Mahābhārata · Adhyāya 18.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
18.6.1
भगवन्केन विधिना श्रोतव्यं भारतं बुधैः ।
फलं किं के च देवाश्च पूज्या वै पारणेष्विह ॥ १८.६.१ ॥
Oh venerable, ¿de qué manera deben escuchar el Bhārata los sabios? ¿Cuál es su fruto, y qué dioses deben ser venerados en los ritos finales aquí?
18.6.2
देयं समाप्ते भगवन्किं च पर्वणिपर्वणि ।
वाचकः कीदृशश्चात्र एष्टव्यस्तद्ब्रवीहि मे ॥ १८.६.२ ॥
Oh venerable, ¿qué se debe dar al concluir y en cada parva? ¿Y qué clase de recitador debe buscarse aquí? Dímelo.
18.6.3
शृणु राजन्विधिमिमं फलं यच्चापि भारतात् ।
श्रुताद्भवति राजेन्द्र यत्त्वं मामनुपृच्छसि ॥ १८.६.३ ॥
Escucha, oh rey, esta regla y el fruto que procede de escuchar el Bhārata, oh señor de reyes, sobre lo que me preguntas.
18.6.4
दिवि देवा महीपाल क्रीडार्थमवनिं गताः ।
कृत्वा कार्यमिदं चैव ततश्च दिवमागताः ॥ १८.६.४ ॥
Oh protector de la tierra, los dioses del cielo bajaron a la tierra por diversión; habiendo cumplido esta tarea, regresaron al cielo.
18.6.5
हन्त यत्ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व समाहितः ।
ऋषीणां देवतानां च सम्भवं वसुधातले ॥ १८.६.५ ॥
Ahora escucha con atención lo que te diré: el origen de los sabios y los dioses sobre la superficie de la tierra.
18.6.6
अत्र रुद्रास्तथा साध्या विश्वेदेवाश्च शाश्वताः ।
आदित्याश्चाश्विनौ देवौ लोकपाला महर्षयः ॥ १८.६.६ ॥
Aquí nacieron los Rudras, los Sādhyas, los eternos Viśvedevas, los Ādityas, los dos dioses Aśvin, los guardianes de los mundos y también los grandes sabios.
18.6.7
गुह्यकाश्च सगन्धर्वा नागा विद्याधरास्तथा ।
सिद्धा धर्मः स्वयंभूश्च मुनिः कात्यायनो वरः ॥ १८.६.७ ॥
Los guhyakas, los nāgas junto con los gandharvas, los vidyādharas y los siddhas, Dharma, Svayambhū y el excelente sabio Kātyāyana.
18.6.8
गिरयः सागरा नद्यस्तथैवाप्सरसां गणाः ।
ग्रहाः संवत्सराश्चैव अयनान्यृतवस्तथा ॥ १८.६.८ ॥
Montañas, océanos, ríos, asimismo las multitudes de apsarases, los planetas, los años, los ayanas y las estaciones.
18.6.9
स्थावरं जङ्गमं चैव जगत्सर्वं सुरासुरम् ।
भातरे भरतश्रेष्ठ एकस्थमिह दृश्यते ॥ १८.६.९ ॥
Lo inmóvil y lo móvil, todo el mundo con dioses y asuras, oh mejor de los Bharatas, se ve aquí morando como uno solo.
18.6.10
तेषां श्रुत्वा प्रतिष्ठानं नामकर्मानुकीर्तनात् ।
कृत्वाऽपि पातकं घोरं सद्यो मुच्येत मानवः ॥ १८.६.१० ॥
Habiendo escuchado su establecimiento y recitado sus nombres y hazañas, una persona, incluso quien ha cometido un pecado terrible, queda liberada al instante.
18.6.11
इतिहासमिमं श्रुत्वा यथावदनुपूर्वशः ।
संयतात्मा शुचिर्भूत्वा पारं गत्वा च भारते ॥ १८.६.११ ॥
Habiendo escuchado esta historia debidamente y en orden, con el alma dominada y puro, habiendo llegado a la otra orilla del Bhārata.
18.6.12
तेषां श्राद्धानि देयानि श्रुत्वा भारत भारतम् ।
ब्राह्मणेभ्यो यथाशक्त्या भक्त्या च भरतर्षभ ॥ १८.६.१२ ॥
Deben ofrecerse para ellos los śrāddhas. Oh Bhārata, habiendo escuchado el Bhārata, oh toro de los Bharatas, a los brahmanes según la capacidad y con devoción.
18.6.13
महादानानि देयानि रत्नानि विविधानि च ।
गावः कांस्योपदोहाश्च कन्याश्चैव स्वलङ्कृताः ॥ १८.६.१३ ॥
Deben darse grandes donaciones: diversas joyas, vacas, vasijas de bronce para ordeñar y doncellas bien adornadas.
18.6.14
सर्वकामगुणोपेता यानानि विविधानि च ।
कभवनानि विचित्राणि भूमिर्वासांसि काञ्चनम् ॥ १८.६.१४ ॥
Diversos vehículos dotados de todas las cualidades deseables, casas maravillosas, tierra, vestidos y oro.
18.6.15
वाहनानि च देयानि हया मत्ताश्च वारणाः ।
शयनं शिबिकाश्चैव स्यन्दनाश्च स्वलंकृताः ॥ १८.६.१५ ॥
También deben darse monturas: caballos, elefantes en celo, lechos, palanquines y carros bien adornados.
18.6.16
यद्यद्गृहे वरं किञ्चिद्यद्यदस्ति महद्वसु ।
तत्तद्देयं द्विजातिभ्य आत्मा दाराश्च सूनवः ॥ १८.६.१६ ॥
Todo lo excelente que haya en la casa, toda gran riqueza que exista, debe darse a los dvija: incluso a uno mismo, a las esposas y a los hijos.
18.6.17
श्रद्धया परया युक्तं क्रमशस्तस्य पारगः ।
शक्तितः सुमना हृष्टः सुश्रूषुरविकल्पकः ॥ १८.६.१७ ॥
Dotado de suprema fe, quien lo ha completado en orden, según su fuerza, de ánimo alegre y gozoso, atento al servicio y firme.
18.6.18
सत्यार्जवरतो दान्तः शुचिः शौचसमन्वितः ।
श्रद्धधानो जितक्रोधो यथा सिद्ध्यति तच्छृणु ॥ १८.६.१८ ॥
Deleitado en la verdad y la rectitud, dominado, puro, dotado de pureza, creyente, habiendo vencido la ira: escucha cómo alcanza el éxito.
18.6.19
शुचिः शीलान्विताचारः शुक्लवासा जितेन्द्रियः ।
संस्कृतः सर्वशास्त्रज्ञः श्रद्दधानोऽनसूयकः ॥ १८.६.१९ ॥
Puro, dotado de buena conducta y comportamiento, vestido de blanco, dueño de sus sentidos, refinado, conocedor de todos los śāstras, lleno de fe y libre de envidia.
18.6.20
रूपवान्सुभगो दान्तः सत्यवादी जितेन्द्रियः ।
दानमानगृहीतश्च कार्यो भवति वाचकः ॥ १८.६.२० ॥
El recitador debe ser apuesto, afortunado, dominado en sí mismo, veraz, dueño de sus sentidos, y honrado con dones y respeto.
18.6.21
अविलम्बमनायस्तमद्रुतं धीरमुर्जितम् ।
असंसक्ताक्षरपदं स्वरभावसमन्वितम् ॥ १८.६.२१ ॥
Sin demora, sin fatiga, sin prisa, con firmeza y vigor, con sílabas y palabras no unidas entre sí, dotado del carácter adecuado del tono.
18.6.22
त्रिषष्टिवर्णसंयुक्तमष्टस्थानसमीरितम् ।
वाचयेद्वाचकः स्वस्थः स्वासीनः सुसमाहितः ॥ १८.६.२२ ॥
El recitador, sereno, sentado cómodamente y bien concentrado, debe recitar el texto compuesto de sesenta y tres sonidos y pronunciado desde ocho lugares de articulación.
18.6.23
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं चैव ततो जयमुदीरयेत् ॥ १८.६.२३ ॥
Tras inclinarse ante Nārāyaṇa, y asimismo ante Nara, el mejor de los hombres, y ante la diosa Sarasvatī, debe entonces proclamar «Jaya».
18.6.24
ईदृशाद्वाचकाद्राजञ्श्रुत्वा भारत भारतम् ।
नियमस्थः शुचिः श्रोता शृण्वन्स फलमश्नुते ॥ १८.६.२४ ॥
Oh rey, oh Bhārata, habiendo escuchado el Bhārata de tal recitador, el oyente puro que se mantiene en las observancias obtiene ese fruto mientras escucha.
18.6.25
पारणं प्रथमं प्राप्य द्विजान्कामैश्च तर्पयन् ।
आग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं वै लभते नरः ॥ १८.६.२५ ॥
Habiendo obtenido el primer ayuno roto y satisfaciendo a los dvija con cosas deseadas, el hombre obtiene el fruto del sacrificio Agniṣṭoma.
18.6.26
अप्सरोगणसंकीर्णं विमानं लभते महत् ।
प्रहृष्टः स तु देवैश्च दिवं याति समाहितः ॥ १८.६.२६ ॥
Obtiene un gran carro celestial repleto de bandas de apsarās; alegre y sereno, va al cielo junto con los dioses.
18.6.27
द्वितीयं पारणं प्राप्य सोतिरात्रफलं लभेत् ।
सर्वरत्नमयं दिव्यं विमानमधिरोहति ॥ १८.६.२७ ॥
Habiendo obtenido el segundo ayuno roto, obtiene el fruto del sacrificio Atirātra; asciende a un carro divino hecho enteramente de joyas.
