ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.102
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.102.1
तमागतमथो राजा विदुरं दीर्घदर्शिनम् ।
साशङ्क इव प्रपच्छ धृतराष्टोऽम्बिकासुतः ॥ २.१०२.१ ॥
ତା'ପରେ ଆସିଥିବା ଦୂରଦର୍ଶୀ ବିଦୁରଙ୍କୁ ଅମ୍ବିକାପୁତ୍ର ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଆଶଙ୍କାରେ ପଚାରିଲେ।
2.102.2
कथं गच्छति कौन्तेयो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
भीमसेनः सव्यसाची माद्रीपुत्री च पाण्डवौ ॥ २.१०२.२ ॥
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମସେନ, ସବ୍ୟସାଚୀ ଏବଂ ମାଦ୍ରୀର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡବମାନେ କିପରି ଯାଉଛନ୍ତି?
2.102.3
धौम्यश्चैव कथं क्षत्तर्द्रौपदी च यशस्विनी ।
श्रोतुमिच्छाम्यहं सर्वं तेषां शंस विचेष्टितम् ॥ २.१०२.३ ॥
ହେ ବିଦୁର, ଧୌମ୍ୟ ଏବଂ ଯଶସ୍ଵିନୀ ଦ୍ରୌପଦୀ କିପରି ଯାଉଛନ୍ତି? ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଆଚରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, କୁହ।
2.102.4
वस्त्रेण संवृत्य मुखं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
बाहू विशालौ सम्पश्यन्भीमो गच्छति पाण्डवः ॥ २.१०२.४ ॥
ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୁଖ ଢାଙ୍କିଥିବା କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଯାଉଛନ୍ତି; ନିଜ ବିଶାଳ ବାହୁକୁ ଦେଖି ଦେଖି ପାଣ୍ଡବ ଭୀମ ଚାଲୁଛନ୍ତି।
2.102.5
सिकता वपन्सव्यसाची राजानमनुगच्छति ।
माद्रीपुत्रः सहदेवो मुखमालिप्य गच्छति ॥ २.१०२.५ ॥
ବାଲି ବିଞ୍ଚି ସବ୍ୟସାଚୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛନ୍ତି; ମାଦ୍ରୀ ପୁତ୍ର ସହଦେବ ମୁଖରେ ଲେପ ଲଗାଇ ଯାଉଛନ୍ତି।
2.102.6
पांसूपलिप्तसर्वाङ्गो नकुलश्चित्तविह्वलः ।
दर्शनीयतमो लोके राजानमनुगच्छति ॥ २.१०२.६ ॥
ସମସ୍ତ ଶରୀରେ ଧୂଳି ଲାଗି, ମନରେ ବିହ୍ୱଳ ନକୁଳ ଜଗତରେ ସର୍ବାଧିକ ସୁନ୍ଦର, ରାଜାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛନ୍ତି।
2.102.7
कृष्णा तु केशैः प्रच्छाद्य मुखमायतलोचना ।
दर्शनीया प्ररुदती राजानमनुगच्छति ॥ २.१०२.७ ॥
କୃଷ୍ଣା ଦ୍ରୌପଦୀ କେଶରେ ମୁଖ ଆଚ୍ଛାଦନ କରି, ବିଶାଳ ନୟନା, ଦେଖିବାକୁ ସୁନ୍ଦରୀ, କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ରାଜାଙ୍କ ପଛେ ଯାଉଛନ୍ତି।
2.102.8
धौम्यो रौद्राणि सामानि याम्यानि च विशाम्पते ।
गायन्गच्छति मार्गेषु कुशानादाय पाणिना ॥ २.१०२.८ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଧୌମ୍ୟ ରୌଦ୍ର ଓ ଯାମ୍ୟ ସାମ ଗାଇ, ହାତରେ କୁଶ ଧରି ପଥରେ ଚାଲୁଛନ୍ତି।
2.102.9
विविधानीह रूपाणि कृत्वा गच्छन्ति पाण्डवाः ।
तन्ममाचक्ष्व विदुर कस्मादेवं व्रजन्ति ते ॥ २.१०२.९ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧରି ଯାଉଛନ୍ତି। ବିଦୁର, ସେମାନେ ଏପରି କାହିଁକି ଯାଉଛନ୍ତି ମୋତେ କୁହ।
2.102.10
निकृतस्यापि ते पुत्रैर्हृते राज्ये धनेषु च ।
न धर्माच्चलते बुद्धिर्धर्मराजस्य धीमतः ॥ २.१०२.१० ॥
ତୁମ ପୁଅମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅପମାନ କରି ରାଜ୍ୟ ଓ ଧନ ହରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ଧର୍ମରୁ ବିଚଳିତ ହୁଏ ନାହିଁ।
2.102.11
योऽसौ राजा घृणी नित्यं धार्तराष्ट्रेषु भारत ।
निकृत्या भ्रंशितः क्रोधान्नोन्मीलयति लोचने ॥ २.१०२.११ ॥
ହେ ଭରତ, ସର୍ବଦା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟାଳୁ ସେହି ରାଜା, ପ୍ରତାରଣାରେ ରାଜ୍ୟଚ୍ୟୁତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କ୍ରୋଧରେ ଆଖି ଖୋଲନ୍ତି ନାହିଁ।
2.102.12
नाहं जनं निर्दहेयं दृष्ट्वा घोरेण चक्षुषा ।
स पिधाय मुखं राजा तस्माद्गच्छति पाण्डवः ॥ २.१०२.१२ ॥
ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଲୋକଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରିବି ନାହିଁ; ତେଣୁ ସେହି ପାଣ୍ଡବ ରାଜା ମୁଖ ଆଚ୍ଛାଦନ କରି ଚାଲିଯାଆନ୍ତି।
2.102.13
यथा च भीमो व्रजति निगदतः शृणु ।
बाह्वोर्बले नास्ति समो ममेति भरतर्षभ ॥ २.१०२.१३ ॥
ଭୀମ ଚାଲିବାବେଳେ ଯାହା କହନ୍ତି ଶୁଣ। ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବାହୁବଳରେ ମୋ ସମାନ କେହି ନାହାନ୍ତି।
2.102.14
बाहू विशालौ कृत्वाऽसौ तेन भीमोपि गच्छति ।
बाहू विदर्शयन्राजन्बाहुद्रविणदर्पितः ॥ २.१०२.१४ ॥
ନିଜର ବିଶାଳ ବାହୁ ପ୍ରସାରି ଭୀମ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଚାଲନ୍ତି। ହେ ରାଜନ, ବାହୁବଳର ଗର୍ବରେ ନିଜ ବାହୁ ଦେଖାଇ ସେ ଯାଉଛନ୍ତି।
2.102.15
चिकीर्षन्कर्म शत्रुभ्यो बाहुद्रव्यानुरूपतः ।
प्रदिशञ्शरसम्पातान्कुन्तीपुत्रोऽर्जुनस्तदा ॥ २.१०२.१५ ॥
ଶତ୍ରୁଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ କର୍ମ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ, ନିଜ ବାହୁବଳ ଅନୁସାରେ ବାଣବର୍ଷଣ ଦେଖାଇ ସେତେବେଳେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ ଯାଉଛନ୍ତି।
2.102.16
सिकता वपन्सव्यसाची राजानमनुगच्छति ।
असक्ताः सिकतास्तस्य यथा सम्प्रति भारत।
असक्तं शरवर्षाणि तथा मोक्ष्यति शत्रुषु ॥ २.१०२.१६ ॥
ବାଲି ବୁଣି ସବ୍ୟସାଚୀ ରାଜାଙ୍କ ପଛେ ଯାଉଛନ୍ତି। ହେ ଭାରତ, ଏବେ ତାଙ୍କ ବାଲି ଯେପରି ଲାଗିରହେ ନାହିଁ, ସେହିପରି ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅବିରତ ବାଣବର୍ଷା ଛାଡ଼ିବେ।
2.102.17
न मे कश्चिद्विजानीयान्मुखमद्येति भारत ।
मुखमालिप्य तेनासौ सहदेवोऽपि गच्छति ॥ २.१०२.१७ ॥
ଆଜି ମୋ ମୁହଁ କେହି ଚିହ୍ନିବେ ନାହିଁ, ହେ ଭାରତ। ସେଥିପାଇଁ ମୁହଁରେ ଲେପ ଲଗାଇ ସହଦେବ ମଧ୍ୟ ଯାଉଛନ୍ତି।
2.102.18
नाहं मनांस्याददेयं मार्गे स्त्रीणामिति प्रभो ।
पांसूपलिप्तसर्वाङ्गो नकुलस्तेन गच्छति ॥ २.१०२.१८ ॥
ହେ ପ୍ରଭୁ, ପଥରେ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମନ ମୁଁ ହରଣ କରିବି ନାହିଁ। ସେଥିପାଇଁ ସର୍ବାଙ୍ଗରେ ଧୂଳି ଲାଗିଥିବା ନକୁଳ ମଧ୍ୟ ଯାଉଛନ୍ତି।
2.102.19
एकवस्त्रा प्ररुदती मुक्तकेशी रजस्वला ।
शोणितेनाक्तवसना द्रौपदी वाक्यमब्रवीत् ॥ २.१०२.१९ ॥
ଏକ ବସ୍ତ୍ରରେ, ଜୋରରେ କାନ୍ଦୁଥିବା, ଖୋଲା କେଶ ବିଶିଷ୍ଟା, ରଜସ୍ୱଳା ଦ୍ରୌପଦୀ, ରକ୍ତରେ ଭିଜା ବସ୍ତ୍ରରେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
2.102.20
यत्कृतेऽहमिदं प्राप्ता तेषां वर्षे चतुर्दशे ।
हतपत्यो हतसुता हतबन्धुजनप्रियाः ॥ २.१०२.२० ॥
ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି ଦଶାରେ ପଡ଼ିଛି, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ବର୍ଷରେ — ଯାହାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ପୁତ୍ର, ବନ୍ଧୁ ଓ ପ୍ରିୟଜନ ହତ ହୋଇଛନ୍ତି।
2.102.21
बन्धुशोणितदिग्धाङ्ग्यो मुक्तकेश्यो रजस्वलाः ।
एवं कृतोदका भार्याः प्रवेक्ष्यन्ति गजाह्वयम् ॥ २.१०२.२१ ॥
ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ରକ୍ତରେ ଶରୀର ଲିପ୍ତ, ଖୋଲା କେଶୀ, ରଜସ୍ୱଳା ପତ୍ନୀମାନେ ଏହିପରି ଉଦକକ୍ରିୟା କରି ଗଜାହ୍ବୟ (ହସ୍ତିନାପୁର)ରେ ପ୍ରବେଶ କରିବେ।
2.102.22
कृत्वा तु नैर्ऋतान्दर्भान्धीरो धौम्यः पुरोहितः ।
सामानि गायन्याम्यानि पुरतो याति भारत ॥ २.१०२.२२ ॥
ନୈର୍ଋତ (ଯମସମ୍ବନ୍ଧୀୟ) ଦର୍ଭ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ଧୀର ପୁରୋହିତ ଧୌମ୍ୟ ଯମସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସାମଗାନ ଗାଇ, ହେ ଭାରତ, ଆଗରେ ଚାଲନ୍ତି।
2.102.23
हतेषु भरतेष्वाजौ कुरूणां गुरवस्तदा ।
एवं सामानि गास्यन्तीत्युक्त्वा धौम्योपि गच्छति । ॥ २.१०२.२३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଭରତ ଓ କୁରୁମାନେ ହତ ହେଲେ, ଗୁରୁମାନେ 'ଏହିପରି ସାମଗାନ ଗାଇବେ' ବୋଲି କହି ଧୌମ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଯାଆନ୍ତି।
2.102.24
प्रस्थाप्य पाण्डवाञ्शेषान्निः शेषस्ते भविष्यति ।
इति धौम्यो व्यवसितो रौद्रसामानि गायति ॥ २.१०२.२४ ॥
ଅବଶିଷ୍ଟ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ ତୁମ ବଂଶ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାଶ ହେବ — ଏହା ସ୍ଥିର କରି ଧୌମ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ସାମଗାନ ଗାଉଛନ୍ତି।
2.102.25
धृतराष्ट्र उवाच ॥ २.१०२.२५ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କହିଲେ।
2.102.26
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा येऽन्ये वदन्त्यथ ।
तच्छृणुष्व महाराज वक्ष्यते च मया तव ॥ २.१०२.२६ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଯାହା କହନ୍ତି, ହେ ମହାରାଜ, ତାହା ଶୁଣନ୍ତୁ; ଓ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଯାହା କହିବି ତାହା ମଧ୍ୟ ଶୁଣନ୍ତୁ।
2.102.27
हाहा गच्छन्ति नो नाथाः समवेक्षध्वमीदृशम् ।
अहो धिक्कुरुवृद्धानां बालानामिव चेष्टितम् ॥ २.१०२.२७ ॥
ହାୟ, ଆମ ନାଥମାନେ ଚାଲିଯାଉଛନ୍ତି! ଏହା ଦେଖନ୍ତୁ। ଅହୋ, କୁରୁବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କର ଆଚରଣ ଶିଶୁଙ୍କ ପରି; ଧିକ୍!
