మహాభారతం · అధ్యాయం 2.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.13.1
ऋषेस्तद्वचनं श्रुत्वा निशश्वास युधिष्ठिरः ।
चिन्तयन्राजसूयेष्टिं न लेभे शर्म भारत ॥ २.१३.१ ॥
ఋషి ఆ మాటను విని యుధిష్ఠిరుడు నిట్టూర్చాడు. రాజసూయ యజ్ఞం గురించి ఆలోచిస్తూ ఆయనకు శాంతి లభించలేదు, ఓ భారతా.
2.13.2
राजर्षीणां च तं श्रुत्वा महिमानं महात्मनाम् ।
यज्वनां कर्मभिः पुण्यैर्लोकप्राप्तिं समीक्ष्य च ॥ २.१३.२ ॥
రాజర్షుల, మహాత్ముడైన యజ్ఞకర్తల ఆ మహిమను విని, వారి పుణ్యకర్మల ద్వారా లోకప్రాప్తిని పరిశీలించి.
2.13.3
हरिश्चन्द्रं च राजर्षि रोजमानं विशेषतः ।
यज्वानं यज्ञमाहर्तुं राजसूयमियेष सः ॥ २.१३.३ ॥
ముఖ్యంగా రాజర్షి హరిశ్చంద్రుడు — ప్రకాశించే యజ్ఞకర్త — రాజసూయ యజ్ఞం చేయాలని కోరాడు.
2.13.4
युधिष्ठिरस्ततः सर्वानर्चयित्वा सभासदः ।
प्रत्यर्चितश्च तैः सर्वैर्यज्ञायैव मनो दधे ॥ २.१३.४ ॥
తర్వాత యుధిష్ఠిరుడు సభికులందరినీ సత్కరించాడు; వారందరూ ఆయనను ప్రతిగౌరవించారు. అప్పుడు ఆయన మనసును యజ్ఞం పైనే నిలిపాడు.
2.13.5
स राजसूयं राजेन्द्र कुरूणामृषभस्तदा ।
आहर्तुं प्रवणं चक्रे मनः सञ्चिन्त्य चासकृत् ॥ २.१३.५ ॥
ఓ రాజేంద్రా, కురువీరుల్లో శ్రేష్ఠుడైన ఆయన అప్పుడు పదే పదే ఆలోచించి రాజసూయ యజ్ఞం చేయాలనే వైపు మనసు మళ్లించాడు.
2.13.6
भूयश्चाद्भुतवीर्यौजा धर्ममेवानुचिन्तयन् ।
किं हितं सर्वलोकानां भवेदिति मनो दधे ॥ २.१३.६ ॥
అద్భుత వీర్యతేజస్సు కలిగిన ఆయన మళ్లీ ధర్మాన్నే ధ్యానిస్తూ, "సర్వలోకాలకు ఏది హితమో?" అని తలచి మనసును నిలిపాడు.
2.13.7
अनुगृह्णन्प्रजाः सर्वाः सर्वधर्मभृतां वरः ।
अविशेषेण सर्वेषां हितं चक्रे युधिष्ठिरः ॥ २.१३.७ ॥
అన్ని ధర్మాలను ధరించిన వారిలో శ్రేష్ఠుడైన యుధిష్ఠిరుడు ప్రజలందరిపై దయ చూపుతూ, భేదం లేకుండా అందరికీ హితం చేకూర్చాడు.
2.13.8
सर्वेषां दीयतां देयं मुष्णन्कोपमदावुभौ ।
साधु धर्मेति धर्मेति नान्यच्छ्रूयेत भाषितम् ॥ २.१३.८ ॥
అందరికీ ఇవ్వదగినది ఇవ్వబడుగాక; కోపాన్ని, మదాన్ని రెండింటినీ తొలగించి, 'మంచిది, ఇదే ధర్మం, ఇదే ధర్మం' అనే మాట తప్ప మరేదీ వినబడలేదు.
2.13.9
एवं गते ततस्तस्मिन्पितरीवाश्वसञ्जनाः ।
न तस्य विद्यते द्रेष्टा ततोऽस्याजातशत्रुता ॥ २.१३.९ ॥
ఈ విధంగా జరిగినప్పుడు, తండ్రిలా ప్రజలు ఊరట పొందారు; అతనికి ద్వేషించే వాడు ఎవడూ లేడు, అందువల్ల అతడు అజాతశత్రువు.