18.6.28
दिव्यमाल्यांबरधरो दिव्यगन्धविभूषितः ।
दिव्याङ्गदधरो नित्यं देवलोके महीयते ॥ १८.६.२८ ॥
Vistiendo guirnaldas y ropas divinas, adornado con fragancia divina y llevando siempre brazaletes divinos, es honrado en el mundo de los dioses.
18.6.29
तृतीयं पारणं प्राप्य द्वादशाहफलं लभेत् ।
वसत्यमरसंकाशो वर्षाण्ययुतशो दिवि ॥ १८.६.२९ ॥
Habiendo obtenido el tercer ayuno roto, obtiene el fruto del rito de doce días; semejante a los inmortales, habita en el cielo durante decenas de miles de años.
18.6.30
चतुर्थे वाजपेयस्य पञ्चमे द्विगुणं फलम् ।
उदितादित्यसंकाशं ज्वलन्तमनलोपमम् ॥ १८.६.३० ॥
En el cuarto ayuno roto llega el fruto del sacrificio Vājapeya, y en el quinto el doble de ese fruto; resplandece como el sol naciente, como un fuego encendido.
18.6.31
विमानं विबुधैः सार्धमारुह्य दिवि गच्छति ।
वर्षायुतानि भने शक्रस्य दिवि मोदते ॥ १८.६.३१ ॥
Subiendo a un carro celeste junto con los dioses, va al cielo; durante decenas de miles de años se regocija en el cielo de Śakra.
18.6.32
षष्ठे द्विगुणमस्तीति सप्तमे त्रिगुणं फलम् ।
कैलासशिखराकारं वैदूर्यमणिवेदिकम् ॥ १८.६.३२ ॥
En el sexto hay el doble de fruto, y en el séptimo el triple; tiene la forma de una cumbre del Kailāsa, con un altar de gemas de lapislázuli.
18.6.33
परिक्षिप्तं च बहुधा मणिविद्रुमभूषितम् ।
विमानं समधिष्ठाय कामगं साप्सरोगणम् ॥ १८.६.३३ ॥
Montando un carro celeste, rodeado de muchas formas y adornado con gemas y coral, que va a voluntad, junto con un grupo de apsarases.
18.6.34
सर्वांल्लोकान्विचरते द्वितीय इव भास्करः ।
अष्टमे राजसूयस्य पारणे लभते फलम् ॥ १८.६.३४ ॥
Recorre todos los mundos como un segundo sol; al completar el octavo, el Rājasūya, obtiene el fruto.
18.6.35
चन्द्रोदयनिभं रम्यं विमानमधिरोहति ।
चन्द्ररश्मिप्रतीकाशैर्हयैर्युक्तं मनोजवैः ॥ १८.६.३५ ॥
Sube a un carro hermoso como la salida de la luna, uncido con caballos semejantes a los rayos lunares, veloces como el pensamiento.
18.6.36
सेव्यमानो वरस्त्रीणां चन्द्रात्कान्ततरैर्मुखैः ।
मेखलानां निनादेन नूपुराणां च निःस्वनैः ॥ १८.६.३६ ॥
Atendido por excelentes mujeres cuyos rostros son más hermosos que la luna, entre el sonido de los cinturones y el tintineo de los tobilleros.
18.6.37
अङ्के परमनारीणां सुखसुप्तो विबुध्यते ।
नवमे क्रतुराजस्य वाजिमेधस्य भारत ॥ १८.६.३७ ॥
Dormido felizmente en el regazo de las supremas mujeres, despierta, en el noveno día, oh Bhārata, del sacrificio del caballo, rey de los sacrificios.
18.6.38
काञ्चनस्तंभनिर्यूहवैदूर्यकृतवेदिकम् ।
जांबूनदमयैर्दिव्यैर्गवाक्षैः सर्वतो वृतम् ॥ १८.६.३८ ॥
Con pilares dorados y salientes ornamentados, con altares de gemas de ojo de gato, rodeado por todos lados por ventanas divinas de oro de Jāmbūnada.
18.6.39
सेवितं चाप्सरःसङ्घैर्गन्धर्वैर्दिविचारिभिः ।
विमानं समधिष्ठाय श्रिया परमया ज्वलन् ॥ १८.६.३९ ॥
Servido por multitudes de apsarases y gandharvas que recorren el cielo, habiendo subido al carro celeste, resplandeciendo con suprema gloria.
18.6.40
दिव्यमाल्यांबरधरो दिव्यचन्दनरूषितः ।
मोदते दैवतैः सार्धं दिवि देव इवापरः ॥ १८.६.४० ॥
Vestido con guirnaldas y ropas divinas, ungido con sándalo divino, se regocija con los dioses, como otro dios en el cielo.
