Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 18.2

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

18.2.1

नेह पश्यामि विबुधा राधेयममितौजसम् ।
भ्रातरौ च महात्मानौ युधामन्यूत्तमौजसौ ॥ १८.२.१ ॥

ਹੇ ਦੇਵਤਿਓ, ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਾਧੇਯ (ਕਰਨ) ਨੂੰ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ, ਨਾ ਹੀ ਮਹਾਤਮਾ ਯੁਧਾਮਨਿਊ ਅਤੇ ਉੱਤਮੌਜਸ ਦੋਹਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ।

18.2.2

जुहुवुर्ये शरीराणि रणवह्नौ महारथाः ।
राजानो राजपुत्राश्च ये मदर्थे हता रणे ॥ १८.२.२ ॥

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਰਣ-ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰਾਂ ਦੀ ਆਹੂਤੀ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਹੜੇ ਰਾਜੇ ਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਰਣ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ।

18.2.3

क्व ते महारथाः सर्वे शार्दूलसमविक्रमाः ।
तैरप्ययं जितो लोकः कच्चित्पुरुषसत्तमैः ॥ १८.२.३ ॥

ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਰਥੀ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮਾਂ ਨੇ ਇਹ ਲੋਕ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ?

18.2.4

यदि लोकानिमान्प्राप्तास्ते च सर्वे महारथाः ।
स्थितं वित्त हि मां देवाः सहितं तैर्महात्मभिः ॥ १८.२.४ ॥

ਜੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਰਥੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਹੇ ਦੇਵਤਿਓ, ਜਾਣ ਲਓ ਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਹਾਂ।

18.2.5

कच्चिन्न तैरवाप्तोऽयं नृपैर्लोकोऽक्षयः शुभः ।
न तैरहं विना वत्स्ये भ्रातृभिर्ज्ञातिभिस्तथा ॥ १८.२.५ ॥

ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਅਕਸ਼ੈ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਰਹਾਂਗਾ?

18.2.6

मातुर्हि वचनं श्रुत्वा तदा सलिलकर्मणि ।
कर्णस्य क्रियतां तोयमिति तप्यामि तेन वै ॥ १८.२.६ ॥

ਮਾਤਾ ਦੇ ਉਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਲ-ਕਰਮ ਵਿੱਚ 'ਕਰਨ ਲਈ ਜਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ' ਇਹ ਆਖਿਆ ਗਿਆ; ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤਪਤ ਹਾਂ।

18.2.7

इदं च परितप्यामि पुनःपुनरहं सुराः ।
यन्मातुः सदृशौ पादौ तस्याहममितात्मनः ॥ १८.२.७ ॥

ਹੇ ਦੇਵਤਿਓ, ਅਮਿਤ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਰਗੇ ਸਨ, ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਮੈਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੜਦਾ ਹਾਂ।

18.2.8

दृष्ट्वैव तं नानुगतः कर्णं परबलार्दनम् ।
न ह्यस्मान्कर्णसहिताञ्जयेच्छक्रोऽपि संयुगे ॥ १८.२.८ ॥

ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਕਰਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਗਿਆ; ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਸਾਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਸੀ।

18.2.9

तमहं यत्रतत्रस्थं द्रष्टुमिच्छामि सूर्यजम् ।
अविज्ञातो मया योसौ घातितः सव्यसाचिना ॥ १८.२.९ ॥

ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਪਛਾਣੇ ਬਿਨਾਂ ਸਵਿਆਸਾਚੀ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹੀ ਉਹ ਹੈ।

18.2.10

भीमं च भीमविक्रान्तं प्राणेभ्योऽपि प्रियं मम ।
अर्जुनं चेन्द्रसंकाशं यमौ चैव यमोपमौ ॥ १८.२.१० ॥

ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਭੀਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਅਤੇ ਯਮ ਵਰਗੇ ਦੋਵੇਂ ਜੁੜਵਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।

18.2.11

द्रष्टुमिच्छामि तां चाहं पाञ्चालीं धर्मचारिणीम् ।
न चेह स्थातुमिच्छामि सत्यमेवं ब्रवीमि वः ॥ १८.२.११ ॥

ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਾਂਚਾਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚ ਹੀ ਇਹ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।

