Mahābhārata · Adhyāya 2.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.15.1
उक्तं त्वया बुद्धिमता यन्नान्यो वक्तुमर्हति ।
संशयानां हि निर्मोक्ता त्वन्नान्यो विद्यते भुवि ॥ २.१५.१ ॥
Lo que tú, el sabio, has dicho, ningún otro podría decirlo. En la tierra no hay otro que libere de las dudas sino tú.
2.15.2
गृहे गृहे हि राजानः स्वस्य स्वस्य प्रियङ्कराः ।
न च साम्राज्यमाप्तास्ते सम्राट्शब्दो हि कृच्छ्रभाक्। ॥ २.१५.२ ॥
En cada casa hay reyes, cada uno hace lo que le agrada. Pero no alcanzan la soberanía; el título de emperador conlleva sufrimiento.
2.15.3
कथं परानुभावज्ञः स्वं प्रशंसितुमर्हति ।
परेण समवेतस्तु यः प्रशस्यः स पूज्यते ॥ २.१५.३ ॥
¿Cómo podría alguien que conoce el poder de los demás alabarse a sí mismo? Quien, unido a otro, es digno de alabanza, es el honrado.
2.15.4
विशाला बहुला भूमिर्बहुरत्नसमाचिता ।
दूरं गत्वा विजानाति श्रेयो वृष्णिकुलोद्वह ॥ २.१५.४ ॥
Esta tierra vasta y abundante, llena de muchas joyas: habiendo viajado lejos, se llega a conocer lo bueno, oh sostén del linaje de los Vṛṣṇi.
2.15.5
शममेव परं मन्ये शमात्क्षेमं भवेन्मम ।
आरम्भे पारमेष्ठ्यं तु न प्राप्यमिति मे मतिः ॥ २.१५.५ ॥
Considero que la paz es lo supremo; por la paz vendría mi bienestar. Mi opinión es que la soberanía suprema no se alcanza desde el principio.
2.15.6
एवमेते हि जानन्ति कुले जाता मनस्विनः ।
कश्चित्कदाचिदेतेषां भवेच्छ्रेष्ठो जनार्दन। ॥ २.१५.६ ॥
Así lo saben los hombres nobles y magnánimos nacidos en un linaje ilustre; oh Janārdana, alguno de ellos podría en algún momento llegar a ser el mejor.
2.15.7
वयं यैव महाभाग जरासन्धभयात्तदा ।
शङ्किताः स्म महाभाग द्वौरात्म्यात्तस्य चानघ ॥ २.१५.७ ॥
Oh tú, de gran fortuna, en aquel tiempo estábamos alarmados por el temor a Jarāsandha, y, oh sin culpa, por su duplicidad.
2.15.8
अहं हि तव दुर्धर्ष भुजवीर्याश्रयः प्रभो ।
नात्मानं बलिनं मन्ये त्वयि तस्माद्विशङ्किते ॥ २.१५.८ ॥
Pues yo, oh invencible, oh señor, me apoyo en el poder de tus brazos; por eso no me considero fuerte, y estoy en duda incluso respecto a ti.
2.15.9
त्वत्सकाशाच्च रामाच्च भीमसेनाच्च माधव ।
अर्जुनाद्वा महाबाहो हन्तुं शक्यो नवेति वै।
एवं जानन्हि वार्ष्णेय विमृशामि पुनः पुनः ॥ २.१५.९ ॥
Si puede ser muerto por ti, por Rāma, por Bhīmasena o por Arjuna, oh Mādhava; oh de brazos poderosos, oh descendiente de Vṛṣṇi, sabiendo esto, lo considero una y otra vez.
2.15.10
त्वं मे प्रमाणभूतोऽसि सर्वकार्येषु केशव ।
तच्छ्रुत्वा चाब्रवीद्भीमो वाक्यं वाक्यविशारदः ॥ २.१५.१० ॥
Oh Keśava, en todos los asuntos tú eres mi autoridad. Habiendo oído esto, Bhīma, experto en el habla, pronunció estas palabras.
2.15.11
अनारम्भपरो राजा वल्मीक इव सीदति ।
दुर्बलश्चानुपायेन बलिनं योऽधितिष्ठति ॥ २.१५.११ ॥
Un rey dado a la inacción se consume como un hormiguero; y un débil que se opone al fuerte sin estrategia hace lo mismo.
2.15.12
अतन्द्रितश्च प्रायेण दुर्बलो बलिनं रिपुम् ।
जयेत्सम्यक्प्रयोगेण नीत्याऽर्थानात्मनो हितान् ॥ २.१५.१२ ॥
Un débil, generalmente incansable y vigilante, puede vencer a un enemigo fuerte mediante la aplicación adecuada y la política, logrando los fines que le benefician.
2.15.13
कृष्णे नयो मयि बलं जयः पार्थे धनञ्जये ।
मागधं साधयिष्याम इष्टिं त्रय इवाग्नयः ॥ २.१५.१३ ॥
En Kṛṣṇa está la sabiduría política, en mí la fuerza, y en Pārtha Dhanañjaya la victoria; llevaremos a cabo a Māgadha como los tres fuegos completan el sacrificio.
2.15.14
त्वद्बुद्धिबलमाश्रित्य सर्वं प्राप्स्यति धर्मराट् ।
जयोऽस्माकं हि गोविन्द येषां नाथो भवान्सदा ॥ २.१५.१४ ॥
Confiando en tu sabiduría y tu fuerza, el rey del dharma lo obtendrá todo; Govinda, nuestra victoria es segura, pues tú siempre eres nuestro señor.
2.15.15
अर्थानारभते बालो नानुबन्धमवेक्षते ।
तस्मादरिं न मृष्यन्ति बालमर्थपरायणम् ॥ २.१५.१५ ॥
El necio emprende sus fines y no considera las consecuencias; por eso los enemigos no toleran a un necio entregado a la ganancia.
2.15.16
जित्वा जय्यान्यौवनाश्विः पालनाच्च भगीरथः ।
कार्तवीर्यस्तपोवीर्याद्बलात्तु भरतो विभुः ॥ २.१५.१६ ॥
Yauvanāśva por la conquista, Bhagīratha por la protección, Kārtavīrya por el poder de la austeridad, y el poderoso Bharata por la fuerza, alcanzaron el imperio.
2.15.17
ऋद्ध्या मरुत्तस्तान्पञ्च सम्राजस्त्वनुशुश्रुम ।
सर्वान्वंश्याननुमृशन्नैते सन्ति युगे युगे ॥ २.१५.१७ ॥
Marutta por la prosperidad; hemos oído de aquellos cinco emperadores y de todos los descendientes de la estirpe. Examinándolo, tales hombres no existen en cada edad.
2.15.18
साम्राज्यमिच्छतस्ते तु सर्वाकारं युधिष्ठिर ।
निग्राह्यलक्षणं प्राप्तिर्धर्मार्थनयलक्षणैः ॥ २.१५.१८ ॥
Yudhiṣṭhira, para ti, que deseas la soberanía imperial, de todas las maneras esto es necesario: conocer las señales de lo que debe ser dominado, y alcanzarlo mediante las señales del dharma, la riqueza y la política.
2.15.19
बार्हद्रथो जरासन्धस्तद्विद्धि भरतर्षभ ।
न चैनं प्रत्यत्युद्ध्यन्त कुलान्येकशतं नृपाः ॥ २.१५.१९ ॥
Sabe esto, oh toro de los Bharatas: Jarāsandha, hijo de Bṛhadratha, es así. Ni siquiera los reyes de cien linajes se atrevían a luchar contra él.
2.15.20
तस्मादिह बलादेव साम्राज्यं कुरुते हि सः ॥ २.१५.२० ॥
Por eso él establece aquí su soberanía únicamente por la fuerza.
2.15.21
रत्नभाजो हि राजानो जरासन्धमुपासते ।
न च तुष्यति तेनापि बाल्यादनयमास्थितः ॥ २.१५.२१ ॥
Los reyes que traen joyas como tributo sirven a Jarāsandha, pero ni con ellos se satisface, pues desde la niñez ha adoptado la injusticia.
2.15.22
मूर्धाभिषिक्तं नृपतिं प्रधानपुरुषो बलात् ।
आदत्ते न च नो दृष्टोऽभागः पुरुषतः क्वचित् ॥ २.१५.२२ ॥
El hombre principal arrebata por la fuerza incluso al rey ungido en la cabeza. Nunca hemos visto que a ningún hombre se le quite así, sin darle parte alguna.
2.15.23
एवं सर्वान्वशे चक्रे जरासन्धः शतावरान् ।
तं दुर्बलतरो राजा कथं पार्थ उपैष्यति ॥ २.१५.२३ ॥
Así Jarāsandha ha sometido a todos los cien y más. ¿Cómo, entonces, acudirá Pārtha a ese rey más débil?
2.15.24
तण्डुलप्रस्थके राजा कपर्दिनमुपासते ।
प्रोक्षितानां प्रमृष्टानां राज्ञां पशुपतेर्गृहे।
पशूनामिव प्रमृष्टानां राज्ञां पशुपतेर्गृहे। ॥ २.१५.२४ ॥
Los reyes adoran a Kapardin (Śiva) en la medida de arroz. En la casa de Paśupati habitan reyes rociados y purificados, como animales rociados y lavados para el sacrificio.
2.15.25
क्षत्रियः शस्त्रमरणो यदा भवति सत्कृतः ।
ततः स्म मागधं सङ्ख्ये प्रतिबाधेम यद्वयम् ॥ २.१५.२५ ॥
Cuando un guerrero que muere por las armas es honrado, entonces en la batalla podríamos contener al Māgadha (Jarāsandha).
2.15.26
षडशीतिः समानीताः शेषा राजंश्चतुर्दश ।
जरासन्धेन राजानस्ततः क्रूरं प्रवर्त्स्यते ॥ २.१५.२६ ॥
Oh rey, Jarāsandha ha reunido a ochenta y seis reyes, y también a los catorce restantes; entonces se llevará a cabo un acto cruel.
2.15.27
प्राप्नुयात्स यशो दीप्तं तत्र यो विघ्नमाचरेत् ।
जयेद्यश्च जरासन्धं स सम्राण्णियतं भवेत् ॥ २.१५.२७ ॥
Quien ponga obstáculos allí obtendrá gloria radiante; y quien venza a Jarāsandha se convertirá sin duda en soberano universal.