మహాభారతం · అధ్యాయం 2.102
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.102.1
तमागतमथो राजा विदुरं दीर्घदर्शिनम् ।
साशङ्क इव प्रपच्छ धृतराष्टोऽम्बिकासुतः ॥ २.१०२.१ ॥
అప్పుడు వచ్చిన దూరదర్శి విదురుని వద్ద అంబికా కుమారుడైన రాజు ధృతరాష్ట్రుడు శంకతో అడిగాడు.
2.102.2
कथं गच्छति कौन्तेयो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
भीमसेनः सव्यसाची माद्रीपुत्री च पाण्डवौ ॥ २.१०२.२ ॥
కుంతీ కుమారుడు, ధర్మపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు, భీమసేనుడు, సవ్యసాచి, మాద్రి కుమారులైన పాండవులు ఎలా వెళ్తున్నారు?
2.102.3
धौम्यश्चैव कथं क्षत्तर्द्रौपदी च यशस्विनी ।
श्रोतुमिच्छाम्यहं सर्वं तेषां शंस विचेष्टितम् ॥ २.१०२.३ ॥
విదురా, ధౌమ్యుడు, యశస్విని ద్రౌపది ఎలా వెళ్తున్నారు? వారి పనులన్నింటినీ వినాలనుకుంటున్నాను, చెప్పు.
2.102.4
वस्त्रेण संवृत्य मुखं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
बाहू विशालौ सम्पश्यन्भीमो गच्छति पाण्डवः ॥ २.१०२.४ ॥
వస్త్రంతో ముఖాన్ని కప్పుకున్న కుంతీపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు వెళ్తున్నాడు; పాండవుడు భీముడు తన విశాల బాహువులను చూసుకుంటూ నడుస్తున్నాడు.
2.102.5
सिकता वपन्सव्यसाची राजानमनुगच्छति ।
माद्रीपुत्रः सहदेवो मुखमालिप्य गच्छति ॥ २.१०२.५ ॥
ఇసుకను చల్లుతూ సవ్యసాచి రాజును అనుసరిస్తున్నాడు; మాద్రి కుమారుడు సహదేవుడు ముఖానికి పూత పూసుకుని వెళ్తున్నాడు.
2.102.6
पांसूपलिप्तसर्वाङ्गो नकुलश्चित्तविह्वलः ।
दर्शनीयतमो लोके राजानमनुगच्छति ॥ २.१०२.६ ॥
శరీరమంతా ధూళితో అలముకుని, మనసు కలత చెందిన నకులుడు, లోకంలోనే అత్యంత అందగాడు, రాజును అనుసరిస్తున్నాడు.
2.102.7
कृष्णा तु केशैः प्रच्छाद्य मुखमायतलोचना ।
दर्शनीया प्ररुदती राजानमनुगच्छति ॥ २.१०२.७ ॥
కృష్ణ అయిన ద్రౌపది జుట్టుతో ముఖాన్ని కప్పుకొని, విశాల నేత్రాలతో, చూడముచ్చటైనదిగా, బిగ్గరగా ఏడుస్తూ రాజును అనుసరిస్తోంది.
2.102.8
धौम्यो रौद्राणि सामानि याम्यानि च विशाम्पते ।
गायन्गच्छति मार्गेषु कुशानादाय पाणिना ॥ २.१०२.८ ॥
ప్రభువా, ధౌమ్యుడు రౌద్రమైన, యామ్యమైన సామగానాలను పాడుతూ, చేతిలో దర్భలు పట్టుకుని మార్గాల్లో నడుస్తున్నాడు.
2.102.9
विविधानीह रूपाणि कृत्वा गच्छन्ति पाण्डवाः ।
तन्ममाचक्ष्व विदुर कस्मादेवं व्रजन्ति ते ॥ २.१०२.९ ॥
పాండవులు ఇక్కడ వివిధ రూపాలను ధరించి వెళ్తున్నారు. విదురా, వారు ఇలా ఎందుకు వెళ్తున్నారో నాకు చెప్పు.
2.102.10
निकृतस्यापि ते पुत्रैर्हृते राज्ये धनेषु च ।
न धर्माच्चलते बुद्धिर्धर्मराजस्य धीमतः ॥ २.१०२.१० ॥
నీ కుమారులు వారికి అవమానం చేసి, రాజ్యాన్ని, ధనాన్ని అపహరించినా, జ్ఞాని అయిన ధర్మరాజు బుద్ధి ధర్మం నుండి చలించదు.
2.102.11
योऽसौ राजा घृणी नित्यं धार्तराष्ट्रेषु भारत ।
निकृत्या भ्रंशितः क्रोधान्नोन्मीलयति लोचने ॥ २.१०२.११ ॥
ఓ భరతా, ఎల్లప్పుడూ ధృతరాష్ట్ర పుత్రులపై దయ కలిగిన ఆ రాజు, కపటంతో రాజ్యం కోల్పోయినా, కోపంతో కళ్లు తెరవడం లేదు.
2.102.12
नाहं जनं निर्दहेयं दृष्ट्वा घोरेण चक्षुषा ।
स पिधाय मुखं राजा तस्माद्गच्छति पाण्डवः ॥ २.१०२.१२ ॥
నేను భయంకరమైన చూపుతో ప్రజలను దహించివేయను; అందుకే ఆ పాండవ రాజు ముఖాన్ని కప్పుకుని వెళ్తున్నాడు.
2.102.13
यथा च भीमो व्रजति निगदतः शृणु ।
बाह्वोर्बले नास्ति समो ममेति भरतर्षभ ॥ २.१०२.१३ ॥
భీముడు నడుస్తూ మాట్లాడినట్లు వినుము. భరతశ్రేష్ఠా, బాహుబలంలో నాతో సమానులెవరూ లేరు.
2.102.14
बाहू विशालौ कृत्वाऽसौ तेन भीमोपि गच्छति ।
बाहू विदर्शयन्राजन्बाहुद्रविणदर्पितः ॥ २.१०२.१४ ॥
తన విశాల బాహువులను చాచి భీముడు కూడా అలాగే నడుస్తున్నాడు. రాజా, బాహుబల గర్వంతో తన భుజాలను చూపుతూ వెళ్తున్నాడు.
2.102.15
चिकीर्षन्कर्म शत्रुभ्यो बाहुद्रव्यानुरूपतः ।
प्रदिशञ्शरसम्पातान्कुन्तीपुत्रोऽर्जुनस्तदा ॥ २.१०२.१५ ॥
శత్రువులపై పని చేయాలనే కోరికతో, తన బాహుబలానికి తగినట్లుగా బాణవర్షాలను ప్రదర్శిస్తూ అప్పుడు కుంతీపుత్రుడు అర్జునుడు వెళ్తున్నాడు.
2.102.16
सिकता वपन्सव्यसाची राजानमनुगच्छति ।
असक्ताः सिकतास्तस्य यथा सम्प्रति भारत।
असक्तं शरवर्षाणि तथा मोक्ष्यति शत्रुषु ॥ २.१०२.१६ ॥
ఇసుకను చల్లుతూ సవ్యసాచి రాజును అనుసరిస్తున్నాడు. భారతా, ఇప్పుడు అతని ఇసుక ఎలా అతుక్కోలేదో, అలాగే అతడు శత్రువులపై నిరంతరంగా బాణవర్షాలను విడుస్తాడు.
2.102.17
न मे कश्चिद्विजानीयान्मुखमद्येति भारत ।
मुखमालिप्य तेनासौ सहदेवोऽपि गच्छति ॥ २.१०२.१७ ॥
ఈ రోజు నా ముఖాన్ని ఎవరూ గుర్తుపట్టకూడదు, భారతా. అందుకే ముఖానికి లేపనం పూసుకుని సహదేవుడు కూడా వెళ్తున్నాడు.
2.102.18
नाहं मनांस्याददेयं मार्गे स्त्रीणामिति प्रभो ।
पांसूपलिप्तसर्वाङ्गो नकुलस्तेन गच्छति ॥ २.१०२.१८ ॥
ప్రభూ, మార్గంలో స్త్రీల మనసులను నేను దొంగిలించకూడదు అని. అందుకే ఒంటి నిండా ధూళి అంటుకుని నకులుడు కూడా వెళ్తున్నాడు.
2.102.19
एकवस्त्रा प्ररुदती मुक्तकेशी रजस्वला ।
शोणितेनाक्तवसना द्रौपदी वाक्यमब्रवीत् ॥ २.१०२.१९ ॥
ఒకే వస్త్రంతో, బిగ్గరగా ఏడుస్తూ, విరబోసిన జుట్టుతో, రజస్వల అయిన ద్రౌపది, రక్తంతో తడిసిన వస్త్రంతో ఈ మాటలు పలికింది.
2.102.20
यत्कृतेऽहमिदं प्राप्ता तेषां वर्षे चतुर्दशे ।
हतपत्यो हतसुता हतबन्धुजनप्रियाः ॥ २.१०२.२० ॥
వారి కారణంగానే నేను ఈ స్థితికి వచ్చాను; పద్నాలుగో సంవత్సరంలో — భర్తలు, కుమారులు, బంధువులు, ప్రియులు అందరూ చంపబడ్డారు.
2.102.21
बन्धुशोणितदिग्धाङ्ग्यो मुक्तकेश्यो रजस्वलाः ।
एवं कृतोदका भार्याः प्रवेक्ष्यन्ति गजाह्वयम् ॥ २.१०२.२१ ॥
బంధువుల రక్తంతో అంగాలు తడిసి, విరబోసిన జుట్టుతో, రజస్వలలైన భార్యలు ఈ విధంగా తర్పణాలు చేసి గజాహ్వయంలో (హస్తినాపురంలో) ప్రవేశిస్తారు.
2.102.22
कृत्वा तु नैर्ऋतान्दर्भान्धीरो धौम्यः पुरोहितः ।
सामानि गायन्याम्यानि पुरतो याति भारत ॥ २.१०२.२२ ॥
నైర్ఋత (యమ సంబంధమైన) దర్భలను సిద్ధం చేసి, ధీరుడైన పురోహితుడు ధౌమ్యుడు యమ సంబంధ సామగానాలు పాడుతూ, ఓ భారత, ముందుకు నడుస్తున్నాడు.
2.102.23
हतेषु भरतेष्वाजौ कुरूणां गुरवस्तदा ।
एवं सामानि गास्यन्तीत्युक्त्वा धौम्योपि गच्छति । ॥ २.१०२.२३ ॥
యుద్ధంలో భరతులు, కురువులు చంపబడిన తరువాత, గురువులు 'ఈ విధంగా సామగానాలు పాడతారు' అని చెప్పి ధౌమ్యుడు కూడా వెళ్తాడు.
2.102.24
प्रस्थाप्य पाण्डवाञ्शेषान्निः शेषस्ते भविष्यति ।
इति धौम्यो व्यवसितो रौद्रसामानि गायति ॥ २.१०२.२४ ॥
మిగిలిన పాండవులను పంపివేస్తే నీ వంశం పూర్తిగా నశిస్తుంది — అని నిశ్చయించుకుని ధౌమ్యుడు భయంకరమైన సామగానాలు పాడతాడు.
2.102.25
धृतराष्ट्र उवाच ॥ २.१०२.२५ ॥
ధృతరాష్ట్రుడు ఇలా అన్నాడు.
2.102.26
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा येऽन्ये वदन्त्यथ ।
तच्छृणुष्व महाराज वक्ष्यते च मया तव ॥ २.१०२.२६ ॥
బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు, ఇంకా ఇతరులు చెప్పేది, మహారాజా, వినండి; నేను మీకు చెప్పబోయేదీ వినండి.
2.102.27
हाहा गच्छन्ति नो नाथाः समवेक्षध्वमीदृशम् ।
अहो धिक्कुरुवृद्धानां बालानामिव चेष्टितम् ॥ २.१०२.२७ ॥
అయ్యో, మా నాథులు వెళ్లిపోతున్నారు! ఇది చూడండి. అయ్యో, కురువృద్ధుల ప్రవర్తన పిల్లల్లాగా ఉంది, ఛీ!
2.102.28
राष्ट्रेभ्यः पाण्डुदायादाँल्लोभान्निर्वासयन्ति ये ।
अनाथाः स्म वयं सर्वे वियुक्ताः पाण्डुनन्दनैः ॥ २.१०२.२८ ॥
లోభంతో పాండు వారసులను రాజ్యాల నుండి వెళ్లగొడుతున్నవారి వల్ల, మనమంతా అనాథలమయ్యాము; పాండు కుమారుల నుండి వియోగం పొందాము.
2.102.29
दुर्विनीतेषु लुब्धेषु का प्रीतिः कौरवेषु नः ।
इति पौराः सुदुः खार्ताः क्रोशन्ति स्म पुनः पुनः ॥ २.१०२.२९ ॥
దుర్వినీతులైన, లోభులైన కౌరవులపై మనకు ఏమి ప్రేమ ఉంటుంది? అని అత్యంత దుఃఖంతో పీడితులైన పౌరులు మళ్ళీ మళ్ళీ అరిచారు.