2.13.10
परिग्रहान्नरेन्द्रस्य भीमस्य परिपालनात् ।
शत्रूणां क्षपणाच्चैव बीभत्सोः सव्यसाचिनः ॥ २.१३.१० ॥
నరేంద్రుడు (యుధిష్ఠిరుడు) స్వీకరించడం వల్ల, భీముని రక్షణ వల్ల, శత్రువుల నాశనం వల్ల, బీభత్సు (అర్జునుడు) సవ్యసాచి చేసిన కార్యం వల్ల.
2.13.11
बलीनां सम्यगुत्थानान्नकुलस्य यशस्विनः ।
धीमतः सहदेवस्य धर्माणामनुशासनात् ॥ २.१३.११ ॥
యశస్వి నకులుడు బలవంతులను చక్కగా లేపడం వల్ల, బుద్ధిమంతుడైన సహదేవుడు ధర్మాలను బోధించడం వల్ల.
2.13.12
वैनत्यात्सर्वतश्चैव नकुलस्य स्वभावतः ।
अविग्रहा वीतभयाः स्वकर्मनिरताः सदा ॥ २.१३.१२ ॥
నకులుని వినయం వల్ల, అన్నిచోట్లా, స్వభావం వల్లా; ప్రజలు ఎల్లప్పుడూ కలహాలు లేకుండా, భయం లేకుండా, తమ తమ కర్మలలో నిమగ్నులై ఉండేవారు.
2.13.13
निकामवर्षाः स्फीताश्च आसञ्जनपदास्तथा ।
वार्धुषी यज्ञसत्वानि गोरक्षं कर्षणं वणिक् ॥ २.१३.१३ ॥
కోరినట్లు వర్షాలు కురిశాయి; దేశాలు, ప్రజలు సమృద్ధిగా వర్ధిల్లారు. వడ్డీ వ్యాపారం, యజ్ఞ సామగ్రి, గోరక్షణ, వ్యవసాయం, వాణిజ్యం కూడా (వృద్ధి చెందాయి).
2.13.14
विशेषात्सर्वमेवैतत्सञ्जज्ञे राजकर्मणा ।
अनुकर्षं च निष्कर्षं व्याधिपावकमूर्छनम् ॥ २.१३.१४ ॥
ప్రత్యేకంగా ఇవన్నీ రాజు కర్మ వల్లనే కలిగాయి; పన్నుల వసూలు, భారీ పన్ను, రోగం మరియు అగ్ని వ్యాప్తి కూడా (అతని వల్లనే).
2.13.15
सर्वमेव न तत्रासीद्धर्मनित्ये युधिष्ठिरे ।
दस्युभ्यो वञ्चकेभ्यश्च राज्ञः प्रति परस्परम् ॥ २.१३.१५ ॥
ధర్మంలో నిలిచిన యుధిష్ఠిరుని పాలనలో అంతా అక్కడ లేదు; దొంగలనుండి, మోసగాళ్లనుండి, రాజులు పరస్పరం (భయం) కూడా లేదు.
2.13.16
राजवल्लभतश्चैव नाश्रूयत मृषाकृतम् ।
प्रियं कर्तुमुपस्थातुं बलिकर्म स्वकर्मजम् ॥ २.१३.१६ ॥
రాజు అనుగ్రహంతో కూడా అసత్య కార్యం వినబడలేదు; ప్రియం చేయడానికి, సేవ చేయడానికి బలికర్మ తన స్వధర్మం వల్ల (జరిగింది).
2.13.17
अभिहर्तुं नृपाः षट्सु पृथक्जात्यैश्च नैगमैः ।
ववृधे विषयस्तत्र धर्मनित्ये युधिष्ठिरे ॥ २.१३.१७ ॥
రాజులు ఆరు విధాలుగా, వివిధ జాతులు మరియు వర్తకుల ద్వారా కానుకలు తేవడానికి (వచ్చారు); ధర్మంలో నిలిచిన యుధిష్ఠిరుని పాలనలో ఆ దేశం వర్ధిల్లింది.
2.13.18
कामतोऽप्युपयुञ्जानै राजसैर्लोभजैर्जनैः ।
सर्वव्यापी सर्वगुणी सर्वसाहः स सर्वराट् ॥ २.१३.१८ ॥
కోరికతో అనుభవించే, రాజసగుణం కలిగిన, లోభం నుండి పుట్టిన జనులచేత కూడా; ఆయన సర్వవ్యాపి, సర్వగుణసంపన్నుడు, అన్నింటినీ సహించి జయించేవాడు, సర్వరాజు.
2.13.19
यस्मिन्नधिकृतः सम्राड् भ्राजमानो महायशाः ।
यत्र राजन्दश दिशः पितृतो मातृतस्तथा।
अनुरक्ताः प्रजा आसन्नागोपाला द्विजातयः ॥ २.१३.१९ ॥
చక్రవర్తిగా నియమితుడైన, ప్రకాశించే మహాయశస్వి అయిన ఆ రాజు పాలనలో, ఓ రాజా, పది దిక్కులలోనూ, తండ్రివైపు తల్లివైపు, ప్రజలు అనురక్తులుగా ఉన్నారు; గోపాలురతో సహా ద్విజులు కూడా అనురక్తులుగా ఉన్నారు.
2.13.20
स मन्त्रिणः समानाय्य भ्रातृंश्च वदतां वरः ।
राजसूयं प्रति तदा पुनः पुनरपृच्छत ॥ २.१३.२० ॥
మాట్లాడేవారిలో శ్రేష్ఠుడైన అతడు, మంత్రులను సోదరులను పిలిపించి, అప్పుడు రాజసూయ యజ్ఞం గురించి మళ్లీ మళ్లీ అడిగాడు.
2.13.21
ते पृच्छ्यमानाः सहिता वचोऽर्थ्यं मन्त्रिणस्तदा ।
युधिष्ठिरं महाप्राज्ञं यियक्षुमिदमब्रुवन् ॥ २.१३.२१ ॥
అప్పుడు అడగబడిన మంత్రులు అందరూ కలిసి, అర్థవంతమైన మాటలతో, యజ్ఞం చేయాలనుకున్న మహాప్రాజ్ఞుడైన యుధిష్ఠిరునితో ఇలా అన్నారు.
2.13.22
येनाभिषिक्तो नृपतिर्वारुणं गुणमृच्छति ।
तेन राजाऽपि तं कुत्स्नं सम्राड्गुणमभीप्सृति ॥ २.१३.२२ ॥
అభిషేకం పొందిన రాజు ఎవరి ద్వారా వరుణుని గుణాన్ని పొందుతాడో, అతని ద్వారా రాజు కూడా ఆ సంపూర్ణ సామ్రాట్ గుణాన్ని కోరుకుంటాడు.
2.13.23
तस्य सम्राड्गुणार्हस्य भवतः कुरुनन्दन ।
राजसूयस्य समयं मन्यन्ते सुहृदस्तव ॥ २.१३.२३ ॥
ఓ కురునందనా, సామ్రాట్ గుణానికి అర్హుడవైన నీకు, నీ హితులు రాజసూయానికి ఇదే సమయమని భావిస్తున్నారు.
2.13.24
तस्य यज्ञस्य समयः स्वाधीनः क्षत्रसम्पदा ।
साम्ना षडग्नयो यस्मिंश्चीयन्ते शंसितव्रतैः ॥ २.१३.२४ ॥
ఆ యజ్ఞానికి తగిన కాలం క్షత్రియ సంపద వల్ల స్వాధీనమైనది; అందులో, ప్రశంసింపబడిన వ్రతాలు గల వారు సామ మంత్రంతో ఆరు అగ్నులను పోగుచేస్తారు.
2.13.25
दर्वीहोमानुपादाय सर्वान्यः प्राप्नुते क्रतून् ।
अभिषेकं च यज्ञान्ते सर्वजित्तेन चोच्यते ॥ २.१३.२५ ॥
దర్వీహోమాలను చేపట్టి అన్ని క్రతువులను పొందేవాడు, యజ్ఞాంతంలో అభిషేకం పొందేవాడు, అతడు 'సర్వజిత్' అని పిలువబడతాడు.
2.13.26
समर्थोऽसि महाबाहो सर्वे ते वशगा वयम् ।
अचिरात्त्वं महाराज राजसूयमवाप्स्यसि ॥ २.१३.२६ ॥
ఓ మహాబాహూ, నీవు సమర్థుడవు; మేమంతా నీ వశంలో ఉన్నాము. ఓ మహారాజా, త్వరలోనే నీవు రాజసూయాన్ని పొందుదువు.
2.13.27
अविचार्य महाराज राजसूये मनः कुरु ।
इत्येवं सुहृदः सर्वे पृथक्च सह चाब्रुवन् ॥ २.१३.२७ ॥
ఓ మహారాజా, ఆలోచించకుండానే రాజసూయంపై మనసు పెట్టు — ఇలా మిత్రులంతా విడివిడిగా, కలిసి కూడా చెప్పారు.
2.13.28
स धर्म्यं पाण्डवस्तेषां वचः श्रुत्वा विशाम्पते ।
धृष्टमिष्टं वरिष्टं च जग्राह मनसाऽरिहा ॥ २.१३.२८ ॥
ఓ విశాంపతీ, ఆ పాండవుడు వారి ధర్మబద్ధమైన మాటను విని, శత్రుసంహారకుడు దానిని దృఢమైనదిగా, ప్రియమైనదిగా, శ్రేష్ఠమైనదిగా భావించి మనసారా అంగీకరించాడు.
2.13.29
श्रुत्वा सुहृद्वचस्तच्च जानंश्चाप्यात्मनः क्षमम् ।
स प्रशस्तक्रियारम्भः परीक्षामुपचक्रमे ॥ २.१३.२९ ॥
మిత్రుల మాటలను విని, తన శక్తిని తెలుసుకొని, ప్రశంసనీయమైన కార్యాన్ని ఆరంభిస్తూ అతడు పరీక్ష (విచారణ) ప్రారంభించాడు.
2.13.30
चतुर्भिर्भीमसेनाद्यैर्भ्रातृभिः सहितो हितम् ।
एवमुक्तस्तथा पार्थो धर्म एव मनो दधे ॥ २.१३.३० ॥
భీమసేనుడు మొదలైన నలుగురు సోదరులతో కూడి, ఇలా చెప్పబడిన పార్థుడు, హితమైన మాటను అంగీకరించి, మనసును ధర్మంపైనే నిలిపాడు.
2.13.31
स राजसूयं राजेन्द्रः कुरूणामृषभः क्रतुम् ।
जगाम मनसा सद्य आहरिष्यन्युधिष्ठिरः ॥ २.१३.३१ ॥
కురువీరులలో శ్రేష్ఠుడు, రాజులకు రాజు అయిన యుధిష్ఠిరుడు వెంటనే మనసులో రాజసూయ యాగాన్ని నిర్వహించాలని సంకల్పించాడు.
2.13.32
भूयस्त्वद्भुतवीर्योपि धर्ममेवानुपालयन् ।
पुनः पुनर्मनो दध्रे राजसूयाय भारत ॥ २.१३.३२ ॥
అద్భుత పరాక్రమశాలి అయినప్పటికీ ధర్మాన్నే పాటిస్తూ, ఓ భారతా, అతడు మళ్ళీ మళ్ళీ రాజసూయ యాగంపై మనసు నిలిపాడు.
2.13.33
स भ्रातृभिः पुनर्धीमानृत्विग्निश्च महात्मभिः ।
मन्त्रिभिश्चापि सहितो धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ २.१३.३३ ॥
ధీమంతుడైన ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు తన సోదరులతో, మహాత్ములైన ఋత్విక్కులతో, మంత్రులతో కలిసి మళ్ళీ (ఆలోచించాడు).
2.13.34
धौम्यद्वैपायनाद्यैश्च मन्त्रयामास मन्त्रवित् ।
विराटद्रुपदाभ्यां च सात्यकेन च धीमता ॥ २.१३.३४ ॥
ధౌమ్యుడు, ద్వైపాయనుడు మొదలైనవారితో, విరాటుడు, ద్రుపదుడు, ధీమంతుడైన సాత్యకితో మంత్రజ్ఞుడైన యుధిష్ఠిరుడు ఆలోచించాడు.
2.13.35
युधामन्यूत्तमौजोभ्यां सौभद्रेण च धीमता ।
द्रौपदेयैः परं शूरैर्मन्त्रयामास संवृतः ॥ २.१३.३५ ॥
యుధామన్యు, ఉత్తమౌజులతో, ధీమంతుడైన సౌభద్రునితో, ద్రౌపదీ పుత్రులైన పరమ శూరులతో చుట్టుముట్టబడి (యుధిష్ఠిరుడు) ఆలోచించాడు.
2.13.36
भवन्तो राजसूयस्य सम्राडर्हस्य सुक्रतोः ।
श्रद्दधानस्य वदत ममावाप्तिः कथं भवेत् ॥ २.१३.३६ ॥
సామ్రాట్కు తగిన, సుక్రతువైన రాజసూయ యాగాన్ని శ్రద్ధగల నేను ఎలా పొందగలను, మీరు చెప్పండి.
2.13.37
एवमुक्तास्तु ते तेन राज्ञा राजीवलोचन ।
इदमूचुर्वचः काले धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ २.१३.३७ ॥
రాజు ఇలా చెప్పగా, ఓ కమలనయనా, వారు సమయోచితంగా ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరునితో ఈ మాటలు పలికారు.
2.13.38
अर्हस्त्वमसि धर्मज्ञ राजसूयं महाक्रतुम् ।
अथैवमुक्ते नृपतावृत्विग्भिर्ऋषिभिस्तथा ॥ २.१३.३८ ॥
ధర్మజ్ఞుడా, నువ్వు మహా రాజసూయ యాగానికి అర్హుడివి. రాజు ఇలా చెప్పగా, ఋత్విజులు, ఋషులు కూడా అలాగే చెప్పగా...
2.13.39
मन्त्रिणो भ्रातरश्चास्य तद्वचः प्रत्यपूजयन् ।
स तु राजा महाप्राज्ञः पुनरेवात्मनाऽऽत्मवान् ॥ २.१३.३९ ॥
మంత్రులు, సోదరులు ఆయన ఆ మాటలను ఆమోదించి గౌరవించారు. కానీ ఆ మహాప్రాజ్ఞుడు, ఆత్మసంయమి అయిన రాజు మళ్ళీ తానే...
2.13.40
भूयो विममृशे पार्थो लोकानां हितकाम्यया ।
सामर्थ्ययोगं सम्प्रेक्ष्य देशकालौ व्ययागमौ ॥ २.१३.४० ॥
లోకాల హితం కోరి పృథాపుత్రుడు మళ్ళీ ఆలోచించాడు. సామర్థ్య సమన్వయాన్ని, దేశకాలాలను, వ్యయాదాయాలను చక్కగా పరిశీలించి...
2.13.41
विमृश्य सम्यक् च धिया कुर्वन्प्राज्ञो न सीदति ।
नहि यज्ञसमारम्भः केवलात्मविनिश्चयात् ॥ २.१३.४१ ॥
బుద్ధితో బాగా ఆలోచించి పని చేసే ప్రాజ్ఞుడు చెడిపోడు. కేవలం తన నిశ్చయంతోనే యజ్ఞారంభం జరగదు.
2.13.42
भवतीति समाज्ञाय यत्नतः कार्यमुद्वहन् ।
स निश्चयार्थं कार्यस्य कृष्णमेव जनार्दनम् ॥ २.१३.४२ ॥
ఇది జరుగుతుందని బాగా తెలుసుకుని, ప్రయత్నంతో కార్యాన్ని చేపట్టి, ఆయన కార్యనిశ్చయం కోసం జనార్దనుడైన కృష్ణుడినే...
2.13.43
सर्वलोकात्परं मत्वा जगाम मनसा हरिम् ।
अप्रमेयं महाबाहुं कामाञ्जातमजं नृषु ॥ २.१३.४३ ॥
అన్ని లోకాలకంటే ఉన్నతుడిగా భావించి, అతడు మనసుతో హరిని స్మరించాడు. అపరిమితుడు, మహాబాహువు, కోరికతో మానవులలో జన్మించిన అజుడు అతడే.
2.13.44
पाण्डवस्तर्कयामास कर्मभिर्देवसंमतैः ।
नास्य किञ्चिदविज्ञातं नास्य किञ्चिदकर्मजम् ॥ २.१३.४४ ॥
పాండవుడు దేవతలకు ప్రియమైన కర్మలను బట్టి అతని గురించి ఊహించాడు. అతనికి తెలియనిది ఏదీ లేదు; అతనిలో కర్మ వల్ల రానిదేదీ లేదు.
2.13.45
न स किञ्चिन्न विषहेदिति कृष्णममन्यत ।
स तु तां नैष्ठिकीं बुद्धिं कृत्वा पार्थो युधिष्ठिरः ॥ २.१३.४५ ॥
'అతడు ఏదీ సహించలేడు' అని కృష్ణుని భావించాడు. పృథ కుమారుడైన యుధిష్ఠిరుడు ఆ స్థిరమైన నిశ్చయాన్ని చేసుకున్నాడు.
2.13.46
गुरुवद्भूतगुरवे प्राहिणोद्दूतमञ्जसा ।
शीघ्रगेन रथेनाशु स दूतः प्राप्य यादवान् ॥ २.१३.४६ ॥
పెద్దవానిలా భూతాల గురువు వద్దకు అతడు వెంటనే ఒక దూతను పంపాడు. వేగవంతమైన రథంలో ఆ దూత త్వరగా యాదవులను చేరుకున్నాడు.
2.13.47
द्वारकावासिनं कृष्णं द्वारवत्यां समासदत् ।
स प्रभुं प्राञ्जलिर्भूत्वा व्यज्ञापयत माधवम् ॥ २.१३.४७ ॥
ద్వారకలో నివసించే కృష్ణుని, ద్వారవతిలో అతడు చేరుకున్నాడు. చేతులు జోడించి ఆ ప్రభువైన మాధవునికి అతడు విన్నవించాడు.
2.13.48
धर्मराजो हृषीकेश धौम्यव्यासादिभिः सह ।
पाञ्चालमात्स्यसहितैर्भ्रातृभिश्चैव सर्वशः ॥ २.१३.४८ ॥
'ఓ హృషీకేశా! ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు ధౌమ్యుడు, వ్యాసుడు మొదలైనవారితో, పాంచాలులు మత్స్యులతో, సోదరులతో పూర్తిగా...'
2.13.49
त्वद्दर्शनं महाबाहो काङ्क्षते स युधिष्ठिरः ॥ २.१३.४९ ॥
ఓ మహాబాహో, ఆయన యుధిష్ఠిరుడు నిన్ను చూడాలని కోరుతున్నాడు.
2.13.50
इन्द्रसेनवचः श्रुत्वा यादवप्रवरो बली ।
दर्शनाकाङ्क्षिणं पार्थं दर्शनाकाङ्क्षयाच्युतः ॥ २.१३.५० ॥
ఇంద్రసేనుని మాటలు విని, యాదవులలో శ్రేష్ఠుడు బలవంతుడు అచ్యుతుడు, పార్థుని చూడాలనే కోరికతో (బయలుదేరాడు).
2.13.51
आमन्त्र्य राजन्सुहृदो वसुदेवं च माधवः ।
इन्द्रसेनेन सहित इन्द्रप्रस्थमगात्तदा।
व्यतीत्य विविधान्देशांस्त्वरावान्क्षिप्रवाहनवः ॥ २.१३.५१ ॥
ఓ రాజా, మిత్రులను, వసుదేవుని వీడ్కొని, మాధవుడు ఇంద్రసేనునితో కలిసి అప్పుడు ఇంద్రప్రస్థానికి వెళ్ళాడు. వివిధ దేశాలను దాటి, వేగవంతమైన వాహనాలతో త్వరగా సాగాడు.
2.13.52
इन्द्रप्रस्थगतं पार्थमभ्यगच्छज्जनार्दनः ।
स गृहे पितृवद्धात्रा धर्मराजेन पूजितः ॥ २.१३.५२ ॥
ఇంద్రప్రస్థంలో ఉన్న పార్థుని జనార్దనుడు చేరుకున్నాడు. ఆయన ఇంటిలో, తండ్రివలె, సోదరుడైన ధర్మరాజుచే సత్కరించబడ్డాడు.
2.13.53
भीमेन च ततोऽपश्यत्स्वसारं प्रीतिमान्पितुः ।
प्रीतः प्रीतेन सुहृदा रेमे स सहितस्तदा ॥ २.१३.५३ ॥
తరువాత భీముని తో కలిసి తండ్రి సోదరిని సంతోషంగా చూశాడు. సంతోషించిన స్నేహితునితో కలిసి అతడు అప్పుడు ఆనందించాడు.
2.13.54
अर्जुनेन यमाभ्यां च गुरुवत्पर्युपासितः ।
तं विश्रान्तं शुभे देशे क्षणिनं कल्पमच्युतम्।
धर्मराजः समागम्य ज्ञापयत्स्वप्रयोजनम् ॥ २.१३.५४ ॥
అర్జునుడు, యముని ఇద్దరు కుమారులు గురువువలె ఆయనను సేవించారు. శుభప్రదమైన స్థలంలో కొంతసేపు విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న అచ్యుతుని వద్దకు ధర్మరాజు వచ్చి తన ప్రయోజనాన్ని తెలియజేశాడు.
2.13.55
प्रार्थितो राजसूयो मे न चासौ केवलेप्सया ।
प्राप्यते येन तत्ते हि विदितं कृष्ण सर्वशः ॥ २.१३.५५ ॥
నేను రాజసూయాన్ని కోరాను; కానీ అది కేవలం కోరికతో లభించదు. కృష్ణా, అది దేనివల్ల లభిస్తుందో నీకు పూర్తిగా తెలుసు.
2.13.56
यस्मिन्सर्वं सम्भवति यश्च सर्वत्र पूज्यते ।
यश्च सर्वेश्वरो राजा राजसूयं स विन्दति ॥ २.१३.५६ ॥
ఎవరిలో సమస్తమూ సాధ్యమవుతుందో, ఎవరు ప్రతిచోటా పూజింపబడతారో, ఎవరు అందరికీ ప్రభువైన రాజో, అతడే రాజసూయాన్ని పొందుతాడు.
2.13.57
तं राजसूयं सुहृदः कार्यमाहुः समेत्य मे ।
तत्र मे निश्चिततमं तव कृष्ण गिरा भवेत् ॥ २.१३.५७ ॥
మిత్రులు సమావేశమై ఆ రాజసూయాన్ని చేయదగినదని నాకు చెప్పారు. కృష్ణా, ఈ విషయంలో నీ మాటే నా అత్యంత నిశ్చయమైన నిర్ణయం అవుతుంది.
2.13.58
केचिद्धि सौहृदा देवे न दोषं परिचक्षते ।
स्वार्थहेतोस्तथैवान्ये प्रियमेव वदन्त्युत ॥ २.१३.५८ ॥
కొందరు శ్రేయోభిలాషులు దేవుడవైన నీలో దోషాన్ని చూపరు; అలాగే ఇతరులు తమ స్వార్థం కోసం ప్రియమైన మాటలనే పలుకుతారు.
2.13.59
प्रियमेव परीप्सन्ते केचिदात्मनि यद्धितम् ।
एवम्प्रायाश्च दृश्यन्ते जनवादाः प्रयोजने ॥ २.१३.५९ ॥
కొందరు తమకు మేలైనదీ, ప్రియమైనదీ మాత్రమే కోరుకుంటారు; ఈ పనిని గురించి ఇలాంటి జనవాదాలే కనిపిస్తున్నాయి.
2.13.60
त्वं तु हेतूनतीत्यैतान्कामक्रोधौ व्युदस्य च ।
परमं यत्क्षमं लोके यथावद्वक्तुमर्हसि ॥ २.१३.६० ॥
అయితే నీవు ఈ హేతువులను దాటి, కామక్రోధాలను విడిచి, లోకంలో ఏది పరమ యుక్తమో దానిని యథార్థంగా చెప్పడం తగినది.