18.6.41
दशमं पारणं प्राप्य द्विजातीनभिवन्द्य च ।
किङ्किणीजालनिर्घोषं पताकाध्वजशोभितम् ॥ १८.६.४१ ॥
Habiendo llegado al décimo rompimiento del ayuno y saludado a los dvijas, (la ciudad) resonaba con el tintineo de una red de campanillas, adornada con estandartes y banderas.
18.6.42
रत्नवेदिकसम्बाद्यं वैदूर्यमणितोरणम् ।
हेमजालपरिक्षिप्तं प्रवालवलभीमुखम् ॥ १८.६.४२ ॥
Atestado de altares de joyas, con arcos de gemas de ojo de gato, rodeado de celosías de oro, con entradas adornadas de coral.
18.6.43
गन्धर्वैर्गीतकुशलैरप्सरोभिश्च शोभितम् ।
विमानं सुकृतावासं सुखेनैवोपपद्यते ॥ १८.६.४३ ॥
Aquel vimāna engalanado por los gandharvas, diestros en el canto, y por las apsarases, es la morada de los virtuosos; se alcanza con facilidad.
18.6.44
मुकुटेनाग्निवर्णेन जांबूनदविभूषिणा ।
दिव्यचन्दनदिग्धाङ्गो दिव्यमाल्यविभूषितः ॥ १८.६.४४ ॥
Con una corona del color del fuego, adornada con oro de Jāmbūnada, con sus miembros untados de sándalo divino, engalanado con guirnaldas divinas.
18.6.45
दिव्याँल्लोकान्विचरति दिव्यैर्भोगैः समन्वितः ।
विबुधानां प्रसादेन श्रिया परमया युतः ॥ १८.६.४५ ॥
Dotado de placeres divinos, recorre los mundos divinos, unido a la suprema gloria por la gracia de los dioses.
18.6.46
अथ वर्षगणानेवं स्वर्गलोके महीयते ।
ततो गन्धर्वसहितः सहस्राण्येकविंशतिम् ॥ १८.६.४६ ॥
Así es honrado en el mundo celestial durante incontables años; luego, junto a los gandharvas, durante veintiún mil.
18.6.47
पुरंदरपुरे रम्ये शक्रेण सह मोदते ।
दिव्ययानविमानेषु लोकेषु विविधेषु च ॥ १८.६.४७ ॥
En la hermosa ciudad de Purandara se regocija con Śakra, en vehículos divinos y palacios voladores, y en los diversos mundos.
18.6.48
दिव्यनारीगणाकीर्णो निवसत्यमरो यथा ।
ततः सूर्यस्य भवने चन्द्रस्य भवने तथा ॥ १८.६.४८ ॥
Rodeado de multitudes de mujeres divinas, habita como un inmortal; luego en la morada del sol, y asimismo en la morada de la luna.
18.6.49
शिवस्य भवने राजन्विष्णोर्याति सलोकताम् ।
एवमेतन्महाराज नात्र कार्या विचारणा। ॥ १८.६.४९ ॥
Oh rey, alcanza la morada de Śiva o el mundo de Viṣṇu. Gran rey, así es; no debe haber duda al respecto.
18.6.50
श्रद्दधानेन वै भाव्यमेवमाह गुरुर्मम ।
वाचकस्य तु दातव्यं मनसा यद्यदिच्छति ॥ १८.६.५० ॥
Debe tenerse fe, así lo dijo mi maestro. Y al recitador se le debe dar todo lo que desee en su mente.
18.6.51
हस्त्यश्वरथयानानि वाहनानि विशेषतः ।
कटके कुण्डले चैव ब्रह्मसूत्रं तथा परम् ॥ १८.६.५१ ॥
Elefantes, caballos, carros y vehículos, especialmente; brazaletes, pendientes, y asimismo el sagrado cordón brahmánico supremo.
18.6.52
वस्त्रं चैव विचित्रं च गन्धं चैव विशेषतः ।
देववत्पूजयेत्तं तु विष्णुलोकमवाप्नुयात् ॥ १८.६.५२ ॥
Debe dar tela fina y variada, y sobre todo fragancias, y honrarlo como a un dios; así alcanza el mundo de Viṣṇu.
18.6.53
अतः परं प्रवक्ष्यामि यानि देयानि भारते ।
वाच्यमाने तु विप्रेभ्यो राजन्पर्वणिपर्वणि ॥ १८.६.५३ ॥
A continuación declararé qué dones deben darse en el Bhārata, oh rey, mientras esto se recita a los brahmanes en cada día festivo.
18.6.54
जातिं देशं च सत्यं च माहात्म्यं भरतर्षभ ।
धर्मं वृत्तिं च विज्ञाय क्षत्रियाणां नराधिप ॥ १८.६.५४ ॥
Oh toro de los Bharatas, habiendo comprendido el linaje, la tierra, la verdad y la grandeza, así como el deber y la ocupación de los kṣatriyas, oh señor de los hombres.
18.6.55
स्वस्ति वाच्य द्विजानादौ ततः कार्ये प्रवर्तिते ।
समाप्ते पर्वणि ततः स्वशक्त्या पूजयेद्द्विजान् ॥ १८.६.५५ ॥
Primero, que los dvija reciten la bendición de bienestar; luego, cuando la ceremonia se haya iniciado y cuando la festividad haya concluido, honra a los brahmanes según tus medios.
18.6.56
आदौ तु वाचकं चैव वस्त्रगन्धसमन्वितम् ।
विधिवद्बोजयेद्राजन्मधुपायसमुत्तमम् ॥ १८.६.५६ ॥
Primero, al recitador también se le debe dar tela y fragancia; luego, oh rey, se debe alimentar debidamente a los brahmanes con el mejor pudin de miel y leche.
18.6.57
ततो मूलफलप्रायं पायसं मधुसर्पिषा ।
आस्तीके भोजयेद्राजन्दद्याच्चैव गुडौदनम् ॥ १८.६.५७ ॥
Luego, oh rey, se debe alimentar a Āstīka con una papilla hecha principalmente de raíces y frutos, con miel y ghee, y también darle arroz con melaza.
18.6.58
अपूपैश्चैव पूपैश्च मोदकैश्च समन्वितम् ।
सभापर्वणि राजेन्द्र हविष्यं भोजयेद्द्विजान् ॥ १८.६.५८ ॥
Oh mejor de los reyes, en la fiesta de la sala de asamblea se debe alimentar a los dvija con alimento puro de ofrenda, acompañado de tortas, pasteles y dulces.
18.6.59
आरण्यके मूलफलैस्तर्पयेत्तु द्विजोत्तमान् ।
अरणीपर्व चासाद्य जलकुम्भान्प्रदापयेत् ॥ १८.६.५९ ॥
En el rito del bosque se debe satisfacer a los mejores de los dvija con raíces y frutos; y al llegar a la fiesta del Araṇī se deben entregar vasijas de agua.
18.6.60
तर्पणानि च मुख्यानि वन्यमूलफलानि च ।
सर्वकामगुणोपेतं विप्रेभ्योऽन्नं प्रदापयेत् ॥ १८.६.६० ॥
Las principales ofrendas de satisfacción, las raíces y frutos silvestres, y el alimento dotado de toda cualidad deseable, deben darse a los brahmanes.
18.6.61
विराटपर्वणि तथा वासांसि विविधानि च ।
उद्योगे भरतश्रेष्ठ सर्वकामगुणान्वितम् ॥ १८.६.६१ ॥
Y asimismo diversas vestiduras en el parva de Virāṭa, y, oh mejor de los Bhāratas, en el parva de Udyoga, alimento dotado de todas las cualidades deseables.
18.6.62
भोजनं भोजयेद्विप्रान्गन्धमाल्यैरलङ्कृतान् ।
भीष्मपर्वणि राजेन्द्र दत्त्वा यानमनुत्तमम् ॥ १८.६.६२ ॥
Se debe alimentar a los brahmanes adornados con perfumes y guirnaldas; y, oh señor de los reyes, en el parva de Bhīṣma, habiendo dado un vehículo excelente.
18.6.63
ततः सर्वगुणोपेतमन्नं दद्यात्सुसंस्कृतम् ।
द्रोणपर्वणि विप्रेभ्यो भोजनं परमार्चितम् ॥ १८.६.६३ ॥
Luego se debe dar alimento dotado de todas las cualidades, bien preparado; en el parva de Droṇa, comida a los brahmanes, con el mayor honor.
18.6.64
शराश्च देया राजेन्द्र चापान्यसिवरास्तथा ।
कर्णपर्वण्यपि तथा भोजनं सार्वकामिकम् ॥ १८.६.६४ ॥
Y deben darse flechas, oh señor de los reyes, y arcos y excelentes espadas; asimismo, en el parva de Karṇa, alimento que colma todos los deseos.
18.6.65
विप्रेभ्यः संस्कृतं सम्यग्दद्यात्संयतमानसः ।
शल्यपर्वणि राजेन्द्र मोदकैः सगुडौदनैः ॥ १८.६.६५ ॥
Quien tiene la mente controlada debe dar debidamente alimento preparado a los brahmanes; y, oh señor de los reyes, en el parva de Śalya, con bolas dulces y arroz con melaza.
18.6.66
अपूपैस्तर्पणैश्चैव सर्वमन्नं प्रदापयेत् ।
गदापर्वण्यपि तथा मुद्गमिश्रं प्रदापयेत् ॥ १८.६.६६ ॥
Todo el alimento debe darse con tortas y libaciones; asimismo, en el parva de Gadā, alimento mezclado con judías mungo debe darse.
