ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 2.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.11.1
पितामहसभां तात कथ्यमानां निबोध मे ।
शक्यते या न निर्देष्टुमेवंरूपेति भारत ॥ २.११.१ ॥
ಮಗುವೇ, ಪಿತಾಮಹನ ಸಭೆಯ ಕುರಿತು ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು. ಅದರ ಇಂತಹ ರೂಪವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಭರತವಂಶಜನೇ.
2.11.2
पुरा देवयुगे राजन्नादित्यो भगवान्दिवः ।
आगच्छन्मानुषं लोकं दिदृक्षुर्विगतक्लमः ॥ २.११.२ ॥
ರಾಜನೇ, ಹಿಂದೆ ದೇವಯುಗದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಆದಿತ್ಯನು ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಮಾನವಲೋಕವನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ, ಆಯಾಸವಿಲ್ಲದವನಾಗಿ ಬಂದನು.
2.11.3
चरन्मानुषरूपेण सभां दृष्ट्वा स्वयम्भुवः ।
स तामकथयन्मह्यं दृष्ट्वा तत्त्वेन पाण्डव ॥ २.११.३ ॥
ಮಾನವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ, ಸ್ವಯಂಭುವಿನ ಸಭೆಯನ್ನು ಕಂಡು, ಪಾಂಡವನೇ, ಅದನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಕಂಡು ನನಗೆ ವರ್ಣಿಸಿದನು.
2.11.4
अप्रमेयां सभां दिव्यां मानसीं भरतर्षभ ।
अनिर्देश्यां प्रभावेण सर्वभूतमनोरमाम् ॥ २.११.४ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಆ ಸಭೆ ಅಳೆಯಲಾಗದ್ದು, ದಿವ್ಯವಾದದ್ದು, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು; ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ವರ್ಣಿಸಲಾಗದ್ದು, ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಂತೋಷಕರವಾದದ್ದು.
2.11.5
श्रुत्वा गुणानहं तस्याः सभायाः पाण्डवर्षभ ।
दर्शनेप्सुस्तथा राजन्नादित्यमिदमब्रुवम्। ॥ २.११.५ ॥
ಪಾಂಡವಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಆ ಸಭೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅದನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸಿ, ರಾಜನೇ, ನಾನು ಆದಿತ್ಯನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದೆನು.
2.11.6
भगवन्द्रष्टुमिच्छामि पितामहसभां शुभाम् ।
येन वा तपसा शक्या कर्मणा वाऽपि गोपते ॥ २.११.६ ॥
ಭಗವಂತನೇ, ಪಿತಾಮಹನ ಶುಭ ಸಭೆಯನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ಗೋಪತಿಯೇ, ಯಾವ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಯಾವ ಕರ್ಮದಿಂದ ಅದನ್ನು ನೋಡಬಹುದೋ ಹೇಳು.
2.11.7
औषधैर्या तथा युक्तैरुत्तमा पापनाशिनी ।
तन्ममाचक्ष्व भगवन्पश्येयं तां सभां यथा ॥ २.११.७ ॥
ಪಾಪನಾಶಕವಾದ ಉತ್ತಮ ಔಷಧಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿ, ಓ ಭಗವಂತ, ಆ ಸಭೆಯನ್ನು ನಾನು ನೋಡುವಂತೆ.
2.11.8
स तन्मम वचः श्रुत्वा सहस्रांशुर्दिवाकरः ।
प्रोवाच भारतश्रेष्ठ व्रतं वर्षसहस्रकम् ॥ २.११.८ ॥
ಆ ಸಹಸ್ರಾಂಶು ದಿವಾಕರ ನನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಓ ಭಾರತಶ್ರೇಷ್ಠ, ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ವ್ರತವನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
2.11.9
ब्रह्मव्रतमुपास्स्व त्वं प्रयतेनान्तरात्मना ।
ततोऽहं हिमवत्पृष्ठे समारब्दो महाव्रतम् ॥ २.११.९ ॥
ನೀನು ಪ್ರಯತ್ನಶೀಲ, ಸಂಯಮಿತ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸು. ನಂತರ ನಾನು ಹಿಮಾಲಯದ ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾವ್ರತವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆನು.
