Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

મહાભારત · અધ્યાય 2.102

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

2.102.1

तमागतमथो राजा विदुरं दीर्घदर्शिनम् ।
साशङ्क इव प्रपच्छ धृतराष्टोऽम्बिकासुतः ॥ २.१०२.१ ॥

ત્યારે આવેલા દૂરદર્શી વિદુરને અંબિકાપુત્ર રાજા ધૃતરાષ્ટ્રે જાણે આશંકાથી પૂછ્યું.

2.102.2

कथं गच्छति कौन्तेयो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
भीमसेनः सव्यसाची माद्रीपुत्री च पाण्डवौ ॥ २.१०२.२ ॥

કુંતીપુત્ર ધર્મપુત્ર યુધિષ્ઠિર, ભીમસેન, સવ્યસાચી અને માદ્રીના બે પુત્ર પાંડવો કેવી રીતે જાય છે?

2.102.3

धौम्यश्चैव कथं क्षत्तर्द्रौपदी च यशस्विनी ।
श्रोतुमिच्छाम्यहं सर्वं तेषां शंस विचेष्टितम् ॥ २.१०२.३ ॥

હે વિદુર, ધૌમ્ય અને યશસ્વિની દ્રૌપદી કેવી રીતે જાય છે? તેમનું સમગ્ર આચરણ સાંભળવા ઇચ્છું છું, કહો.

2.102.4

वस्त्रेण संवृत्य मुखं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
बाहू विशालौ सम्पश्यन्भीमो गच्छति पाण्डवः ॥ २.१०२.४ ॥

વસ્ત્ર વડે મુખ ઢાંકેલો કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિર જાય છે; પોતાની વિશાળ ભુજાઓ જોતો પાંડવ ભીમ ચાલે છે.

2.102.5

सिकता वपन्सव्यसाची राजानमनुगच्छति ।
माद्रीपुत्रः सहदेवो मुखमालिप्य गच्छति ॥ २.१०२.५ ॥

રેતી વેરતો સવ્યસાચી રાજાને અનુસરે છે; માદ્રીનો પુત્ર સહદેવ મુખે લેપ લગાવીને જાય છે.

2.102.6

पांसूपलिप्तसर्वाङ्गो नकुलश्चित्तविह्वलः ।
दर्शनीयतमो लोके राजानमनुगच्छति ॥ २.१०२.६ ॥

આખા શરીરે ધૂળથી લેપાયેલો, મનથી વિહ્વળ, જગતમાં સૌથી સુંદર નકુલ રાજાને અનુસરે છે.

2.102.7

कृष्णा तु केशैः प्रच्छाद्य मुखमायतलोचना ।
दर्शनीया प्ररुदती राजानमनुगच्छति ॥ २.१०२.७ ॥

કૃષ્ણા દ્રૌપદી વાળથી મુખ ઢાંકીને, વિશાળ નેત્રોવાળી, જોવા જેવી, રડતી રડતી રાજાની પાછળ ચાલે છે.

2.102.8

धौम्यो रौद्राणि सामानि याम्यानि च विशाम्पते ।
गायन्गच्छति मार्गेषु कुशानादाय पाणिना ॥ २.१०२.८ ॥

હે પ્રજાપતિ, ધૌમ્ય રૌદ્ર અને યામ્ય સામો ગાતા, હાથમાં કુશ લઈને માર્ગો પર ચાલે છે.

2.102.9

विविधानीह रूपाणि कृत्वा गच्छन्ति पाण्डवाः ।
तन्ममाचक्ष्व विदुर कस्मादेवं व्रजन्ति ते ॥ २.१०२.९ ॥

પાંડવો અહીં વિવિધ રૂપો ધારણ કરીને જાય છે. વિદુર, તેઓ આમ કેમ જાય છે તે મને કહે.

2.102.10

निकृतस्यापि ते पुत्रैर्हृते राज्ये धनेषु च ।
न धर्माच्चलते बुद्धिर्धर्मराजस्य धीमतः ॥ २.१०२.१० ॥

તમારા પુત્રોએ તેમનું અપમાન કરીને રાજ્ય અને ધન છીનવી લીધાં, છતાં બુદ્ધિમાન ધર્મરાજની બુદ્ધિ ધર્મથી ડગતી નથી.

2.102.11

योऽसौ राजा घृणी नित्यं धार्तराष्ट्रेषु भारत ।
निकृत्या भ्रंशितः क्रोधान्नोन्मीलयति लोचने ॥ २.१०२.११ ॥

હે ભરત, હંમેશાં ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો પ્રત્યે દયાળુ એવા તે રાજા, કપટથી રાજ્ય ગુમાવ્યા છતાં ક્રોધથી આંખ ઉઘાડતા નથી.

2.102.12

नाहं जनं निर्दहेयं दृष्ट्वा घोरेण चक्षुषा ।
स पिधाय मुखं राजा तस्माद्गच्छति पाण्डवः ॥ २.१०२.१२ ॥

હું ભયાનક દૃષ્ટિથી લોકોને બાળી નાખીશ નહીં; તેથી તે પાંડવ રાજા મુખ ઢાંકીને જાય છે.

2.102.13

यथा च भीमो व्रजति निगदतः शृणु ।
बाह्वोर्बले नास्ति समो ममेति भरतर्षभ ॥ २.१०२.१३ ॥

ભીમ ચાલતાં ચાલતાં જે કહે છે તે સાંભળો. હે ભરતશ્રેષ્ઠ, બાહુબળમાં મારા જેવો કોઈ નથી.

2.102.14

बाहू विशालौ कृत्वाऽसौ तेन भीमोपि गच्छति ।
बाहू विदर्शयन्राजन्बाहुद्रविणदर्पितः ॥ २.१०२.१४ ॥

પોતાના વિશાળ બાહુ ફેલાવીને ભીમ પણ એ જ રીતે ચાલે છે. હે રાજન, બાહુબળના ગર્વથી પોતાના બાહુ બતાવતો તે ચાલે છે.

2.102.15

चिकीर्षन्कर्म शत्रुभ्यो बाहुद्रव्यानुरूपतः ।
प्रदिशञ्शरसम्पातान्कुन्तीपुत्रोऽर्जुनस्तदा ॥ २.१०२.१५ ॥

શત્રુઓ સામે કાર્ય કરવાની ઇચ્છાથી, પોતાના બાહુબળને અનુરૂપ બાણવર્ષા બતાવતો ત્યારે કુંતીપુત્ર અર્જુન ચાલે છે.

2.102.16

सिकता वपन्सव्यसाची राजानमनुगच्छति ।
असक्ताः सिकतास्तस्य यथा सम्प्रति भारत।
असक्तं शरवर्षाणि तथा मोक्ष्यति शत्रुषु ॥ २.१०२.१६ ॥

રેતી વેરતો સવ્યસાચી રાજાની પાછળ ચાલે છે. હે ભારત, જેમ અત્યારે તેની રેતી ચોંટતી નથી, તેમ તે શત્રુઓ પર સતત બાણવર્ષા છોડશે.

2.102.17

न मे कश्चिद्विजानीयान्मुखमद्येति भारत ।
मुखमालिप्य तेनासौ सहदेवोऽपि गच्छति ॥ २.१०२.१७ ॥

આજે મારું મોં કોઈ ઓળખે નહીં, હે ભારત. તેથી મોંએ લેપ લગાવીને સહદેવ પણ ચાલે છે.

2.102.18

नाहं मनांस्याददेयं मार्गे स्त्रीणामिति प्रभो ।
पांसूपलिप्तसर्वाङ्गो नकुलस्तेन गच्छति ॥ २.१०२.१८ ॥

હે પ્રભુ, માર્ગમાં સ્ત્રીઓનાં મન હું નહીં લઉં. તેથી આખા શરીરે ધૂળ ચોંટાડીને નકુલ પણ ચાલે છે.

2.102.19

एकवस्त्रा प्ररुदती मुक्तकेशी रजस्वला ।
शोणितेनाक्तवसना द्रौपदी वाक्यमब्रवीत् ॥ २.१०२.१९ ॥

એક જ વસ્ત્રમાં, જોરથી રડતી, છૂટા વાળવાળી, રજસ્વલા દ્રૌપદી, લોહીથી ભીંજાયેલા વસ્ત્ર સાથે આ વચન બોલી.

2.102.20

यत्कृतेऽहमिदं प्राप्ता तेषां वर्षे चतुर्दशे ।
हतपत्यो हतसुता हतबन्धुजनप्रियाः ॥ २.१०२.२० ॥

જેમના કારણે હું આ દશામાં આવી છું, ચૌદમા વર્ષે — જેમના પતિ, પુત્રો, સ્વજનો અને પ્રિયજનો માર્યા ગયા છે.

2.102.21

बन्धुशोणितदिग्धाङ्ग्यो मुक्तकेश्यो रजस्वलाः ।
एवं कृतोदका भार्याः प्रवेक्ष्यन्ति गजाह्वयम् ॥ २.१०२.२१ ॥

સ્વજનોના લોહીથી શરીર લેપાયેલું, છૂટા વાળવાળી, રજસ્વલા પત્નીઓ આ રીતે ઉદકક્રિયા કરીને ગજાહ્વય (હસ્તિનાપુર)માં પ્રવેશ કરશે.

2.102.22

कृत्वा तु नैर्ऋतान्दर्भान्धीरो धौम्यः पुरोहितः ।
सामानि गायन्याम्यानि पुरतो याति भारत ॥ २.१०२.२२ ॥

નૈર્ઋત (યમ સંબંધી) દર્ભ બનાવીને, ધીર પુરોહિત ધૌમ્ય યમ સંબંધી સામગાન ગાતા, હે ભારત, આગળ ચાલે છે.

2.102.23

हतेषु भरतेष्वाजौ कुरूणां गुरवस्तदा ।
एवं सामानि गास्यन्तीत्युक्त्वा धौम्योपि गच्छति । ॥ २.१०२.२३ ॥

યુદ્ધમાં ભરતો અને કુરુઓ માર્યા ગયા પછી, ગુરુજનો 'આ રીતે સામગાન ગાશે' એમ કહીને ધૌમ્ય પણ જાય છે.

2.102.24

प्रस्थाप्य पाण्डवाञ्शेषान्निः शेषस्ते भविष्यति ।
इति धौम्यो व्यवसितो रौद्रसामानि गायति ॥ २.१०२.२४ ॥

બાકીના પાંડવોને મોકલવાથી તમારો વંશ સંપૂર્ણ નાશ પામશે — એવો નિશ્ચય કરીને ધૌમ્ય ભયંકર સામગાન ગાય છે.

2.102.25

धृतराष्ट्र उवाच ॥ २.१०२.२५ ॥

ધૃતરાષ્ટ્ર બોલ્યા.

2.102.26

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा येऽन्ये वदन्त्यथ ।
तच्छृणुष्व महाराज वक्ष्यते च मया तव ॥ २.१०२.२६ ॥

બ્રાહ્મણો, ક્ષત્રિયો, વૈશ્યો, શૂદ્રો અને બીજા જે કહે છે તે, હે મહારાજ, સાંભળો; અને હું તમને જે કહીશ તે પણ સાંભળો.

2.102.27

हाहा गच्छन्ति नो नाथाः समवेक्षध्वमीदृशम् ।
अहो धिक्कुरुवृद्धानां बालानामिव चेष्टितम् ॥ २.१०२.२७ ॥

અરે, અમારા નાથો જઈ રહ્યા છે! આ જુઓ. અરે, કુરુવૃદ્ધોનું આચરણ બાળકો જેવું છે, ધિક્કાર!

2.102.28

राष्ट्रेभ्यः पाण्डुदायादाँल्लोभान्निर्वासयन्ति ये ।
अनाथाः स्म वयं सर्वे वियुक्ताः पाण्डुनन्दनैः ॥ २.१०२.२८ ॥

લોભથી પાંડુના વારસોને રાજ્યોમાંથી કાઢી મૂકનારાઓને કારણે આપણે સૌ અનાથ થયા છીએ; પાંડુના પુત્રોથી વિખૂટા પડ્યા છીએ.

2.102.29

दुर्विनीतेषु लुब्धेषु का प्रीतिः कौरवेषु नः ।
इति पौराः सुदुः खार्ताः क्रोशन्ति स्म पुनः पुनः ॥ २.१०२.२९ ॥

દુર્વિનીત અને લોભી કૌરવો પ્રત્યે આપણો શો પ્રેમ? એમ અત્યંત દુઃખથી પીડાયેલા નગરજનો વારંવાર પોકારતા હતા.

2.102.30

एवमाकारलिङ्गैस्ते व्यवसायं मनोगतम् ।
कथयन्तश्च कौन्तेया वनं जग्मुर्मनस्विनः ॥ २.१०२.३० ॥

આ રીતે બાહ્ય આકાર અને ચિહ્નોથી મનના નિશ્ચયને પ્રગટ કરતા, એ મનસ્વી કૌંતેયો વનમાં ચાલ્યા ગયા.

2.102.31

एवं तेषु नराग्र्येषु निर्यत्सु गजसाह्वयात् ।
अनभ्रे विद्युतश्चासन्भूमिश्च समकम्पत ॥ २.१०२.३१ ॥

આ રીતે તે નરશ્રેષ્ઠો ગજાહ્વયથી નીકળતા હતા ત્યારે, વાદળ વિના વીજળીઓ ચમકી અને પૃથ્વી એકસાથે કંપી ઊઠી.

2.102.32

राहुरग्रसदादित्यमपर्वणि विशाम्पते ।
उल्का चाप्यपसव्येन पुरं कृत्वा व्यशीर्यत ॥ २.१०२.३२ ॥

હે પ્રજાપતિ, રાહુએ અમાવાસ્યા વિના સૂર્યને ગ્રસી લીધો; ઉલ્કા પણ ડાબી બાજુથી નગર ઉપરથી જઈને વિખરાઈ ગઈ.

2.102.33

प्रत्याहरन्ति क्रव्यादा गृध्रगोमायुवायसाः ।
देवायतनचैत्येषु प्राकाराट्टालकेषु च ॥ २.१०२.३३ ॥

માંસાહારી ગીધ, શિયાળ અને કાગડા દેવાલયો અને પવિત્ર ચૈત્યોમાં, કિલ્લાની દીવાલો અને અટ્ટાલકો પર વારંવાર આવી રહ્યાં છે.

2.102.34

एवमेते महोत्पाताः प्रादुरासन्दुरासदाः ।
भरतानामभावाय राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ २.१०२.३४ ॥

હે રાજન્, તમારી દુર્મંત્રણાને કારણે ભરતવંશના વિનાશ માટે આ રીતે દુર્નિવાર મહાઉત્પાતો પ્રગટ્યા છે.

2.102.35

एवं प्रवदतोरेव तयोस्तत्र विशाम्पते ।
धृतराष्ट्रस्य राज्ञश्च विदुरस्य च धीमतः ॥ २.१०२.३५ ॥

હે પ્રજાપતિ, ત્યાં આ રીતે તે બંને — રાજા ધૃતરાષ્ટ્ર અને બુદ્ધિમાન વિદુર — બોલી રહ્યા હતા ત્યારે.

2.102.36

नारदश्च सभामध्ये कुरूणामग्रतः स्थितः ।
महर्षिभिः परिवृतो रौद्रं वाक्यमुवाच ह ॥ २.१०२.३६ ॥

અને નારદ કુરુઓની સામે સભાની મધ્યમાં ઊભા રહીને, મહર્ષિઓથી ઘેરાયેલા, ભયંકર વચન બોલ્યા.

2.102.37

इतश्चतुर्दशे वर्षे विङ्क्ष्यन्तीह कौरवाः ।
दुर्योधनापराधेन भीमार्जुनबलेन च ॥ २.१०२.३७ ॥

આજથી ચૌદમા વર્ષે અહીં કૌરવો નાશ પામશે, દુર્યોધનના અપરાધથી અને ભીમ-અર્જુનના બળથી.

2.102.38

इत्युक्त्वा दिवमाक्रम्य क्षिप्रमन्तरधीयत ।
ब्राह्मीं श्रियं सुविपुलां बिभ्रद्देवर्षिसत्तमः ॥ २.१०२.३८ ॥

આમ કહીને દેવર્ષિઓમાં શ્રેષ્ઠ આકાશમાં ચઢીને તરત અદૃશ્ય થયા, બ્રહ્મસંબંધી અતિ વિપુલ તેજ ધારણ કરીને.

2.102.39

ततो दुर्योधनः कर्णः शकुनिश्चापि सौबलः ।
द्रोणं द्वीपममन्यन्त राज्यं चास्मै न्यवेदयन् ॥ २.१०२.३९ ॥

પછી દુર્યોધન, કર્ણ અને સુબલપુત્ર શકુનિએ પણ દ્રોણને પોતાનો આશ્રય માન્યો અને રાજ્ય પણ તેમને અર્પણ કર્યું.

2.102.40

अथाब्रवीत्ततो द्रोणो दुर्योधनममर्षणम् ।
दुःशासनं च कर्णं च सर्वानेव च भारतान् ॥ २.१०२.४० ॥

ત્યારે દ્રોણે ક્રોધી દુર્યોધનને, દુઃશાસનને, કર્ણને અને સર્વ ભરતવંશીઓને કહ્યું.

2.102.41

अवध्यान्पाण्डवान्प्राहुर्देवपुत्रान्द्विजातयः ।
अहं चै शरणं प्राप्तान्वर्तमानो यथाबलम् ॥ २.१०२.४१ ॥

બ્રાહ્મણો પાંડવોને દેવપુત્ર અને અવધ્ય કહે છે; શરણે આવેલા માટે હું પણ મારા બળ પ્રમાણે વર્તીશ.

2.102.42

गन्ता सर्वात्मना भक्त्या धार्तराष्ट्रान्सराजकान् ।
नोत्सहेयं परित्यक्तुं दैवं हि बलवत्तरम् ॥ २.१०२.४२ ॥

સંપૂર્ણ હૃદયથી ભક્તિભાવે હું ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો પાસે તેમના રાજાઓ સહિત જઈશ; પણ દૈવ અતિ બળવાન હોવાથી તેમને છોડવાનું મારું સાહસ નથી.

2.102.43

धर्मतः पाण्डुपुत्रा वै वनं गच्छन्ति निर्जिताः ।
ते च द्वादश वर्षाणि वने वत्स्यन्ति पाण्डवः ॥ २.१०२.४३ ॥

ધર્મ અનુસાર પાંડુના પુત્રો પરાજિત થઈ વનમાં જશે. તેઓ બાર વર્ષ વનમાં વસશે.

2.102.44

चरितब्रह्मचर्याश्च क्रोधामर्षवशानुगाः ।
वैरं निर्यातयिष्यन्ति महद्दुःखाय पाण्डवाः ॥ २.१०२.४४ ॥

બ્રહ્મચર્ય પાળીને, ક્રોધ અને અસહિષ્ણુતાને વશ થઈને, પાંડવો વેરનો બદલો લેશે; તે મહાન દુઃખનું કારણ બનશે.

2.102.45

मया च भ्रंशितो राजन्द्रुपदः सखिविग्रहे ।
पुत्रार्थमयजद्राजा वधाय मम भारत ॥ २.१०२.४५ ॥

હે રાજન, મિત્ર સાથેના ઝઘડામાં મેં દ્રુપદને નીચો પાડ્યો હતો. હે ભારત, તે રાજાએ મારા વધ માટે પુત્રપ્રાપ્તિ અર્થે યજ્ઞ કર્યો.

2.102.46

याजोपयाजतपसा पुत्रं लेभे स पावकात् ।
धृष्टद्युम्नं द्रौपदीं च वेदीमध्यात्सुमध्यमाम् ॥ २.१०२.४६ ॥

યાજ અને ઉપયાજની તપસ્યાથી તેણે અગ્નિમાંથી પુત્ર મેળવ્યો — ધૃષ્ટદ્યુમ્ન, અને વેદીના મધ્યભાગમાંથી સુમધ્યમા દ્રૌપદી.

2.102.47

धृष्टद्युम्नस्तु पार्थानां स्यालः सम्बन्धतो मतः ।
पाण्डवानां प्रियरतस्तस्मान्मां भयमाविशत् ॥ २.१०२.४७ ॥

ધૃષ્ટદ્યુમ્ન તો પૃથાના પુત્રોનો સાળો છે; સંબંધથી તે એવો ગણાય છે. પાંડવોના પ્રિયમાં રત હોવાથી મારામાં ભય પેસી ગયો.

2.102.48

ज्वालावर्णो देवदत्तो धनुष्मान्कवची शरी ।
मर्त्यधर्मतया तस्मादद्य मे साध्वसो महान् ॥ २.१०२.४८ ॥

જ્વાળા જેવા વર્ણવાળો, દેવદત્ત શંખવાળો, ધનુર્ધારી, કવચધારી, બાણધારી — મનુષ્યસ્વભાવને કારણે આજે મને મોટો ભય છે.

2.102.49

गतो हि पक्षतां तेषां पार्षतः परवीरहा ।
रथातिरथसङ्ख्यायां योऽग्रणीरर्जुनो युवा ॥ २.१०२.४९ ॥

શત્રુવીરોનો સંહાર કરનાર પાર્ષત (ધૃષ્ટદ્યુમ્ન) તેમના પક્ષે ગયો છે; રથી અને અતિરથીઓની ગણતરીમાં જે અગ્રણી હતો તે યુવાન અર્જુન પણ.

2.102.50

सृष्टप्राणो भृशतरं तेन चेत्सङ्गमो मम ।
किमन्यद्दुःखमधिकं परमं भुवि कौरवाः ॥ २.१०२.५० ॥

તેની સાથે મારો મુકાબલો થાય તો મારો પ્રાણ અતિશય દુઃખી થશે. હે કૌરવો, પૃથ્વી પર આનાથી મોટું પરમ દુઃખ બીજું શું હોઈ શકે?

2.102.51

धृष्टद्युम्नो द्रोणमृत्युरिति विप्रथितं वचः ।
मद्वधायाश्रितोऽप्येष लोके चाप्यतिविश्रुतः ॥ २.१०२.५१ ॥

“ધૃષ્ટદ્યુમ્ન દ્રોણનું મૃત્યુ છે” એવું વચન ચારેબાજુ ફેલાયેલું છે. મારો વધ કરવા માટે જ તે આશ્રય પામ્યો છે; જગતમાં પણ તે અત્યંત પ્રસિદ્ધ છે.

2.102.52

सोऽयं नूनमनुप्राप्तस्त्वत्कृते कालपर्ययः ।
त्वरितं कुरुत श्रेयो नैतदेतावता कृतम् ॥ २.१०२.५२ ॥

ખરેખર તે સમય આવી પહોંચ્યો છે, જે તમારા કારણે આવ્યો છે. જલદી પોતાનું કલ્યાણ કરો; આટલાથી કામ પૂરું થયું નથી.

2.102.53

मुहूर्तं सुखमेवैतत्तालच्छायेव हैमनी ।
जयध्वं च महायज्ञैर्भोगानश्नीत दत्त च ॥ २.१०२.५३ ॥

આ સુખ ક્ષણભરનું છે; હેમંત ઋતુમાં તાડના વૃક્ષની છાયા જેવું. મહાયજ્ઞોથી જય મેળવો, ભોગો ભોગવો અને દાન પણ આપો.

2.102.54

इतश्चतुर्दशे वर्षे महत्प्राप्स्यथ वैशसम् ।
दुर्योधन निशम्यैतत्प्रतिपद्य यथेच्छसि ॥ २.१०२.५४ ॥

આજથી ચૌદમા વર્ષે તમને મોટો વિનાશ પ્રાપ્ત થશે. હે દુર્યોધન, આ સાંભળીને જેમ ઇચ્છો તેમ કરો.

2.102.55

शमं वा पाण्डुपुत्रेण प्रयुङ्क्ष्व यदि मन्यसे। ॥ २.१०२.५५ ॥

જો તું એમ માનતો હોય, તો પાંડુપુત્ર સાથે શાંતિ સ્થાપ.

2.102.56

सम्यगाह गुरुः क्षत्तरुपावर्तय पाण्डवान् ।
यदि ते न निवर्तन्ते सत्कृता यान्तु पाण्डवाः। ॥ २.१०२.५६ ॥

ગુરુએ બરાબર કહ્યું, હે ક્ષત્તા, પાંડવોને પાછા વાળો. જો તેઓ પાછા ન ફરે, તો સત્કાર પામેલા પાંડવો જાય.

2.102.57

सशस्त्ररथपादाता भोगवन्तश्च पुत्रकाः ॥ २.१०२.५७ ॥

શસ્ત્ર, રથ અને પાયદળ સહિત, અને ધનવાન પુત્રો પણ (જાય).