మహాభారతం · అధ్యాయం 17.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
17.2.1
ततस्ते नियतात्मान उदीचीं दिशमास्थिताः ।
ददृशुर्योगयुक्ताश्च हिमवन्तं महागिरिम् ॥ १७.२.१ ॥
అప్పుడు ఆత్మనిగ్రహం కలిగిన వారు ఉత్తర దిశవైపు సాగి, యోగనిమగ్నులై మహాపర్వతమైన హిమవంతాన్ని చూశారు.
17.2.2
तं चाप्यतिक्रमन्तस्ते ददृशुर्वालुकार्णवम् ।
अवैक्षन्त महाशैलं मेरुं शिखरिणां वरम् ॥ १७.२.२ ॥
దానిని దాటుతూ వారు ఇసుక సముద్రాన్ని చూశారు; శిఖరాలు గల పర్వతాలలో శ్రేష్ఠమైన మహాపర్వతం మేరువును చూశారు.
17.2.3
तेषां तु गच्छतां शीघ्रं सर्वेषां योगधार्मिणाम् ।
याज्ञसेनी भ्रष्टयोगा निपपात महीतले ॥ १७.२.३ ॥
అయితే వేగంగా సాగుతున్న ఆ యోగధర్మపరులందరిలో యాజ్ఞసేని (ద్రౌపది) యోగభ్రష్టురాలై భూమిపై పడిపోయింది.
17.2.4
तां तु प्रपतितां दृष्ट्वा भीमसेनो महाबलः ।
उवाच धर्मराजानं याज्ञसेनीमवेक्ष्य ह ॥ १७.२.४ ॥
ఆమె పడిపోవడం చూసి మహాబలుడైన భీమసేనుడు, యాజ్ఞసేనిని చూస్తూ ధర్మరాజుతో ఇలా అన్నాడు.
17.2.5
नाधर्मश्चरितः कश्चिद्राजपुत्र्या परंतप ।
कारणं किंनु तद्ब्रूहि यत्कृष्णा पतिता भुवि ॥ १७.२.५ ॥
పరంతపా! ఈ రాజపుత్రి ఏ అధర్మమూ చేయలేదు; మరి కృష్ణ భూమిపై ఎందుకు పడిపోయింది? ఆ కారణాన్ని చెప్పు.
17.2.6
पक्षपातो महानस्या विशेषेण धनंजये ।
तस्यैतत्फलमद्यैषा भुङ्क्ते पुरुषसत्तम ॥ १७.२.६ ॥
ఈమెకు ధనంజయునిపై ప్రత్యేకంగా గొప్ప పక్షపాతం ఉండేది. ఓ పురుషోత్తమా! దాని ఫలితాన్ని నేడు ఈమె అనుభవిస్తోంది.
17.2.7
एवमुक्त्वाऽनवेक्ष्यैनां ययौ भरतसत्तमः ।
समाधाय मनो धीमान्धर्मात्मा पुरुषर्षभः ॥ १७.२.७ ॥
ఇలా పలికి, ఆమెను ఒక్కసారైనా వెనుదిరిగి చూడకుండా, భరతులలో శ్రేష్ఠుడు, జ్ఞాని, ధర్మాత్ముడు, నరులలో వృషభుడు మనస్సును నిలిపి వెళ్ళాడు.
17.2.8
सहदेवस्ततो विद्वान्निपपात महीतले ।
तं चापि पतितं दृष्ट्वा भीमो राजानमब्रवीत् ॥ १७.२.८ ॥
అప్పుడు విద్వాంసుడైన సహదేవుడు నేలపై పడిపోయాడు. అతడు పడిపోవడం చూసి భీముడు రాజుతో అన్నాడు.
17.2.9
योऽयमस्मासु सर्वेषु शुश्रूषुरनहंकृतः ।
सोयं माद्रवतीपुत्रः कस्मान्निपतितो भुवि ॥ १७.२.९ ॥
మనందరిలో సేవాభావం కలవాడు, అహంకారం లేనివాడు ఇతడు — మాద్రి కుమారుడైన ఇతడు ఎందుకు నేలపై పడిపోయాడు?
17.2.10
आत्मनः सदृशं प्राज्ञं नैषोऽमन्यत कञ्चन ।
तेन दोषेण पतितो विद्वानेष नृपात्मजः ॥ १७.२.१० ॥
తనతో సమానమైన ప్రాజ్ఞుడెవరినీ ఇతడు గౌరవించలేదు. ఆ దోషం వల్లనే ఈ విద్వాంసుడైన రాజకుమారుడు పడిపోయాడు.
17.2.11
इत्युक्त्वा तं समुत्सृज्य सहदेवं ययौ तदा ।
भ्रातृभिः सह कौन्तेयः शुना चैव युधिष्ठिरः ॥ १७.२.११ ॥
ఇలా చెప్పి, సహదేవుని విడిచిపెట్టి అప్పుడు కౌంతేయుడు యుధిష్ఠిరుడు సోదరులతో, కుక్కతో కలిసి వెళ్ళాడు.
17.2.12
कृष्णं निपतितां दृष्ट्वा सहदेवं च पाण्डवम् ।
आर्तो बन्धुप्रियः शूरो नकुलो निपपात ह ॥ १७.२.१२ ॥
పడిపోయిన కృష్ణను, పాండవుడు సహదేవుడిని చూసి, బంధుప్రియుడూ శూరుడూ అయిన నకులుడు బాధతో పడిపోయాడు.
17.2.13
तस्मिन्निपतिते वीरे नकुले चारुदर्शने ।
पुनरेव तदा भीमो राजानमिदमब्रवीत् ॥ १७.२.१३ ॥
ఆ అందమైన రూపం గల వీరుడు నకులుడు పడిపోయినప్పుడు, భీముడు మళ్లీ ఆ సమయంలో రాజుతో ఇలా అన్నాడు.
17.2.14
योऽयमक्षतधर्मात्मा भ्राता वचनकारकः ।
रूपेणाप्रतिमो लोके नकुलः पतितो भुवि ॥ १७.२.१४ ॥
కళంకం లేని ధర్మాత్ముడు, ఆజ్ఞకు లోబడిన సోదరుడు, లోకంలో అందంలో సాటిలేనివాడు అయిన ఈ నకులుడు నేలపై పడిపోయాడు.
17.2.15
इत्युक्तो भीमसेनेन प्रत्युवाच युधिष्ठिरः ।
नकुलं प्रति धर्मात्मा सर्वबुद्धिमतांवरः ॥ १७.२.१५ ॥
భీమసేనుడు ఇలా చెప్పగా, బుద్ధిమంతులలో శ్రేష్ఠుడైన ధర్మాత్ముడు యుధిష్ఠిరుడు నకులుని గురించి ప్రత్యుత్తరం ఇచ్చాడు.
17.2.16
रूपेणि मत्समो नास्ति कश्चिदित्यस्य दर्शनम् ।
अधिकश्चाहमेवैक इत्यस्य मनसि स्थितम् ॥ १७.२.१६ ॥
"రూపంలో నాతో సమానుడు ఎవరూ లేరు" అనేది అతని అభిప్రాయం; "నేనొక్కడినే అధికుడను" అనేది అతని మనసులో నిలిచి ఉండేది.
17.2.17
नकुलः पतितस्तस्मादागच्छ त्वं वृकोदर ।
यस्य यद्विहितं वीर सोऽवश्यं तदुपाश्नुते ॥ १७.२.१७ ॥
నకులుడు పడిపోయాడు; కాబట్టి వృకోదరా, నువ్వు రా. వీరా, ఎవరికి ఏది విధించబడిందో, వారు తప్పక దానిని పొందుతారు.
17.2.18
तांस्तु प्रपतितान्दृष्ट्वा पाण्डवः श्वेतवाहनः ।
पपात शोकसंतप्तस्ततोनु परवीरहा ॥ १७.२.१८ ॥
వారందరూ పడిపోవడం చూసి, పాండవుడైన శ్వేతవాహనుడు (అర్జునుడు), శత్రువీరులను సంహరించేవాడు, శోకంతో బాధపడి అప్పుడు పడిపోయాడు.
17.2.19
तस्मिंस्तु पुरुषव्याघ्रे पतिते शक्रतेजसि ।
म्रियमाणे दुराधर्षे भीमो राजानमब्रवीत् ॥ १७.२.१९ ॥
ఆ పురుషవ్యాఘ్రుడు, ఇంద్రతేజస్సు గలవాడు పడిపోగా, జయింపరాని అతడు మరణిస్తుండగా భీముడు రాజుతో ఇలా అన్నాడు.
17.2.20
अनृतं न स्मराम्यस्य स्वैरेष्वपि महात्मनः ।
अथ कस्य विकारोऽयं येनायं पतितो भुवि ॥ १७.२.२० ॥
స్వైర సంభాషణలలో కూడా ఈ మహాత్ముని అసత్యాన్ని నేను స్మరించను. అయితే ఇది ఎవరి వికారం, దీనివల్ల ఇతడు భూమిపై పడ్డాడు?
17.2.21
एकोहं निर्दहेयं वै शत्रूनित्यर्जुनोऽब्रवीत् ।
न च तत्कृतवानेष शूरमानी ततोपतत् ॥ १७.२.२१ ॥
"నేనొక్కడినే శత్రువులను దహించివేస్తాను" అని అర్జునుడు అన్నాడు. కానీ అతడు అది చేయలేదు; శూరాభిమాని కావడంతో అతడు పడిపోయాడు.
17.2.22
अवमेने धनुर्ग्राहानेष सर्वांश्च फल्गुनः ।
तथा चैतन्न तु तथा कर्तव्यं भूतिमिच्छता ॥ १७.२.२२ ॥
ఈ ఫల్గునుడు అర్జునుడు విల్లు పట్టినవారందరినీ తక్కువ చేసి చూశాడు. ఇతడూ అలాగే ఉన్నాడు; కానీ శ్రేయస్సును కోరేవాడు అలా చేయరాదు.
17.2.23
इत्युक्त्वा प्रस्थितो राजा भीमोथ निपपात ह ।
पतितश्चाब्रवीद्भीमो धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ १७.२.२३ ॥
ఇలా చెప్పి రాజు ముందుకు సాగిపోయాడు; అప్పుడు భీముడు పడిపోయాడు. పడిపోయిన భీముడు ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరునితో ఇలా అన్నాడు.
17.2.24
भोभो राजन्नवेक्षस्व पतितोहं प्रियस्तव ।
किंनिमित्तं च पतनं ब्रूहि मे यदि वेत्थ ह ॥ १७.२.२४ ॥
"ఓ రాజా! చూడు, నీకు ప్రియుడనైన నేను పడిపోయాను. నీకు తెలిసినట్లయితే, నేను పడిపోవడానికి కారణమేమిటో చెప్పు."
17.2.25
अतिभुक्तं च भवता प्राणेन च विकत्थसे ।
अनवेक्ष्य परं पार्थ तेनासि पतितः क्षितौ ॥ १७.२.२५ ॥
పార్థా, నీవు అతిగా అనుభవించావు; ప్రాణబలంతో గర్వంగా మాట్లాడావు; ఇతరులను లెక్కచేయలేదు. అందువల్ల నీవు నేలపై పడ్డావు.
17.2.26
इत्युक्त्वा तं महाबाहुर्जगामानवलोकयन् ।
श्वाप्येकोनुययौ यस्ते बहुशः कीर्तितो मया ॥ १७.२.२६ ॥
ఇలా చెప్పి, మహాబాహువు ఆమె వైపు చూడకుండా వెళ్లిపోయాడు; నీకు నేను పలుమార్లు చెప్పిన ఒక కుక్క కూడా అతనిని అనుసరించింది.