മഹാഭാരതം · അധ്യായം 18.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
18.2.1
नेह पश्यामि विबुधा राधेयममितौजसम् ।
भ्रातरौ च महात्मानौ युधामन्यूत्तमौजसौ ॥ १८.२.१ ॥
ദേവന്മാരേ, അമിതതേജസ്വിയായ രാധേയനെ (കർണ്ണനെ) ഇവിടെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല; മഹാത്മാക്കളായ യുധാമന്യുവിനെയും ഉത്തമൗജസ്സിനെയും കാണുന്നില്ല.
18.2.2
जुहुवुर्ये शरीराणि रणवह्नौ महारथाः ।
राजानो राजपुत्राश्च ये मदर्थे हता रणे ॥ १८.२.२ ॥
യുദ്ധമാകുന്ന അഗ്നിയിൽ തങ്ങളുടെ ശരീരങ്ങളെ ഹവിസ്സാക്കി അർപ്പിച്ച മഹാരഥന്മാർ, എനിക്കുവേണ്ടി യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട രാജാക്കന്മാരും രാജകുമാരന്മാരും.
18.2.3
क्व ते महारथाः सर्वे शार्दूलसमविक्रमाः ।
तैरप्ययं जितो लोकः कच्चित्पुरुषसत्तमैः ॥ १८.२.३ ॥
കടുവകൾക്കു തുല്യം വിക്രമമുള്ള ആ മഹാരഥന്മാരെല്ലാം എവിടെ? ആ പുരുഷോത്തമന്മാർ ഈ ലോകം ജയിച്ചിട്ടുണ്ടോ?
18.2.4
यदि लोकानिमान्प्राप्तास्ते च सर्वे महारथाः ।
स्थितं वित्त हि मां देवाः सहितं तैर्महात्मभिः ॥ १८.२.४ ॥
ആ മഹാരഥന്മാരെല്ലാം ഈ ലോകങ്ങൾ നേടിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ദേവന്മാരേ, ആ മഹാത്മാക്കളോടൊപ്പം ഞാനും ഇവിടെയുണ്ടെന്ന് അറിഞ്ഞാലും.
18.2.5
कच्चिन्न तैरवाप्तोऽयं नृपैर्लोकोऽक्षयः शुभः ।
न तैरहं विना वत्स्ये भ्रातृभिर्ज्ञातिभिस्तथा ॥ १८.२.५ ॥
ആ രാജാക്കന്മാരാൽ ഈ അക്ഷയവും ശുഭവുമായ ലോകം നേടപ്പെട്ടില്ലേ? അവരില്ലാതെ, സഹോദരന്മാരും ബന്ധുക്കളുമില്ലാതെ ഞാൻ പാർക്കില്ല.
18.2.6
मातुर्हि वचनं श्रुत्वा तदा सलिलकर्मणि ।
कर्णस्य क्रियतां तोयमिति तप्यामि तेन वै ॥ १८.२.६ ॥
അമ്മയുടെ ആ വാക്ക് കേട്ടിട്ട്, അന്ന് ജലക്രിയയിൽ 'കർണ്ണന് ജലം നൽകണം' എന്ന് പറയപ്പെട്ടു; അതിനാൽ തന്നെ ഞാൻ ദുഃഖിക്കുന്നു.
18.2.7
इदं च परितप्यामि पुनःपुनरहं सुराः ।
यन्मातुः सदृशौ पादौ तस्याहममितात्मनः ॥ १८.२.७ ॥
ദേവന്മാരേ, അളവറ്റ ആത്മാവുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാദങ്ങൾ എന്റെ മാതാവിന്റെ പാദങ്ങൾക്ക് തുല്യമായിരുന്നു എന്നോർത്ത് ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും വേദനിക്കുന്നു.
18.2.8
दृष्ट्वैव तं नानुगतः कर्णं परबलार्दनम् ।
न ह्यस्मान्कर्णसहिताञ्जयेच्छक्रोऽपि संयुगे ॥ १८.२.८ ॥
ശത്രുസൈന്യത്തെ തകർക്കുന്ന ആ കർണനെ കണ്ടിട്ടും ഞാൻ അവനെ പിന്തുടർന്നില്ല; കർണനോടൊപ്പമുള്ള ഞങ്ങളെ യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രനും ജയിക്കുമായിരുന്നില്ല.