18.6.67
स्त्रीपर्वणि तथा रत्नैस्तर्पयेत्तु द्विजोत्तमान् ।
घृतौदनं पुरस्ताच्च ऐषीके दापयेत्पुनः ॥ १८.६.६७ ॥
Asimismo, en el rito del strī-parvan, se debe satisfacer a los mejores de los dvija con joyas; primero arroz cocido con ghee, y de nuevo en el rito aiṣīka hágase dar presentes.
18.6.68
ततः सर्वगुणोपेतमन्नं दद्यात्सुसंस्कृतम् ।
शान्तिपर्वण्यपि तथा हविष्यं भोजयेद्द्विजान् ॥ १८.६.६८ ॥
Luego debe darse comida dotada de todas las buenas cualidades, bien preparada; y asimismo en el rito del śānti-parvan se debe alimentar a los dvija con alimento de ofrenda puro.
18.6.69
आश्वमेधिकमासाद्य भोजनं सार्वकामिकम् ।
तथाऽऽश्रमनिवासे तु हविष्यं भोजयेद्द्विजान् ॥ १८.६.६९ ॥
Al llegar al aśvamedha, debe darse comida que cumpla todos los deseos; y asimismo, durante la residencia en el ermitaño, se debe alimentar a los dvija con alimento de ofrenda puro.
18.6.70
मौसले सार्वगुणिकं गन्धमाल्यानुलेपनम् ।
महाप्रास्थानिके तद्वत्सर्वकामगुणान्वितम् ॥ १८.६.७० ॥
En el rito mausala se deben dar perfume, guirnaldas y ungüento dotados de todas las buenas cualidades; y asimismo en el rito mahāprasthānika, dotados de todas las cualidades deseables.
18.6.71
स्वर्गपर्वण्यपि तथा हविष्यं भोजयेद्द्विजान् ।
हरिवंशसमाप्तौ तु सहस्रं भोजयेद्द्विजान् ॥ १८.६.७१ ॥
En el rito svarga-parvan, asimismo, se debe alimentar a los dvija con alimento de ofrenda puro; y al concluir el Harivaṃśa se debe alimentar a mil dvija.
18.6.72
गामेकां निष्कसंयुक्तां ब्राह्मणाय निवेदयेत् ।
तदर्धेनापि दातव्या दरिद्रेणापि पार्थिव ॥ १८.६.७२ ॥
Se debe presentar una vaca junto con un niṣka a un brahmán; incluso un pobre debe dar la mitad de ello, oh rey.
18.6.73
प्रतिपर्वसमाप्तौ तु पुस्तकं वै विचक्षणः ।
सुवर्णेन च संयुक्तं वाचकाय निवेदयेत् ॥ १८.६.७३ ॥
Al concluir cada parva, el sabio debe ofrecer el libro junto con oro al recitador.
18.6.74
हरिवंशे पर्वणि च पायसं तत्र भोजयेत् ।
पारणेपारणे राजन्यथावद्भरतर्षभ ॥ १८.६.७४ ॥
En el parva del Harivaṃśa debe alimentarse allí con arroz con leche, oh rey, en cada ruptura del ayuno, como corresponde, oh toro de los Bharatas.
18.6.75
समाप्य सर्वाः प्रयतः संहिताः शास्त्रकोविदः ।
शुभे देशे निवेश्याथ क्षौमवस्त्राभिसंवृताः ॥ १८.६.७५ ॥
Habiendo completado todas las recensiones, el autodominado experto en las escrituras, colocándolas en un lugar auspicioso y vestido con ropas de lino,
18.6.76
शुक्लांबरधरः स्रग्वी सुचिर्भूत्वा स्वलङ्कृतः ।
अर्चयेत् यथान्यायं गन्धमाल्यैः पृथक्पृथक्। ॥ १८.६.७६ ॥
Vestido de blanco, adornado con guirnaldas, puro y bien ataviado, debe honrar a cada uno por separado, como corresponde, con perfumes y guirnaldas.
18.6.77
संहितापुस्तकान्राजन्प्रयतः सुसमाहितः ।
भक्ष्यैर्माल्यैस्च पेयैश्च कामैश्च विविधैः शुभैः ॥ १८.६.७७ ॥
Oh rey, los manuscritos de las recensiones deben ser honrados con alimentos, guirnaldas, bebidas y diversos objetos deseables y auspiciosos, con autodominio y plena atención.
18.6.78
हिरण्यं च सुवर्णं च दक्षिणामथ दापयेत् ।
सर्वत्र त्रिपलं स्वर्णं दातव्यं प्रयतात्मना ॥ १८.६.७८ ॥
Se debe hacer dar oro (hiraṇya) y oro (suvarṇa) como dakṣiṇā; en todo lugar, la persona de mente controlada debe dar tres palas de oro.
18.6.79
तदर्धं पादशेषं वा वित्तशाठ्यविवर्जितम् ।
यद्यदेवात्मनोऽभीष्टं तत्तद्देयं द्विजातये ॥ १८.६.७९ ॥
La mitad de eso, o un cuarto, libre de engaño respecto a la riqueza: lo que uno mismo más desea, eso debe darse a un dvijāti.
18.6.80
सर्वथा तोषयेद्भक्त्या वाचकं गुरुमात्मनः ।
देवताः कीर्तयेत्सर्वा नरनारायणौ तथा ॥ १८.६.८० ॥
Con devoción, debe complacer en todo modo a su maestro, el recitador; y debe alabar a todos los dioses, así como a Nara y Nārāyaṇa.
18.6.81
ततो गन्धैश्च माल्यैश्च स्वलङ्कृत्य द्विजोत्तमान् ।
तर्पयेद्विविधैः कानैर्दानैश्चोच्चावचैस्तथा ॥ १८.६.८१ ॥
Luego, habiéndolos adornado bien con perfumes y guirnaldas, debe satisfacer a los mejores de los dvijāti con diversos manjares y con donativos de todo tipo, grandes y pequeños, igualmente.
18.6.82
अतिरात्रस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ।
प्राप्नुयाच्च क्रतुफलं तथा पर्वणिपर्वणि ॥ १८.६.८२ ॥
El hombre obtiene el fruto del sacrificio Atirātra, y de igual modo debe obtener el fruto de un sacrificio en cada día festivo.
18.6.83
वाचको भरतश्रेष्ठ व्यक्ताक्षरपदस्वरः ।
भविष्यं श्रावयेद्विद्वाञ्भारतं भरतर्षभ ॥ १८.६.८३ ॥
Oh, el mejor de los Bharatas: el recitador, claro en letras, palabras y tonos, debe, siendo erudito, recitar en voz alta el Bhārata junto con la parte del futuro, oh toro de los Bharatas.
18.6.84
भुक्तवत्सु द्विजेन्द्रेषु यथावत्सम्प्रदापयेत् ।
वाचकं भरतश्रेष्ठ भोजयित्वा स्वलंकृतम् ॥ १८.६.८४ ॥
Oh, el mejor de los Bharatas, cuando los principales dvijāti hayan comido, se debe dar debidamente al recitador, bien adornado, tras haberle alimentado.
18.6.85
वाचके परितुष्टे तु शुभा प्रीतिरनुत्तमा ।
ब्राह्मणेषु तु तुष्टेषु प्रसन्नाः सर्वदेवताः ॥ १८.६.८५ ॥
Cuando el recitador está satisfecho, surge un gozo auspicioso y supremo; cuando los brahmanes están satisfechos, todos los dioses se complacen.
18.6.86
ततो हि वरणं कार्यं द्विजानां भरतर्षभ ।
सर्वकामैर्यथान्यायं साधुभिश्च पृथग्विधैः ॥ १८.६.८६ ॥
Entonces, oh toro de los Bharatas, debe hacerse la elección de los dvijas conforme a la norma, con todo lo deseado y con diversas cosas excelentes.
18.6.87
इत्येषि विधिरुद्दिष्टो मया ते द्विपदांवर ।
श्रद्दधानेन वै भाव्यं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ १८.६.८७ ॥
Así te he enseñado esta regla, oh mejor de los bípedos; debe uno ser lleno de fe, puesto que me preguntas.
18.6.88
भारश्रवणे राजन्पारणे च नृपोत्तम ।
सदा यत्नवता भाव्यं श्रेयस्तु परमिच्छता ॥ १८.६.८८ ॥
Oh rey, oh mejor de los reyes, en la escucha del Bhārata y en su rito final debe uno ser siempre diligente, si desea el supremo bien.
18.6.89
भारतं शृणुयान्नित्यं भारतं परिकीर्तयेत् ।
भारतं भवने यस्य तस्य हस्तगतो जयः ॥ १८.६.८९ ॥
Uno debe escuchar el Bhārata cada día y debe recitar el Bhārata; en cuya casa está el Bhārata, la victoria está en su mano.
18.6.90
भारतं परमं पुण्यं भारते विविधाः कथाः ।
भारतं सेव्यते देवैर्भारतं परमं पदम् ॥ १८.६.९० ॥
El Bhārata es el mérito supremo; en el Bhārata hay relatos de muchas clases; el Bhārata es servido por los dioses; el Bhārata es el estado supremo.
18.6.91
भारतं सर्वशास्त्राणामुत्तमं भरतर्षभ ।
भारतात्प्राप्यते मोक्षस्तत्त्वमेतद्ब्रवीमि तत् ॥ १८.६.९१ ॥
El Mahābhārata es el mejor de todos los tratados sagrados, oh toro de los Bhāratas. Del Mahābhārata se obtiene la liberación; esta verdad te la declaro.
18.6.92
महाभारतमाख्यानं क्षितिं गां च सरस्वतीम् ।
ब्राह्मणान्केशवं चैव कीर्तयन्नावसीदति ॥ १८.६.९२ ॥
Quien canta la narración del Mahābhārata, la tierra, la vaca, el Sarasvatī, los brahmanes y Keśava, nunca se hunde en la desesperación.
18.6.93
वेदे रामायणे पुण्ये भारते भरतर्षभ ।
आदौ चान्ते च मध्ये च हरिः सर्वत्र गीयते ॥ १८.६.९३ ॥
En el Veda, en el sagrado Rāmāyaṇa y en el Mahābhārata, oh toro de los Bharatas, Hari es cantado en todas partes: al principio, al final y en medio.
18.6.94
यत्र विष्णुकथा दिव्याः श्रुतयश्च सनातनाः ।
तच्छ्रोतव्यं मनुष्येण परं पदमिहेच्छता ॥ १८.६.९४ ॥
Donde están los relatos divinos de Viṣṇu y las eternas revelaciones, eso debe escuchar el ser humano que aquí desea el estado supremo.
18.6.95
एतत्पवित्रं परममेतद्धर्मनिदर्शनम् ।
एतत्सर्वगुणोपेतं श्रोतव्यं भूतिमिच्छता ॥ १८.६.९५ ॥
Esto es sumamente purificador, una demostración del dharma, dotado de todas las excelencias; quien desea prosperidad debe escucharlo.
18.6.96
कायिकं वाचिकं चैव मनसा समुपार्जितम् ।
तत्सर्वं नाशमायाति तमः सूर्योदये यथा ॥ १८.६.९६ ॥
Todo lo que se ha acumulado por el cuerpo, por la palabra y por la mente, todo ello llega a la destrucción, como la oscuridad al amanecer.
18.6.97
अष्टादशपुराणानां श्रवणाद्यत्फलं भवेत् ।
तत्फलं समवाप्नोति वैष्णवो नात्र संशयः ॥ १८.६.९७ ॥
El fruto que se obtiene al escuchar los dieciocho Purāṇas, ese fruto lo alcanza plenamente el devoto de Viṣṇu; de ello no hay duda.
18.6.98
स्त्रियश्च पुरुषाश्चैव वैष्णवं पदमाप्नुयुः ।
स्त्रीभिश्च पुत्रकामाभिः श्रोतव्यं वैष्णवं यशः ॥ १८.६.९८ ॥
Tanto mujeres como hombres pueden alcanzar la morada de Viṣṇu. Las mujeres que desean hijos deben escuchar la gloria de Viṣṇu.
18.6.99
दक्षिणा चात्र देया वै निष्कपञ्चसुवर्णकम् ।
वाचकाय यथाशक्त्या यथोक्तं फलमिच्छता ॥ १८.६.९९ ॥
Aquí debe darse al recitador una ofrenda según la propia capacidad, hasta cinco niṣka de oro; quien desee el fruto dicho debe hacerlo.
18.6.100
स्वर्णशृङ्गीं च कपिलां सवत्सां वस्त्रसंवृताम् ।
वाचकाय च दद्याद्धि आत्मनः श्रेय इच्छता ॥ १८.६.१०० ॥
Quien desee su propio bien debe dar al recitador una vaca kapilā de cuernos de oro, con su ternero, cubierta con tela.
18.6.101
अलङ्कारं प्रदद्याच्च पाण्योर्वै भरतर्षभ ।
कर्णस्याभरणं दद्याद्धनं चैव विशेषतः ॥ १८.६.१०१ ॥
Oh toro de los Bharatas, debe darse un adorno para las manos, un adorno para la oreja y, sobre todo, riqueza.
18.6.102
भूमिदानं समादद्याद्वाचकाय नराधिप ।
भूमिदानसमं दानं न भूतं भविष्यति ॥ १८.६.१०२ ॥
Oh señor de los hombres, debe darse al recitador un don de tierra; ningún don igual al don de tierra ha sido ni será.
18.6.103
शृणोति श्रावयेद्वाऽपि सततं चैव यो नरः ।
सर्वपापविनिर्मुक्तो वैष्णवं पदमाप्नुयात् ॥ १८.६.१०३ ॥
El hombre que constantemente escucha o hace que otros escuchen, liberado de todos los pecados, alcanza la morada de Viṣṇu.
18.6.104
पितॄनुद्धरते सर्वानेकादशसमुद्धवान् ।
आत्मानं ससुतं चैव स्त्रियं च भरतर्षभ ॥ १८.६.१०४ ॥
Libera a todos sus antepasados nacidos en once generaciones, y a sí mismo, junto con sus hijos y su esposa, oh toro de los Bharatas.
18.6.105
दशांशश्चैव होमोपि कर्तव्योत्र नराधिप ।
इदं मया तवाग्ने च प्रोक्तं सर्वं नरर्षभ ॥ १८.६.१०५ ॥
Aquí también debe hacerse una décima parte como oblación. Oh señor de los hombres, todo esto te lo he declarado a ti y a Agni, oh toro entre los hombres.