्राहानेष सर्वांश्च फल्गुनः ।
तथा चैतन्न तु तथा कर्तव्यं भूतिमिच्छता ॥ १७.२.२२ ॥
ଏହି ଫଲ୍ଗୁନ ଅର୍ଜୁନ ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କୁ ଅବଜ୍ଞା କରୁଥିଲେ। ସେ ମଧ୍ୟ ସେପରି ଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଯେ କଲ୍ୟାଣ ଚାହେ ସେ ଏପରି କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
17.2.23
इत्युक्त्वा प्रस्थितो राजा भीमोथ निपपात ह ।
पतितश्चाब्रवीद्भीमो धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ १७.२.२३ ॥
ଏହା କହି ରାଜା ଚାଲିଗଲେ; ସେତେବେଳେ ଭୀମ ପଡ଼ିଗଲେ। ପଡ଼ିଥିବା ଭୀମ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ।
17.2.24
भोभो राजन्नवेक्षस्व पतितोहं प्रियस्तव ।
किंनिमित्तं च पतनं ब्रूहि मे यदि वेत्थ ह ॥ १७.२.२४ ॥
"ହେ ରାଜନ୍! ଦେଖ, ତୁମର ପ୍ରିୟ ମୁଁ ପଡ଼ିଗଲି। ଯଦି ତୁମେ ଜାଣ, ମୋ ପତନର କାରଣ କୁହ।"
17.2.25
अतिभुक्तं च भवता प्राणेन च विकत्थसे ।
अनवेक्ष्य परं पार्थ तेनासि पतितः क्षितौ ॥ १७.२.२५ ॥
ହେ ପାର୍ଥେ, ତୁମେ ଅତିଭୋଗ କରିଛ, ପ୍ରାଣବଳରେ ଗର୍ବ କରିଛ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରିଛ; ତେଣୁ ତୁମେ ଭୂମିରେ ପତିତ ହୋଇଛ।
17.2.26
इत्युक्त्वा तं महाबाहुर्जगामानवलोकयन् ।
श्वाप्येकोनुययौ यस्ते बहुशः कीर्तितो मया ॥ १७.२.२६ ॥
ଏହା କହି ମହାବାହୁ ତାଙ୍କ ଆଡ଼େ ନ ଚାହିଁ ଚାଲିଗଲେ; ଆଉ ଯେଉଁ କୁକୁରର କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ ବାରମ୍ବାର କହିଥିଲି, ସେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପଛେ ଗଲା।