18.2.9
तमहं यत्रतत्रस्थं द्रष्टुमिच्छामि सूर्यजम् ।
अविज्ञातो मया योसौ घातितः सव्यसाचिना ॥ १८.२.९ ॥
സൂര്യപുത്രനായ അദ്ദേഹത്തെ എവിടെയായാലും കാണാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഞാൻ അറിയാതെ സവ്യസാചി കൊന്നുകളഞ്ഞ ആ വീരനാണ് അദ്ദേഹം.
18.2.10
भीमं च भीमविक्रान्तं प्राणेभ्योऽपि प्रियं मम ।
अर्जुनं चेन्द्रसंकाशं यमौ चैव यमोपमौ ॥ १८.२.१० ॥
ഭയങ്കര പരാക്രമിയായ ഭീമനെയും, എന്റെ പ്രാണനെക്കാളും പ്രിയനായവനെയും, ഇന്ദ്രസമാനനായ അർജുനനെയും, യമതുല്യരായ ഇരട്ടസഹോദരന്മാരെയും കാണാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
18.2.11
द्रष्टुमिच्छामि तां चाहं पाञ्चालीं धर्मचारिणीम् ।
न चेह स्थातुमिच्छामि सत्यमेवं ब्रवीमि वः ॥ १८.२.११ ॥
ധർമ്മം പാലിക്കുന്ന പാഞ്ചാലിയെയും കാണാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഇവിടെ നിൽക്കാൻ എനിക്ക് ഇഷ്ടമില്ല. ഞാൻ നിങ്ങളോട് സത്യമായി ഇങ്ങനെ പറയുന്നു.
18.2.12
किं मे भ्रातृविहीनस्य स्वर्गेण सुरसत्तमाः ।
यत्र ते मम स स्वर्गो नायं स्वर्गो मतो मम ॥ १८.२.१२ ॥
ദേവശ്രേഷ്ഠരേ, സഹോദരന്മാരില്ലാത്ത എനിക്ക് സ്വർഗ്ഗം കൊണ്ട് എന്ത് പ്രയോജനം? അവർ എവിടെയുണ്ടോ അതാണ് എനിക്ക് സ്വർഗ്ഗം; ഇത് എനിക്ക് സ്വർഗ്ഗമായി തോന്നുന്നില്ല.
18.2.13
यदि वै तत्र ते श्रद्धा गम्यतां तत्र माचिरम् ।
प्रिये हि तव वर्तामो देवराजस्य शासनात् ॥ १८.२.१३ ॥
അവിടെ നിങ്ങൾക്ക് ശ്രദ്ധയുണ്ടെങ്കിൽ താമസിക്കാതെ അവിടേക്ക് പോകുക. ദേവരാജന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഞങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ പ്രിയരോടൊപ്പം ഇവിടെ ഇരിക്കുന്നു.
18.2.14
इत्युक्त्वा तं ततो देवा देवदूतमुपादिशन् ।
युधिष्ठिरस्य सुहृदो दर्शयेतदि परंतप ॥ १८.२.१४ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ദേവന്മാർ ആ ദേവദൂതനോട് കല്പിച്ചു: ശത്രുക്കളെ ചുട്ടെരിക്കുന്നവനേ, യുധിഷ്ഠിരന്റെ സുഹൃത്തുക്കൾക്ക് ഇത് കാണിച്ചുകൊടുക്കുക.
18.2.15
ततः कुन्तीसुतो राजा देवदूतश्च जग्मतुः ।
सहितौ राजशार्दूल यत्र ते पुरुषर्षभाः ॥ १८.२.१५ ॥
അപ്പോൾ കുന്തീപുത്രനായ രാജാവും ദേവദൂതനും ഒരുമിച്ച് പോയി, രാജശ്രേഷ്ഠനേ, ആ പുരുഷോത്തമന്മാരുള്ള ഇടത്തേക്ക്.