18.2.12

किं मे भ्रातृविहीनस्य स्वर्गेण सुरसत्तमाः ।
यत्र ते मम स स्वर्गो नायं स्वर्गो मतो मम ॥ १८.२.१२ ॥

ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਭਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸਵਰਗ ਨਾਲ ਕੀ ਲੈਣਾ? ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹਨ ਓਹੀ ਮੇਰਾ ਸਵਰਗ ਹੈ; ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦਾ।

18.2.13

यदि वै तत्र ते श्रद्धा गम्यतां तत्र माचिरम् ।
प्रिये हि तव वर्तामो देवराजस्य शासनात् ॥ १८.२.१३ ॥

ਜੇ ਉੱਥੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਧਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੇਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਉੱਥੇ ਜਾਓ। ਦੇਵਰਾਜ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।

18.2.14

इत्युक्त्वा तं ततो देवा देवदूतमुपादिशन् ।
युधिष्ठिरस्य सुहृदो दर्शयेतदि परंतप ॥ १८.२.१४ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵਦੂਤ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ: ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਦੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵਿਖਾ।

18.2.15

ततः कुन्तीसुतो राजा देवदूतश्च जग्मतुः ।
सहितौ राजशार्दूल यत्र ते पुरुषर्षभाः ॥ १८.२.१५ ॥

ਫਿਰ ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਦੇਵਦੂਤ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਗਏ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਸਨ।

18.2.16

अग्रतो देवदूतश्च ययौ राजा च पृष्ठतः ।
पन्थानमशुभं दुर्गं सेवितं पापकर्मभिः ॥ १८.२.१६ ॥

ਅੱਗੇ ਦੇਵਦੂਤ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਿਆ। ਉਹ ਰਾਹ ਅਸ਼ੁਭ, ਔਖਾ ਅਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

18.2.17

तमसा संवृतं घोरं केशशैवलशाद्वलम् ।
युक्तं पापकृतां गन्धैर्मासशोणितकर्दमम् ॥ १८.२.१७ ॥

ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਾਲਾਂ, ਕਾਈ ਅਤੇ ਘਾਹ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਪਾਪੀਆਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਅਤੇ ਮਾਸ-ਲਹੂ ਦੇ ਚਿੱਕੜ ਵਾਲਾ ਸੀ।

18.2.18

दंशोत्पातकभल्लूकमक्षिकामशकावृतम् ।
इतश्चेतश्च कुणपैः समन्तात्परिवारितम् ॥ १८.२.१८ ॥

ਉਹ ਡੰਗਾਂ, ਮੱਖੀਆਂ, ਰਿੱਛਾਂ ਅਤੇ ਮੱਛਰਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

18.2.19

अस्थिकेशसमाकीर्णं कृमिकीटसमाकुलम् ।
ज्वलनेन प्रदीप्तेन समन्तात्परिवेष्टितम् ॥ १८.२.१९ ॥

ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਕੀੜਿਆਂ ਤੇ ਕੀਟਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।

18.2.20

अयोमुखैश्च काकाद्यैर्गृध्रैश्च समभिद्रुतम् ।
सूचीमुखैस्तथा प्रेतैर्विन्ध्यशैलोपमैर्वृतम् ॥ १८.२.२० ॥

ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਚੁੰਝਾਂ ਵਾਲੇ ਕਾਂ ਆਦਿ ਅਤੇ ਗਿਰਝਾਂ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਸੂਈ ਵਰਗੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਵਿੰਧਿਆ ਪਰਬਤ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।

18.2.21

मेदोरुधिरयुक्तैश्च च्छिन्नबाहूरुपाणिभिः ।
निकृत्तोदरपदैश्च तत्रतत्र प्रवेशितैः ॥ १८.२.२१ ॥

ਚਰਬੀ ਤੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿੱਬੜੇ, ਕੱਟੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਪੱਟਾਂ ਤੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੇ, ਪੇਟ ਤੇ ਪੈਰ ਚੀਰੇ ਹੋਏ, ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਖੋਂਸੇ ਹੋਏ (ਸਰੀਰ)।

18.2.22

स तत्कुणपदुर्गन्धमशिवं रोमहर्षणम् ।
जगाम राजा धर्मान्मा मध्ये बहु विचिन्तयन् ॥ १८.२.२२ ॥

ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਜਾ, ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਅਸ਼ੁਭ ਤੇ ਰੌਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਬਹੁਤ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ ਲੰਘ ਗਿਆ।

18.2.23

ददर्शोष्णोदकैः पूर्णां नदीं चापि सुदुर्गमाम् ।
असिपत्रवनं चैव निशितं क्षुरसंवृतम् ॥ १८.२.२३ ॥

ਉਸਨੇ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਨਦੀ ਵੇਖੀ; ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ, ਉਸਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਤਲਵਾਰ-ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਬਣ ਵੀ ਵੇਖਿਆ।

18.2.24

करम्भवालुकास्तप्ता आयसीश्चि शिलाः पृथक् ।
लोहकुंभीश्च तैलस्य क्वाथ्यमानाः समन्ततः ॥ १८.२.२४ ॥

ਭੁੱਜੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ ਵਰਗੀ ਤਪੀ ਹੋਈ ਰੇਤ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਪੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ, ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਤੇਲ ਉਬਲ ਰਿਹਾ ਲੋਹੇ ਦੇ ਕੜਾਹ।

18.2.25

कूटशाल्मलिकं तापि दुःस्पर्शं तीक्ष्णकण्टकम् ।
ददर्शान्याश्च कौन्तेयो यातनाः पापकर्मिणाम् ॥ १८.२.२५ ॥

ਕੂਟਸ਼ਾਲਮਲੀ ਰੁੱਖ ਵੀ ਸੀ, ਜੋ ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ, ਛੂਹਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਪਾਪ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਯਾਤਨਾਵਾਂ ਵੀ ਕੌਂਤੇਯ ਨੇ ਵੇਖੀਆਂ।

18.2.26

स तं दुर्गन्धमालक्ष्य देवदूतमुवाच ह ।
कियदध्वानमस्माभिर्गन्तव्यमिममीदृशम् ॥ १८.२.२६ ॥

ਉਸ ਬਦਬੂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੇ ਦੇਵਦੂਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਸਾਨੂੰ ਅਜੇ ਕਿੰਨਾ ਦੂਰ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ?"

18.2.27

क्व च ते भ्रातरो मह्यं तन्ममाख्यातुमर्हसि ।
देशोऽयं कश्च देवानामेतदिच्छामि वेदितुम् ॥ १८.२.२७ ॥

ਤੁਹਾਡੇ ਭਰਾ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਸਥਾਨ ਹੈ? ਮੈਂ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।

18.2.28

स संनिववृते श्रुत्वा धर्मराजस्य भाषितम् ।
देवदूतोऽब्रवीचैनमेतावद्गमनं तव ॥ १८.२.२८ ॥

ਧਰਮਰਾਜ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਮੁੜ ਗਿਆ। ਤਦ ਦੇਵਦੂਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਤੇਰਾ ਜਾਣਾ ਏਨਾ ਹੀ ਹੈ।"

18.2.29

निवर्तितव्यो हि मया तताऽस्म्युक्तो दिवौकसैः ।
यदि श्रान्तोसि राजेन्द्रि त्वमथागन्तुमर्हसि ॥ १८.२.२९ ॥

ਤੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਜੇ ਤੂੰ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਫਿਰ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

18.2.30

युधिष्ठिरस्तु निर्विण्णस्तेनि गन्धेन मूर्छितः ।
निवर्तने धृतमनाः पर्यावर्तत भारत ॥ १८.२.३० ॥

ਪਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਉਸ ਬਦਬੂ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੁੜਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰ ਕੇ ਉਹ ਮੁੜ ਪਏ।

18.2.31

सं संनिवृत्तो धर्मात्मा दुःखशोकसमाहतः ।
शुश्राव तत्र वदतां दीना वाचः समन्ततः ॥ १८.२.३१ ॥

ਦੁੱਖ ਤੇ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਮੁੜ ਕੇ ਉੱਥੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਬੋਲਦੇ ਦੀਨ ਬੋਲ ਸੁਣਨ ਲੱਗਾ।

18.2.32

भोभो धर्मज राजर्षे पुण्याभिजन पाण्वन ।
अनुग्रहार्थमस्माकं तिष्ठ तावन्मुहूर्तकम् ॥ १८.२.३२ ॥

ਹੇ ਧਰਮਪੁੱਤਰ, ਰਾਜਰਸ਼ੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਪਾਂਡਵ! ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਮਿਹਰ ਕਰਨ ਲਈ ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਇੱਥੇ ਠਹਿਰੋ।

18.2.33

आयाति त्वयि दुर्धर्षे वाति पुण्यः समीरणः ।
तव गन्धानुगस्तात येनास्मान्सुखमागमत् ॥ १८.२.३३ ॥

ਹੇ ਦੁਰਧਰਖ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹਵਾ ਵਗ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦੀ ਉਹ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਈ ਹੈ।

18.2.34

ते वयं पार्थ दीर्घस्य कालस्य पुरुषर्षभ ।
सुखमासादयिष्यामस्त्वां दृष्ट्वा राजसत्तम ॥ १८.२.३४ ॥

ਹੇ ਪਾਰਥ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ, ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਸੀਂ ਸੁਖ ਪਾਵਾਂਗੇ।

18.2.35

संतिष्ठस्व महाबाहो मुहूर्तमिह भारत ।
त्वयि तिष्ठति कौरव्य यातनाऽस्मान्न बाधते ॥ १८.२.३५ ॥

ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਹੇ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਇੱਥੇ ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਠਹਿਰ। ਹੇ ਕੌਰਵ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਠਹਿਰਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਕਸ਼ਟ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਤਾਉਂਦਾ।

18.2.36

एवं बहुविधा वाचः कृपणा वेदनावताम् ।
तस्मिन्देशे स शुश्राव समन्ताद्वदतां नृप ॥ १८.२.३६ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੇਕ ਦੀਨ ਬੋਲ ਉਸਨੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਸੁਣੇ।

18.2.37

तेषां तु वचनं श्रुत्वा दयावान्दीनभाषिणाम् ।
अहो कृच्छ्रमिति प्राह तस्थौ स च युधिष्ठिरः ॥ १८.२.३७ ॥

ਦੀਨ ਬੋਲੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਦਯਾਵਾਨ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ "ਅਹੋ, ਕਿੰਨਾ ਕਸ਼ਟ!" ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ।

18.2.38

स ता गिरः पुरस्ताद्वै श्रुतपूर्वाः पुनःपुनः ।
ग्लानानां दुःखितानां च नाभ्यजानत पाण्डवः ॥ १८.२.३८ ॥

ਉਹ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਸੁਣੀਆਂ ਸਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਥੱਕੇ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਂਡਵ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕੇ।

18.2.39

अबुध्यमानस्ता वाचो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
उवाच के भवन्तो वै किमर्थमिह तिष्ठथ ॥ १८.२.३९ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝਦਿਆਂ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ? ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ?"

18.2.40

इत्युक्तास्ते ततः सर्वे समन्तादवभाषिरे ।
कर्णोऽहं भीमसेनोऽहमर्जुनोऽहमिति प्रभो ॥ १८.२.४० ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਬੋਲ ਪਏ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਮੈਂ ਕਰਨ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਭੀਮਸੇਨ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਅਰਜੁਨ ਹਾਂ।"

18.2.41

नकुलः सहदेवोऽहं धृष्टद्युम्नोऽहमित्युत ।
द्रौप्दी द्रौपदेयाश्चि इत्येवं ते विचुक्रुशुः ॥ १८.२.४१ ॥

"ਮੈਂ ਨਕੁਲ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸਹਦੇਵ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਹਾਂ," ਅਤੇ "ਮੈਂ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ" — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਚੀਕ ਉੱਠੇ।

18.2.42

ता वाचः स तदा श्रुत्वा तद्देशसदृशीर्नृप ।
ततो विममृशे राजा किंत्विदं दैवकारितम् ॥ १८.२.४२ ॥

ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਕੀ ਇਹ ਦੈਵ ਦਾ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?"