2.102.28
राष्ट्रेभ्यः पाण्डुदायादाँल्लोभान्निर्वासयन्ति ये ।
अनाथाः स्म वयं सर्वे वियुक्ताः पाण्डुनन्दनैः ॥ २.१०२.२८ ॥
ଲୋଭବଶତଃ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରୁ ନିର୍ବାସିତ କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ଯୋଗୁ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଅନାଥ ହୋଇଛୁ; ପାଣ୍ଡୁ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କଠାରୁ ବିୟୁକ୍ତ ହୋଇଛୁ।
2.102.29
दुर्विनीतेषु लुब्धेषु का प्रीतिः कौरवेषु नः ।
इति पौराः सुदुः खार्ताः क्रोशन्ति स्म पुनः पुनः ॥ २.१०२.२९ ॥
ଦୁର୍ବିନୀତ ଓ ଲୋଭୀ କୌରବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଆମର ଆଉ କି ପ୍ରୀତି ଥାଇପାରେ? ଏହିପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ନଗରବାସୀମାନେ ବାରମ୍ବାର ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ।
2.102.30
एवमाकारलिङ्गैस्ते व्यवसायं मनोगतम् ।
कथयन्तश्च कौन्तेया वनं जग्मुर्मनस्विनः ॥ २.१०२.३० ॥
ଏହିପରି ବାହ୍ୟ ଆକୃତି ଓ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ମନର ସଂକଳ୍ପ ପ୍ରକାଶ କରି ସେହି ମନସ୍ବୀ କୌନ୍ତେୟମାନେ ବନକୁ ଚାଲିଗଲେ।
2.102.31
एवं तेषु नराग्र्येषु निर्यत्सु गजसाह्वयात् ।
अनभ्रे विद्युतश्चासन्भूमिश्च समकम्पत ॥ २.१०२.३१ ॥
ଏହିପରି ସେହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଗଜାହ୍ୱୟରୁ ବାହାରୁଥିବା ସମୟରେ, ମେଘ ବିନା ବିଜୁଳି ଚମକିଲା ଏବଂ ପୃଥିବୀ ଏକାସାଙ୍ଗେ କମ୍ପିଲା।
2.102.32
राहुरग्रसदादित्यमपर्वणि विशाम्पते ।
उल्का चाप्यपसव्येन पुरं कृत्वा व्यशीर्यत ॥ २.१०२.३२ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପାଳକ, ରାହୁ ଅମାବାସ୍ୟା ବିନା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଗ୍ରାସିଲା; ଉଲ୍କା ମଧ୍ୟ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ନଗର ଉପରେ ଦେଇ ଯାଇ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଗଲା।
2.102.33
प्रत्याहरन्ति क्रव्यादा गृध्रगोमायुवायसाः ।
देवायतनचैत्येषु प्राकाराट्टालकेषु च ॥ २.१०२.३३ ॥
ମାଂସଭୋଜୀ ଶୁଣ, ଶିଆଳ ଓ କାଉମାନେ ଦେବାଳୟ, ପବିତ୍ର ଚୈତ୍ୟ, ପ୍ରାକାର ଓ ଅଟ୍ଟାଳିକା ଉପରେ ବାରମ୍ବାର ଫେରି ଆସୁଛନ୍ତି।
2.102.34
एवमेते महोत्पाताः प्रादुरासन्दुरासदाः ।
भरतानामभावाय राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ २.१०२.३४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ୍ଭର ଦୁର୍ମନ୍ତ୍ରଣା ଯୋଗୁଁ ଭରତବଂଶର ବିନାଶ ପାଇଁ ଏହିପରି ଅପ୍ରତିରୋଧ୍ୟ ମହା ଉତ୍ପାତ ପ୍ରକଟିତ ହୋଇଛି।
2.102.35
एवं प्रवदतोरेव तयोस्तत्र विशाम्पते ।
धृतराष्ट्रस्य राज्ञश्च विदुरस्य च धीमतः ॥ २.१०२.३५ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପାଳକ, ସେଠାରେ ଏହିପରି ସେହି ଦୁଇ ଜଣ — ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଦୁର — କହୁଥିବା ବେଳେ।
2.102.36
नारदश्च सभामध्ये कुरूणामग्रतः स्थितः ।
महर्षिभिः परिवृतो रौद्रं वाक्यमुवाच ह ॥ २.१०२.३६ ॥
ଏବଂ ନାରଦ କୁରୁମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସଭା ମଧ୍ୟରେ ଠିଆ ହୋଇ, ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ହୋଇ, ଭୟଙ୍କର ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
2.102.37
इतश्चतुर्दशे वर्षे विङ्क्ष्यन्तीह कौरवाः ।
दुर्योधनापराधेन भीमार्जुनबलेन च ॥ २.१०२.३७ ॥
ଏଠାରୁ ଚତୁର୍ଦଶ ବର୍ଷରେ ଏଠାରେ କୌରବମାନେ ବିନଷ୍ଟ ହେବେ, ଦୁର୍ଯୋଧନର ଅପରାଧରୁ ଓ ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବଳରୁ।
2.102.38
इत्युक्त्वा दिवमाक्रम्य क्षिप्रमन्तरधीयत ।
ब्राह्मीं श्रियं सुविपुलां बिभ्रद्देवर्षिसत्तमः ॥ २.१०२.३८ ॥
ଏହା କହି ଦେବର୍ଷିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆକାଶକୁ ଉଠି ଶୀଘ୍ର ଅନ୍ତର୍ହିତ ହେଲେ, ବ୍ରହ୍ମସମ୍ବନ୍ଧୀ ଅତି ବିପୁଳ ଶ୍ରୀ ଧାରଣ କରି।
2.102.39
ततो दुर्योधनः कर्णः शकुनिश्चापि सौबलः ।
द्रोणं द्वीपममन्यन्त राज्यं चास्मै न्यवेदयन् ॥ २.१०२.३९ ॥
ତେବେ ଦୁର୍ଯୋଧନ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୁବଳପୁତ୍ର ଶକୁନି ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ନିଜର ଦ୍ୱୀପ ମନେ କରି, ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କଲେ।
2.102.40
अथाब्रवीत्ततो द्रोणो दुर्योधनममर्षणम् ।
दुःशासनं च कर्णं च सर्वानेव च भारतान् ॥ २.१०२.४० ॥
ତେବେ ଦ୍ରୋଣ କ୍ରୋଧୀ ଦୁର୍ଯୋଧନ, ଦୁଃଶାସନ, କର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭରତବଂଶୀୟଙ୍କୁ କହିଲେ।
2.102.41
अवध्यान्पाण्डवान्प्राहुर्देवपुत्रान्द्विजातयः ।
अहं चै शरणं प्राप्तान्वर्तमानो यथाबलम् ॥ २.१०२.४१ ॥
ଦ୍ୱିଜମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଦେବପୁତ୍ର ଓ ଅବଧ୍ୟ କହନ୍ତି; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଶରଣ ଆସିଥିବାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୋ ବଳ ଅନୁସାରେ ରହିବି।
2.102.42
गन्ता सर्वात्मना भक्त्या धार्तराष्ट्रान्सराजकान् ।
नोत्सहेयं परित्यक्तुं दैवं हि बलवत्तरम् ॥ २.१०२.४२ ॥
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ମୁଁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ସେମାନଙ୍କ ରାଜାମାନଙ୍କ ସହିତ ଯିବି; କିନ୍ତୁ ଦୈବ ଅତି ବଳବାନ ହୋଇଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିବାର ସାହସ ମୋର ନାହିଁ।
2.102.43
धर्मतः पाण्डुपुत्रा वै वनं गच्छन्ति निर्जिताः ।
