Mahābhārata · Adhyāya 2.103
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.103.1
वनं गतेषु पार्थेषु निर्जितेषु दुरोदरे ।
धृतराष्ट्रं महाराज तदा चिन्ता समाविशत् ॥ २.१०३.१ ॥
Gran rey, cuando los hijos de Pṛthā se fueron al bosque, vencidos en el juego de dados, la angustia invadió a Dhṛtarāṣṭra.
2.103.2
तं चिन्तयानमासीनं धृतराष्ट्रं जनेश्वरम् ।
निः श्वसन्तमनेकाग्रमिति होवाच सञ्जयः ॥ २.१०३.२ ॥
A Dhṛtarāṣṭra, señor de los hombres, sumido en preocupación, sentado, suspirando, con la mente dispersa, Sañjaya habló así.
2.103.3
अवाप्य वसुसम्पूर्णां वसुधां वसुधाधिप ।
प्रव्राज्य पाण्डवान्राज्याद्राजन्किमनुशोचसि ॥ २.१०३.३ ॥
Habiendo obtenido la tierra llena de riquezas y desterrado a los Pāṇḍavas del reino, oh rey, ¿por qué te lamentas?
2.103.4
अशोच्यत्वं कुतस्तेषां येषां वैरं भविष्यति ।
पाण्डवैर्युद्धशौण्डैर्हि बलवद्भिर्महारथैः ॥ २.१०३.४ ॥
¿Cómo podrían estar libres de dolor quienes tendrán enemistad con los Pāṇḍavas? Los Pāṇḍavas son diestros en la guerra, poderosos grandes guerreros de carro.
2.103.5
तवेदं सुकृतं राजन्महद्वैरमुपस्थितम् ।
विनाशो येन लोकस्य सानुबन्धो भविष्यति ॥ २.१०३.५ ॥
Oh rey, de esta tu supuesta buena acción ha surgido una gran enemistad, por la cual vendrá la destrucción del mundo con sus consecuencias.
2.103.6
वार्यमाणो हि भीष्मेण द्रोणेन विदुरेण च ।
पाण्डवानां प्रियां भार्यां द्रौपदीं धर्मचारिणीम्। ॥ २.१०३.६ ॥
Aunque fuiste contenido por Bhīṣma, Droṇa y Vidura, insultaste a Draupadī, la amada esposa de los Pāṇḍavas, que sigue el dharma.
2.103.7
प्राहिणोदानयेहेति पुत्रो दुर्योधनस्तव ।
सूतपुत्रं सुमन्दात्मा निर्लज्जः प्रातिकामिनम् ॥ २.१०३.७ ॥
Tu hijo Duryodhana envió al mensajero Prātikāmin, de mente torpe y desvergonzado, al hijo del auriga, diciendo: "Tráela aquí."
2.103.8
यस्मै देवाः प्रयच्छन्ति पुरुषाय पराभवम् ।
बुद्धिं तस्यापकर्षन्ति सोऽवाचीनानि पश्यति ॥ २.१०३.८ ॥
Cuando los dioses conceden la ruina a un hombre, le arrebatan el juicio, y él sólo ve lo torcido y lo bajo.
2.103.9
बुद्धौ कलुषभूतायां विनाशे समुपस्थिते ।
अनयो नयसङ्काशो हृदयान्नापसर्पति ॥ २.१०३.९ ॥
Cuando el entendimiento está turbado y la destrucción se acerca, la injusticia que parece justicia no abandona el corazón.
2.103.10
अनर्थाश्चार्थरूपेण अर्थाश्चानर्थरूपिणः ।
उत्तिष्ठन्ति विनाशाय नूनं तच्चास्य रोचते ॥ २.१०३.१० ॥
Los males se levantan con apariencia de bienes, y los bienes con apariencia de males, para la destrucción; sin duda eso es lo que le agrada.
2.103.11
न कालो दण्डमुद्यम्य शिरः कृन्तति कस्यचित् ।
कालस्य बलमेतार्वाद्वपरीतार्थदर्शनम् ॥ २.१०३.११ ॥
El tiempo no alza su bastón para cortarle la cabeza a nadie; esta es la fuerza del tiempo, que muestra significados invertidos.
2.103.12
आसादितमिदं घोरं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
पाञ्चालीमपकर्षद्भिः सभामध्ये तपस्विनीम् ॥ २.१०३.१२ ॥
Quienes arrastraron a Pāñcālī en medio de la sala de la asamblea han provocado este espantoso, tumultuoso y horripilante suceso.
2.103.13
अयोनिजां रूपवतीं कुले जातां विभावसोः ।
को नु तां सर्वधर्मज्ञां परिभूय यशस्विनीम् ॥ २.१०३.१३ ॥
¿Quién, habiendo deshonrado a aquella que no nació de vientre, hermosa, nacida en el linaje de Vibhāvasu (Agni), conocedora de todo dharma, la gloriosa?