2.102.30
एवमाकारलिङ्गैस्ते व्यवसायं मनोगतम् ।
कथयन्तश्च कौन्तेया वनं जग्मुर्मनस्विनः ॥ २.१०२.३० ॥
ఈ విధంగా బాహ్య రూపం మరియు సంకేతాల ద్వారా తమ మనస్సులోని సంకల్పాన్ని వ్యక్తం చేస్తూ, ఆ ఉదాత్త కౌంతేయులు అడవికి వెళ్లారు.
2.102.31
एवं तेषु नराग्र्येषु निर्यत्सु गजसाह्वयात् ।
अनभ्रे विद्युतश्चासन्भूमिश्च समकम्पत ॥ २.१०२.३१ ॥
ఈ విధంగా ఆ నరశ్రేష్ఠులు గజాహ్వయం నుండి బయలుదేరుతుండగా, మేఘాలు లేకుండానే మెరుపులు మెరిసాయి, భూమి అంతా కంపించింది.
2.102.32
राहुरग्रसदादित्यमपर्वणि विशाम्पते ।
उल्का चाप्यपसव्येन पुरं कृत्वा व्यशीर्यत ॥ २.१०२.३२ ॥
ఓ ప్రజాపాలకా, రాహువు అమావాస్య కాని సమయంలోనే సూర్యుడిని మ్రింగివేశాడు; ఉల్క ఎడమవైపు నుండి నగరాన్ని దాటి చెదిరిపోయింది.
2.102.33
प्रत्याहरन्ति क्रव्यादा गृध्रगोमायुवायसाः ।
देवायतनचैत्येषु प्राकाराट्टालकेषु च ॥ २.१०२.३३ ॥
మాంసభక్షకులైన రాబందులు, నక్కలు, కాకులు దేవాలయాల్లో, పవిత్ర చైత్యాల్లో, ప్రాకారాలపై, అట్టాలకాల్లో మళ్లీ మళ్లీ వస్తున్నాయి.
2.102.34
एवमेते महोत्पाताः प्रादुरासन्दुरासदाः ।
भरतानामभावाय राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ २.१०२.३४ ॥
ఓ రాజా, నీ దుర్మంత్రణం వల్ల భరతవంశీయుల వినాశం కోసం ఇలా ఎదుర్కోలేని మహోత్పాతాలు కనిపించాయి.
2.102.35
एवं प्रवदतोरेव तयोस्तत्र विशाम्पते ।
धृतराष्ट्रस्य राज्ञश्च विदुरस्य च धीमतः ॥ २.१०२.३५ ॥
ఓ ప్రజాపాలకా, అక్కడ ఇలా ఆ ఇద్దరు — రాజు ధృతరాష్ట్రుడు, జ్ఞాని విదురుడు — మాట్లాడుతుండగా.
2.102.36
नारदश्च सभामध्ये कुरूणामग्रतः स्थितः ।
महर्षिभिः परिवृतो रौद्रं वाक्यमुवाच ह ॥ २.१०२.३६ ॥
నారదుడు కురువుల ఎదుట సభ మధ్యలో నిలబడి, మహర్షులతో చుట్టుముట్టబడి, భయంకరమైన మాటలు పలికాడు.
2.102.37
इतश्चतुर्दशे वर्षे विङ्क्ष्यन्तीह कौरवाः ।
दुर्योधनापराधेन भीमार्जुनबलेन च ॥ २.१०२.३७ ॥
ఇక్కడినుండి పద్నాలుగవ సంవత్సరంలో కౌరవులు నశిస్తారు; దుర్యోధనుని అపరాధం వల్లనూ, భీమార్జునుల బలం వల్లనూ.
2.102.38
इत्युक्त्वा दिवमाक्रम्य क्षिप्रमन्तरधीयत ।
ब्राह्मीं श्रियं सुविपुलां बिभ्रद्देवर्षिसत्तमः ॥ २.१०२.३८ ॥
ఇలా చెప్పి, దేవర్షులలో శ్రేష్ఠుడు ఆకాశానికి ఎగిరి వెంటనే అదృశ్యమయ్యాడు; బ్రహ్మసంబంధమైన గొప్ప తేజస్సును ధరించి.
2.102.39
ततो दुर्योधनः कर्णः शकुनिश्चापि सौबलः ।
द्रोणं द्वीपममन्यन्त राज्यं चास्मै न्यवेदयन् ॥ २.१०२.३९ ॥
అప్పుడు దుర్యోధనుడు, కర్ణుడు, సుబలుని కుమారుడు శకునియూ ద్రోణుని తమకు ఆశ్రయంగా భావించి, రాజ్యాన్ని కూడా ఆయనకు అర్పించారు.
2.102.40
अथाब्रवीत्ततो द्रोणो दुर्योधनममर्षणम् ।
दुःशासनं च कर्णं च सर्वानेव च भारतान् ॥ २.१०२.४० ॥
అప్పుడు ద్రోణుడు కోపంగల దుర్యోధనునితోనూ, దుశ్శాసనునితోనూ, కర్ణునితోనూ, భరతవంశీయులందరితోనూ ఇలా అన్నాడు.
2.102.41
अवध्यान्पाण्डवान्प्राहुर्देवपुत्रान्द्विजातयः ।
अहं चै शरणं प्राप्तान्वर्तमानो यथाबलम् ॥ २.१०२.४१ ॥
ద్విజులు పాండవులను దేవపుత్రులుగా, అవధ్యులుగా చెబుతారు; శరణుజొచ్చిన వారికి నేను నా బలానుసారం నిలుస్తాను.
2.102.42
गन्ता सर्वात्मना भक्त्या धार्तराष्ट्रान्सराजकान् ।
नोत्सहेयं परित्यक्तुं दैवं हि बलवत्तरम् ॥ २.१०२.४२ ॥
పూర్ణహృదయంతో భక్తితో ధృతరాష్ట్ర పుత్రుల వద్దకు వారి రాజులతో కలిసి వెళ్తాను; కానీ దైవం అత్యంత బలవంతమైనది కాబట్టి నేను వారిని విడిచిపెట్టలేను.
2.102.43
धर्मतः पाण्डुपुत्रा वै वनं गच्छन्ति निर्जिताः ।
ते च द्वादश वर्षाणि वने वत्स्यन्ति पाण्डवः ॥ २.१०२.४३ ॥
ధర్మానుసారంగా పాండు కుమారులు ఓడిపోయి అడవికి వెళ్తారు. వారు పన్నెండు సంవత్సరాలు అడవిలో నివసిస్తారు.
2.102.44
चरितब्रह्मचर्याश्च क्रोधामर्षवशानुगाः ।
वैरं निर्यातयिष्यन्ति महद्दुःखाय पाण्डवाः ॥ २.१०२.४४ ॥
బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటించి, క్రోధానికి అసహనానికి వశులై, పాండవులు పగను తీర్చుకుంటారు; అది గొప్ప దుఃఖానికి కారణమవుతుంది.
2.102.45
मया च भ्रंशितो राजन्द्रुपदः सखिविग्रहे ।
पुत्रार्थमयजद्राजा वधाय मम भारत ॥ २.१०२.४५ ॥
రాజా, స్నేహితునితో జరిగిన కలహంలో నేను ద్రుపదుడిని అవమానించాను. భారతా, ఆ రాజు నా వధ కోసం పుత్రార్థం యజ్ఞం చేశాడు.
2.102.46
याजोपयाजतपसा पुत्रं लेभे स पावकात् ।
धृष्टद्युम्नं द्रौपदीं च वेदीमध्यात्सुमध्यमाम् ॥ २.१०२.४६ ॥
యాజ, ఉపయాజుల తపస్సు వల్ల అతను అగ్ని నుండి కుమారుణ్ణి పొందాడు — ధృష్టద్యుమ్నుని, మరియు వేదిక మధ్యం నుండి సుమధ్యమ అయిన ద్రౌపదిని.
2.102.47
धृष्टद्युम्नस्तु पार्थानां स्यालः सम्बन्धतो मतः ।
पाण्डवानां प्रियरतस्तस्मान्मां भयमाविशत् ॥ २.१०२.४७ ॥
ధృష్టద్యుమ్నుడు పృథ కుమారులకు బావమరిది; వివాహ సంబంధం వల్ల అలా భావించబడతాడు. పాండవుల ప్రియాన్ని కోరేవాడు; అందుచేత నాలో భయం ప్రవేశించింది.
2.102.48
ज्वालावर्णो देवदत्तो धनुष्मान्कवची शरी ।
मर्त्यधर्मतया तस्मादद्य मे साध्वसो महान् ॥ २.१०२.४८ ॥
అగ్ని వర్ణుడు, దేవదత్తం అనే శంఖం కలవాడు, ధనుర్ధారి, కవచధారి, బాణధారి — మానవ స్వభావం వల్ల ఈ రోజు నాకు గొప్ప భయం కలిగింది.
2.102.49
गतो हि पक्षतां तेषां पार्षतः परवीरहा ।
रथातिरथसङ्ख्यायां योऽग्रणीरर्जुनो युवा ॥ २.१०२.४९ ॥
శత్రువీరులను సంహరించే పార్షతుడు (ధృష్టద్యుమ్నుడు) వారి పక్షాన చేరాడు; రథులు, అతిరథుల లెక్కలో అగ్రగణ్యుడైన యువ అర్జునుడు కూడా.
2.102.50
सृष्टप्राणो भृशतरं तेन चेत्सङ्गमो मम ।
किमन्यद्दुःखमधिकं परमं भुवि कौरवाः ॥ २.१०२.५० ॥
అతనితో నాకు తలపడటం జరిగితే నా ప్రాణం అత్యంతంగా బాధపడుతుంది. ఓ కౌరవులారా, భూమిపై దీనికంటే గొప్ప దుఃఖం మరేముంటుంది?
2.102.51
धृष्टद्युम्नो द्रोणमृत्युरिति विप्रथितं वचः ।
मद्वधायाश्रितोऽप्येष लोके चाप्यतिविश्रुतः ॥ २.१०२.५१ ॥
“ధృష్టద్యుమ్నుడు ద్రోణుని మృత్యువు” అనే మాట విస్తృతంగా ప్రచారంలో ఉంది. నన్ను చంపడానికే ఇతడు ఆశ్రయం పొందాడు; లోకంలో కూడా ఇతడు అత్యంత ప్రసిద్ధుడు.
2.102.52
सोऽयं नूनमनुप्राप्तस्त्वत्कृते कालपर्ययः ।
त्वरितं कुरुत श्रेयो नैतदेतावता कृतम् ॥ २.१०२.५२ ॥
నిశ్చయంగా ఆ కాలం వచ్చేసింది; అది నీ వల్లనే వచ్చింది. త్వరగా నీ శ్రేయస్సును సాధించు; ఇంతటితో పని పూర్తికాలేదు.
2.102.53
मुहूर्तं सुखमेवैतत्तालच्छायेव हैमनी ।
जयध्वं च महायज्ञैर्भोगानश्नीत दत्त च ॥ २.१०२.५३ ॥
ఈ సుఖం కేవలం ఒక క్షణకాలం మాత్రమే; హేమంత ఋతువులో తాటిచెట్టు నీడలా. మహాయజ్ఞాలతో జయించండి, భోగాలను అనుభవించండి, దానం కూడా చేయండి.
2.102.54
इतश्चतुर्दशे वर्षे महत्प्राप्स्यथ वैशसम् ।
दुर्योधन निशम्यैतत्प्रतिपद्य यथेच्छसि ॥ २.१०२.५४ ॥
ఇప్పటి నుండి పద్నాలుగో సంవత్సరంలో నీవు మహా వినాశనాన్ని పొందుతావు. ఓ దుర్యోధనా, ఇది విని నీకు ఇష్టమైనది చేయి.
2.102.55
शमं वा पाण्डुपुत्रेण प्रयुङ्क्ष्व यदि मन्यसे। ॥ २.१०२.५५ ॥
నీవు అలా భావిస్తే, పాండు కుమారునితో శాంతిని నెలకొల్పు.
2.102.56
सम्यगाह गुरुः क्षत्तरुपावर्तय पाण्डवान् ।
यदि ते न निवर्तन्ते सत्कृता यान्तु पाण्डवाः। ॥ २.१०२.५६ ॥
గురువు సరిగానే చెప్పాడు, క్షత్తా, పాండవులను తిరిగి రప్పించు. వారు తిరిగి రాకపోతే, సత్కరించబడిన పాండవులు వెళ్ళనీ.
2.102.57
सशस्त्ररथपादाता भोगवन्तश्च पुत्रकाः ॥ २.१०२.५७ ॥
ఆయుధాలు, రథాలు, కాల్బలంతో, సంపదగల కుమారులు కూడా (వెళ్ళనీ).