มหาภารตะ · อัธยายะ 17.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
17.2.1
ततस्ते नियतात्मान उदीचीं दिशमास्थिताः ।
ददृशुर्योगयुक्ताश्च हिमवन्तं महागिरिम् ॥ १७.२.१ ॥
ครั้งนั้น พวกเขาผู้ข่มจิตของตนไว้แล้ว ได้มุ่งหน้าไปทางทิศเหนือ และเพราะตั้งใจในโยคะ จึงได้เห็นภูเขาใหญ่ชื่อหิมวันต์
17.2.2
तं चाप्यतिक्रमन्तस्ते ददृशुर्वालुकार्णवम् ।
अवैक्षन्त महाशैलं मेरुं शिखरिणां वरम् ॥ १७.२.२ ॥
เมื่อผ่านภูเขานั้นไป พวกเขาก็ได้เห็นทะเลทราย และได้เห็นเมรุ ภูเขาใหญ่ ประเสริฐที่สุดในบรรดาภูเขายอดแหลม
17.2.3
तेषां तु गच्छतां शीघ्रं सर्वेषां योगधार्मिणाम् ।
याज्ञसेनी भ्रष्टयोगा निपपात महीतले ॥ १७.२.३ ॥
แต่ในขณะที่ทุกคนกำลังเดินทางไปอย่างรวดเร็ว คนเหล่านั้นผู้ฝึกโยคะและธรรม พระยาชญเสนี (เทราปที) เสียโยคะ จึงล้มลงบนพื้นดิน
17.2.4
तां तु प्रपतितां दृष्ट्वा भीमसेनो महाबलः ।
उवाच धर्मराजानं याज्ञसेनीमवेक्ष्य ह ॥ १७.२.४ ॥
ภีมเสนะผู้มีกำลังมาก เห็นนางล้มลงแล้ว จึงมองดูยาชญเสนี แล้วกล่าวแก่พระเจ้าธรรมราช
17.2.5
नाधर्मश्चरितः कश्चिद्राजपुत्र्या परंतप ।
कारणं किंनु तद्ब्रूहि यत्कृष्णा पतिता भुवि ॥ १७.२.५ ॥
ข้าแต่ผู้ทำลายศัตรู ไม่มีความอธรรมใดที่ราชธิดาทำ ดังนั้นเหตุคืออะไรกันแน่ ขอโปรดบอกข้าพเจ้าเถิดว่า เหตุใดกฤษณาจึงล้มลงบนแผ่นดิน
17.2.6
पक्षपातो महानस्या विशेषेण धनंजये ।
तस्यैतत्फलमद्यैषा भुङ्क्ते पुरुषसत्तम ॥ १७.२.६ ॥
นางมีความลำเอียงอย่างมาก โดยเฉพาะต่อธนัญชัย ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในบุรุษ นี่คือผลของสิ่งนั้น ซึ่งนางกำลังได้รับในวันนี้
17.2.7
एवमुक्त्वाऽनवेक्ष्यैनां ययौ भरतसत्तमः ।
समाधाय मनो धीमान्धर्मात्मा पुरुषर्षभः ॥ १७.२.७ ॥
เมื่อตรัสดังนี้แล้ว โดยไม่หันมามองนาง ผู้ประเสริฐที่สุดในพระวงศ์ภรต ผู้มีปัญญา ผู้มีจิตประกอบด้วยธรรม ผู้เป็นดั่งวัวผู้ประเสริฐในหมู่มนุษย์ ก็เดินต่อไป โดยจิตตั้งมั่น
17.2.8
सहदेवस्ततो विद्वान्निपपात महीतले ।
तं चापि पतितं दृष्ट्वा भीमो राजानमब्रवीत् ॥ १७.२.८ ॥
ต่อมา สหเทวะผู้รอบรู้ก็ล้มลงบนพื้นดิน เมื่อภีมะเห็นเขาล้มลงเช่นกัน จึงกล่าวแก่พระราชา
17.2.9
योऽयमस्मासु सर्वेषु शुश्रूषुरनहंकृतः ।
सोयं माद्रवतीपुत्रः कस्मान्निपतितो भुवि ॥ १७.२.९ ॥