2.103.14
पर्यानयेत्सभामध्ये विना दुर्द्यूतदेविनम् ।
स्त्रीधर्मिणी वरारोहा शोणितेन परिप्लुता ॥ २.१०३.१४ ॥
¿Quién, sino un jugador del malvado juego de dados, la arrastraría al centro de la asamblea? Ella, que cumple el deber de mujer, de caderas hermosas, empapada en sangre.
2.103.15
एकवस्त्राथ पाञ्चाली पाण्डवानभ्यवैक्षत ।
हृतस्वान्हृतराज्यांश्च हृतवस्त्रान्हृतश्रियः ॥ २.१०३.१५ ॥
Entonces Pāñcālī, con una sola prenda, miró a los Pāṇḍavas, despojados de riqueza, de reino, de vestiduras y de esplendor.
2.103.16
विहीनान्सर्वकामेभ्यो दासभावमुपागतान् ।
धर्मपाशपरिक्षिप्तानशक्तानिव विक्रमे ॥ २.१०३.१६ ॥
Privados de todos sus deseos, reducidos a la condición de esclavos, atados por el lazo del dharma, como si fueran impotentes en el valor.
2.103.17
क्रुद्धां चानर्हतीं कृष्णां दुःखितां कुरुसंसदि ।
दुर्योधनश्च कर्णश्च कटुकान्यभ्यभाषताम् ॥ २.१०३.१७ ॥
En la asamblea de los Kurus, Kṛṣṇā —airada, indigna de tal trato, afligida— fue increpada con palabras duras por Duryodhana y Karṇa.
2.103.18
इति सर्वमिदं राजन्नाकुलं प्रतिभाति मे ।
तस्याः कृपणचक्षुर्भ्यां प्रदह्येतापि मेदिनी ॥ २.१०३.१८ ॥
Oh rey, todo esto me parece perturbador. Incluso la tierra ardería por sus ojos afligidos.
2.103.19
अपि शेषं भवेदद्य पुत्राणां मम सञ्जय ।
भरतानां स्त्रियः सर्वा गान्धार्या सह सङ्गताः ॥ २.१०३.१९ ॥
Sañjaya, ¿quedará hoy algo de mis hijos? Todas las mujeres de los Bharatas se han reunido junto con Gāndhārī.
2.103.20
प्राकोशन्भैरवं तत्र दृष्ट्वा कृष्णां सभागताम् ।
धर्मिष्टां धर्मपत्नीं च रूपयौवनशालिनीम् ॥ २.१०३.२० ॥
Al ver allí a Kṛṣṇā, llevada a la asamblea —la más justa, esposa de un esposo justo, adornada de belleza y juventud—, las mujeres gritaron con terror.
2.103.21
प्रजाभिःसह सङ्गम्य ह्यनुशोचन्ति नित्यशः ।
अग्निहोत्राणि सायाह्ने च चाहूयन्त सर्वशः ॥ २.१०३.२१ ॥
Uniéndose al pueblo, lloran continuamente; al atardecer, por todas partes se convoca a los sacrificios de fuego.
2.103.22
ब्राह्मणाः कुपिताश्चासन्द्रौपद्याः परिकर्षणे ।
आसीन्निष्ठानको घोरो निर्घातश्च महानभूत् ॥ २.१०३.२२ ॥
Cuando arrastraban a Draupadī, los brahmanes se enfurecieron; surgió un estruendo terrible y se produjo un gran trueno.
2.103.23
दिव उल्काश्चापतन्त राहुश्चार्कमुपाग्रसत् ।
अपर्वणि महाघोरं प्रजानां जयन्भयम् ॥ २.१०३.२३ ॥
Cayeron meteoros del cielo, y Rāhu devoró el sol fuera de su tiempo —terriblemente, sembrando el miedo entre el pueblo.
2.103.24
तथैव रथशालासु प्रादुरासीद्धुताशनः ।
ध्वजाश्चापि व्यशीर्यन्त भरतानामभूतये ॥ २.१०३.२४ ॥
Asimismo, apareció fuego en las casas de los carros, y también las banderas se rompieron y cayeron, para la ruina de los Bharatas.
2.103.25
दुर्योधनस्याग्निहोत्रे प्राक्रोशन्भैरवं शिवाः ।
तास्तदा प्रत्यभाषन्त रासभाः सर्वतो दिशः ॥ २.१०३.२५ ॥
En el sacrificio de fuego de Duryodhana, los chacales aullaron espantosamente; entonces los asnos les respondieron desde todas las direcciones.
2.103.26
प्रातिष्ठत ततो भीष्मो द्रोणेन सह सञ्जय ।
कृपश्च सोमदत्तश्च बाह्लीकश्च महामनाः ॥ २.१०३.२६ ॥
Oh Sañjaya, entonces Bhīṣma partió junto con Droṇa, y también Kṛpa, Somadatta y el magnánimo Bāhlīka.
2.103.27
ततोऽहमब्रुवं तत्र विदुरेण प्रचोदितः ।
वरं ददानि कृष्णायै काङ्क्षितं यद्यदिच्छति ॥ २.१०३.२७ ॥
Entonces, impulsado por Vidura, dije allí: «A Kṛṣṇā le concedo un don: cualquier cosa que desee, cualquier cosa que quiera.»
2.103.28
अवृणोत्तत्र पाञ्चाली पाण्डवाना …सताम् ।
सरथान्सधनुष्कांश्चाप्यनुज्ञासिषमप्यहम् ॥ २.१०३.२८ ॥
Allí la pañcālī eligió a los Pāṇḍavas…a los buenos; y con sus carros y arcos yo mismo los liberé.
2.103.29
अथाब्रवीन्महाप्राज्ञो विदुरः सर्वधर्मवित् ।
एतदन्तास्तु भरता यद्व-कृष्णा सभां गता ॥ २.१०३.२९ ॥
Entonces Vidura, el muy sabio, conocedor de todo dharma, dijo: «Oh Bharatas, el desenlace de que Kṛṣṇā haya entrado en la asamblea terminará exactamente en esto.»
2.103.30
यैषा पाञ्चालराजस्य सुता सा श्रीरनुत्तमा ।
पाञ्चाली पाण्डवानेतान्दैवसृष्टोपसर्पति ॥ २.१०३.३० ॥
Esta hija del rey de los Pāñcālas es una gloria sin igual; la pañcālī, enviada por el destino, se acerca a estos Pāṇḍavas.
2.103.31
तस्याः पार्थाः परिक्लेशं न क्षंस्यन्ते ह्यमर्षणाः ।
वृष्णयो वा महेष्वासाः पाञ्चाला वा महारथाः ॥ २.१०३.३१ ॥
Los hijos de Pṛthā, que no toleran la afrenta, no soportarán su aflicción; tampoco lo harán los Vṛṣṇis, grandes arqueros, ni los grandes aurigas de los Pāñcālas.
2.103.32
तेन सत्याभिसन्धेन वासुदेवेन रक्षिताः ।
आगमिष्यति बीभत्सुः पञ्चालैः परिवारितः ॥ २.१०३.३२ ॥
Protegido por Vāsudeva, de resolución verdadera, Bībhatsu (Arjuna) vendrá rodeado de los Pāñcālas.
2.103.33
तेषां मध्ये महेष्वासो भीमसेनो महाबलः ।
आगमिष्यति धुन्वानो गदां दण्डमिवान्तकः ॥ २.१०३.३३ ॥
En medio de ellos vendrá Bhīmasena, gran arquero de gran fuerza, blandiendo su maza como la Muerte su vara.
2.103.34
ततो गाण्डीवनिर्घोषं श्रुत्वा पार्थस्य धीमतः ।
गदावेगं च भीमस्य नालं सोढुं नराधिपाः ॥ २.१०३.३४ ॥
Entonces, al oír el estruendo del Gāṇḍīva del sabio Pārtha y el ímpetu de la maza de Bhīma, los reyes no podrán soportarlo.
2.103.35
तत्र मे रोचते नित्यं पार्थैः साम न विग्रहः ।
कुरुभ्यो हि सदा मन्ये पाण्डवान्बलवत्तरान् ॥ २.१०३.३५ ॥
Con los Pārthas, siempre me agrada la conciliación y no la guerra; pues siempre pienso que los Pāṇḍavas son más fuertes que los Kurus.
2.103.36
तथा हि बलवान्राजा जरासन्धो महाद्युतिः ।
बाहुप्रहरणेनैव भीमेन निहतो युधि। ॥ २.१०३.३६ ॥
Asimismo, el poderoso y muy resplandeciente rey Jarāsandha fue muerto en batalla solo por el golpe de los brazos de Bhīma.
2.103.37
तस्य ते शम एवास्तु पाण्डवैर्भरतर्षभ ।
उभयोः पक्षयोर्युक्तं क्रियतामविशङ्कया ॥ २.१०३.३७ ॥
Toro de los Bharatas, que haya paz para ti con los Pāṇḍavas. Haz lo que convenga a ambos bandos, sin vacilación.
2.103.38
एवं कृते महाराज परं श्रेयस्त्वमाप्स्यसि ।
एवं गावल्गणे क्षत्ता धर्मार्थसहितं वचः ॥ २.१०३.३८ ॥
Gran rey, si esto se hace, alcanzarás el mayor bien. Hijo de Gavalgaṇa, el mayordomo (Vidura) pronunció estas palabras unidas al dharma y al provecho.
2.103.39
उक्तवान्न गृहीतं वै मया पुत्रहितैषिणा ॥ २.१०३.३९ ॥
Él lo dijo, pero yo, que deseaba el bien de mis hijos, no lo acepté.