Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 18.4

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

18.4.1

ततो युधिष्ठिरो राजा देवैः सर्षिमरुद्गणैः ।
स्तूयमानो ययौ तत्र यत्र ते कुरुपुङ्गवाः ॥ १८.४.१ ॥

नंतर राजा युधिष्ठिर देव, ऋषि आणि मरुद्गणांनी स्तुती केला जात तिथे गेला, जिथे ते कुरुश्रेष्ठ होते.

18.4.2

ददर्श तत्र गोविन्दं ब्राह्मेण वपुषाऽन्वितम् ।
तेनैव दृष्टपूर्वेण सादृश्येनैव सूचितम् ॥ १८.४.२ ॥

तेथे त्यांनी ब्राह्म दिव्य देहासह युक्त गोविंदाला पाहिले; पूर्वी पाहिलेल्या साम्यावरूनच ते ओळखले गेले.

18.4.3

दीप्यमानं स्ववपुषा दिव्यैरस्त्रैरुपस्थितम् ।
चक्रप्रभृतिभिर्घोरैर्दिव्यैः पुरुषविग्रहैः ॥ १८.४.३ ॥

स्वतःच्या देहाने तेजस्वी, चक्र इत्यादी भयंकर दिव्य अस्त्रे आणि दिव्य पुरुषरूपे त्यांच्या जवळ उपस्थित होती.

18.4.4

उपास्यमानं वीरेण फल्गुनेन सुवर्चसा ।
तथास्वरूपं कौन्तेयो ददर्श मधुसूदनम् ॥ १८.४.४ ॥

त्या वीर आणि तेजस्वी फल्गुनाकडून उपासना केली जात असलेल्या, अशा स्वरूपातील मधुसूदनाला कौन्तेयाने पाहिले.

18.4.5

तावुभौ पुरुषव्याघ्रौ समुद्वीक्ष्य युधिष्ठिरम् ।
यथावत्प्रतिपेदाते पूजया देवपूजितौ ॥ १८.४.५ ॥

देवांनी पूजिलेले ते दोन पुरुषव्याघ्र युधिष्ठिराला पाहून यथाविधि आदराने त्याचे स्वागत करते झाले.

18.4.6

अपरस्मिन्नथोद्देशे कर्णं शस्त्रभृतां वरम् ।
द्वादशादित्यसहितं ददर्श कुरुनन्दनः ॥ १८.४.६ ॥

नंतर दुसऱ्या एका ठिकाणी कुरुनंदन युधिष्ठिराने शस्त्रधारींमध्ये श्रेष्ठ कर्णाला बारा आदित्यांसह पाहिले.

18.4.7

अथापरस्मिन्नुद्देशे मरुद्गणवृतं विभुम् ।
भीमसेनमथापश्यत्तेनैव वपुषाऽन्वितम् ॥ १८.४.७ ॥

नंतर दुसऱ्या एका ठिकाणी मरुद्गणांनी वेढलेल्या विभू भीमसेनाला त्यांनी पाहिले; तो त्याच देहाने युक्त होता.

18.4.8

वायोर्मूर्तिमतः पार्श्वे दिव्यमूर्तिसमन्वितम् ।
श्रिया परमया युक्तं सिद्धिं परमिकां गतम् ॥ १८.४.८ ॥

मूर्तिमान वायूच्या बाजूला दिव्य रूपाने युक्त, परम तेजाने संपन्न आणि परम सिद्धी प्राप्त झालेला तो होता.

18.4.9

अश्विनोस्तु तथा स्थाने दीप्यमानौ स्वतेजसा ।
नकुलं सहदेवं च ददर्श कुरुनन्दनः ॥ १८.४.९ ॥

अश्विनींच्या स्थानी स्वतेजाने झळकणाऱ्या नकुल व सहदेवाला कुरुनंदनाने पाहिले.

18.4.10

तथा ददर्श पाञ्चालीं कमलोत्पलमालिनीम् ।
वपुषा स्वर्गमाक्रम्य तिष्ठन्तीमर्कवर्चसम् ॥ १८.४.१० ॥

तसेच त्यांनी पांचालीला पाहिले; कमळे व नीलकमळांची माला धारण केलेली, आपल्या देहाने स्वर्गाला व्यापलेली, सूर्यासारख्या तेजाने उभी असलेली.

18.4.11

तत्रैनां सहसा राजा स्प्रष्टुमैच्छद्युधिष्ठिरः ।
ततोऽस्य भगवानिन्द्रः कथयामास देवराट् ॥ १८.४.११ ॥

तेथे राजा युधिष्ठिराने तिला अचानक स्पर्श करू इच्छिले. तेव्हा भगवान देवराज इंद्र त्याला म्हणाले.

18.4.12

श्रीरेषा द्रौपदीरूपा त्वदर्थे मानुषं गता ।
अयोनिजा लोककान्ता पुण्यगन्धा युधिष्ठिर ॥ १८.४.१२ ॥

ही श्रीच आहे; तुझ्यासाठी द्रौपदीच्या रूपाने मनुष्यलोकात आलेली. युधिष्ठिरा, अयोनिजा, लोकप्रिय, पुण्यगंधी ही आहे.

18.4.13

रत्यर्थं भवतां ह्येषा निर्मिता शूलपाणिना ।
द्रुपदस्य कुले जाता भवद्भिश्चोपजीविता ॥ १८.४.१३ ॥

ही (द्रौपदी) तुमच्या आनंदासाठीच शूलपाणी (शिव) यांनी निर्माण केली होती; द्रुपदाच्या कुळात जन्मलेल्या तिचा तुम्ही उपभोग घेतला.

18.4.14

एते पञ्च महाभागा गन्धर्वाः पावकप्रभाः ।
द्रौपद्यास्तनया राजन्युष्माकममितौजसः ॥ १८.४.१४ ॥

हे पाच महाभाग्यवान, अग्नीसारखे तेजस्वी गंधर्व, हे राजा, द्रौपदीचे पुत्र आहेत; तुमच्या अमित तेजस्वी पुत्र आहेत.

18.4.15

पश्य गन्धर्वराजानं धृतराष्ट्रं मनीषिणम् ।
एनं च त्वं विजानीहि भ्रातरं पूर्वजं पितुः ॥ १८.४.१५ ॥

गंधर्वराज, बुद्धिमान धृतराष्ट्राकडे पाहा; आणि यांना तुझ्या वडिलांचे थोरले बंधू म्हणून ओळख.

18.4.16

अयं ते पूर्वजो भ्राता कौन्तेयः पावकद्युतिः ।
सूर्यपुत्रो रथिश्रेष्ठो राधेय इति विश्रुतः।
आदित्यसहितो भाति पश्यैनं पुरुषर्षभम् ॥ १८.४.१६ ॥

हा तुझा थोरला भाऊ, अग्नीसारखा तेजस्वी कौंतेय; सूर्यपुत्र, रथींमध्ये श्रेष्ठ, राधेय म्हणून प्रसिद्ध. सूर्यासह चमकणाऱ्या या पुरुषश्रेष्ठाला पाहा.

18.4.17

साध्यानामथ देवानां विश्वेषां मरुतामपि ।
गणेषु पश्य राजेन्द्र वृष्णन्धकमहारथान्।
सात्यकिप्रमुखान्वीरान्भोजांश्चैव महाबलान् ॥ १८.४.१७ ॥

राजेंद्रा, साध्य, देव, विश्व आणि मरुतांच्या गणांमध्येही पाहा; वृष्णी आणि अंधकांचे महारथी, सात्यकी प्रमुख वीर, आणि महाबली भोजांनाही पाहा.

18.4.18

सोमेन सहितं पश्य सौभद्रमपराजितम् ।
अभिमन्युं महेष्वासं निशाकरसमद्युतिम् ॥ १८.४.१८ ॥

सोमासह असलेल्या अपराजित सौभद्र अभिमन्युला पाहा; महान धनुर्धर, चंद्रासारखा तेजस्वी.

18.4.19

एष पाण्डुर्महेष्वासः कुन्त्या माद्र्या च सङ्गतः ।
विमानेन सदाऽभ्येति पिता तव ममान्तिकम् ॥ १८.४.१९ ॥

हा महाधनुर्धर पाण्डू कुंती आणि माद्रीसह एकत्र येऊन विमानातून सदैव तुझे पिता माझ्याजवळ येतात.

18.4.20

वसुभिः सहितं पश्य भीष्मं शान्तनवं नृपम् ।
द्रोणं बृहस्पतेः पार्श्वे गुरुमेनं निशामय ॥ १८.४.२० ॥

वसूंसह असलेला शंतनूचा पुत्र राजा भीष्म पहा; बृहस्पतीच्या बाजूला असलेला हा गुरु द्रोण पहा.

18.4.21

एते चान्ये महीपाला योधास्तव च पाण्डव ।
गन्धर्वसहिता यान्ति यक्षपुण्यजनैस्तथा ॥ १८.४.२१ ॥

हे पाण्डवा, हे आणि इतर राजे व तुझे योद्धे गंधर्व, यक्ष आणि पुण्यजनांसह जात आहेत.

18.4.22

गुह्यकानां गतिं चापि केचित्प्राप्ता नराधिपाः ।
त्यक्त्वा देहं जितः स्वर्गः पुण्यवाग्बुद्धिकर्मभिः ॥ १८.४.२२ ॥

काही राजांनी गुह्यकांची गतीही प्राप्त केली. देह त्यागून पुण्यवाणी, बुद्धी व कर्मांनी स्वर्ग जिंकला गेला.