2.11.10
ततः स भगवान्सूर्यो मामुपादाय वीर्यवान् ।
आगच्छत्तां सभां ब्राह्मीं विपाप्मा विगतक्लमः ॥ २.११.१० ॥
ಆಗ ಆ ಭಗವಂತ, ವೀರ್ಯವಂತ ಸೂರ್ಯನು ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು, ಪಾಪರಹಿತನಾಗಿ, ಆಯಾಸವಿಲ್ಲದವನಾಗಿ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಸಭೆಗೆ ಬಂದನು.
2.11.11
एवंरूपेति सा शक्या न निर्देष्टुं नराधिप ।
क्षणेन हि बिभर्त्यन्यदनिर्देश्यं वपुस्तथा ॥ २.११.११ ॥
ಓ ನರಾಧಿಪ, ಆ ಸಭೆ ಇಂತಹ ರೂಪದ್ದೆಂದು ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗದ ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತದೆ.
2.11.12
न वेद परिमाणं वा संस्थानं चापि भारत ।
न च रूपं मया तादृक् दृष्टपूर्वं कदाचन ॥ २.११.१२ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಅದರ ಪರಿಮಾಣ ಅಥವಾ ರಚನೆಯನ್ನು ನಾನು ಅರಿಯೆನು; ಇಂತಹ ರೂಪವನ್ನು ನಾನು ಈ ಹಿಂದೆ ಎಂದೂ ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲ.
2.11.13
सुसुखा सा सदा राजन्न शीता न च घर्मदा ।
न क्षुत्पिपासे न ग्लानिं प्राप्यतां प्राप्तुवन्त्युत ॥ २.११.१३ ॥
ರಾಜನೇ, ಆ ಸಭೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಸುಖಕರವಾದದ್ದು; ಅದು ತಣ್ಣಗಲ್ಲ, ಬಿಸಿಯನ್ನೂ ನೀಡುವುದಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಹಸಿವು ದಾಹ ಆಯಾಸ ಇಲ್ಲ; ಪಡೆಯಬೇಕಾದದ್ದು ಅಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
2.11.14
नानारूपैरिव कृता मणिभिः सा सुभास्वरैः ।
स्तम्भैर्न च धृता सा तु शाश्वती न च सा क्षरा ॥ २.११.१४ ॥
ಆ ಸಭೆ ನಾನಾ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೊಳೆಯುವ ಮಣಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದಂತಿದೆ; ಅದು ಕಂಬಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದಿಲ್ಲ. ಅದು ಶಾಶ್ವತವಾದದ್ದು, ನಾಶವಾಗುವಂಥದ್ದಲ್ಲ.
2.11.15
दिव्यैर्नानाविधैर्भावैर्भासद्भिरमितप्रभैः ॥ २.११.१५ ॥
ದಿವ್ಯವಾದ, ನಾನಾ ವಿಧದ, ಹೊಳೆಯುವ, ಅಪರಿಮಿತ ಪ್ರಭೆಯ ಭಾವಗಳಿಂದ (ಆ ಸಭೆ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದೆ).
2.11.16
अति चन्द्रं च सूर्यं च शिखिनं च स्वयम्प्रभा ।
दीप्यते नाकपृष्ठस्था भर्त्सयन्वीव भास्करम् ॥ २.११.१६ ॥
ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯನ್ನೂ ಮೀರಿ, ತಾನೇ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ ಅದು ಸ್ವರ್ಗದ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ; ಸೂರ್ಯನನ್ನೇ ಗದರಿಸುವಂತೆ.
2.11.17
तस्यां स भगवानास्ते विदधद्देवमायया ।
स्वयमेकोऽनिशं राजन्सर्वलोकपितामहः ॥ २.११.१७ ॥
ಅದರಲ್ಲಿ ಆ ಭಗವಂತನು ದೈವ ಮಾಯೆಯಿಂದ ವಿಧಾನ ಮಾಡುತ್ತಾ ತಾನೇ ಒಬ್ಬನಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ರಾಜನೇ, ಆತನು ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಪಿತಾಮಹ.
2.11.18
उपतिष्ठन्ति चाप्येनं प्रजानां पतयः प्रभुम् ।
दक्षः प्रचेताः पुलहो मरीचिः कश्यपः प्रभुः ॥ २.११.१८ ॥
ಪ್ರಜೆಗಳ ಪತಿಗಳೂ ಆ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ — ದಕ್ಷ, ಪ್ರಚೇತಸ, ಪುಲಹ, ಮರೀಚಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಭು ಕಶ್ಯಪ.
2.11.19
भृगुरत्रिर्वसिष्ठश्च गौतमोऽथ तथाङ्गिराः ।
पुलस्त्यश्च कतुश्चैव प्रह्लादः कर्दमस्तथा। ॥ २.११.१९ ॥
ಭೃಗು, ಅತ್ರಿ, ವಸಿಷ್ಠ, ಗೌತಮ, ಅಂಗಿರಸ, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಕ್ರತು, ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಮತ್ತು ಕರ್ದಮರು ಕೂಡ.
2.11.20
अथर्वाङ्गिरसश्चैव वालखिल्या सरीचिपाः ।
मनोऽन्तरिक्षं विद्याश्च वायुस्तेजो जलं मही ॥ २.११.२० ॥
ಅಥರ್ವಾಂಗಿರಸರು, ವಾಲಖಿಲ್ಯರು, ಮರೀಚಿಪರು, ಮನಸ್ಸು, ಆಕಾಶ, ವಿದ್ಯೆಗಳು, ವಾಯು, ತೇಜಸ್ಸು, ಜಲ, ಭೂಮಿ ಕೂಡ.
2.11.21
शब्दस्पर्शौ तथा रूपं रसो गन्धश्च भारत ।
प्रकृतिश्च विकारश्च यच्चान्यत्कारणं भुवः ॥ २.११.२१ ॥
ಶಬ್ದ, ಸ್ಪರ್ಶ, ರೂಪ, ರಸ, ಗಂಧ, ಓ ಭಾರತ, ಪ್ರಕೃತಿ, ವಿಕಾರ ಮತ್ತು ಭುವನದ ಇತರ ಕಾರಣಗಳು.
2.11.22
अगस्त्यश्च महातेजा मार्कण्डेयश्च वीर्यवान् ।
जमदग्निर्भरद्वाजः संवर्तश्च्यवनस्तथा ॥ २.११.२२ ॥
ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಅಗಸ್ತ್ಯ, ವೀರ್ಯವಂತ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ, ಜಮದಗ್ನಿ, ಭರದ್ವಾಜ, ಸಂವರ್ತ ಮತ್ತು ಚ್ಯವನರು ಕೂಡ.
2.11.23
दुर्वासाश्च महाभाग ऋष्णशृङ्गश्च धार्मिकः ।
सनत्कुमारो भगवान्योगाचार्यो महातपाः ॥ २.११.२३ ॥
ಮಹಾಭಾಗ ದುರ್ವಾಸ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಋಷ್ಯಶೃಂಗ, ಭಗವಾನ್ ಸನತ್ಕುಮಾರ, ಯೋಗಾಚಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಕೂಡ.
2.11.24
असितो देवलश्चैव जैगीषव्यश्च तत्त्ववित् ।
ऋषभो जितशत्रुश्च महावीर्यस्तथा मणिः ॥ २.११.२४ ॥
ಅಸಿತ, ದೇವಲ, ತತ್ತ್ವಜ್ಞ ಜೈಗೀಷವ್ಯ, ಋಷಭ, ಜಿತಶತ್ರು, ಮಹಾವೀರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಣಿ ಕೂಡ.
2.11.25
आयुर्वेदस्तथाऽष्टाङ्गो देहवांस्तत्र भारत ।
चन्द्रमाः सह नक्षत्रैरादित्यश्च गभस्तिमान् ॥ २.११.२५ ॥
ಭಾರತ, ಅಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಅಂಗಗಳ ಆಯುರ್ವೇದವು ದೇಹಧಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ನಕ್ಷತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಚಂದ್ರನು, ಕಿರಣವಂತನಾದ ಸೂರ್ಯನೂ ಇದ್ದರು.
2.11.26
वायवः क्रतवश्चैव सङ्कल्पः प्राण एव च ।
मूर्तिमन्तो महात्मानो महाव्रतपरायणाः ॥ २.११.२६ ॥
ವಾಯುಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳು, ಸಂಕಲ್ಪ, ಪ್ರಾಣವೂ ಕೂಡ; ಮೂರ್ತರೂಪ ಧರಿಸಿದ ಮಹಾತ್ಮರು, ಮಹಾವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರು.
2.11.27
एते चान्ये च बहवो ब्रह्माणं समुपस्थिताः ।
अर्थो धर्मश्च कामश्च हर्षो द्वेषस्तपो दमः ॥ २.११.२७ ॥
ಇವರು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರು ಬ್ರಹ್ಮನ ಬಳಿ ಬಂದು ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ: ಅರ್ಥ, ಧರ್ಮ, ಕಾಮ, ಹರ್ಷ, ದ್ವೇಷ, ತಪಸ್ಸು, ದಮ.
2.11.28
आयान्ति तस्यां सहिता गन्धर्वाप्सरसां गणाः ।
विंशतिः सप्त चैवान्ये लोकपालाश्च सर्वशः ॥ २.११.२८ ॥
ಆ ಸಭೆಗೆ ಗಂಧರ್ವ ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗಣಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬರುತ್ತಿವೆ; ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಲೋಕಪಾಲಕರು ಎಲ್ಲರೂ.
2.11.29
शुक्रो बृहस्पतिश्चैव बुधोऽङ्कारक एव च ।
शनैश्चरश्च राहुश्च ग्रहाः सर्वे तथैव च ॥ २.११.२९ ॥
ಶುಕ್ರ ಮತ್ತು ಬೃಹಸ್ಪತಿ, ಬುಧ ಮತ್ತು ಅಂಗಾರಕ, ಶನೈಶ್ಚರ ಮತ್ತು ರಾಹು, ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಹಗಳೂ.
2.11.30
मन्त्रो रथन्तरं चैव हरिमान्वसुमानपि ।
आदित्याः साधिराजानो नामद्वन्द्वैरुदाहृताः ॥ २.११.३० ॥
ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ರಥಂತರವೂ; ಹರಿಮಾನ್ ಮತ್ತು ವಸುಮಾನ್ ಕೂಡ; ಆದಿತ್ಯರು ತಮ್ಮ ರಾಜರೊಂದಿಗೆ; ನಾಮದ್ವಂದ್ವಗಳಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವರು.
2.11.31
मरुतो विश्वकर्मा च वसवश्चैव भारत ।
तथा पितृगणाः सर्वे सर्वाणि च हवींष्यथ ॥ २.११.३१ ॥
ಭಾರತ, ಮರುತರು, ವಿಶ್ವಕರ್ಮ, ವಸುಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲಾ ಪಿತೃಗಣಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಹವಿಸ್ಸುಗಳು ಅಲ್ಲಿವೆ.
2.11.32
ऋग्वेदः सामवेदश्च यजुर्वेदश्च पाण्डव ।
अथर्ववेदश्च तथा सर्वशास्त्राणि चैव ह ॥ २.११.३२ ॥
ಪಾಂಡವ, ಋಗ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಅಥರ್ವವೇದ, ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳೂ ಅಲ್ಲಿವೆ.
2.11.33
इतिहासोपवेदाश्च वेदाङ्गानि च सर्वशः ।
ग्रहा यज्ञाश्च सोमश्च देवताश्चापि सर्वशः ॥ २.११.३३ ॥
ಇತಿಹಾಸಗಳು, ಉಪವೇದಗಳು, ಎಲ್ಲಾ ವೇದಾಂಗಗಳು, ಗ್ರಹಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳು, ಸೋಮ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳೂ ಅಲ್ಲಿವೆ.
2.11.34
सावित्री दुर्गतरणी वाणी सप्तविधा तथा ।
मेधा धृतिः श्रुतिश्चैव प्रज्ञा बुद्धिर्यशः क्षमा ॥ २.११.३४ ॥
ಸಾವಿತ್ರಿ, ದುರ್ಗತಾರಿಣಿ, ಸಪ್ತವಿಧ ವಾಣಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಮೇಧೆ, ಧೃತಿ, ಶ್ರುತಿ, ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಬುದ್ಧಿ, ಯಶಸ್ಸು, ಕ್ಷಮೆ ಅಲ್ಲಿವೆ.
2.11.35
सामानि स्तुतिशस्त्राणि गाथाश्च विविधास्तथा ।
भाष्याणि तर्कयुक्तानि देहवन्ति विशाम्पते ॥ २.११.३५ ॥
ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ಸಾಮಗಾನಗಳು, ಸ್ತುತಿಶಸ್ತ್ರಗಳು, ವಿವಿಧ ಗಾಥೆಗಳು, ತರ್ಕಯುಕ್ತ ಭಾಷ್ಯಗಳು ದೇಹಧಾರಿಗಳಾಗಿ ಅಲ್ಲಿವೆ.
2.11.36
नाटका विविधाः काव्याः कथाख्यायिकारिकाः ।
तत्रतिष्ठन्ति ते पुण्या ये चान्ये गुरुपूजकाः ॥ २.११.३६ ॥
ವಿವಿಧ ನಾಟಕಗಳು, ಕಾವ್ಯಗಳು, ಕಥೆಗಳು, ಆಖ್ಯಾಯಿಕೆಗಳು, ಕಾರಿಕೆಗಳು ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿವೆ; ಗುರುಪೂಜಕ ಪುಣ್ಯವಂತರೂ ಇತರರೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.
2.11.37
क्षणा लवा मुहूर्ताश्च दिवा रात्रिस्तथैव च ।
अर्धमासाश्च मासाश्च ऋतवः षट् च भारत ॥ २.११.३७ ॥
ಕ್ಷಣಗಳು, ಲವಗಳು, ಮುಹೂರ್ತಗಳು, ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ, ಹಾಗೆಯೇ; ಅರ್ಧಮಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಸಗಳು, ಓ ಭಾರತ, ಆರು ಋತುಗಳು.
2.11.38
संवत्सराः पञ्ययुगमहोरात्रश्चतुर्विधः ।
कालचक्रं च तद्दिव्यं नित्यमक्षयमव्ययम् ॥ २.११.३८ ॥
ಸಂವತ್ಸರಗಳು, ಐದು ಯುಗಗಳ ಚಕ್ರ, ಮಹಾ ಅಹೋರಾತ್ರ — ಇವು ನಾಲ್ಕು ವಿಧ; ಆ ದಿವ್ಯ ಕಾಲಚಕ್ರ ನಿತ್ಯ, ಅಕ್ಷಯ, ಅವ್ಯಯ.
2.11.39
धर्मचक्रं तथा चापि नित्यमास्ते युधिष्ठिर ।
अदितिर्दितिर्दनुश्चैव सुरसा विनता इरा ॥ २.११.३९ ॥
ಹಾಗೆಯೇ, ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಧರ್ಮಚಕ್ರವೂ ನಿತ್ಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದಿತಿ, ದಿತಿ, ದನು, ಸುರಸಾ, ವಿನತಾ, ಇರಾ.
2.11.40
कालिका सुरभी देवी सरमा चाथ गौतमी ॥ २.११.४० ॥
ಕಾಲಿಕಾ, ದೇವಿ ಸುರಭಿ, ಸರಮಾ, ಮತ್ತು ಗೌತಮೀ.
2.11.41
प्रभा कद्रूश्च वै देव्यौ देवतानां च मातरः ।
रुद्राणी श्रीश्च लक्ष्मीश्च भद्रा षष्ठी तथाऽपरा ॥ २.११.४१ ॥
ಪ್ರಭಾ ಮತ್ತು ಕದ್ರೂ, ಇಬ್ಬರು ದೇವಿಯರು — ದೇವತೆಗಳ ತಾಯಂದಿರು; ರುದ್ರಾಣೀ, ಶ್ರೀ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಭದ್ರಾ, ಮತ್ತು ಆರನೆಯ ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು.
2.11.42
पृथिवी गां गता देवी ह्रीः स्वाहा कीर्तिरेव च ।
सुरा देवी शची चैव तथा पुष्टिररुन्धती ॥ २.११.४२ ॥
ಪೃಥ್ವಿ, ಹಸುವಾಗಿ ಹೋದವಳು, ದೇವಿ ಹ್ರೀ, ಸ್ವಾಹಾ, ಕೀರ್ತಿಯೂ; ದೇವಿ ಸುರಾ, ಶಚೀ, ಹಾಗೆಯೇ ಪುಷ್ಟಿ, ಅರುಂಧತಿ.
2.11.43
संवृत्तिराशा नियतिः सृष्टिर्देवी रतिस्तथा ।
एताश्चान्याश्चवै देव्य उपतस्थुः प्रजापतिम् ॥ २.११.४३ ॥
ಸಂವೃತ್ತಿ, ಆಶಾ, ನಿಯತಿ, ಸೃಷ್ಟಿ ದೇವಿ, ರತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವಿಯರು ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಬಳಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಾದರು.
2.11.44
आदित्या वसवो रुद्रा मरुतश्चास्विनावपि ।
विश्वेदेवाश्च साध्याश्च पितरश्च मनोजवाः ॥ २.११.४४ ॥
ಆದಿತ್ಯರು, ವಸುಗಳು, ರುದ್ರರು, ಮರುತ್ತುಗಳು, ಅಶ್ವಿನಿಯರು, ವಿಶ್ವದೇವರು, ಸಾಧ್ಯರು ಮತ್ತು ಮನೋವೇಗದ ಪಿತೃಗಳು.
2.11.45
पितृणां च गणान्विद्धि सप्तैव पुरुषर्षभ ।
मूर्तिमन्तो वै चत्वारस्त्रयश्चापि शरीरिणः ॥ २.११.४५ ॥
ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಪಿತೃಗಣಗಳು ಏಳು ಎಂದು ತಿಳಿ; ಅವರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವರು ರೂಪಧಾರಿಗಳು, ಮೂವರು ದೇಹಧಾರಿಗಳು.
2.11.46
वैराजश्च महाभागा अग्निष्वात्ताश्च भारत ।
गार्हपत्या नाकचराः पितरो लोकविश्रुताः ॥ २.११.४६ ॥
ಭರತವಂಶಜನೇ, ವೈರಾಜರು, ಮಹಾಭಾಗ್ಯರಾದ ಅಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತರು, ಗಾರ್ಹಪತ್ಯರು, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ, ಲೋಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಿತೃಗಳು.
2.11.47
सोमपा एकशृङ्गाश्च चतुर्वेदाः कलास्तथा ।
एते चतुर्षु वर्णेषु पूज्यन्ते पितरो नृप ॥ २.११.४७ ॥
ಸೋಮಪರು, ಏಕಶೃಂಗರು, ಚತುರ್ವೇದಜ್ಞರು, ಕಲಾ ಪಿತೃಗಳು; ರಾಜನೇ, ಇವರು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.
2.11.48
एतैराप्यायितैः पुर्वं सोमश्चाप्याय्यते पुनः ।
त एते पितरः सर्वे प्रजापतिमुपस्थिताः ॥ २.११.४८ ॥
ಇವರಿಂದ ತೃಪ್ತಿಗೊಂಡಾಗ, ಹಿಂದೆ ಸೋಮನೂ ಮತ್ತೆ ತೃಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪಿತೃಗಳು ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಬಳಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಾದರು.
2.11.49
उपासते च संहृष्टा ब्रह्माणममितौजसम् ।
राक्षसाश्च पिशाचाश्च दानवा गुह्यकास्तथा ॥ २.११.४९ ॥
ರಾಕ್ಷಸರು, ಪಿಶಾಚರು, ದಾನವರು ಮತ್ತು ಗುಹ್ಯಕರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅಮಿತತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
2.11.50
नागाः सुपर्णाः पशवः पितामहमुपासते ।
स्थावरा जङ्गमाश्चैव महाभूतास्तथाऽपरे ॥ २.११.५० ॥
ನಾಗರು, ಸುಪರ್ಣರು, ಪಶುಗಳು, ಸ್ಥಾವರ ಜಂಗಮಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹಾಭೂತಗಳು ಪಿತಾಮಹನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತವೆ.
2.11.51
पुरन्दरश्च देवेन्द्रो वरुणो धनदो यमः ।
महादेवः सहोमोऽत्र सदा गच्छति सर्वशः ॥ २.११.५१ ॥
ಪುರಂದರ, ದೇವೇಂದ್ರ, ವರುಣ, ಧನದ, ಯಮ ಮತ್ತು ಉಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಹಾದೇವ ಇಲ್ಲಿ ಸದಾ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
2.11.52
महासेनश्च राजेन्द्र सदोपास्ते पितामहम् ।
देवो नारायणस्तस्यां तथा देवर्षयश्च ये ॥ २.११.५२ ॥
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ! ಮಹಾಸೇನನು ಸದಾ ಪಿತಾಮಹನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೇವ ನಾರಾಯಣನು ಮತ್ತು ದೇವರ್ಷಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ.
2.11.53
ऋषयो वालखिल्याश्च योनिजायोनिजास्तथा ।
यच्च किञ्चित्रिलोकेऽस्मिन्दृश्यते स्थाणु जङ्गमम्।
सर्वं तस्यां मया दृष्टमिति विद्धि नराधिप ॥ २.११.५३ ॥
ಋಷಿಗಳು, ವಾಲಖಿಲ್ಯರು, ಯೋನಿಜರು ಮತ್ತು ಅಯೋನಿಜರು, ಈ ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಸ್ಥಾವರ ಜಂಗಮಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ತಿಳಿ, ಓ ನರಾಧಿಪ.
2.11.54
अष्टाशीतिसहस्राणि ऋषीणामूर्ध्वरेतसाम् ।
प्रजावतां च पञ्चाशदृषीणामपि पाण्डव ॥ २.११.५४ ॥
ಓ ಪಾಂಡವ! ಊರ್ಧ್ವರೇತಸ್ಸಾದ ಎಂಭತ್ತೆಂಟು ಸಾವಿರ ಋಷಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸಂತಾನವುಳ್ಳ ಐವತ್ತು ಋಷಿಗಳೂ (ಅಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ).
2.11.55
ते स्म तत्र यथाकामं दृष्ट्वा सर्वे दिवौकसः ।
प्रणम्य शिरसा तस्मै सर्वे यान्ति यथागमम् ॥ २.११.५५ ॥
ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, ತಲೆಬಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾರೆ.
2.11.56
अतिथीनागतान्देवान्दैत्यान्नागांस्तथा द्विजान् ।
यक्षान्मुपर्णान्कालेयान्गन्धर्वाप्सरसस्तथा ॥ २.११.५६ ॥
ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಬಂದ ದೇವತೆಗಳು, ದೈತ್ಯರು, ನಾಗರು, ದ್ವಿಜರು, ಯಕ್ಷರು, ಗರುಡರು, ಕಾಲೇಯರು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರೆಯರು ಅಲ್ಲಿದ್ದರು.
2.11.57
महाभागानमितधीर्ब्रह्मा लोकपितामहः ।
दयावान्सर्वभूतेषु यथार्हं प्रतिपद्यते ॥ २.११.५७ ॥
ಅಪಾರ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ಲೋಕಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಯೆಯುಳ್ಳವನು, ಮಹಾಭಾಗ್ಯರನ್ನು ಯೋಗ್ಯತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸತ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.
2.11.58
प्रतिगृह्य तु विश्वात्मा स्वयं स्वयम्भूरमितद्युतिः ।
सान्त्वमानार्थसम्भोगैर्युनक्ति मनुजाधिप ॥ २.११.५८ ॥
ಮನುಜಾಧಿಪ, ವಿಶ್ವಾತ್ಮ, ಸ್ವಯಂಭೂ, ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ವಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಸಾಂತ್ವನ, ಗೌರವ, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಭೋಗಗಳಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತಾನೆ.
2.11.59
तथा तैरुपयातैश्च प्रतियद्भिश्च भारत ।
आकुला सा सभातात भवति स्म सुखप्रदा ॥ २.११.५९ ॥
ಭಾರತ, ಪ್ರಿಯನೇ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದವರಿಂದಲೂ ಹಿಂದಿರುಗುವವರಿಂದಲೂ ಆ ಸಭೆ ತುಂಬಿ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು.
2.11.60
सर्वतेजोमयी दिव्या ब्रह्मर्षिगणसेविता ।
ब्राहया श्रिया दीप्यमाना शुशुभे विगतक्लमा ॥ २.११.६० ॥
ಸರ್ವ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ, ದಿವ್ಯವಾದ, ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ ಗಣಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾದ ಆ ಸಭೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಶ್ರೀಯಿಂದ ಬೆಳಗಿ ಆಯಾಸವಿಲ್ಲದೆ ಶೋಭಿಸಿತು.
2.11.61
सा सभा तादृशी दृष्टा मया लोकेषु दुर्लभा ।
सभेयं राजशार्दूल मनुष्येषु यथा तव ॥ २.११.६१ ॥
ಓ ರಾಜಶಾರ್ದೂಲ, ಅಂತಹ ಸಭೆಯನ್ನು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಕಂಡಿಲ್ಲ; ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಈ ಸಭೆ ಅಪೂರ್ವವಾಗಿದೆ.
2.11.62
एता मया दृष्टपूर्वाः सभा देवेषु भारत ।
सभेयं मानुषे लोके सर्वश्रेष्ठतमा तव ॥ २.११.६२ ॥
ಭರತನೇ, ಈ ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಾನು ಮೊದಲು ದೇವತೆಗಳ ನಡುವೆ ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ; ಆದರೆ ಮಾನವಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಈ ಸಭೆ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ.