મહાભારત · અધ્યાય 2.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.11.1
पितामहसभां तात कथ्यमानां निबोध मे ।
शक्यते या न निर्देष्टुमेवंरूपेति भारत ॥ २.११.१ ॥
હે વત્સ, પિતામહની સભા વિશે જે કહેવાઈ રહ્યું છે તે મારી પાસેથી સાંભળ. તેનું આવું સ્વરૂપ વર્ણવવું શક્ય નથી, હે ભારત.
2.11.2
पुरा देवयुगे राजन्नादित्यो भगवान्दिवः ।
आगच्छन्मानुषं लोकं दिदृक्षुर्विगतक्लमः ॥ २.११.२ ॥
હે રાજન, પૂર્વે દેવયુગમાં ભગવાન આદિત્ય સ્વર્ગમાંથી મનુષ્યલોકને જોવાની ઇચ્છાથી, થાક વિનાના થઈને આવ્યા.
2.11.3
चरन्मानुषरूपेण सभां दृष्ट्वा स्वयम्भुवः ।
स तामकथयन्मह्यं दृष्ट्वा तत्त्वेन पाण्डव ॥ २.११.३ ॥
માનવ રૂપે વિચરતાં તેમણે સ્વયંભૂની સભા જોઈ, અને હે પાંડવ, તેને યથાર્થ રીતે જોઈને તેમણે મને વર્ણવી.
2.11.4
अप्रमेयां सभां दिव्यां मानसीं भरतर्षभ ।
अनिर्देश्यां प्रभावेण सर्वभूतमनोरमाम् ॥ २.११.४ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તે સભા અપ્રમેય, દિવ્ય, મનમાંથી ઉત્પન્ન થયેલી હતી; તેના પ્રભાવથી અવર્ણનીય, સર્વ પ્રાણીઓના મનને રમણીય હતી.
2.11.5
श्रुत्वा गुणानहं तस्याः सभायाः पाण्डवर्षभ ।
दर्शनेप्सुस्तथा राजन्नादित्यमिदमब्रुवम्। ॥ २.११.५ ॥
હે પાંડવશ્રેષ્ઠ, તે સભાના ગુણો સાંભળીને, તેને જોવાની ઇચ્છાથી, હે રાજન, મેં આદિત્યને આ કહ્યું.
2.11.6
भगवन्द्रष्टुमिच्छामि पितामहसभां शुभाम् ।
येन वा तपसा शक्या कर्मणा वाऽपि गोपते ॥ २.११.६ ॥
હે ભગવાન, પિતામહની શુભ સભા જોવાની મારી ઇચ્છા છે; હે ગોપતિ, કયા તપ અથવા કયા કર્મથી તે જોઈ શકાય તે કહો.
2.11.7
औषधैर्या तथा युक्तैरुत्तमा पापनाशिनी ।
तन्ममाचक्ष्व भगवन्पश्येयं तां सभां यथा ॥ २.११.७ ॥
પાપનાશક ઉત્તમ ઔષધો દ્વારા તે મને કહો, હે ભગવન્, જેથી હું તે સભા જોઈ શકું.
2.11.8
स तन्मम वचः श्रुत्वा सहस्रांशुर्दिवाकरः ।
प्रोवाच भारतश्रेष्ठ व्रतं वर्षसहस्रकम् ॥ २.११.८ ॥
તે સહસ્રાંશુ દિવાકરે મારા વચન સાંભળીને, હે ભારતશ્રેષ્ઠ, હજાર વર્ષનું વ્રત કહ્યું.
2.11.9
ब्रह्मव्रतमुपास्स्व त्वं प्रयतेनान्तरात्मना ।
ततोऽहं हिमवत्पृष्ठे समारब्दो महाव्रतम् ॥ २.११.९ ॥
તું પ્રયત્નશીલ અને સંયમિત અંતરાત્માથી બ્રહ્મવ્રતનું આચરણ કર. પછી મેં હિમાલયની પીઠ પર મહાવ્રત આરંભ્યું.
2.11.10
ततः स भगवान्सूर्यो मामुपादाय वीर्यवान् ।
आगच्छत्तां सभां ब्राह्मीं विपाप्मा विगतक्लमः ॥ २.११.१० ॥
પછી તે ભગવાન, વીર્યવાન સૂર્ય મને લઈને, પાપરહિત અને થાકરહિત થઈને, તે બ્રાહ્મી સભામાં આવ્યા.
2.11.11
एवंरूपेति सा शक्या न निर्देष्टुं नराधिप ।
क्षणेन हि बिभर्त्यन्यदनिर्देश्यं वपुस्तथा ॥ २.११.११ ॥
હે નરાધિપ, તે સભા આવા રૂપવાળી છે એમ કહેવું શક્ય નથી; ક્ષણમાં તે વર્ણવી ન શકાય તેવું બીજું રૂપ ધારણ કરે છે.
2.11.12
न वेद परिमाणं वा संस्थानं चापि भारत ।
न च रूपं मया तादृक् दृष्टपूर्वं कदाचन ॥ २.११.१२ ॥
હે ભારત, તેનું માપ કે રચના હું જાણતો નથી; આવું રૂપ મેં પહેલાં ક્યારેય જોયું નહોતું.
2.11.13
सुसुखा सा सदा राजन्न शीता न च घर्मदा ।
न क्षुत्पिपासे न ग्लानिं प्राप्यतां प्राप्तुवन्त्युत ॥ २.११.१३ ॥
હે રાજન, તે સભા સદા અતિ સુખદ છે; તે ન શીતળ છે, ન તાપ આપનારી. ત્યાં ભૂખ, તરસ કે થાક નથી; જે પ્રાપ્ય છે તે ત્યાં પ્રાપ્ત થાય છે.
2.11.14
नानारूपैरिव कृता मणिभिः सा सुभास्वरैः ।
स्तम्भैर्न च धृता सा तु शाश्वती न च सा क्षरा ॥ २.११.१४ ॥
તે સભા જાણે અનેક રૂપોમાં અતિ તેજસ્વી મણિઓથી રચાયેલી છે; તે સ્તંભો પર ટકેલી નથી. તે શાશ્વત છે, નાશવંત નથી.
2.11.15
दिव्यैर्नानाविधैर्भावैर्भासद्भिरमितप्रभैः ॥ २.११.१५ ॥
દિવ્ય, અનેક પ્રકારના, ઝળકતા, અપાર પ્રભાવાળા ભાવોથી (તે સભા શોભિત છે).
2.11.16
अति चन्द्रं च सूर्यं च शिखिनं च स्वयम्प्रभा ।
दीप्यते नाकपृष्ठस्था भर्त्सयन्वीव भास्करम् ॥ २.११.१६ ॥
ચંદ્ર, સૂર્ય અને અગ્નિને પણ ઓળંગીને, સ્વયંપ્રકાશી તે સભા સ્વર્ગની પીઠ પર સ્થિત થઈને ઝળકે છે; જાણે સૂર્યને પણ ધમકાવતી હોય.
2.11.17
तस्यां स भगवानास्ते विदधद्देवमायया ।
स्वयमेकोऽनिशं राजन्सर्वलोकपितामहः ॥ २.११.१७ ॥
ત્યાં તે ભગવાન દિવ્ય માયાથી વિધાન કરતા પોતે એકલા સતત વસે છે; હે રાજન, તેઓ સર્વ લોકોના પિતામહ છે.
2.11.18
उपतिष्ठन्ति चाप्येनं प्रजानां पतयः प्रभुम् ।
दक्षः प्रचेताः पुलहो मरीचिः कश्यपः प्रभुः ॥ २.११.१८ ॥
પ્રજાપતિઓ પણ તે પ્રભુની સેવા કરે છે — દક્ષ, પ્રચેતા, પુલહ, મરીચિ અને પ્રભુ કશ્યપ.
2.11.19
भृगुरत्रिर्वसिष्ठश्च गौतमोऽथ तथाङ्गिराः ।
पुलस्त्यश्च कतुश्चैव प्रह्लादः कर्दमस्तथा। ॥ २.११.१९ ॥
ભૃગુ, અત્રિ, વસિષ્ઠ, ગૌતમ, અંગિરા, પુલસ્ત્ય, ક્રતુ, પ્રહ્લાદ અને કર્દમ પણ.
2.11.20
अथर्वाङ्गिरसश्चैव वालखिल्या सरीचिपाः ।
मनोऽन्तरिक्षं विद्याश्च वायुस्तेजो जलं मही ॥ २.११.२० ॥
અથર્વાંગિરસ, વાલખિલ્ય, મરીચિપ, મન, આકાશ, વિદ્યાઓ, વાયુ, તેજ, જળ અને પૃથ્વી પણ.
2.11.21
शब्दस्पर्शौ तथा रूपं रसो गन्धश्च भारत ।
प्रकृतिश्च विकारश्च यच्चान्यत्कारणं भुवः ॥ २.११.२१ ॥
શબ્દ, સ્પર્શ, રૂપ, રસ, ગંધ, હે ભારત, પ્રકૃતિ, વિકાર અને જગતનું બીજું જે કારણ હોય તે.
2.11.22
अगस्त्यश्च महातेजा मार्कण्डेयश्च वीर्यवान् ।
जमदग्निर्भरद्वाजः संवर्तश्च्यवनस्तथा ॥ २.११.२२ ॥
મહાતેજસ્વી અગસ્ત્ય, વીર્યવાન માર્કંડેય, જમદગ્નિ, ભરદ્વાજ, સંવર્ત અને ચ્યવન પણ.
2.11.23
दुर्वासाश्च महाभाग ऋष्णशृङ्गश्च धार्मिकः ।
सनत्कुमारो भगवान्योगाचार्यो महातपाः ॥ २.११.२३ ॥
મહાભાગ દુર્વાસા, ધાર્મિક ઋષ્યશૃંગ, ભગવાન સનત્કુમાર, યોગાચાર્ય અને મહાતપસ્વી પણ.
2.11.24
असितो देवलश्चैव जैगीषव्यश्च तत्त्ववित् ।
ऋषभो जितशत्रुश्च महावीर्यस्तथा मणिः ॥ २.११.२४ ॥
અસિત, દેવલ, તત્ત્વજ્ઞ જૈગીષવ્ય, ઋષભ, જિતશત્રુ, મહાવીર્ય અને મણિ પણ.
2.11.25
आयुर्वेदस्तथाऽष्टाङ्गो देहवांस्तत्र भारत ।
चन्द्रमाः सह नक्षत्रैरादित्यश्च गभस्तिमान् ॥ २.११.२५ ॥
હે ભારત, ત્યાં આઠ અંગો સહિત આયુર્વેદ દેહધારી રૂપે હતો. નક્ષત્રો સાથે ચંદ્ર અને કિરણવાન સૂર્ય પણ હતા.
2.11.26
वायवः क्रतवश्चैव सङ्कल्पः प्राण एव च ।
मूर्तिमन्तो महात्मानो महाव्रतपरायणाः ॥ २.११.२६ ॥
વાયુઓ, યજ્ઞો, સંકલ્પ અને પ્રાણ પણ; મૂર્તરૂપ ધારણ કરેલા મહાત્માઓ, મહાવ્રતોમાં નિષ્ઠ.
2.11.27
एते चान्ये च बहवो ब्रह्माणं समुपस्थिताः ।
अर्थो धर्मश्च कामश्च हर्षो द्वेषस्तपो दमः ॥ २.११.२७ ॥
આ અને બીજા ઘણા બ્રહ્માની પાસે ઉપસ્થિત થયા છે: અર્થ, ધર્મ, કામ, હર્ષ, દ્વેષ, તપ અને દમ.
2.11.28
आयान्ति तस्यां सहिता गन्धर्वाप्सरसां गणाः ।
विंशतिः सप्त चैवान्ये लोकपालाश्च सर्वशः ॥ २.११.२८ ॥
તે સભામાં ગંધર્વ અને અપ્સરાઓના ગણ સાથે આવે છે; વીસ અને સાત તથા અન્ય લોકપાલો પણ સર્વે.
2.11.29
शुक्रो बृहस्पतिश्चैव बुधोऽङ्कारक एव च ।
शनैश्चरश्च राहुश्च ग्रहाः सर्वे तथैव च ॥ २.११.२९ ॥
શુક્ર અને બૃહસ્પતિ, બુધ અને મંગળ, શનૈશ્ચર અને રાહુ, તેમજ બધા ગ્રહો પણ.
2.11.30
मन्त्रो रथन्तरं चैव हरिमान्वसुमानपि ।
आदित्याः साधिराजानो नामद्वन्द्वैरुदाहृताः ॥ २.११.३० ॥
મંત્ર અને રથંતર; હરિમાન અને વસુમાન પણ; રાજાઓ સહિત આદિત્યો; નામ-યુગલોથી કહેવાયેલા.
2.11.31
मरुतो विश्वकर्मा च वसवश्चैव भारत ।
तथा पितृगणाः सर्वे सर्वाणि च हवींष्यथ ॥ २.११.३१ ॥
હે ભારત, મરુતો, વિશ્વકર્મા અને વસુઓ, તેમજ સર્વ પિતૃગણો અને સર્વ હવિઓ ત્યાં છે.
2.11.32
ऋग्वेदः सामवेदश्च यजुर्वेदश्च पाण्डव ।
अथर्ववेदश्च तथा सर्वशास्त्राणि चैव ह ॥ २.११.३२ ॥
હે પાંડવ, ઋગ્વેદ, સામવેદ, યજુર્વેદ અને અથર્વવેદ, તેમજ સર્વ શાસ્ત્રો પણ ત્યાં છે.
2.11.33
इतिहासोपवेदाश्च वेदाङ्गानि च सर्वशः ।
ग्रहा यज्ञाश्च सोमश्च देवताश्चापि सर्वशः ॥ २.११.३३ ॥
ઇતિહાસ અને ઉપવેદો, સર્વ વેદાંગો, ગ્રહો, યજ્ઞો, સોમ અને સર્વ દેવતાઓ પણ ત્યાં છે.
2.11.34
सावित्री दुर्गतरणी वाणी सप्तविधा तथा ।
मेधा धृतिः श्रुतिश्चैव प्रज्ञा बुद्धिर्यशः क्षमा ॥ २.११.३४ ॥
સાવિત્રી, દુર્ગતારિણી, સપ્તવિધ વાણી, તેમજ મેધા, ધૃતિ, શ્રુતિ, પ્રજ્ઞા, બુદ્ધિ, યશ અને ક્ષમા ત્યાં છે.
2.11.35
सामानि स्तुतिशस्त्राणि गाथाश्च विविधास्तथा ।
भाष्याणि तर्कयुक्तानि देहवन्ति विशाम्पते ॥ २.११.३५ ॥
હે પ્રજાપાલક, સામગાન, સ્તુતિશાસ્ત્રો, વિવિધ ગાથાઓ અને તર્કયુક્ત ભાષ્યો દેહધારી રૂપે ત્યાં છે.
2.11.36
नाटका विविधाः काव्याः कथाख्यायिकारिकाः ।
तत्रतिष्ठन्ति ते पुण्या ये चान्ये गुरुपूजकाः ॥ २.११.३६ ॥
વિવિધ નાટકો, કાવ્યો, કથાઓ, આખ્યાયિકાઓ અને કારિકાઓ ત્યાં સ્થિત છે; અને ગુરુપૂજક પુણ્યાત્માઓ તથા અન્ય લોકો પણ ત્યાં રહે છે.
2.11.37
क्षणा लवा मुहूर्ताश्च दिवा रात्रिस्तथैव च ।
अर्धमासाश्च मासाश्च ऋतवः षट् च भारत ॥ २.११.३७ ॥
ક્ષણો, લવો, મુહૂર્તો, દિવસ અને રાત્રિ, તેમ જ; અર્ધમાસ અને માસ, અને હે ભારત, છ ઋતુઓ.
2.11.38
संवत्सराः पञ्ययुगमहोरात्रश्चतुर्विधः ।
कालचक्रं च तद्दिव्यं नित्यमक्षयमव्ययम् ॥ २.११.३८ ॥
સંવત્સરો, પાંચ યુગોનું ચક્ર, મહા અહોરાત્ર — આ ચાર પ્રકારનો; તે દિવ્ય કાલચક્ર નિત્ય, અક્ષય અને અવ્યય છે.
2.11.39
धर्मचक्रं तथा चापि नित्यमास्ते युधिष्ठिर ।
अदितिर्दितिर्दनुश्चैव सुरसा विनता इरा ॥ २.११.३९ ॥
તે જ રીતે, હે યુધિષ્ઠિર, ધર્મચક્ર પણ નિત્ય રહે છે. અદિતિ, દિતિ, દનુ, સુરસા, વિનતા અને ઇરા.
2.11.40
कालिका सुरभी देवी सरमा चाथ गौतमी ॥ २.११.४० ॥
કાલિકા, દેવી સુરભી, સરમા, અને પછી ગૌતમી.
2.11.41
प्रभा कद्रूश्च वै देव्यौ देवतानां च मातरः ।
रुद्राणी श्रीश्च लक्ष्मीश्च भद्रा षष्ठी तथाऽपरा ॥ २.११.४१ ॥
પ્રભા અને કદ્રૂ, એ બે દેવીઓ — દેવોની માતાઓ; રુદ્રાણી, શ્રી, લક્ષ્મી, ભદ્રા, અને છઠ્ઠી બીજી.
2.11.42
पृथिवी गां गता देवी ह्रीः स्वाहा कीर्तिरेव च ।
सुरा देवी शची चैव तथा पुष्टिररुन्धती ॥ २.११.४२ ॥
પૃથ્વી, જે ગાય બનીને ગઈ, દેવી હ્રી, સ્વાહા, અને કીર્તિ પણ; દેવી સુરા, શચી, તેમ જ પુષ્ટિ અને અરુંધતી.
2.11.43
संवृत्तिराशा नियतिः सृष्टिर्देवी रतिस्तथा ।
एताश्चान्याश्चवै देव्य उपतस्थुः प्रजापतिम् ॥ २.११.४३ ॥
સંવૃત્તિ, આશા, નિયતિ, સૃષ્ટિ દેવી અને રતિ, તથા બીજી દેવીઓ પ્રજાપતિ પાસે ઉપસ્થિત થઈ.
2.11.44
आदित्या वसवो रुद्रा मरुतश्चास्विनावपि ।
विश्वेदेवाश्च साध्याश्च पितरश्च मनोजवाः ॥ २.११.४४ ॥
આદિત્યો, વસુઓ, રુદ્રો, મરુતો, બે અશ્વિનીકુમારો, વિશ્વેદેવો, સાધ્યો અને મનોવેગી પિતરો.
2.11.45
पितृणां च गणान्विद्धि सप्तैव पुरुषर्षभ ।
मूर्तिमन्तो वै चत्वारस्त्रयश्चापि शरीरिणः ॥ २.११.४५ ॥
હે પુરુષશ્રેષ્ઠ, પિતૃગણો સાત છે એમ જાણ; તેમાંથી ચાર મૂર્તિમાન છે અને ત્રણ દેહધારી છે.
2.11.46
वैराजश्च महाभागा अग्निष्वात्ताश्च भारत ।
गार्हपत्या नाकचराः पितरो लोकविश्रुताः ॥ २.११.४६ ॥
હે ભારત, વૈરાજો, મહાભાગ્યવાન અગ્નિષ્વાત્તો, ગાર્હપત્યો, સ્વર્ગમાં વિચરતા, લોકવિખ્યાત પિતરો.
2.11.47
सोमपा एकशृङ्गाश्च चतुर्वेदाः कलास्तथा ।
एते चतुर्षु वर्णेषु पूज्यन्ते पितरो नृप ॥ २.११.४७ ॥
સોમપા, એકશૃંગ, ચતુર્વેદજ્ઞ અને કલા-પિતરો; હે નૃપ, આ પિતરો ચારેય વર્ણોમાં પૂજાય છે.
2.11.48
एतैराप्यायितैः पुर्वं सोमश्चाप्याय्यते पुनः ।
त एते पितरः सर्वे प्रजापतिमुपस्थिताः ॥ २.११.४८ ॥
તેમનાથી તૃપ્ત થયેલા સોમ પણ પહેલાં ફરી તૃપ્ત થાય છે; એ બધા પિતરો પ્રજાપતિ પાસે ઉપસ્થિત થયા.
2.11.49
उपासते च संहृष्टा ब्रह्माणममितौजसम् ।
राक्षसाश्च पिशाचाश्च दानवा गुह्यकास्तथा ॥ २.११.४९ ॥
રાક્ષસો, પિશાચો, દાનવો અને ગુહ્યકો પણ હર્ષપૂર્વક અમિત તેજસ્વી બ્રહ્માની ઉપાસના કરે છે.
2.11.50
नागाः सुपर्णाः पशवः पितामहमुपासते ।
स्थावरा जङ्गमाश्चैव महाभूतास्तथाऽपरे ॥ २.११.५० ॥
નાગો, સુપર્ણો, પશુઓ, સ્થાવર-જંગમ અને અન્ય મહાભૂતો પણ પિતામહની ઉપાસના કરે છે.
2.11.51
पुरन्दरश्च देवेन्द्रो वरुणो धनदो यमः ।
महादेवः सहोमोऽत्र सदा गच्छति सर्वशः ॥ २.११.५१ ॥
પુરંદર, દેવેન્દ્ર, વરુણ, ધનદ, યમ અને ઉમા સહિત મહાદેવ અહીં સદા સર્વત્ર જાય છે.
2.11.52
महासेनश्च राजेन्द्र सदोपास्ते पितामहम् ।
देवो नारायणस्तस्यां तथा देवर्षयश्च ये ॥ २.११.५२ ॥
હે રાજેન્દ્ર! મહાસેન પણ સદા પિતામહની ઉપાસના કરે છે. દેવ નારાયણ અને જે દેવર્ષિઓ છે તેઓ પણ ત્યાં રહે છે.
2.11.53
ऋषयो वालखिल्याश्च योनिजायोनिजास्तथा ।
यच्च किञ्चित्रिलोकेऽस्मिन्दृश्यते स्थाणु जङ्गमम्।
सर्वं तस्यां मया दृष्टमिति विद्धि नराधिप ॥ २.११.५३ ॥
ઋષિઓ, વાલખિલ્યો, યોનિજ અને અયોનિજ, અને આ ત્રિલોકમાં જે કંઈ સ્થાવર-જંગમ દેખાય છે તે બધું મેં ત્યાં જોયું છે, એમ જાણ, હે નરાધિપ.
2.11.54
अष्टाशीतिसहस्राणि ऋषीणामूर्ध्वरेतसाम् ।
प्रजावतां च पञ्चाशदृषीणामपि पाण्डव ॥ २.११.५४ ॥
હે પાંડવ! ઊર્ધ્વરેતા એવા અઠ્ઠ્યાસી હજાર ઋષિઓ, અને સંતાનવાળા પચાસ ઋષિઓ પણ (ત્યાં છે).
2.11.55
ते स्म तत्र यथाकामं दृष्ट्वा सर्वे दिवौकसः ।
प्रणम्य शिरसा तस्मै सर्वे यान्ति यथागमम् ॥ २.११.५५ ॥
ત્યાં સર્વ દેવો ઇચ્છા પ્રમાણે તેમને જોઈને, માથું નમાવીને પ્રણામ કરે છે અને જેમ આવ્યા હતા તેમ પાછા જાય છે.
2.11.56
अतिथीनागतान्देवान्दैत्यान्नागांस्तथा द्विजान् ।
यक्षान्मुपर्णान्कालेयान्गन्धर्वाप्सरसस्तथा ॥ २.११.५६ ॥
અતિથિ રૂપે આવેલા દેવો, દૈત્યો, નાગો, દ્વિજો, યક્ષો, ગરુડો, કાલેયો, ગંધર્વો અને અપ્સરાઓ ત્યાં હતાં.
2.11.57
महाभागानमितधीर्ब्रह्मा लोकपितामहः ।
दयावान्सर्वभूतेषु यथार्हं प्रतिपद्यते ॥ २.११.५७ ॥
અમિત બુદ્ધિવાળા લોકપિતામહ બ્રહ્મા, સર્વ ભૂતો પ્રત્યે દયાળુ, મહાભાગ્યશાળીઓનો યથાયોગ્ય સત્કાર કરે છે.
2.11.58
प्रतिगृह्य तु विश्वात्मा स्वयं स्वयम्भूरमितद्युतिः ।
सान्त्वमानार्थसम्भोगैर्युनक्ति मनुजाधिप ॥ २.११.५८ ॥
હે મનુજાધિપ, વિશ્વાત્મા, સ્વયંભૂ, અમિત તેજસ્વી બ્રહ્મા પોતે તેમનો સ્વીકાર કરીને સાંત્વન, સન્માન, ધન અને ભોગોથી તેમને જોડે છે.
2.11.59
तथा तैरुपयातैश्च प्रतियद्भिश्च भारत ।
आकुला सा सभातात भवति स्म सुखप्रदा ॥ २.११.५९ ॥
હે ભારત, વહાલા, ત્યાં આવેલા અને પાછા જતા લોકોથી તે સભા ભરેલી અને સુખ આપનારી હતી.
2.11.60
सर्वतेजोमयी दिव्या ब्रह्मर्षिगणसेविता ।
ब्राहया श्रिया दीप्यमाना शुशुभे विगतक्लमा ॥ २.११.६० ॥
સર્વ તેજોમયી, દિવ્ય, બ્રહ્મર્ષિગણોથી સેવિત તે સભા બ્રહ્માની શ્રીથી દીપ્તિમાન થઈને થાક વિના શોભતી હતી.
2.11.61
सा सभा तादृशी दृष्टा मया लोकेषु दुर्लभा ।
सभेयं राजशार्दूल मनुष्येषु यथा तव ॥ २.११.६१ ॥
હે રાજશાર્દૂલ, તેવી સભા મેં લોકોમાં જોઈ નથી; મનુષ્યોમાં તારી આ સભા દુર્લભ છે.
2.11.62
एता मया दृष्टपूर्वाः सभा देवेषु भारत ।
सभेयं मानुषे लोके सर्वश्रेष्ठतमा तव ॥ २.११.६२ ॥
હે ભારત, આ સભાઓ મેં પહેલાં દેવોમાં જોઈ છે; પરંતુ મનુષ્યલોકમાં તારી આ સભા સર્વશ્રેષ્ઠ છે.