ते च द्वादश वर्षाणि वने वत्स्यन्ति पाण्डवः ॥ २.१०२.४३ ॥
ଧର୍ମାନୁସାରେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ପରାଜିତ ହୋଇ ବନକୁ ଯିବେ। ସେମାନେ ବାର ବର୍ଷ ବନରେ ରହିବେ।
2.102.44
चरितब्रह्मचर्याश्च क्रोधामर्षवशानुगाः ।
वैरं निर्यातयिष्यन्ति महद्दुःखाय पाण्डवाः ॥ २.१०२.४४ ॥
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କରି, କ୍ରୋଧ ଓ ଅସହିଷ୍ଣୁତାର ବଶରେ ଚାଲି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଶତ୍ରୁତାର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବେ; ତାହା ମହା ଦୁଃଖର କାରଣ ହେବ।
2.102.45
मया च भ्रंशितो राजन्द्रुपदः सखिविग्रहे ।
पुत्रार्थमयजद्राजा वधाय मम भारत ॥ २.१०२.४५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ବନ୍ଧୁ ସହ କଳହରେ ମୁଁ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ଅବନତ କରିଥିଲି। ହେ ଭାରତ, ସେ ରାଜା ମୋ ବଧ ପାଇଁ ପୁତ୍ର କାମନାରେ ଯଜ୍ଞ କଲେ।
2.102.46
याजोपयाजतपसा पुत्रं लेभे स पावकात् ।
धृष्टद्युम्नं द्रौपदीं च वेदीमध्यात्सुमध्यमाम् ॥ २.१०२.४६ ॥
ଯାଜ ଓ ଉପଯାଜଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ସେ ଅଗ୍ନିରୁ ପୁତ୍ର ପାଇଲେ — ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଏବଂ ବେଦୀର ମଧ୍ୟରୁ ସୁମଧ୍ୟମା ଦ୍ରୌପଦୀ।
2.102.47
धृष्टद्युम्नस्तु पार्थानां स्यालः सम्बन्धतो मतः ।
पाण्डवानां प्रियरतस्तस्मान्मां भयमाविशत् ॥ २.१०२.४७ ॥
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ତ ପୃଥାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ଶ୍ୟାଳ; ବିବାହ ସମ୍ପର୍କରେ ସେପରି ଗଣିତ। ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପ୍ରିୟରେ ରତ ହୋଇଥିବାରୁ ମୋ ଭିତରେ ଭୟ ପ୍ରବେଶ କଲା।
2.102.48
ज्वालावर्णो देवदत्तो धनुष्मान्कवची शरी ।
मर्त्यधर्मतया तस्मादद्य मे साध्वसो महान् ॥ २.१०२.४८ ॥
ଜ୍ବାଳା ପରି ବର୍ଣ୍ଣ, ଦେବଦତ୍ତ ଶଙ୍ଖଧାରୀ, ଧନୁର୍ଦ୍ଧାରୀ, କବଚଧାରୀ, ଶରଧାରୀ — ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ୱଭାବରୁ ଆଜି ମୋର ମହା ଭୟ।
2.102.49
गतो हि पक्षतां तेषां पार्षतः परवीरहा ।
रथातिरथसङ्ख्यायां योऽग्रणीरर्जुनो युवा ॥ २.१०२.४९ ॥
ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ପାର୍ଷତ (ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ) ସେମାନଙ୍କ ପକ୍ଷକୁ ଯାଇଛି; ରଥୀ ଓ ଅତିରଥୀଙ୍କ ଗଣନାରେ ଯେ ଅଗ୍ରଣୀ, ସେଇ ଯୁବକ ଅର୍ଜୁନ ମଧ୍ୟ।
2.102.50
सृष्टप्राणो भृशतरं तेन चेत्सङ्गमो मम ।
किमन्यद्दुःखमधिकं परमं भुवि कौरवाः ॥ २.१०२.५० ॥
ତାଙ୍କ ସହ ଯଦି ମୋର ସଂଘର୍ଷ ହୁଏ, ମୋ ପ୍ରାଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟ ପାଇବ। ହେ କୌରବଗଣ, ପୃଥିବୀରେ ଏହାଠାରୁ ବଡ଼ ପରମ ଦୁଃଖ ଆଉ କ'ଣ ହୋଇପାରିବ?
2.102.51
धृष्टद्युम्नो द्रोणमृत्युरिति विप्रथितं वचः ।
मद्वधायाश्रितोऽप्येष लोके चाप्यतिविश्रुतः ॥ २.१०२.५१ ॥
“ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ” ଏହି ବଚନ ସର୍ବତ୍ର ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ମୋ ବଧ ପାଇଁ ସେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛି; ଜଗତରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଅତି ବିଖ୍ୟାତ।
2.102.52
सोऽयं नूनमनुप्राप्तस्त्वत्कृते कालपर्ययः ।
त्वरितं कुरुत श्रेयो नैतदेतावता कृतम् ॥ २.१०२.५२ ॥
ନିଶ୍ଚୟ ସେ ସମୟ ଆସିଛି, ଯାହା ଆପଣଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ଆସିଛି। ଶୀଘ୍ର ନିଜର ମଙ୍ଗଳ କରନ୍ତୁ; ଏତିକିରେ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇନାହିଁ।
2.102.53
मुहूर्तं सुखमेवैतत्तालच्छायेव हैमनी ।
जयध्वं च महायज्ञैर्भोगानश्नीत दत्त च ॥ २.१०२.५३ ॥
ଏ ସୁଖ କେବଳ ମୁହୂର୍ତ୍ତେ ପାଇଁ; ହେମନ୍ତ ଋତୁର ତାଳ ଗଛର ଛାୟା ପରି। ମହାଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଜୟ କର, ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କର ଓ ଦାନ ମଧ୍ୟ ଦିଅ।
2.102.54
इतश्चतुर्दशे वर्षे महत्प्राप्स्यथ वैशसम् ।
दुर्योधन निशम्यैतत्प्रतिपद्य यथेच्छसि ॥ २.१०२.५४ ॥
ଏଠାରୁ ଚଉଦ ବର୍ଷରେ ଆପଣ ମହା ବିନାଶ ପାଇବେ। ହେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ଏହା ଶୁଣି ଯେମିତି ଇଚ୍ଛା କର।
2.102.55
शमं वा पाण्डुपुत्रेण प्रयुङ्क्ष्व यदि मन्यसे। ॥ २.१०२.५५ ॥
ଯଦି ତୁମେ ସେପରି ଭାବୁଛ, ତେବେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପନ କର।
2.102.56
सम्यगाह गुरुः क्षत्तरुपावर्तय पाण्डवान् ।
यदि ते न निवर्तन्ते सत्कृता यान्तु पाण्डवाः। ॥ २.१०२.५६ ॥
ଗୁରୁ ଠିକ୍ କହିଲେ, ହେ କ୍ଷତ୍ତା, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣ। ଯଦି ସେମାନେ ନ ଫେରନ୍ତି, ତେବେ ସତ୍କୃତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯାଆନ୍ତୁ।
2.102.57
सशस्त्ररथपादाता भोगवन्तश्च पुत्रकाः ॥ २.१०२.५७ ॥
ଅସ୍ତ୍ର, ରଥ ଓ ପଦାତିକ ସୈନ୍ୟ ସହିତ, ଏବଂ ଧନସମ୍ପନ୍ନ ପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ (ଯାଆନ୍ତୁ)।