18.2.16
अग्रतो देवदूतश्च ययौ राजा च पृष्ठतः ।
पन्थानमशुभं दुर्गं सेवितं पापकर्मभिः ॥ १८.२.१६ ॥
മുന്നിൽ ദേവദൂതൻ നടന്നു, രാജാവ് പിന്നിൽ നടന്നു. ആ വഴി അശുഭവും ദുർഗമവും പാപികൾ സഞ്ചരിക്കുന്നതുമായിരുന്നു.
18.2.17
तमसा संवृतं घोरं केशशैवलशाद्वलम् ।
युक्तं पापकृतां गन्धैर्मासशोणितकर्दमम् ॥ १८.२.१७ ॥
അത് ഭയങ്കരമായ ഇരുട്ടിൽ മൂടപ്പെട്ടതും, മുടിയും പായലും പുല്ലും നിറഞ്ഞതും, പാപികളുടെ ദുർഗന്ധങ്ങളോടു കൂടിയതും, മാംസരക്തച്ചേറുള്ളതുമായിരുന്നു.
18.2.18
दंशोत्पातकभल्लूकमक्षिकामशकावृतम् ।
इतश्चेतश्च कुणपैः समन्तात्परिवारितम् ॥ १८.२.१८ ॥
അത് ഈച്ചകളും കൊതുകുകളും കരടികളും ചെറുപ്രാണികളും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു; ഇവിടെയും അവിടെയും എല്ലായിടത്തും ശവങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.
18.2.19
अस्थिकेशसमाकीर्णं कृमिकीटसमाकुलम् ।
ज्वलनेन प्रदीप्तेन समन्तात्परिवेष्टितम् ॥ १८.२.१९ ॥
അസ്ഥികളും മുടികളും നിറഞ്ഞ്, പുഴുക്കളും കീടങ്ങളും വ്യാപിച്ച്, നാലുവശത്തും ജ്വലിക്കുന്ന തീയാൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ടതായിരുന്നു.
18.2.20
अयोमुखैश्च काकाद्यैर्गृध्रैश्च समभिद्रुतम् ।
सूचीमुखैस्तथा प्रेतैर्विन्ध्यशैलोपमैर्वृतम् ॥ १८.२.२० ॥
ഇരുമ്പു കൊക്കുകളുള്ള കാക്കകളും മറ്റും, കഴുകന്മാരും ആക്രമിച്ചിരുന്നു; സൂചിമുഖരും വിന്ധ്യപർവതത്തിനു തുല്യരുമായ പ്രേതങ്ങളാൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.
18.2.21
मेदोरुधिरयुक्तैश्च च्छिन्नबाहूरुपाणिभिः ।
निकृत्तोदरपदैश्च तत्रतत्र प्रवेशितैः ॥ १८.२.२१ ॥
കൊഴുപ്പും രക്തവും പുരണ്ട, കൈകളും തുടകളും കരങ്ങളും ഛേദിക്കപ്പെട്ട, വയറും കാലുകളും കീറപ്പെട്ട, ഇവിടെയുമവിടെയും തിരുകപ്പെട്ട (ശരീരങ്ങൾ).
18.2.22
स तत्कुणपदुर्गन्धमशिवं रोमहर्षणम् ।
जगाम राजा धर्मान्मा मध्ये बहु विचिन्तयन् ॥ १८.२.२२ ॥
ആ ധർമ്മാത്മാവായ രാജാവ്, ശവങ്ങളുടെ ദുർഗന്ധം നിറഞ്ഞ, അശുഭവും രോമാഞ്ചമുണ്ടാക്കുന്നതുമായ ആ സ്ഥലത്തിന്റെ നടുവിലൂടെ ഏറെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട് നടന്നു.