18.2.43

किन्तु तत्कलुषं कर्म कृतमेभिर्महात्मभिः ।
कर्णेन द्रौपदेयैर्वा पाञ्चाल्या वा सुमध्यया ॥ १८.२.४३ ॥

ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ, ਕਰਣ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਜਾਂ ਪਾਂਚਾਲੀ ਸੁਮਧਿਅਮਾ ਨੇ ਇਹ ਕਲੁਸ਼ਿਤ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।

18.2.44

य इमे पापगन्धेऽस्मिन्देशे सन्ति सुदारुणे ।
नाहं जानामि सर्वेषां दुष्कृतं पुण्यकर्मणाम् ॥ १८.२.४४ ॥

ਪਾਪ ਦੀ ਬਦਬੂ ਵਾਲੇ ਇਸ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੋ ਇਹ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਕਰਮ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।

18.2.45

किं कृत्वा धृतराष्ट्रस्य पुत्रो राजा सुयोधनः ।
तथा श्रिया युतः पापैः सहसर्वैः पदानुगैः ॥ १८.२.४५ ॥

ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਸੁਯੋਧਨ ਕੀ ਕਰਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪੀ ਸੇਵਕ ਵੀ?

18.2.46

महेन्द्रि इव लक्ष्मीवानास्ते परमपूजितः ।
कस्येदानीं विकारोऽयं य इमे नरकं गताः ॥ १८.२.४६ ॥

ਮਹਿੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਅਤੇ ਅਤਿ ਪੂਜਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਤਾਂ ਨਰਕ ਨੂੰ ਗਏ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵਿਗਾੜ ਕਿਸਦਾ ਹੈ?

18.2.47

सर्वे धर्मविदः शूराः सत्यागमपरायणाः ।
क्षत्रधर्मरताः सन्तो यज्वानो भूरिदक्षिणाः ॥ १८.२.४७ ॥

ਉਹ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਸੂਰਮੇ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰਮੇ ਹੋਏ, ਸੱਜਣ, ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰ ਦਕਸ਼ਣਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।

18.2.48

किंनु सुप्तोस्मि जागर्मि चेतयामि न चेतये ।
अहो चित्तविकारोऽयं स्याद्वा मे चित्तविभ्रमः ॥ १८.२.४८ ॥

ਮੈਂ ਸੁੱਤਾ ਹਾਂ ਜਾਂ ਜਾਗਦਾ ਹਾਂ? ਮੈਂ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਹੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦੀ। ਅਹੋ! ਇਹ ਮੇਰੇ ਚਿੱਤ ਦਾ ਵਿਗਾੜ ਹੈ, ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦਾ ਭਰਮ?

18.2.49

एवं बहुविधं राजा विममर्श युधिष्ठिरः ।
दुःखशोकसमाविष्टश्चिन्ताव्याकुलितेन्द्रियः ॥ १८.२.४९ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ; ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਇੰਦਰੀਆਂ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋਈਆਂ ਹੋਈਆਂ।

18.2.50

क्रोधमाहारयच्चैव तीव्रं धर्मसुतो नृपः ।
देवांश्च गर्हयामास धर्मं चैव युधिष्ठिरः ॥ १८.२.५० ॥

ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਤੀਬਰ ਗੁੱਸਾ ਭੜਕਾਇਆ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਵੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ।

18.2.51

स तीव्रशोकसंतप्तो देवदूतमुवाच ह ।
गम्यतां तत्र येषां त्वं दूतस्तेषामुपान्तिकम् ॥ १८.२.५१ ॥

ਤੀਬਰ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਦੇਵਦੂਤ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ, "ਤੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੂਤ ਹੈਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਉੱਥੇ ਜਾ।"

18.2.52

न ह्यहं तत्र यास्यामि स्थितोस्मीति निवेद्यताम् ।
मत्संश्रयादिमे दूनाः सुखिनो भ्रातरो हि मे ॥ १८.२.५२ ॥

ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਹਾਂ, ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇ। ਮੇਰੇ ਆਸਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਦੁਖੀ ਭਰਾ ਸੁਖੀ ਹੋਣਗੇ।

18.2.53

इत्युक्तः स तदा दूतः पाण्डुपुत्रेण धीमता ।
जगामि तत्र यत्रास्ते देवराजः शतक्रतुःठ ॥ १८.२.५३ ॥

ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ ਉਹ ਦੂਤ ਉੱਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਰਾਜ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ (ਇੰਦਰ) ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

18.2.54

निवेदयामास च तद्धर्मराजचिकीर्षितम् ।
यथोक्तं धर्मपुत्रेण सर्वमेव जनाधिप ॥ १८.२.५४ ॥

ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਧਰਮਰਾਜ ਦੀ ਜੋ ਇੱਛਾ ਸੀ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸਨੇ ਨਿਵੇਦਨ ਕੀਤਾ; ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ।