Mahābhārata · Adhyāya 2.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.11.1
पितामहसभां तात कथ्यमानां निबोध मे ।
शक्यते या न निर्देष्टुमेवंरूपेति भारत ॥ २.११.१ ॥
Hijo, escúchame mientras describo la asamblea del Abuelo; no puede describirse en tal forma, descendiente de Bharata.
2.11.2
पुरा देवयुगे राजन्नादित्यो भगवान्दिवः ।
आगच्छन्मानुषं लोकं दिदृक्षुर्विगतक्लमः ॥ २.११.२ ॥
Oh rey, en el pasado, en la edad de los dioses, el bendito Āditya descendió del cielo deseando contemplar el mundo humano, libre de fatiga.
2.11.3
चरन्मानुषरूपेण सभां दृष्ट्वा स्वयम्भुवः ।
स तामकथयन्मह्यं दृष्ट्वा तत्त्वेन पाण्डव ॥ २.११.३ ॥
Andando en forma humana, vio la asamblea del Autoexistente; y, habiéndola visto verdaderamente, me la describió, oh Pāṇḍava.
2.11.4
अप्रमेयां सभां दिव्यां मानसीं भरतर्षभ ।
अनिर्देश्यां प्रभावेण सर्वभूतमनोरमाम् ॥ २.११.४ ॥
Esa asamblea, oh toro de los Bharatas, era inconmensurable, divina, nacida de la mente; indescriptible en su esplendor, deleitosa para las mentes de todos los seres.
2.11.5
श्रुत्वा गुणानहं तस्याः सभायाः पाण्डवर्षभ ।
दर्शनेप्सुस्तथा राजन्नादित्यमिदमब्रुवम्। ॥ २.११.५ ॥
Habiendo oído las virtudes de esa asamblea, oh toro de los Pāṇḍavas, y deseando verla, oh rey, dije estas palabras a Āditya.
2.11.6
भगवन्द्रष्टुमिच्छामि पितामहसभां शुभाम् ।
येन वा तपसा शक्या कर्मणा वाऽपि गोपते ॥ २.११.६ ॥
Bendito señor, deseo ver la auspiciosa asamblea del Abuelo; oh señor de la tierra, dime por qué austeridad o qué acción puede alcanzarse.
2.11.7
औषधैर्या तथा युक्तैरुत्तमा पापनाशिनी ।
तन्ममाचक्ष्व भगवन्पश्येयं तां सभां यथा ॥ २.११.७ ॥
Dime, oh venerable, por medio de los remedios supremos que destruyen el pecado, para que yo pueda ver aquella sala.
2.11.8
स तन्मम वचः श्रुत्वा सहस्रांशुर्दिवाकरः ।
प्रोवाच भारतश्रेष्ठ व्रतं वर्षसहस्रकम् ॥ २.११.८ ॥
Habiendo oído mis palabras, aquel sol de mil rayos, el hacedor del día, habló de un voto de mil años, oh mejor de los Bharatas.
2.11.9
ब्रह्मव्रतमुपास्स्व त्वं प्रयतेनान्तरात्मना ।
ततोऽहं हिमवत्पृष्ठे समारब्दो महाव्रतम् ॥ २.११.९ ॥
Practica tú el voto de Brahmán con un ser interior controlado. Entonces yo emprendí el gran voto en la ladera del Himālaya.
2.11.10
ततः स भगवान्सूर्यो मामुपादाय वीर्यवान् ।
आगच्छत्तां सभां ब्राह्मीं विपाप्मा विगतक्लमः ॥ २.११.१० ॥
Entonces aquel venerable y poderoso Sol, llevándome consigo, sin pecado y libre de fatiga, llegó a aquella sala de Brahmā.
2.11.11
एवंरूपेति सा शक्या न निर्देष्टुं नराधिप ।
क्षणेन हि बिभर्त्यन्यदनिर्देश्यं वपुस्तथा ॥ २.११.११ ॥
Oh señor de los hombres, no es posible describirla como de tal forma; en un instante adopta otra forma indescriptible.
2.11.12
न वेद परिमाणं वा संस्थानं चापि भारत ।
न च रूपं मया तादृक् दृष्टपूर्वं कदाचन ॥ २.११.१२ ॥
Oh Bhārata, no conozco su medida ni su estructura, ni antes había visto jamás una forma semejante.
2.11.13
सुसुखा सा सदा राजन्न शीता न च घर्मदा ।
न क्षुत्पिपासे न ग्लानिं प्राप्यतां प्राप्तुवन्त्युत ॥ २.११.१३ ॥
Oh rey, esa sala es siempre sumamente agradable; no es fría ni da calor. Allí no hay hambre, sed ni fatiga; lo que es digno de obtenerse, allí se alcanza.
2.11.14
नानारूपैरिव कृता मणिभिः सा सुभास्वरैः ।
स्तम्भैर्न च धृता सा तु शाश्वती न च सा क्षरा ॥ २.११.१४ ॥
Esa sala parece hecha de gemas de muchas formas y muy resplandecientes; no está sostenida por columnas. Es eterna, y no perecedera.
2.11.15
दिव्यैर्नानाविधैर्भावैर्भासद्भिरमितप्रभैः ॥ २.११.१५ ॥
[La sala está adornada] con apariencias divinas de muchas clases, resplandecientes, de esplendor sin medida.
2.11.16
अति चन्द्रं च सूर्यं च शिखिनं च स्वयम्प्रभा ।
दीप्यते नाकपृष्ठस्था भर्त्सयन्वीव भास्करम् ॥ २.११.१६ ॥
Superando a la luna, al sol y al fuego, autoluminosa, brilla situada sobre el dorso del cielo, como si reprendiera al mismo sol.
2.11.17
तस्यां स भगवानास्ते विदधद्देवमायया ।
स्वयमेकोऽनिशं राजन्सर्वलोकपितामहः ॥ २.११.१७ ॥
En ella habita aquel Señor bendito, solo y sin cesar, ordenando por la maya divina; oh rey, él es el abuelo de todos los mundos.
2.11.18
उपतिष्ठन्ति चाप्येनं प्रजानां पतयः प्रभुम् ।
दक्षः प्रचेताः पुलहो मरीचिः कश्यपः प्रभुः ॥ २.११.१८ ॥
Los señores de las criaturas también le sirven: Dakṣa, Pracetas, Pulaha, Marīci y el señor Kaśyapa.
2.11.19
भृगुरत्रिर्वसिष्ठश्च गौतमोऽथ तथाङ्गिराः ।
पुलस्त्यश्च कतुश्चैव प्रह्लादः कर्दमस्तथा। ॥ २.११.१९ ॥
Bhṛgu, Atri, Vasiṣṭha, Gautama, Aṅgiras, Pulastya, Kratu, Prahlāda y Kardama también.
2.11.20
अथर्वाङ्गिरसश्चैव वालखिल्या सरीचिपाः ।
मनोऽन्तरिक्षं विद्याश्च वायुस्तेजो जलं मही ॥ २.११.२० ॥
Los Atharvāṅgiras, los Vālakhilya, los Marīcipa, y la mente, el espacio, las ciencias, el aire, el fuego, el agua y la tierra.
2.11.21
शब्दस्पर्शौ तथा रूपं रसो गन्धश्च भारत ।
प्रकृतिश्च विकारश्च यच्चान्यत्कारणं भुवः ॥ २.११.२१ ॥
El sonido, el tacto, la forma, el sabor y el olor, oh Bhārata; la naturaleza primordial y sus modificaciones, y cualquier otra causa del mundo.
2.11.22
अगस्त्यश्च महातेजा मार्कण्डेयश्च वीर्यवान् ।
जमदग्निर्भरद्वाजः संवर्तश्च्यवनस्तथा ॥ २.११.२२ ॥
Agastya de gran esplendor, el poderoso Mārkaṇḍeya, Jamadagni, Bharadvāja, Saṃvarta y Cyavana también.
2.11.23
दुर्वासाश्च महाभाग ऋष्णशृङ्गश्च धार्मिकः ।
सनत्कुमारो भगवान्योगाचार्यो महातपाः ॥ २.११.२३ ॥
Durvāsas, de gran fortuna, el justo Ṛṣyaśṛṅga, el venerable Sanatkumāra, el maestro del yoga y el de gran austeridad.
2.11.24
असितो देवलश्चैव जैगीषव्यश्च तत्त्ववित् ।
ऋषभो जितशत्रुश्च महावीर्यस्तथा मणिः ॥ २.११.२४ ॥
Asita, Devala, Jaigīṣavya, conocedor de la verdad, Ṛṣabha, Jitaśatru de gran valor y Maṇi también.
2.11.25
आयुर्वेदस्तथाऽष्टाङ्गो देहवांस्तत्र भारत ।
चन्द्रमाः सह नक्षत्रैरादित्यश्च गभस्तिमान् ॥ २.११.२५ ॥
Allí, oh Bhārata, estaba el Āyurveda con sus ocho ramas encarnado; también la luna con las estrellas, y el sol, el radiante.
2.11.26
वायवः क्रतवश्चैव सङ्कल्पः प्राण एव च ।
मूर्तिमन्तो महात्मानो महाव्रतपरायणाः ॥ २.११.२६ ॥
Los vientos, los ritos sacrificiales, la resolución y también el aliento vital; los magnánimos encarnados, devotos de los grandes votos.
2.11.27
एते चान्ये च बहवो ब्रह्माणं समुपस्थिताः ।
अर्थो धर्मश्च कामश्च हर्षो द्वेषस्तपो दमः ॥ २.११.२७ ॥
Estos y otros muchos se han presentado ante Brahmā: la riqueza, el dharma y el deseo, la alegría y el odio, la austeridad y el dominio de sí.
2.11.28
आयान्ति तस्यां सहिता गन्धर्वाप्सरसां गणाः ।
विंशतिः सप्त चैवान्ये लोकपालाश्च सर्वशः ॥ २.११.२८ ॥
A esa asamblea llegan juntas las huestes de gandharvas y apsarás: veintisiete y otros, los guardianes de los mundos, todos.
2.11.29
शुक्रो बृहस्पतिश्चैव बुधोऽङ्कारक एव च ।
शनैश्चरश्च राहुश्च ग्रहाः सर्वे तथैव च ॥ २.११.२९ ॥
Śukra y Bṛhaspati, Budha y Aṅgāraka, Śanaiścara y Rāhu, y todos los planetas igualmente.
2.11.30
मन्त्रो रथन्तरं चैव हरिमान्वसुमानपि ।
आदित्याः साधिराजानो नामद्वन्द्वैरुदाहृताः ॥ २.११.३० ॥
El mantra y el Rathantara, también Harimān y Vasumān, los Ādityas con sus reyes, nombrados por parejas de nombres.
2.11.31
मरुतो विश्वकर्मा च वसवश्चैव भारत ।
तथा पितृगणाः सर्वे सर्वाणि च हवींष्यथ ॥ २.११.३१ ॥
Oh Bhārata, los Marutas, Viśvakarman y los Vasus, asimismo todos los grupos de antepasados y todas las ofrendas están allí.
2.11.32
ऋग्वेदः सामवेदश्च यजुर्वेदश्च पाण्डव ।
अथर्ववेदश्च तथा सर्वशास्त्राणि चैव ह ॥ २.११.३२ ॥
Oh Pāṇḍava, el Ṛg Veda, el Sāma Veda, el Yajur Veda y el Atharva Veda, y asimismo todas las ciencias, están allí.
2.11.33
इतिहासोपवेदाश्च वेदाङ्गानि च सर्वशः ।
ग्रहा यज्ञाश्च सोमश्च देवताश्चापि सर्वशः ॥ २.११.३३ ॥
Los itihāsas y los upavedas, todos los vedāṅgas, los planetas, los sacrificios, Soma y todos los dioses están allí.
2.11.34
सावित्री दुर्गतरणी वाणी सप्तविधा तथा ।
मेधा धृतिः श्रुतिश्चैव प्रज्ञा बुद्धिर्यशः क्षमा ॥ २.११.३४ ॥
Sāvitrī, la salvadora de la desgracia, la palabra sétuple, y asimismo el intelecto, la firmeza, el saber, la sabiduría, la comprensión, la fama y la paciencia están allí.
2.11.35
सामानि स्तुतिशस्त्राणि गाथाश्च विविधास्तथा ।
भाष्याणि तर्कयुक्तानि देहवन्ति विशाम्पते ॥ २.११.३५ ॥
Oh señor de los pueblos, los cantos sāman, los himnos de alabanza, los diversos versos y los comentarios llenos de razonamiento están allí en forma corporal.
2.11.36
नाटका विविधाः काव्याः कथाख्यायिकारिकाः ।
तत्रतिष्ठन्ति ते पुण्या ये चान्ये गुरुपूजकाः ॥ २.११.३६ ॥
Allí permanecen diversas obras teatrales, poemas, cuentos, relatos y estrofas; allí habitan los virtuosos que honran a sus maestros, y también otros.
2.11.37
क्षणा लवा मुहूर्ताश्च दिवा रात्रिस्तथैव च ।
अर्धमासाश्च मासाश्च ऋतवः षट् च भारत ॥ २.११.३७ ॥
Momentos, lavas, muhūrtas, el día y la noche igualmente; medios meses y meses, y, oh Bhārata, las seis estaciones.
2.11.38
संवत्सराः पञ्ययुगमहोरात्रश्चतुर्विधः ।
कालचक्रं च तद्दिव्यं नित्यमक्षयमव्ययम् ॥ २.११.३८ ॥
Los años, el ciclo de cinco yugas, el gran día y noche — esto es de cuatro clases; y esa rueda divina del tiempo es eterna, inagotable e inmutable.
2.11.39
धर्मचक्रं तथा चापि नित्यमास्ते युधिष्ठिर ।
अदितिर्दितिर्दनुश्चैव सुरसा विनता इरा ॥ २.११.३९ ॥
Asimismo, oh Yudhiṣṭhira, la rueda del dharma también permanece eternamente. Aditi, Diti, Danu, Surasā, Vinatā e Irā.
2.11.40
कालिका सुरभी देवी सरमा चाथ गौतमी ॥ २.११.४० ॥
Kālikā, la diosa Surabhī, Saramā, y luego Gautamī.
2.11.41
प्रभा कद्रूश्च वै देव्यौ देवतानां च मातरः ।
रुद्राणी श्रीश्च लक्ष्मीश्च भद्रा षष्ठी तथाऽपरा ॥ २.११.४१ ॥
Las dos diosas Prabhā y Kadrū, madres de los dioses; Rudrāṇī, Śrī y Lakṣmī, Bhadrā, y una sexta, otra.
2.11.42
पृथिवी गां गता देवी ह्रीः स्वाहा कीर्तिरेव च ।
सुरा देवी शची चैव तथा पुष्टिररुन्धती ॥ २.११.४२ ॥
La Tierra, que fue como vaca; la diosa Hrī, Svāhā, y también Kīrti; la diosa Surā, Śacī, y asimismo Puṣṭi y Arundhatī.
2.11.43
संवृत्तिराशा नियतिः सृष्टिर्देवी रतिस्तथा ।
एताश्चान्याश्चवै देव्य उपतस्थुः प्रजापतिम् ॥ २.११.४३ ॥
Saṃvṛtti, Āśā, Niyati, la diosa Sṛṣṭi y Rati, y estas y otras diosas acudieron a Prajāpati.
2.11.44
आदित्या वसवो रुद्रा मरुतश्चास्विनावपि ।
विश्वेदेवाश्च साध्याश्च पितरश्च मनोजवाः ॥ २.११.४४ ॥
Los Ādityas, Vasus, Rudras, Maruts y los dos Aśvins, los Viśvedevas y Sādhyas, y los antepasados veloces como el pensamiento.
2.11.45
पितृणां च गणान्विद्धि सप्तैव पुरुषर्षभ ।
मूर्तिमन्तो वै चत्वारस्त्रयश्चापि शरीरिणः ॥ २.११.४५ ॥
Sabe, oh toro entre los hombres, que los grupos de antepasados son siete: cuatro están encarnados y tres también tienen cuerpo.
2.11.46
वैराजश्च महाभागा अग्निष्वात्ताश्च भारत ।
गार्हपत्या नाकचराः पितरो लोकविश्रुताः ॥ २.११.४६ ॥
Oh Bhārata, los Vairājas y los bienaventurados Agniṣvāttas, los Gārhapatyas, los antepasados que vagan por el cielo y son famosos en los mundos.
2.11.47
सोमपा एकशृङ्गाश्च चतुर्वेदाः कलास्तथा ।
एते चतुर्षु वर्णेषु पूज्यन्ते पितरो नृप ॥ २.११.४७ ॥
Los bebedores de soma, los de un cuerno, los conocedores de los cuatro Vedas, y los antepasados Kalā igualmente: estos antepasados, oh rey, son venerados en los cuatro órdenes sociales.
2.11.48
एतैराप्यायितैः पुर्वं सोमश्चाप्याय्यते पुनः ।
त एते पितरः सर्वे प्रजापतिमुपस्थिताः ॥ २.११.४८ ॥
Nutrido por estos, Soma también vuelve a ser nutrido; todos estos antepasados se presentaron ante Prajāpati.
2.11.49
उपासते च संहृष्टा ब्रह्माणममितौजसम् ।
राक्षसाश्च पिशाचाश्च दानवा गुह्यकास्तथा ॥ २.११.४९ ॥
Los rākṣasas, los piśācas, los dānavas y los guhyakas también, llenos de alegría, veneran a Brahmā, de poder inconmensurable.
2.11.50
नागाः सुपर्णाः पशवः पितामहमुपासते ।
स्थावरा जङ्गमाश्चैव महाभूतास्तथाऽपरे ॥ २.११.५० ॥
Los nāgas, los suparṇas, los animales, los seres inmóviles y móviles, y los otros grandes elementos veneran al Abuelo.
2.11.51
पुरन्दरश्च देवेन्द्रो वरुणो धनदो यमः ।
महादेवः सहोमोऽत्र सदा गच्छति सर्वशः ॥ २.११.५१ ॥
Purandara, Devendra, Varuṇa, Dhanada y Yama, y Mahādeva junto con Umā, siempre van por aquí a todas partes.
2.11.52
महासेनश्च राजेन्द्र सदोपास्ते पितामहम् ।
देवो नारायणस्तस्यां तथा देवर्षयश्च ये ॥ २.११.५२ ॥
Oh señor de los reyes, Mahāsena también siempre atiende al Abuelo; allí está el dios Nārāyaṇa, y asimismo los sabios divinos que hay.
2.11.53
ऋषयो वालखिल्याश्च योनिजायोनिजास्तथा ।
यच्च किञ्चित्रिलोकेऽस्मिन्दृश्यते स्थाणु जङ्गमम्।
सर्वं तस्यां मया दृष्टमिति विद्धि नराधिप ॥ २.११.५३ ॥
Los sabios, los Vālakhilyas, los nacidos de vientre y los no nacidos de vientre, y todo lo que se ve en estos tres mundos, lo inmóvil y lo móvil: sabe, oh señor de los hombres, que todo eso lo vi allí.
2.11.54
अष्टाशीतिसहस्राणि ऋषीणामूर्ध्वरेतसाम् ।
प्रजावतां च पञ्चाशदृषीणामपि पाण्डव ॥ २.११.५४ ॥
Oh hijo de Pāṇḍu, están allí ochenta y ocho mil sabios de semen ascendente, y también cincuenta sabios que tienen descendencia.
2.11.55
ते स्म तत्र यथाकामं दृष्ट्वा सर्वे दिवौकसः ।
प्रणम्य शिरसा तस्मै सर्वे यान्ति यथागमम् ॥ २.११.५५ ॥
Allí todos los dioses, habiéndolo visto según su deseo, le rinden homenaje inclinando la cabeza, y todos regresan por donde vinieron.
2.11.56
अतिथीनागतान्देवान्दैत्यान्नागांस्तथा द्विजान् ।
यक्षान्मुपर्णान्कालेयान्गन्धर्वाप्सरसस्तथा ॥ २.११.५६ ॥
Estaban allí los dioses que habían llegado como huéspedes, así como los daityas, las serpientes, los brahmanes, los yakṣas, los garuḍas, los kāleyas, los gandharvas y las apsaras.
2.11.57
महाभागानमितधीर्ब्रह्मा लोकपितामहः ।
दयावान्सर्वभूतेषु यथार्हं प्रतिपद्यते ॥ २.११.५७ ॥
Brahmā, abuelo de los mundos, de intelecto ilimitado y compasivo con todos los seres, trata a los muy afortunados como corresponde.
2.11.58
प्रतिगृह्य तु विश्वात्मा स्वयं स्वयम्भूरमितद्युतिः ।
सान्त्वमानार्थसम्भोगैर्युनक्ति मनुजाधिप ॥ २.११.५८ ॥
Oh señor de los hombres, Brahmā, alma del universo, autoexistente y de esplendor sin límites, los recibe él mismo y los une con consuelo, honores, riquezas y placeres.
2.11.59
तथा तैरुपयातैश्च प्रतियद्भिश्च भारत ।
आकुला सा सभातात भवति स्म सुखप्रदा ॥ २.११.५९ ॥
Así, oh Bhārata, querido, aquella asamblea, llena de los que habían llegado y de los que se marchaban, era fuente de dicha.
2.11.60
सर्वतेजोमयी दिव्या ब्रह्मर्षिगणसेविता ।
ब्राहया श्रिया दीप्यमाना शुशुभे विगतक्लमा ॥ २.११.६० ॥
Aquella asamblea divina, hecha de todo esplendor, atendida por grupos de brahmarshis, resplandeciendo con la gloria de Brahmā, brillaba libre de fatiga.
2.11.61
सा सभा तादृशी दृष्टा मया लोकेषु दुर्लभा ।
सभेयं राजशार्दूल मनुष्येषु यथा तव ॥ २.११.६१ ॥
¡Oh tigre entre los reyes! Una sala así no la he visto en los mundos; entre los hombres, esta sala tuya es rara.
2.11.62
एता मया दृष्टपूर्वाः सभा देवेषु भारत ।
सभेयं मानुषे लोके सर्वश्रेष्ठतमा तव ॥ २.११.६२ ॥
Oh Bhārata, estas salas las he visto antes entre los dioses; pero en el mundo humano, esta sala tuya es la más excelente de todas.