18.2.23
ददर्शोष्णोदकैः पूर्णां नदीं चापि सुदुर्गमाम् ।
असिपत्रवनं चैव निशितं क्षुरसंवृतम् ॥ १८.२.२३ ॥
ചൂടുവെള്ളം നിറഞ്ഞ, കടക്കാൻ ഏറെ ദുഷ്കരമായ ഒരു നദി അവൻ കണ്ടു; മൂർച്ചയുള്ള ക്ഷുരങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട വാൾ-ഇലക്കാടും കണ്ടു.
18.2.24
करम्भवालुकास्तप्ता आयसीश्चि शिलाः पृथक् ।
लोहकुंभीश्च तैलस्य क्वाथ्यमानाः समन्ततः ॥ १८.२.२४ ॥
വറുത്ത ധാന്യം പോലെ ചൂടായ മണൽ, വേറെ വേറെ ചുട്ടുപഴുത്ത ഇരുമ്പുപാറകൾ, എണ്ണ ചുറ്റും തിളച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ഇരുമ്പുചട്ടികൾ.
18.2.25
कूटशाल्मलिकं तापि दुःस्पर्शं तीक्ष्णकण्टकम् ।
ददर्शान्याश्च कौन्तेयो यातनाः पापकर्मिणाम् ॥ १८.२.२५ ॥
കൂടശാൽമലി മരവും ഉണ്ടായിരുന്നു; അത് ചൂടുള്ളതും തൊടാൻ പ്രയാസമുള്ളതും മൂർച്ചയുള്ള മുള്ളുകളുള്ളതുമായിരുന്നു. പാപകർമ്മം ചെയ്തവരുടെ മറ്റ് യാതനകളും കൗന്തേയൻ കണ്ടു.
18.2.26
स तं दुर्गन्धमालक्ष्य देवदूतमुवाच ह ।
कियदध्वानमस्माभिर्गन्तव्यमिममीदृशम् ॥ १८.२.२६ ॥
ആ ദുർഗന്ധം തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അവൻ ദേവദൂതനോട് പറഞ്ഞു: "ഇത്തരമൊരു വഴിയിൽ ഞങ്ങൾ ഇനിയും എത്ര ദൂരം പോകേണ്ടിവരും?"
18.2.27
क्व च ते भ्रातरो मह्यं तन्ममाख्यातुमर्हसि ।
देशोऽयं कश्च देवानामेतदिच्छामि वेदितुम् ॥ १८.२.२७ ॥
നിങ്ങളുടെ സഹോദരന്മാർ എവിടെയാണ്? അത് എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരണം. ഇത് ദേവന്മാരുടെ ഏത് സ്ഥലമാണ്? ഇത് അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
18.2.28
स संनिववृते श्रुत्वा धर्मराजस्य भाषितम् ।
देवदूतोऽब्रवीचैनमेतावद्गमनं तव ॥ १८.२.२८ ॥
ധർമ്മരാജന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവൻ തിരിഞ്ഞു. അപ്പോൾ ദേവദൂതൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: "നിന്റെ യാത്ര ഇത്രയേയുള്ളൂ."
18.2.29
निवर्तितव्यो हि मया तताऽस्म्युक्तो दिवौकसैः ।
यदि श्रान्तोसि राजेन्द्रि त्वमथागन्तुमर्हसि ॥ १८.२.२९ ॥
നിന്നെ മടക്കി അയക്കണമെന്ന് ദേവന്മാർ എന്നോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഹേ രാജേന്ദ്രാ, നീ ക്ഷീണിതനാണെങ്കിൽ നീ വീണ്ടും വരണം.
18.2.30
युधिष्ठिरस्तु निर्विण्णस्तेनि गन्धेन मूर्छितः ।
निवर्तने धृतमनाः पर्यावर्तत भारत ॥ १८.२.३० ॥
പക്ഷേ യുധിഷ്ഠിരൻ ആ ദുർഗന്ധത്താൽ മനംമടുത്ത് മൂർച്ഛിച്ചു. ഹേ ഭാരതാ, മടങ്ങിപ്പോകാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ച് അവൻ തിരിഞ്ഞു.
18.2.31
सं संनिवृत्तो धर्मात्मा दुःखशोकसमाहतः ।
शुश्राव तत्र वदतां दीना वाचः समन्ततः ॥ १८.२.३१ ॥
ദുഃഖശോകങ്ങളാൽ പീഡിതനായ ആ ധർമ്മാത്മാവ് തിരിഞ്ഞുനിന്ന് അവിടെ ചുറ്റുപാടുനിന്നും സംസാരിക്കുന്നവരുടെ ദീനമായ വാക്കുകൾ കേട്ടു.
18.2.32
भोभो धर्मज राजर्षे पुण्याभिजन पाण्वन ।
अनुग्रहार्थमस्माकं तिष्ठ तावन्मुहूर्तकम् ॥ १८.२.३२ ॥
ഓ ധർമ്മപുത്രാ, രാജർഷേ, പുണ്യകുലത്തിൽ ജനിച്ച പാണ്ഡവാ! ഞങ്ങളോടുള്ള അനുഗ്രഹത്തിനായി ഇവിടെ അല്പനേരം നിൽക്കൂ.
18.2.33
आयाति त्वयि दुर्धर्षे वाति पुण्यः समीरणः ।
तव गन्धानुगस्तात येनास्मान्सुखमागमत् ॥ १८.२.३३ ॥
ഓ ദുർധർഷാ, നിന്നോടൊപ്പം പുണ്യമായ കാറ്റ് വീശുന്നു. പ്രിയനേ, നിന്റെ ഗന്ധം പിന്തുടർന്ന് അത് സുഖമായി ഞങ്ങളിലേക്ക് വന്നു.
18.2.34
ते वयं पार्थ दीर्घस्य कालस्य पुरुषर्षभ ।
सुखमासादयिष्यामस्त्वां दृष्ट्वा राजसत्तम ॥ १८.२.३४ ॥
ഓ പാർത്ഥാ, പുരുഷർഷഭാ, ദീർഘകാലത്തിനുശേഷം, ഓ രാജശ്രേഷ്ഠാ, നിന്നെ കണ്ട് ഞങ്ങൾ സുഖം പ്രാപിക്കും.
18.2.35
संतिष्ठस्व महाबाहो मुहूर्तमिह भारत ।
त्वयि तिष्ठति कौरव्य यातनाऽस्मान्न बाधते ॥ १८.२.३५ ॥
ഓ മഹാബാഹോ, ഓ ഭരതവംശജാ, ഇവിടെ അല്പനേരം നിൽക്കൂ. ഓ കൗരവാ, നീ നിൽക്കുമ്പോൾ യാതന ഞങ്ങളെ ബാധിക്കുന്നില്ല.
18.2.36
एवं बहुविधा वाचः कृपणा वेदनावताम् ।
तस्मिन्देशे स शुश्राव समन्ताद्वदतां नृप ॥ १८.२.३६ ॥
ഓ രാജാവേ, ആ സ്ഥലത്ത് വേദനയനുഭവിക്കുന്നവരുടെ ഇത്തരം പലവിധ ദീനമായ വാക്കുകൾ അവൻ ചുറ്റുപാടുനിന്നും കേട്ടു.
18.2.37
तेषां तु वचनं श्रुत्वा दयावान्दीनभाषिणाम् ।
अहो कृच्छ्रमिति प्राह तस्थौ स च युधिष्ठिरः ॥ १८.२.३७ ॥
ദീനമായി സംസാരിക്കുന്നവരുടെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് ദയാലുവായ യുധിഷ്ഠിരൻ "അയ്യോ, എന്തൊരു ദുഃഖം!" എന്നു പറഞ്ഞ് അവിടെത്തന്നെ നിന്നു.
18.2.38
स ता गिरः पुरस्ताद्वै श्रुतपूर्वाः पुनःपुनः ।
ग्लानानां दुःखितानां च नाभ्यजानत पाण्डवः ॥ १८.२.३८ ॥
ആ ശബ്ദങ്ങൾ മുമ്പ് പലതവണ കേട്ടിട്ടുള്ളതാണെങ്കിലും, ക്ഷീണിതരും ദുഃഖിതരുമായ അവരെ പാണ്ഡവൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞില്ല.
18.2.39
अबुध्यमानस्ता वाचो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
उवाच के भवन्तो वै किमर्थमिह तिष्ठथ ॥ १८.२.३९ ॥
ആ വാക്കുകൾ മനസ്സിലാകാതെ ധർമപുത്രൻ യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു: "നിങ്ങൾ ആരാണ്? എന്തിനാണ് ഇവിടെ നിൽക്കുന്നത്?"
18.2.40
इत्युक्तास्ते ततः सर्वे समन्तादवभाषिरे ।
कर्णोऽहं भीमसेनोऽहमर्जुनोऽहमिति प्रभो ॥ १८.२.४० ॥
അങ്ങനെ ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അവരെല്ലാവരും ചുറ്റുമുള്ള ഭാഗങ്ങളിൽനിന്ന് പറഞ്ഞു: "പ്രഭോ! ഞാൻ കർണൻ, ഞാൻ ഭീമസേനൻ, ഞാൻ അർജുനൻ."
18.2.41
नकुलः सहदेवोऽहं धृष्टद्युम्नोऽहमित्युत ।
द्रौप्दी द्रौपदेयाश्चि इत्येवं ते विचुक्रुशुः ॥ १८.२.४१ ॥
"ഞാൻ നകുലൻ, ഞാൻ സഹദേവൻ, ഞാൻ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ" എന്നും, "ഞാൻ ദ്രൗപദി, ഞങ്ങൾ ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാർ" എന്നും അവർ വിളിച്ചുപറഞ്ഞു.
18.2.42
ता वाचः स तदा श्रुत्वा तद्देशसदृशीर्नृप ।
ततो विममृशे राजा किंत्विदं दैवकारितम् ॥ १८.२.४२ ॥
ആ സ്ഥലത്തിന് യോജിച്ച ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്, രാജാവേ, രാജാവ് ചിന്തിച്ചു: "ഇത് ദൈവം ചെയ്തതാണോ?"
18.2.43
किन्तु तत्कलुषं कर्म कृतमेभिर्महात्मभिः ।
कर्णेन द्रौपदेयैर्वा पाञ्चाल्या वा सुमध्यया ॥ १८.२.४३ ॥
എന്നാൽ ആ മഹാത്മാക്കൾ, കർണ്ണൻ, ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാർ, അല്ലെങ്കിൽ പാഞ്ചാലി സുമധ്യമ ഈ കലുഷകർമ്മം ചെയ്തു.
18.2.44
य इमे पापगन्धेऽस्मिन्देशे सन्ति सुदारुणे ।
नाहं जानामि सर्वेषां दुष्कृतं पुण्यकर्मणाम् ॥ १८.२.४४ ॥
പാപഗന്ധം നിറഞ്ഞ ഈ അതിഭീകര ദേശത്തുള്ള ഇവരിൽ എല്ലാവരുടെയും ദുഷ്കർമ്മവും പുണ്യകർമ്മവും ഞാൻ അറിയുന്നില്ല.
18.2.45
किं कृत्वा धृतराष्ट्रस्य पुत्रो राजा सुयोधनः ।
तथा श्रिया युतः पापैः सहसर्वैः पदानुगैः ॥ १८.२.४५ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനായ രാജാവ് സുയോധനൻ എന്ത് ചെയ്തിട്ടാണ് ഇത്ര ഐശ്വര്യത്തോടെ, തന്റെ എല്ലാ പാപിയായ അനുചരന്മാരോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്നത്?
18.2.46
महेन्द्रि इव लक्ष्मीवानास्ते परमपूजितः ।
कस्येदानीं विकारोऽयं य इमे नरकं गताः ॥ १८.२.४६ ॥
മഹേന്ദ്രനെപ്പോലെ ഐശ്വര്യവാനായി, അത്യന്തം പൂജിതനായി അവൻ വസിക്കുന്നു; നരകത്തിൽ പോയ ഇവരുടെ ഈ വിപര്യയം ആരുടേതാണ്?
18.2.47
सर्वे धर्मविदः शूराः सत्यागमपरायणाः ।
क्षत्रधर्मरताः सन्तो यज्वानो भूरिदक्षिणाः ॥ १८.२.४७ ॥
അവരെല്ലാം ധർമ്മജ്ഞരായ ശൂരന്മാർ, സത്യത്തിലും ശാസ്ത്രത്തിലും നിഷ്ഠയുള്ളവർ, ക്ഷാത്രധർമ്മത്തിൽ രമിക്കുന്നവർ, സജ്ജനങ്ങൾ, യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവർ, ഏറെ ദക്ഷിണ നൽകുന്നവർ.
18.2.48
किंनु सुप्तोस्मि जागर्मि चेतयामि न चेतये ।
अहो चित्तविकारोऽयं स्याद्वा मे चित्तविभ्रमः ॥ १८.२.४८ ॥
ഞാൻ ഉറങ്ങുകയാണോ, ഉണർന്നിരിക്കുകയാണോ? ഞാൻ ബോധവാനാണ്, എന്നാൽ ബോധമില്ലാത്തതുപോലെയാണ്. അയ്യോ! ഇത് എന്റെ ചിത്തവികാരമോ, അതോ മനോഭ്രമമോ?
18.2.49
एवं बहुविधं राजा विममर्श युधिष्ठिरः ।
दुःखशोकसमाविष्टश्चिन्ताव्याकुलितेन्द्रियः ॥ १८.२.४९ ॥
ഇങ്ങനെ രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ പല വിധത്തിൽ ചിന്തിച്ചു; ദുഃഖവും ശോകവും ബാധിച്ച്, ചിന്തയാൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ വ്യാകുലമായവനായി.
18.2.50
क्रोधमाहारयच्चैव तीव्रं धर्मसुतो नृपः ।
देवांश्च गर्हयामास धर्मं चैव युधिष्ठिरः ॥ १८.२.५० ॥
ധർമ്മപുത്രനായ രാജാവ് കടുത്ത കോപം ഉണർത്തി; ദേവന്മാരെയും ധർമ്മത്തെയും അദ്ദേഹം നിന്ദിച്ചു.
18.2.51
स तीव्रशोकसंतप्तो देवदूतमुवाच ह ।
गम्यतां तत्र येषां त्वं दूतस्तेषामुपान्तिकम् ॥ १८.२.५१ ॥
കഠിനമായ ശോകത്താൽ വേദനിച്ച അദ്ദേഹം ദേവദൂതനോട് പറഞ്ഞു: "നീ ആരുടെ ദൂതനോ അവരുടെ സമീപത്തേക്ക് അവിടേക്ക് പോകൂ."
18.2.52
न ह्यहं तत्र यास्यामि स्थितोस्मीति निवेद्यताम् ।
मत्संश्रयादिमे दूनाः सुखिनो भ्रातरो हि मे ॥ १८.२.५२ ॥
ഞാൻ അവിടെ പോകില്ല; ഞാൻ ഇവിടെയുണ്ടെന്ന് അറിയിക്കൂ. എന്റെ സംരക്ഷണത്താലാണ് ദുഃഖിതരായ ഈ സഹോദരന്മാർ സുഖം പ്രാപിക്കുക.
18.2.53
इत्युक्तः स तदा दूतः पाण्डुपुत्रेण धीमता ।
जगामि तत्र यत्रास्ते देवराजः शतक्रतुःठ ॥ १८.२.५३ ॥
പാണ്ഡുപുത്രനായ ബുദ്ധിമാനായ യുധിഷ്ഠിരൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ആ ദൂതൻ ദേവരാജനായ ശതക്രതു (ഇന്ദ്രൻ) വസിക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.
18.2.54
निवेदयामास च तद्धर्मराजचिकीर्षितम् ।
यथोक्तं धर्मपुत्रेण सर्वमेव जनाधिप ॥ १८.२.५४ ॥
ധർമ്മപുത്രൻ പറഞ്ഞതുപോലെ, ധർമ്മരാജന്റെ ഇഷ്ടമെല്ലാം അദ്ദേഹം അറിയിച്ചു; ഹേ ജനാധിപാ.