ผู้นี้ซึ่งในหมู่พวกเราทั้งหมดเป็นผู้ปรนนิบัติและไม่ถือตัว เหตุใดบุตรชายของมาทรีผู้นี้จึงล้มลงสู่แผ่นดิน
17.2.10
आत्मनः सदृशं प्राज्ञं नैषोऽमन्यत कञ्चन ।
तेन दोषेण पतितो विद्वानेष नृपात्मजः ॥ १७.२.१० ॥
เขาไม่เห็นว่าผู้ใดเสมอตนในปัญญา เพราะโทษนั้นเอง ผู้รอบรู้ผู้นี้ บุตรแห่งกษัตริย์จึงล้มลง
17.2.11
इत्युक्त्वा तं समुत्सृज्य सहदेवं ययौ तदा ।
भ्रातृभिः सह कौन्तेयः शुना चैव युधिष्ठिरः ॥ १७.२.११ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว ทิ้งสหเทวะไว้ ครั้งนั้นยุธิษฐิระ บุตรแห่งกุนตี ก็เดินต่อไปพร้อมกับพี่น้องและสุนัข
17.2.12
कृष्णं निपतितां दृष्ट्वा सहदेवं च पाण्डवम् ।
आर्तो बन्धुप्रियः शूरो नकुलो निपपात ह ॥ १७.२.१२ ॥
เห็นกฤษณา (เทราปที) และปาณฑพสหเทวะล้มลงแล้ว นกุลผู้กล้าหาญ รักญาติพี่น้อง เศร้าโศก ก็ล้มลงเช่นกัน
17.2.13
तस्मिन्निपतिते वीरे नकुले चारुदर्शने ।
पुनरेव तदा भीमो राजानमिदमब्रवीत् ॥ १७.२.१३ ॥
เมื่อวีรบุรุษผู้มีรูปงาม นกุลล้มลงแล้ว ภีมะจึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่พระราชาอีกครั้ง
17.2.14
योऽयमक्षतधर्मात्मा भ्राता वचनकारकः ।
रूपेणाप्रतिमो लोके नकुलः पतितो भुवि ॥ १७.२.१४ ॥
น้องชายผู้นี้มีจิตใจประกอบด้วยธรรมอันไม่มีมลทิน เชื่อฟังคำของเรา มีรูปงามไม่มีใครเทียบได้ในโลก นกุลล้มลงสู่แผ่นดินแล้ว
17.2.15
इत्युक्तो भीमसेनेन प्रत्युवाच युधिष्ठिरः ।
नकुलं प्रति धर्मात्मा सर्वबुद्धिमतांवरः ॥ १७.२.१५ ॥
เมื่อภีมเสนะกล่าวดังนี้ ยุธิษฐิระผู้มีจิตประกอบด้วยธรรม ผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้มีปัญญาทั้งปวง จึงตอบเกี่ยวกับนกุล
17.2.16
रूपेणि मत्समो नास्ति कश्चिदित्यस्य दर्शनम् ।
अधिकश्चाहमेवैक इत्यस्य मनसि स्थितम् ॥ १७.२.१६ ॥
ความเห็นของเขาคือ ไม่มีผู้ใดเสมอเราในความงาม และในใจของเขามีความคิดว่า มีเพียงเราผู้เดียวที่เหนือกว่า
17.2.17
नकुलः पतितस्तस्मादागच्छ त्वं वृकोदर ।
यस्य यद्विहितं वीर सोऽवश्यं तदुपाश्नुते ॥ १७.२.१७ ॥
นกุลล้มลงแล้ว เพราะเหตุนั้น เจ้าจงมาเถิด วฤโกทร ผู้กล้าหาญ สิ่งใดที่กำหนดไว้สำหรับผู้ใด ผู้นั้นย่อมได้รับสิ่งนั้นโดยแน่นอน
17.2.18
तांस्तु प्रपतितान्दृष्ट्वा पाण्डवः श्वेतवाहनः ।
पपात शोकसंतप्तस्ततोनु परवीरहा ॥ १७.२.१८ ॥
เมื่อเห็นพวกเขาทั้งหมดล้มลงแล้ว ปาณฑพศเวตวาหนะ (อรชุน) ผู้สังหารวีรบุรุษของศัตรู ถูกความโศกเผาไหม้ จึงล้มลงเช่นกัน
17.2.19
तस्मिंस्तु पुरुषव्याघ्रे पतिते शक्रतेजसि ।
म्रियमाणे दुराधर्षे भीमो राजानमब्रवीत् ॥ १७.२.१९ ॥
เมื่อผู้เป็นดั่งเสือในหมู่มนุษย์ มีรัศมีดั่งพระอินทร์ ล้มลงแล้ว และผู้ที่ไม่มีใครต่อกรได้กำลังจะสิ้นชีวิต ภีมะจึงกล่าวแก่พระราชา
17.2.20
अनृतं न स्मराम्यस्य स्वैरेष्वपि महात्मनः ।
अथ कस्य विकारोऽयं येनायं पतितो भुवि ॥ १७.२.२० ॥
ข้าพเจ้าไม่นึกถึงคำเท็จใดของผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ท่านนี้ แม้แต่ในการสนทนาทั่วไป ดังนั้นความผิดปกตินี้เป็นของผู้ใดกันเล่า ที่ทำให้เขาล้มลงสู่พื้นดิน
17.2.21
एकोहं निर्दहेयं वै शत्रूनित्यर्जुनोऽब्रवीत् ।
न च तत्कृतवानेष शूरमानी ततोपतत् ॥ १७.२.२१ ॥
อรชุนกล่าวว่า "ข้าพเจ้าผู้เดียวจะเผาศัตรูให้วอดวาย" แต่เขามิได้ทำเช่นนั้น ผู้ทะนงตนว่ากล้าหาญผู้นี้จึงล้มลง
17.2.22
अवमेने धनुर्ग्राहानेष सर्वांश्च फल्गुनः ।
तथा चैतन्न तु तथा कर्तव्यं भूतिमिच्छता ॥ १७.२.२२ ॥
ฟัลคุนะ อรชุนนี้ดูหมิ่นนักธนูทั้งปวง และเขาก็ทำเช่นนั้นด้วยเช่นกัน แต่ผู้ที่ปรารถนาความเจริญรุ่งเรืองไม่ควรทำเช่นนั้น
17.2.23
इत्युक्त्वा प्रस्थितो राजा भीमोथ निपपात ह ।
पतितश्चाब्रवीद्भीमो धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ १७.२.२३ ॥
เมื่อตรัสดังนี้แล้ว พระราชาก็เสด็จออกไป แล้วภีมะก็ล้มลง และเมื่อล้มลงแล้ว ภีมะได้กล่าวแก่ยุธิษฐิระ ธรรมราชา
17.2.24
भोभो राजन्नवेक्षस्व पतितोहं प्रियस्तव ।
किंनिमित्तं च पतनं ब्रूहि मे यदि वेत्थ ह ॥ १७.२.२४ ॥
ข้าแต่พระราชา ขอทรงดูเถิด ข้าผู้เป็นที่รักของพระองค์ได้ล้มลงแล้ว หากพระองค์ทรงทราบ ขอทรงบอกข้าพระองค์ถึงเหตุแห่งการล้มลงนี้
17.2.25
अतिभुक्तं च भवता प्राणेन च विकत्थसे ।
अनवेक्ष्य परं पार्थ तेनासि पतितः क्षितौ ॥ १७.२.२५ ॥
พระองค์เสวยมากเกินไปและทรงโอ้อวดถึงลมปราณของพระองค์ โดยไม่ทรงใส่พระทัยถึงผู้อื่น ข้าแต่ปารถะ เพราะเหตุนั้น พระองค์จึงล้มลงสู่พื้นดิน
17.2.26
इत्युक्त्वा तं महाबाहुर्जगामानवलोकयन् ।
श्वाप्येकोनुययौ यस्ते बहुशः कीर्तितो मया ॥ १७.२.२६ ॥
เมื่อตรัสดังนี้แล้ว ผู้มีพาหุใหญ่ก็เสด็จไปโดยมิได้เหลียวมอง และสุนัขตัวหนึ่ง ซึ่งข้าพเจ้าได้กล่าวถึงแก่ท่านหลายครั้งแล้ว ก็ได้ตามเสด็จไปเพียงตัวเดียว