మహాభారతం · అధ్యాయం 18.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
18.6.1
भगवन्केन विधिना श्रोतव्यं भारतं बुधैः ।
फलं किं के च देवाश्च पूज्या वै पारणेष्विह ॥ १८.६.१ ॥
భగవాన్, జ్ఞానులు భారతాన్ని ఏ విధంగా వినాలి? దాని ఫలితం ఏమిటి, పారణలలో ఏ దేవతలు పూజనీయులు?
18.6.2
देयं समाप्ते भगवन्किं च पर्वणिपर्वणि ।
वाचकः कीदृशश्चात्र एष्टव्यस्तद्ब्रवीहि मे ॥ १८.६.२ ॥
భగవాన్, సమాప్తిలో, ప్రతి పర్వంలోనూ ఏమి దానం చేయాలి? ఇక్కడ వాచకుడు ఎలాంటివాడై ఉండాలి, అతడిని ఎలా ఎంచుకోవాలి? అది నాకు చెప్పండి.
18.6.3
शृणु राजन्विधिमिमं फलं यच्चापि भारतात् ।
श्रुताद्भवति राजेन्द्र यत्त्वं मामनुपृच्छसि ॥ १८.६.३ ॥
రాజా, విను — ఈ విధానాన్ని, భారతం వినడం వల్ల కలిగే ఫలాన్ని కూడా; రాజేంద్రా, నీవు నన్ను అడుగుతున్నది ఇదే.
18.6.4
दिवि देवा महीपाल क्रीडार्थमवनिं गताः ।
कृत्वा कार्यमिदं चैव ततश्च दिवमागताः ॥ १८.६.४ ॥
మహీపాలా, దివిలోని దేవతలు క్రీడ కోసం భూమికి వెళ్ళారు; ఈ కార్యాన్ని పూర్తి చేసి వారు తిరిగి స్వర్గానికి వచ్చారు.
18.6.5
हन्त यत्ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व समाहितः ।
ऋषीणां देवतानां च सम्भवं वसुधातले ॥ १८.६.५ ॥
ఇప్పుడు నేను నీకు చెప్పబోయేది ఏకాగ్రతతో విను — భూతలంలో ఋషులు, దేవతల ఉత్పత్తిని.
18.6.6
अत्र रुद्रास्तथा साध्या विश्वेदेवाश्च शाश्वताः ।
आदित्याश्चाश्विनौ देवौ लोकपाला महर्षयः ॥ १८.६.६ ॥
ఇక్కడ రుద్రులు, సాధ్యులు, శాశ్వతులైన విశ్వదేవులు, ఆదిత్యులు, ఇద్దరు అశ్వినీ దేవులు, లోకపాలురు, మహర్షులు కూడా (జన్మించారు).
18.6.7
गुह्यकाश्च सगन्धर्वा नागा विद्याधरास्तथा ।
सिद्धा धर्मः स्वयंभूश्च मुनिः कात्यायनो वरः ॥ १८.६.७ ॥
గుహ్యకులు, గంధర్వులతో కూడిన నాగులు, విద్యాధరులు, సిద్ధులు, ధర్ముడు, స్వయంభువుడు, శ్రేష్ఠ ముని కాత్యాయనుడు.
18.6.8
गिरयः सागरा नद्यस्तथैवाप्सरसां गणाः ।
ग्रहाः संवत्सराश्चैव अयनान्यृतवस्तथा ॥ १८.६.८ ॥
పర్వతాలు, సముద్రాలు, నదులు, అప్సరసల గణాలు, గ్రహాలు, సంవత్సరాలు, అయనాలు, ఋతువులు.
18.6.9
स्थावरं जङ्गमं चैव जगत्सर्वं सुरासुरम् ।
भातरे भरतश्रेष्ठ एकस्थमिह दृश्यते ॥ १८.६.९ ॥
స్థావరాలూ జంగమాలూ, దేవాసురులతో కూడిన సమస్త జగత్తూ, భరతశ్రేష్ఠా, ఇక్కడ ఒక్కటిగా నిలిచినట్లు కనిపిస్తుంది.
18.6.10
तेषां श्रुत्वा प्रतिष्ठानं नामकर्मानुकीर्तनात् ।
कृत्वाऽपि पातकं घोरं सद्यो मुच्येत मानवः ॥ १८.६.१० ॥
వారి ప్రతిష్ఠను విని, వారి నామకర్మలను కీర్తించడం వల్ల, ఘోర పాపం చేసినవాడైనా మానవుడు వెంటనే విముక్తుడౌతాడు.
18.6.11
इतिहासमिमं श्रुत्वा यथावदनुपूर्वशः ।
संयतात्मा शुचिर्भूत्वा पारं गत्वा च भारते ॥ १८.६.११ ॥
ఈ ఇతిహాసాన్ని యథావిధిగా క్రమంగా విని, సంయతాత్ముడై, శుచియై, భారతంలోని పారాన్ని చేరి.
18.6.12
तेषां श्राद्धानि देयानि श्रुत्वा भारत भारतम् ।
ब्राह्मणेभ्यो यथाशक्त्या भक्त्या च भरतर्षभ ॥ १८.६.१२ ॥
వారికి శ్రాద్ధాలు ఇవ్వాలి. భారతా, భారతాన్ని విని, భరతర్షభా, బ్రాహ్మణులకు యథాశక్తిగా భక్తితో.
18.6.13
महादानानि देयानि रत्नानि विविधानि च ।
गावः कांस्योपदोहाश्च कन्याश्चैव स्वलङ्कृताः ॥ १८.६.१३ ॥
వివిధ రత్నాలు, ఆవులు, కంచు పాలపాత్రలు, చక్కగా అలంకరించిన కన్యలు — ఇవి మహాదానాలుగా ఇవ్వాలి.
18.6.14
सर्वकामगुणोपेता यानानि विविधानि च ।
कभवनानि विचित्राणि भूमिर्वासांसि काञ्चनम् ॥ १८.६.१४ ॥
అన్ని కోరికలకు తగిన గుణాలు కలిగిన వివిధ వాహనాలు, విచిత్ర గృహాలు, భూమి, వస్త్రాలు, బంగారం.
18.6.15
वाहनानि च देयानि हया मत्ताश्च वारणाः ।
शयनं शिबिकाश्चैव स्यन्दनाश्च स्वलंकृताः ॥ १८.६.१५ ॥
వాహనాలను కూడా ఇవ్వాలి — గుర్రాలు, మదగజాలు, పడకలు, పల్లకీలు, చక్కగా అలంకరించిన రథాలు.
18.6.16
यद्यद्गृहे वरं किञ्चिद्यद्यदस्ति महद्वसु ।
तत्तद्देयं द्विजातिभ्य आत्मा दाराश्च सूनवः ॥ १८.६.१६ ॥
ఇంట్లో ఉన్న శ్రేష్ఠమైనదంతా, గొప్ప సంపద ఏదైతే ఉందో అదంతా ద్విజులకు ఇవ్వాలి — తనను, భార్యలను, కుమారులను కూడా.
18.6.17
श्रद्धया परया युक्तं क्रमशस्तस्य पारगः ।
शक्तितः सुमना हृष्टः सुश्रूषुरविकल्पकः ॥ १८.६.१७ ॥
పరమ శ్రద్ధతో కూడినవాడై, క్రమంగా దానిని పూర్తిచేసినవాడై, తన శక్తి కొలదీ, ప్రసన్న మనస్సుతో, హర్షంతో, శ్రద్ధగా సేవించి, అచంచలంగా.
18.6.18
सत्यार्जवरतो दान्तः शुचिः शौचसमन्वितः ।
श्रद्धधानो जितक्रोधो यथा सिद्ध्यति तच्छृणु ॥ १८.६.१८ ॥
సత్యం, ఋజుత్వంలో రమించేవాడు, దాంతుడు, శుచి, శౌచంతో కూడినవాడు, శ్రద్ధావంతుడు, క్రోధాన్ని జయించినవాడు — అతడు ఎలా సిద్ధి పొందుతాడో విను.
18.6.19
शुचिः शीलान्विताचारः शुक्लवासा जितेन्द्रियः ।
संस्कृतः सर्वशास्त्रज्ञः श्रद्दधानोऽनसूयकः ॥ १८.६.१९ ॥
శుచిగా, శీల-ఆచారములు కలిగి, తెల్లని వస్త్రాలు ధరించి, ఇంద్రియములను జయించి, సంస్కారవంతుడై, సర్వశాస్త్రజ్ఞుడై, శ్రద్ధగలవాడై, అసూయ లేనివాడై ఉండాలి.
18.6.20
रूपवान्सुभगो दान्तः सत्यवादी जितेन्द्रियः ।
दानमानगृहीतश्च कार्यो भवति वाचकः ॥ १८.६.२० ॥
వాచకుడు రూపవంతుడు, శుభప్రదుడు, దాంతుడు, సత్యవాది, ఇంద్రియజయి, దానమానాలతో గౌరవించబడినవాడై ఉండాలి.
18.6.21
अविलम्बमनायस्तमद्रुतं धीरमुर्जितम् ।
असंसक्ताक्षरपदं स्वरभावसमन्वितम् ॥ १८.६.२१ ॥
ఆలస్యం లేకుండా, అలసట లేకుండా, తొందరపడకుండా, ధీరంగా, ఊర్జితంగా, అక్షరపదాలు కలిసిపోకుండా, స్వరభావంతో కూడి పఠించాలి.
18.6.22
त्रिषष्टिवर्णसंयुक्तमष्टस्थानसमीरितम् ।
वाचयेद्वाचकः स्वस्थः स्वासीनः सुसमाहितः ॥ १८.६.२२ ॥
అరవై మూడు వర్ణాలతో కూడినది, ఎనిమిది స్థానాల నుండి ఉచ్చరించబడినది అయిన పాఠాన్ని వాచకుడు స్వస్థుడై, సుఖంగా కూర్చుని, బాగా ఏకాగ్రతతో చదవాలి.
18.6.23
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं चैव ततो जयमुदीरयेत् ॥ १८.६.२३ ॥
నారాయణుడికి నమస్కరించి, నరుడికీ నరోత్తముడికీ కూడా నమస్కరించి, దేవి సరస్వతికీ నమస్కరించి, తరువాత 'జయ' అని ఉచ్చరించాలి.
18.6.24
ईदृशाद्वाचकाद्राजञ्श्रुत्वा भारत भारतम् ।
नियमस्थः शुचिः श्रोता शृण्वन्स फलमश्नुते ॥ १८.६.२४ ॥
ఓ రాజా! ఓ భారతా! ఇటువంటి వాచకుని నుండి భారతాన్ని విని, నియమాలలో నిలిచి, శుచిగా ఉన్న శ్రోత వినుచూ ఆ ఫలాన్ని పొందుతాడు.
18.6.25
पारणं प्रथमं प्राप्य द्विजान्कामैश्च तर्पयन् ।
आग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं वै लभते नरः ॥ १८.६.२५ ॥
మొదటి పారణాన్ని పొంది, బ్రాహ్మణులను కోరిన వస్తువులతో తృప్తిపరచే మనిషి అగ్నిష్టోమ యజ్ఞ ఫలాన్ని పొందుతాడు.
18.6.26
अप्सरोगणसंकीर्णं विमानं लभते महत् ।
प्रहृष्टः स तु देवैश्च दिवं याति समाहितः ॥ १८.६.२६ ॥
అప్సరసల గుంపులతో నిండిన గొప్ప విమానాన్ని అతడు పొందుతాడు; సంతోషంతో, ఏకాగ్రతతో అతడు దేవతలతో కలిసి స్వర్గానికి వెళ్తాడు.
18.6.27
द्वितीयं पारणं प्राप्य सोतिरात्रफलं लभेत् ।
सर्वरत्नमयं दिव्यं विमानमधिरोहति ॥ १८.६.२७ ॥
రెండవ పారణాన్ని పొందితే అతడు అతిరాత్ర యజ్ఞ ఫలాన్ని పొందుతాడు; సర్వరత్నమయమైన దివ్య విమానాన్ని అధిరోహిస్తాడు.
18.6.28
दिव्यमाल्यांबरधरो दिव्यगन्धविभूषितः ।
दिव्याङ्गदधरो नित्यं देवलोके महीयते ॥ १८.६.२८ ॥
దివ్య మాలలు, వస్త్రాలు ధరించి, దివ్య సుగంధంతో అలంకరించబడి, దివ్య భుజకీర్తులు ధరించి, అతడు ఎల్లప్పుడూ దేవలోకంలో గౌరవించబడతాడు.
18.6.29
तृतीयं पारणं प्राप्य द्वादशाहफलं लभेत् ।
वसत्यमरसंकाशो वर्षाण्ययुतशो दिवि ॥ १८.६.२९ ॥
మూడవ పారణాన్ని పొందితే అతడు ద్వాదశాహ యజ్ఞ ఫలాన్ని పొందుతాడు; దేవతలతో సమానుడై స్వర్గంలో అయుతాల సంవత్సరాలు నివసిస్తాడు.
18.6.30
चतुर्थे वाजपेयस्य पञ्चमे द्विगुणं फलम् ।
उदितादित्यसंकाशं ज्वलन्तमनलोपमम् ॥ १८.६.३० ॥
నాలుగవ పారణంలో వాజపేయ యజ్ఞ ఫలం, ఐదవ దానిలో దాని రెట్టింపు ఫలం లభిస్తాయి; అతడు ఉదయించే సూర్యునిలా, మండే అగ్నిలా ప్రకాశిస్తాడు.
18.6.31
विमानं विबुधैः सार्धमारुह्य दिवि गच्छति ।
वर्षायुतानि भने शक्रस्य दिवि मोदते ॥ १८.६.३१ ॥
దేవతలతో కలిసి విమానమెక్కి అతడు స్వర్గానికి వెళ్తాడు. ఇంద్రుని స్వర్గంలో వేల సంవత్సరాలు ఆనందిస్తాడు.
18.6.32
षष्ठे द्विगुणमस्तीति सप्तमे त्रिगुणं फलम् ।
कैलासशिखराकारं वैदूर्यमणिवेदिकम् ॥ १८.६.३२ ॥
ఆరవదానిలో రెట్టింపు ఫలం, ఏడవదానిలో మూడింతల ఫలం ఉంది. అది కైలాస శిఖర ఆకారంలో, వైడూర్య మణులతో కూడిన వేదికతో ఉంటుంది.
18.6.33
परिक्षिप्तं च बहुधा मणिविद्रुमभूषितम् ।
विमानं समधिष्ठाय कामगं साप्सरोगणम् ॥ १८.६.३३ ॥
అనేక విధాలుగా చుట్టబడి, మణులు పగడాలతో అలంకరించబడిన, కోరిన చోటికి వెళ్ళే విమానంపై అతడు అప్సరసల గణంతో కూడి అధిష్ఠిస్తాడు.
18.6.34
सर्वांल्लोकान्विचरते द्वितीय इव भास्करः ।
अष्टमे राजसूयस्य पारणे लभते फलम् ॥ १८.६.३४ ॥
రెండవ సూర్యునిలా అతడు అన్ని లోకాలలో సంచరిస్తాడు. ఎనిమిదవదైన రాజసూయ యాగం పూర్తయినప్పుడు అతడు ఫలాన్ని పొందుతాడు.
18.6.35
चन्द्रोदयनिभं रम्यं विमानमधिरोहति ।
चन्द्ररश्मिप्रतीकाशैर्हयैर्युक्तं मनोजवैः ॥ १८.६.३५ ॥
చంద్రోదయంలా రమ్యమైన విమానాన్ని అతడు అధిరోహిస్తాడు; అది చంద్రకిరణాల వంటి, మనోవేగం గల గుర్రాలతో కట్టబడి ఉంది.
18.6.36
सेव्यमानो वरस्त्रीणां चन्द्रात्कान्ततरैर्मुखैः ।
मेखलानां निनादेन नूपुराणां च निःस्वनैः ॥ १८.६.३६ ॥
చంద్రునికంటే అందమైన ముఖాలు గల శ్రేష్ఠ స్త్రీలచే అతడు సేవించబడతాడు; మేఖలల ధ్వని, నూపురాల మ్రోతల మధ్య.
18.6.37
अङ्के परमनारीणां सुखसुप्तो विबुध्यते ।
नवमे क्रतुराजस्य वाजिमेधस्य भारत ॥ १८.६.३७ ॥
పరమ స్త్రీల ఒడిలో సుఖంగా నిద్రించిన అతడు మేల్కొంటాడు. భరతవంశీయుడా, క్రతురాజమైన అశ్వమేధంలోని తొమ్మిదవ (దినంలో).
18.6.38
काञ्चनस्तंभनिर्यूहवैदूर्यकृतवेदिकम् ।
जांबूनदमयैर्दिव्यैर्गवाक्षैः सर्वतो वृतम् ॥ १८.६.३८ ॥
బంగారు స్తంభాలు, అలంకార ప్రొజెక్షన్లు, వైడూర్య వేదికలు కలిగినది; జాంబూనద బంగారంతో చేసిన దివ్య గవాక్షాలతో అన్నివైపులా చుట్టబడినది.
18.6.39
सेवितं चाप्सरःसङ्घैर्गन्धर्वैर्दिविचारिभिः ।
विमानं समधिष्ठाय श्रिया परमया ज्वलन् ॥ १८.६.३९ ॥
అప్సరసల గుంపులు, ఆకాశచారులైన గంధర్వులు సేవించే విమానాన్ని అధిష్ఠించి, పరమ శోభతో ప్రకాశిస్తూ.
18.6.40
दिव्यमाल्यांबरधरो दिव्यचन्दनरूषितः ।
मोदते दैवतैः सार्धं दिवि देव इवापरः ॥ १८.६.४० ॥
దివ్య మాలలు, వస్త్రాలు ధరించి, దివ్య చందనంతో పూయబడి, దేవతలతో కలిసి ఆనందిస్తాడు; స్వర్గంలో మరో దేవుడిలా.
18.6.41
दशमं पारणं प्राप्य द्विजातीनभिवन्द्य च ।
किङ्किणीजालनिर्घोषं पताकाध्वजशोभितम् ॥ १८.६.४१ ॥
పదవ పారణను చేరి, ద్విజులకు నమస్కరించి, చిన్న గంటల జాలపు ధ్వనితో మ్రోగుతూ, పతాకలు ధ్వజాలతో అలంకరించబడిన (నగరం).
18.6.42
रत्नवेदिकसम्बाद्यं वैदूर्यमणितोरणम् ।
हेमजालपरिक्षिप्तं प्रवालवलभीमुखम् ॥ १८.६.४२ ॥
రత్న వేదికలతో నిండినది, వైడూర్య మణి తోరణాలు కలది, బంగారు జాలాలతో చుట్టబడినది, ప్రవాళ తలుపులు కలది.
18.6.43
गन्धर्वैर्गीतकुशलैरप्सरोभिश्च शोभितम् ।
विमानं सुकृतावासं सुखेनैवोपपद्यते ॥ १८.६.४३ ॥
గీతకళలో నిపుణులైన గంధర్వులతో, అప్సరసలతో అలంకరించబడిన ఆ విమానం, పుణ్యాత్ముల నివాసం; అది సుఖంగానే లభిస్తుంది.
18.6.44
मुकुटेनाग्निवर्णेन जांबूनदविभूषिणा ।
दिव्यचन्दनदिग्धाङ्गो दिव्यमाल्यविभूषितः ॥ १८.६.४४ ॥
అగ్ని వర్ణపు, జాంబూనద బంగారంతో అలంకరించిన కిరీటం ధరించి, దివ్య చందనం పూసిన దేహంతో, దివ్య మాలలతో అలంకరించబడినవాడై.
18.6.45
दिव्याँल्लोकान्विचरति दिव्यैर्भोगैः समन्वितः ।
विबुधानां प्रसादेन श्रिया परमया युतः ॥ १८.६.४५ ॥
దేవతల అనుగ్రహంతో పరమ శ్రీతో కూడి, దివ్య భోగాలతో నిండి, దివ్య లోకాలలో విహరిస్తాడు.
18.6.46
अथ वर्षगणानेवं स्वर्गलोके महीयते ।
ततो गन्धर्वसहितः सहस्राण्येकविंशतिम् ॥ १८.६.४६ ॥
ఈ విధంగా స్వర్గలోకంలో అనేక సంవత్సరాలు అతడు సత్కరించబడతాడు; తరువాత గంధర్వులతో కూడి ఇరవై ఒక్క వేల (సంవత్సరాలు).
18.6.47
पुरंदरपुरे रम्ये शक्रेण सह मोदते ।
दिव्ययानविमानेषु लोकेषु विविधेषु च ॥ १८.६.४७ ॥
పురందరుని (ఇంద్రుని) రమణీయ నగరంలో శక్రునితో కలిసి అతడు ఆనందిస్తాడు; దివ్య యానాలలోను విమానాలలోను, వివిధ లోకాలలోను.
18.6.48
दिव्यनारीगणाकीर्णो निवसत्यमरो यथा ।
ततः सूर्यस्य भवने चन्द्रस्य भवने तथा ॥ १८.६.४८ ॥
దివ్య స్త్రీల సమూహాలతో నిండి, అమరునిలా అతడు నివసిస్తాడు; తరువాత సూర్యుని భవనంలో, అలాగే చంద్రుని భవనంలో.
18.6.49
शिवस्य भवने राजन्विष्णोर्याति सलोकताम् ।
एवमेतन्महाराज नात्र कार्या विचारणा। ॥ १८.६.४९ ॥
ఓ రాజా, అతడు శివుని భవనంలో లేదా విష్ణులోకంలో చేరుతాడు. ఓ మహారాజా, ఇది ఇలాగే; ఇందులో సందేహించకూడదు.
18.6.50
श्रद्दधानेन वै भाव्यमेवमाह गुरुर्मम ।
वाचकस्य तु दातव्यं मनसा यद्यदिच्छति ॥ १८.६.५० ॥
విశ్వాసంతో ఉండాలని నా గురువు ఇలా చెప్పారు. వాచకునికి అతడు మనసులో ఏది కోరుతాడో అది ఇవ్వాలి.
18.6.51
हस्त्यश्वरथयानानि वाहनानि विशेषतः ।
कटके कुण्डले चैव ब्रह्मसूत्रं तथा परम् ॥ १८.६.५१ ॥
ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు, వాహనాలు, ముఖ్యంగా; కంకణాలు, కుండలాలు, అలాగే శ్రేష్ఠమైన బ్రహ్మసూత్రం కూడా.
18.6.52
वस्त्रं चैव विचित्रं च गन्धं चैव विशेषतः ।
देववत्पूजयेत्तं तु विष्णुलोकमवाप्नुयात् ॥ १८.६.५२ ॥
విచిత్రమైన వస్త్రాలు, ముఖ్యంగా సుగంధాలు కూడా ఇవ్వాలి; అతడిని దేవునిలా పూజించాలి, అప్పుడు విష్ణులోకాన్ని పొందుతాడు.
18.6.53
अतः परं प्रवक्ष्यामि यानि देयानि भारते ।
वाच्यमाने तु विप्रेभ्यो राजन्पर्वणिपर्वणि ॥ १८.६.५३ ॥
ఇక భారతంలో ఏమేమి ఇవ్వాలో చెబుతాను; ఓ రాజా, ప్రతి పర్వదినాన బ్రాహ్మణులకు ఇది వినిపించేటప్పుడు.
18.6.54
जातिं देशं च सत्यं च माहात्म्यं भरतर्षभ ।
धर्मं वृत्तिं च विज्ञाय क्षत्रियाणां नराधिप ॥ १८.६.५४ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, జాతిని, దేశాన్ని, సత్యాన్ని, మహిమను, ధర్మాన్ని, వృత్తిని తెలుసుకొని, ఓ నరాధిపా, క్షత్రియుల విషయంలో.
18.6.55
स्वस्ति वाच्य द्विजानादौ ततः कार्ये प्रवर्तिते ।
समाप्ते पर्वणि ततः स्वशक्त्या पूजयेद्द्विजान् ॥ १८.६.५५ ॥
మొదట ద్విజులచేత స్వస్తివాచనం చేయించాలి; తరువాత కార్యం ప్రారంభమైనప్పుడు, పర్వం ముగిసినప్పుడు, తన శక్తికొలదీ ద్విజులను పూజించాలి.
18.6.56
आदौ तु वाचकं चैव वस्त्रगन्धसमन्वितम् ।
विधिवद्बोजयेद्राजन्मधुपायसमुत्तमम् ॥ १८.६.५६ ॥
మొదట వాచకునికి కూడా వస్త్రాలు, గంధం ఇవ్వాలి; ఓ రాజా, విధిప్రకారం తేనె, పాయసాలతో ఉత్తమ భోజనం పెట్టాలి.
18.6.57
ततो मूलफलप्रायं पायसं मधुसर्पिषा ।
आस्तीके भोजयेद्राजन्दद्याच्चैव गुडौदनम् ॥ १८.६.५७ ॥
తరువాత, ఓ రాజా, ప్రధానంగా దుంపలు, పండ్లతో చేసిన, తేనె నెయ్యితో కూడిన పాయసాన్ని ఆస్తీకునికి భోజనంగా పెట్టాలి; బెల్లం అన్నం కూడా ఇవ్వాలి.
18.6.58
अपूपैश्चैव पूपैश्च मोदकैश्च समन्वितम् ।
सभापर्वणि राजेन्द्र हविष्यं भोजयेद्द्विजान् ॥ १८.६.५८ ॥
ఓ రాజేంద్రా, సభాపర్వంలో అపూపాలు, పూపాలు, మోదకాలతో కూడిన హవిష్యాన్ని ద్విజులకు భోజనంగా పెట్టాలి.
18.6.59
आरण्यके मूलफलैस्तर्पयेत्तु द्विजोत्तमान् ।
अरणीपर्व चासाद्य जलकुम्भान्प्रदापयेत् ॥ १८.६.५९ ॥
ఆరణ్యక కర్మలో దుంపలు, పండ్లతో ఉత్తమ ద్విజులను తృప్తిపరచాలి; అరణీ పర్వం చేరి నీటి కుండలను ఇప్పించాలి.
18.6.60
तर्पणानि च मुख्यानि वन्यमूलफलानि च ।
सर्वकामगुणोपेतं विप्रेभ्योऽन्नं प्रदापयेत् ॥ १८.६.६० ॥
ప్రధాన తర్పణ ద్రవ్యాలు, అడవి దుంపలు, పండ్లు, సమస్త కోరదగిన గుణాలతో కూడిన అన్నాన్ని విప్రులకు ఇప్పించాలి.
18.6.61
विराटपर्वणि तथा वासांसि विविधानि च ।
उद्योगे भरतश्रेष्ठ सर्वकामगुणान्वितम् ॥ १८.६.६१ ॥
విరాట పర్వంలో అలాగే వివిధ వస్త్రాలను, భరతశ్రేష్ఠా, ఉద్యోగ పర్వంలో సర్వకామగుణయుక్తమైనదాన్ని (ఇవ్వాలి).
18.6.62
भोजनं भोजयेद्विप्रान्गन्धमाल्यैरलङ्कृतान् ।
भीष्मपर्वणि राजेन्द्र दत्त्वा यानमनुत्तमम् ॥ १८.६.६२ ॥
సుగంధాలు, మాలలతో అలంకరించిన బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టాలి; రాజేంద్రా, భీష్మ పర్వంలో ఉత్తమ వాహనం ఇచ్చి (భోజనం పెట్టాలి).
18.6.63
ततः सर्वगुणोपेतमन्नं दद्यात्सुसंस्कृतम् ।
द्रोणपर्वणि विप्रेभ्यो भोजनं परमार्चितम् ॥ १८.६.६३ ॥
తరువాత సర్వగుణయుక్తమైన, చక్కగా సిద్ధం చేసిన అన్నం ఇవ్వాలి; ద్రోణ పర్వంలో బ్రాహ్మణులకు అత్యంత గౌరవంతో భోజనం (ఇవ్వాలి).
18.6.64
शराश्च देया राजेन्द्र चापान्यसिवरास्तथा ।
कर्णपर्वण्यपि तथा भोजनं सार्वकामिकम् ॥ १८.६.६४ ॥
రాజేంద్రా, బాణాలు, ధనుస్సులు, ఉత్తమ ఖడ్గాలు కూడా ఇవ్వాలి; కర్ణ పర్వంలో కూడా అలాగే సర్వకామ్యమైన భోజనం (ఇవ్వాలి).
18.6.65
विप्रेभ्यः संस्कृतं सम्यग्दद्यात्संयतमानसः ।
शल्यपर्वणि राजेन्द्र मोदकैः सगुडौदनैः ॥ १८.६.६५ ॥
సంయమిత మనస్కుడు బ్రాహ్మణులకు చక్కగా సిద్ధం చేసిన (భోజనం) ఇవ్వాలి; రాజేంద్రా, శల్య పర్వంలో మోదకాలు, బెల్లం అన్నంతో (ఇవ్వాలి).
18.6.66
अपूपैस्तर्पणैश्चैव सर्वमन्नं प्रदापयेत् ।
गदापर्वण्यपि तथा मुद्गमिश्रं प्रदापयेत् ॥ १८.६.६६ ॥
అప్పాలు, తర్పణ పానీయాలతో సమస్త అన్నాన్ని ఇప్పించాలి; గదా పర్వంలో కూడా అలాగే పెసరపప్పు కలిపినదాన్ని ఇప్పించాలి.
18.6.67
स्त्रीपर्वणि तथा रत्नैस्तर्पयेत्तु द्विजोत्तमान् ।
घृतौदनं पुरस्ताच्च ऐषीके दापयेत्पुनः ॥ १८.६.६७ ॥
స్త్రీపర్వంలోనూ అలాగే రత్నాలతో శ్రేష్ఠ ద్విజులను తృప్తిపరచాలి. ముందుగా ఘృతౌదనం, తరువాత ఐషీక కర్మలో మళ్ళీ దానం చేయించాలి.
18.6.68
ततः सर्वगुणोपेतमन्नं दद्यात्सुसंस्कृतम् ।
शान्तिपर्वण्यपि तथा हविष्यं भोजयेद्द्विजान् ॥ १८.६.६८ ॥
తరువాత అన్ని గుణాలతో కూడిన, చక్కగా సిద్ధం చేసిన అన్నం దానం చేయాలి. శాంతిపర్వంలోనూ అలాగే హవిష్యంతో ద్విజులకు భోజనం పెట్టాలి.
18.6.69
आश्वमेधिकमासाद्य भोजनं सार्वकामिकम् ।
तथाऽऽश्रमनिवासे तु हविष्यं भोजयेद्द्विजान् ॥ १८.६.६९ ॥
అశ్వమేధంలో అన్ని కోరికలను తీర్చే భోజనం పెట్టాలి. అలాగే ఆశ్రమవాసంలో హవిష్యంతో ద్విజులకు భోజనం పెట్టాలి.
18.6.70
मौसले सार्वगुणिकं गन्धमाल्यानुलेपनम् ।
महाप्रास्थानिके तद्वत्सर्वकामगुणान्वितम् ॥ १८.६.७० ॥
మౌసలంలో అన్ని గుణాలతో కూడిన గంధం, మాలలు, అనులేపనం దానం చేయాలి. మహాప్రస్థానంలోనూ అలాగే సర్వకామగుణాలతో కూడినవి దానం చేయాలి.
18.6.71
स्वर्गपर्वण्यपि तथा हविष्यं भोजयेद्द्विजान् ।
हरिवंशसमाप्तौ तु सहस्रं भोजयेद्द्विजान् ॥ १८.६.७१ ॥
స్వర్గపర్వంలోనూ అలాగే హవిష్యంతో ద్విజులకు భోజనం పెట్టాలి. హరివంశం ముగింపులో వెయ్యి మంది ద్విజులకు భోజనం పెట్టాలి.
18.6.72
गामेकां निष्कसंयुक्तां ब्राह्मणाय निवेदयेत् ।
तदर्धेनापि दातव्या दरिद्रेणापि पार्थिव ॥ १८.६.७२ ॥
ఒక గోవును, ఒక నిష్కంతో కలిపి, బ్రాహ్మణునికి అర్పించాలి. ఓ రాజా, దరిద్రుడు కూడా దానిలో సగం ఇవ్వవచ్చు.
18.6.73
प्रतिपर्वसमाप्तौ तु पुस्तकं वै विचक्षणः ।
सुवर्णेन च संयुक्तं वाचकाय निवेदयेत् ॥ १८.६.७३ ॥
ప్రతి పర్వం ముగిసినప్పుడు విజ్ఞుడు బంగారంతో కూడిన గ్రంథాన్ని వాచకునికి సమర్పించాలి.
18.6.74
हरिवंशे पर्वणि च पायसं तत्र भोजयेत् ।
पारणेपारणे राजन्यथावद्भरतर्षभ ॥ १८.६.७४ ॥
హరివంశ పర్వంలో అక్కడ పాయసంతో భోజనం పెట్టాలి; రాజా, ప్రతి పారణంలో యథావిధిగా, భరతర్షభా.
18.6.75
समाप्य सर्वाः प्रयतः संहिताः शास्त्रकोविदः ।
शुभे देशे निवेश्याथ क्षौमवस्त्राभिसंवृताः ॥ १८.६.७५ ॥
అన్ని సంహితలను పూర్తిచేసి, నియమంగల శాస్త్రకోవిదుడు, శుభప్రదమైన చోట వాటిని ఉంచి, అనంతరం పట్టువస్త్రాలు ధరించి.
18.6.76
शुक्लांबरधरः स्रग्वी सुचिर्भूत्वा स्वलङ्कृतः ।
अर्चयेत् यथान्यायं गन्धमाल्यैः पृथक्पृथक्। ॥ १८.६.७६ ॥
తెల్లని వస్త్రాలు ధరించి, మాల ధరించి, శుచిగా, చక్కగా అలంకరించుకొని, న్యాయానుసారం గంధ మాలికలతో ఒక్కొక్కదానిని విడివిడిగా పూజించాలి.
18.6.77
संहितापुस्तकान्राजन्प्रयतः सुसमाहितः ।
भक्ष्यैर्माल्यैस्च पेयैश्च कामैश्च विविधैः शुभैः ॥ १८.६.७७ ॥
రాజా, సంహితా గ్రంథాలను నియమంతో, ఏకాగ్రతతో, భక్ష్యాలతో, మాలలతో, పానీయాలతో, అనేక శుభ వస్తువులతో పూజించాలి.
18.6.78
हिरण्यं च सुवर्णं च दक्षिणामथ दापयेत् ।
सर्वत्र त्रिपलं स्वर्णं दातव्यं प्रयतात्मना ॥ १८.६.७८ ॥
హిరణ్యం, సువర్ణం దక్షిణగా ఇప్పించాలి; అన్ని చోట్లా, నియమంగల ఆత్మ మూడు పలాల సువర్ణం ఇవ్వాలి.
18.6.79
तदर्धं पादशेषं वा वित्तशाठ्यविवर्जितम् ।
यद्यदेवात्मनोऽभीष्टं तत्तद्देयं द्विजातये ॥ १८.६.७९ ॥
దానిలో సగమో లేదా నాలుగో వంతో, ధన వంచన లేకుండా, తనకు ఏది ఇష్టమో అదే ద్విజునికి ఇవ్వాలి.
18.6.80
सर्वथा तोषयेद्भक्त्या वाचकं गुरुमात्मनः ।
देवताः कीर्तयेत्सर्वा नरनारायणौ तथा ॥ १८.६.८० ॥
భక్తితో అన్ని విధాలుగా తన గురువైన వాచకుని సంతోషపెట్టాలి; సమస్త దేవతలనూ, నర-నారాయణులనూ కీర్తించాలి.
18.6.81
ततो गन्धैश्च माल्यैश्च स्वलङ्कृत्य द्विजोत्तमान् ।
तर्पयेद्विविधैः कानैर्दानैश्चोच्चावचैस्तथा ॥ १८.६.८१ ॥
తరువాత సుగంధాలతో, పూలమాలలతో బాగా అలంకరించి, శ్రేష్ఠులైన ద్విజులను వివిధ ఆహారాలతో, ఉన్నత-నీచ దానాలతో తృప్తిపరచాలి.
18.6.82
अतिरात्रस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ।
प्राप्नुयाच्च क्रतुफलं तथा पर्वणिपर्वणि ॥ १८.६.८२ ॥
మానవుడు అతిరాత్ర యాగ ఫలాన్ని పొందుతాడు; ప్రతి పర్వదినంలోనూ యాగ ఫలాన్ని అదే విధంగా పొందాలి.
18.6.83
वाचको भरतश्रेष्ठ व्यक्ताक्षरपदस्वरः ।
भविष्यं श्रावयेद्विद्वाञ्भारतं भरतर्षभ ॥ १८.६.८३ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, స్పష్టమైన అక్షరాలూ పదాలూ స్వరాలూ కలిగిన వాచకుడు, విద్వాంసుడై, భవిష్య భాగంతో కూడిన భారతాన్ని బిగ్గరగా వినిపించాలి; భరతర్షభా.
18.6.84
भुक्तवत्सु द्विजेन्द्रेषु यथावत्सम्प्रदापयेत् ।
वाचकं भरतश्रेष्ठ भोजयित्वा स्वलंकृतम् ॥ १८.६.८४ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, ద్విజశ్రేష్ఠులు భోజనం చేసిన తరువాత, బాగా అలంకరించిన వాచకుని భోజనం పెట్టి యథావిధిగా దానం ఇవ్వాలి.
18.6.85
वाचके परितुष्टे तु शुभा प्रीतिरनुत्तमा ।
ब्राह्मणेषु तु तुष्टेषु प्रसन्नाः सर्वदेवताः ॥ १८.६.८५ ॥
వాచకుడు సంతుష్టుడైతే శుభమైన, ఉత్తమమైన ప్రీతి కలుగుతుంది; బ్రాహ్మణులు సంతుష్టులైతే దేవతలందరూ ప్రసన్నులవుతారు.
18.6.86
ततो हि वरणं कार्यं द्विजानां भरतर्षभ ।
सर्वकामैर्यथान्यायं साधुभिश्च पृथग्विधैः ॥ १८.६.८६ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, తరువాత ద్విజులను న్యాయంగా, కోరిన అన్ని వస్తువులతో, వివిధ రకాల మంచి వస్తువులతో వరించాలి.
18.6.87
इत्येषि विधिरुद्दिष्टो मया ते द्विपदांवर ।
श्रद्दधानेन वै भाव्यं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ १८.६.८७ ॥
ద్విపదులలో శ్రేష్ఠుడా, ఈ విధిని నేను నీకు చెప్పాను; నన్ను నీవు అడిగినట్లుగా శ్రద్ధ కలిగి ఉండాలి.
18.6.88
भारश्रवणे राजन्पारणे च नृपोत्तम ।
सदा यत्नवता भाव्यं श्रेयस्तु परमिच्छता ॥ १८.६.८८ ॥
ఓ రాజా, నృపశ్రేష్ఠా, భారత శ్రవణంలోనూ దాని పారణలోనూ ఎల్లప్పుడూ యత్నవంతుడై ఉండాలి; పరమ శ్రేయస్సును కోరేవాడు అలా ఉండాలి.
18.6.89
भारतं शृणुयान्नित्यं भारतं परिकीर्तयेत् ।
भारतं भवने यस्य तस्य हस्तगतो जयः ॥ १८.६.८९ ॥
భారతాన్ని నిత్యం వినాలి, భారతాన్ని కీర్తించాలి; ఎవరి ఇంట్లో భారతం ఉంటుందో, వారి చేతిలో విజయం ఉంటుంది.
18.6.90
भारतं परमं पुण्यं भारते विविधाः कथाः ।
भारतं सेव्यते देवैर्भारतं परमं पदम् ॥ १८.६.९० ॥
భారతం పరమ పుణ్యం; భారతంలో వివిధ కథలు ఉన్నాయి; భారతాన్ని దేవతలు సేవిస్తారు; భారతం పరమపదం.
18.6.91
भारतं सर्वशास्त्राणामुत्तमं भरतर्षभ ।
भारतात्प्राप्यते मोक्षस्तत्त्वमेतद्ब्रवीमि तत् ॥ १८.६.९१ ॥
భారతం అన్ని శాస్త్రాలలో ఉత్తమమైనది, ఓ భరతశ్రేష్ఠా. భారతం నుండి మోక్షం లభిస్తుంది; ఈ తత్త్వాన్ని నేను చెబుతున్నాను.
18.6.92
महाभारतमाख्यानं क्षितिं गां च सरस्वतीम् ।
ब्राह्मणान्केशवं चैव कीर्तयन्नावसीदति ॥ १८.६.९२ ॥
మహాభారత కథను, భూమిని, గోవును, సరస్వతిని, బ్రాహ్మణులను, కేశవుని కీర్తించేవాడు ఎప్పుడూ దుఃఖంలో కూరుకుపోడు.
18.6.93
वेदे रामायणे पुण्ये भारते भरतर्षभ ।
आदौ चान्ते च मध्ये च हरिः सर्वत्र गीयते ॥ १८.६.९३ ॥
వేదంలో, పవిత్ర రామాయణంలో, భారతంలో, ఓ భరతశ్రేష్ఠా, ఆది, అంతం, మధ్యలో సర్వత్రా హరి కీర్తించబడతాడు.
18.6.94
यत्र विष्णुकथा दिव्याः श्रुतयश्च सनातनाः ।
तच्छ्रोतव्यं मनुष्येण परं पदमिहेच्छता ॥ १८.६.९४ ॥
విష్ణువు యొక్క దివ్య కథలు, శాశ్వత శ్రుతులు ఎక్కడ ఉన్నాయో, అదే ఇక్కడ పరమ పదాన్ని కోరే మనిషి వినాలి.
18.6.95
एतत्पवित्रं परममेतद्धर्मनिदर्शनम् ।
एतत्सर्वगुणोपेतं श्रोतव्यं भूतिमिच्छता ॥ १८.६.९५ ॥
ఇది అత్యంత పవిత్రమైనది, ధర్మానికి నిదర్శనం, అన్ని సద్గుణాలతో కూడినది; సంపదను కోరేవాడు దీన్ని వినాలి.
18.6.96
कायिकं वाचिकं चैव मनसा समुपार्जितम् ।
तत्सर्वं नाशमायाति तमः सूर्योदये यथा ॥ १८.६.९६ ॥
శరీరంతో, వాక్కుతో, మనస్సుతో సంపాదించినదంతా సూర్యోదయంలో చీకటి నశించినట్లు నశిస్తుంది.
18.6.97
अष्टादशपुराणानां श्रवणाद्यत्फलं भवेत् ।
तत्फलं समवाप्नोति वैष्णवो नात्र संशयः ॥ १८.६.९७ ॥
పద్దెనిమిది పురాణాలను వినడం వల్ల లభించే ఫలాన్ని, విష్ణుభక్తుడు పూర్తిగా పొందుతాడు; ఇందులో సందేహం లేదు.
18.6.98
स्त्रियश्च पुरुषाश्चैव वैष्णवं पदमाप्नुयुः ।
स्त्रीभिश्च पुत्रकामाभिः श्रोतव्यं वैष्णवं यशः ॥ १८.६.९८ ॥
స్త్రీలు, పురుషులు కూడా వైష్ణవ పదాన్ని పొందవచ్చు. పుత్రుని కోరే స్త్రీలు విష్ణువు యశస్సును వినాలి.
18.6.99
दक्षिणा चात्र देया वै निष्कपञ्चसुवर्णकम् ।
वाचकाय यथाशक्त्या यथोक्तं फलमिच्छता ॥ १८.६.९९ ॥
ఇక్కడ వాచకునికి తన శక్తి కొద్దీ దక్షిణ ఇవ్వాలి; ఐదు నిష్క బంగారం వరకు. చెప్పిన ఫలాన్ని కోరేవాడు ఇలా చేయాలి.
18.6.100
स्वर्णशृङ्गीं च कपिलां सवत्सां वस्त्रसंवृताम् ।
वाचकाय च दद्याद्धि आत्मनः श्रेय इच्छता ॥ १८.६.१०० ॥
తన శ్రేయస్సును కోరేవాడు వాచకునికి బంగారు కొమ్ములున్న, దూడతో కూడిన, వస్త్రంతో కప్పిన కపిల గోవును ఇవ్వాలి.
18.6.101
अलङ्कारं प्रदद्याच्च पाण्योर्वै भरतर्षभ ।
कर्णस्याभरणं दद्याद्धनं चैव विशेषतः ॥ १८.६.१०१ ॥
భరతశ్రేష్ఠుడా, చేతులకు అలంకారాన్ని ఇవ్వాలి; చెవి ఆభరణాన్ని ఇవ్వాలి; ప్రత్యేకంగా ధనాన్నీ ఇవ్వాలి.
18.6.102
भूमिदानं समादद्याद्वाचकाय नराधिप ।
भूमिदानसमं दानं न भूतं भविष्यति ॥ १८.६.१०२ ॥
నరాధిపా, వాచకునికి భూదానం ఇవ్వాలి. భూదానంతో సమానమైన దానం ఇంతవరకు జరగలేదు, ఇకపై జరగదు.
18.6.103
शृणोति श्रावयेद्वाऽपि सततं चैव यो नरः ।
सर्वपापविनिर्मुक्तो वैष्णवं पदमाप्नुयात् ॥ १८.६.१०३ ॥
ఎవరు నిరంతరం వింటాడో లేదా వినిపిస్తాడో, ఆ మనిషి సర్వ పాపాల నుండి విముక్తుడై విష్ణు పదాన్ని పొందుతాడు.
18.6.104
पितॄनुद्धरते सर्वानेकादशसमुद्धवान् ।
आत्मानं ससुतं चैव स्त्रियं च भरतर्षभ ॥ १८.६.१०४ ॥
పదకొండు తరాలలో జన్మించిన పితృదేవతలందరినీ, తనను, తన కుమారులను, భార్యను కూడా అతడు ఉద్ధరిస్తాడు, ఓ భరతశ్రేష్ఠా.
18.6.105
दशांशश्चैव होमोपि कर्तव्योत्र नराधिप ।
इदं मया तवाग्ने च प्रोक्तं सर्वं नरर्षभ ॥ १८.६.१०५ ॥
ఇక్కడ పదో వంతు కూడా హోమంగా చేయాలి. ఓ నరాధిపా, ఇదంతా నేను నీకు మరియు అగ్నికి చెప్పాను, ఓ నరశ్రేష్ఠా.