മഹാഭാരതം · അധ്യായം 2.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.15.1
उक्तं त्वया बुद्धिमता यन्नान्यो वक्तुमर्हति ।
संशयानां हि निर्मोक्ता त्वन्नान्यो विद्यते भुवि ॥ २.१५.१ ॥
ബുദ്ധിമാനായ നീ പറഞ്ഞത് മറ്റാരും പറയാൻ കഴിയില്ല. സംശയങ്ങളിൽനിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്നവൻ ഭൂമിയിൽ നിന്നെയല്ലാതെ മറ്റാരുമില്ല.
2.15.2
गृहे गृहे हि राजानः स्वस्य स्वस्य प्रियङ्कराः ।
न च साम्राज्यमाप्तास्ते सम्राट्शब्दो हि कृच्छ्रभाक्। ॥ २.१५.२ ॥
ഓരോ വീട്ടിലും രാജാക്കന്മാരുണ്ട്; അവരവർക്ക് പ്രിയമുള്ളത് ചെയ്യുന്നു. പക്ഷേ അവർ സാമ്രാജ്യം നേടുന്നില്ല; സമ്രാട്ട് എന്ന പദവി ക്ലേശം വഹിക്കുന്നതാണ്.
2.15.3
कथं परानुभावज्ञः स्वं प्रशंसितुमर्हति ।
परेण समवेतस्तु यः प्रशस्यः स पूज्यते ॥ २.१५.३ ॥
മറ്റുള്ളവരുടെ പ്രഭാവം അറിയുന്നവൻ സ്വയം എങ്ങനെ പുകഴ്ത്താൻ യോഗ്യനാകും? മറ്റൊരാളോടു ചേർന്നവൻ തന്നെയാണ് പ്രശംസയ്ക്ക് യോഗ്യനായി ആദരിക്കപ്പെടുന്നത്.
2.15.4
विशाला बहुला भूमिर्बहुरत्नसमाचिता ।
दूरं गत्वा विजानाति श्रेयो वृष्णिकुलोद्वह ॥ २.१५.४ ॥
വിശാലവും സമൃദ്ധവും പല രത്നങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതുമായ ഈ ഭൂമി. വൃഷ്ണികുലത്തെ താങ്ങുന്നവനേ, ദൂരം സഞ്ചരിച്ചാണ് നന്മ അറിയുന്നത്.
2.15.5
शममेव परं मन्ये शमात्क्षेमं भवेन्मम ।
आरम्भे पारमेष्ठ्यं तु न प्राप्यमिति मे मतिः ॥ २.१५.५ ॥
ശാന്തിയെയാണ് ഞാൻ പരമമായി കരുതുന്നത്; ശാന്തിയാൽ എനിക്ക് ക്ഷേമമുണ്ടാകും. ആരംഭത്തിൽ തന്നെ പാരമേഷ്ഠ്യം (പരമാധികാരം) ലഭിക്കുന്നില്ല എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
2.15.6
एवमेते हि जानन्ति कुले जाता मनस्विनः ।
कश्चित्कदाचिदेतेषां भवेच्छ्रेष्ठो जनार्दन। ॥ २.१५.६ ॥
ഇങ്ങനെതന്നെ നല്ല കുലത്തിൽ ജനിച്ച മനസ്വികൾ അറിയുന്നു. ഓ ജനാർദ്ദനാ, ഇവരിൽ ആരെങ്കിലും ഒരിക്കൽ ശ്രേഷ്ഠനായേക്കാം.
2.15.7
वयं यैव महाभाग जरासन्धभयात्तदा ।
शङ्किताः स्म महाभाग द्वौरात्म्यात्तस्य चानघ ॥ २.१५.७ ॥
മഹാഭാഗാ, അന്ന് ഞങ്ങൾ ജരാസന്ധന്റെ ഭയത്താൽ ശങ്കിതരായിരുന്നു; അനഘാ, അവന്റെ വഞ്ചനയാലും.
2.15.8
अहं हि तव दुर्धर्ष भुजवीर्याश्रयः प्रभो ।
नात्मानं बलिनं मन्ये त्वयि तस्माद्विशङ्किते ॥ २.१५.८ ॥
ദുർധർഷാ, പ്രഭോ, ഞാൻ നിന്റെ ഭുജബലത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് ഞാൻ എന്നെത്തന്നെ ബലവാനായി കരുതുന്നില്ല, നിന്നിലും സംശയിക്കുന്നു.
2.15.9
त्वत्सकाशाच्च रामाच्च भीमसेनाच्च माधव ।
अर्जुनाद्वा महाबाहो हन्तुं शक्यो नवेति वै।
एवं जानन्हि वार्ष्णेय विमृशामि पुनः पुनः ॥ २.१५.९ ॥
മാധവാ, നിന്നാലോ, രാമനാലോ, ഭീമസേനനാലോ, അർജുനനാലോ അവനെ കൊല്ലാൻ കഴിയുമോ ഇല്ലയോ എന്ന്; മഹാബാഹോ, വാർഷ്ണേയാ, ഇതറിഞ്ഞുകൊണ്ട് ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ആലോചിക്കുന്നു.
2.15.10
त्वं मे प्रमाणभूतोऽसि सर्वकार्येषु केशव ।
तच्छ्रुत्वा चाब्रवीद्भीमो वाक्यं वाक्यविशारदः ॥ २.१५.१० ॥
കേശവാ, എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും നീയാണ് എനിക്ക് പ്രമാണം. ഇതു കേട്ട്, വാക്കിൽ വിദഗ്ധനായ ഭീമൻ ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
2.15.11
अनारम्भपरो राजा वल्मीक इव सीदति ।
दुर्बलश्चानुपायेन बलिनं योऽधितिष्ठति ॥ २.१५.११ ॥
പ്രവർത്തിക്കാതിരിക്കുന്ന രാജാവ് പുറ്റുപോലെ ക്ഷയിക്കുന്നു; ദുർബലനും, ഉപായമില്ലാതെ ബലവാനെ എതിർക്കുന്നവനും അങ്ങനെതന്നെ.
2.15.12
अतन्द्रितश्च प्रायेण दुर्बलो बलिनं रिपुम् ।
जयेत्सम्यक्प्रयोगेण नीत्याऽर्थानात्मनो हितान् ॥ २.१५.१२ ॥
മടിയില്ലാതെ ജാഗ്രതയോടെയിരിക്കുന്ന ദുർബലന് ശരിയായ പ്രയോഗത്താലും നീതിയാലും തനിക്കു ഹിതകരമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾ നേടി ബലവാനായ ശത്രുവിനെ ജയിക്കാം.
2.15.13
कृष्णे नयो मयि बलं जयः पार्थे धनञ्जये ।
मागधं साधयिष्याम इष्टिं त्रय इवाग्नयः ॥ २.१५.१३ ॥
കൃഷ്ണനിൽ നീതിയും എന്നിൽ ബലവും പാർത്ഥൻ ധനഞ്ജയനിൽ ജയവുമുണ്ട്; മൂന്ന് അഗ്നികൾ യജ്ഞത്തെ സാധിക്കുന്നതുപോലെ നാം മാഗധനെ സാധിക്കും.
2.15.14
त्वद्बुद्धिबलमाश्रित्य सर्वं प्राप्स्यति धर्मराट् ।
जयोऽस्माकं हि गोविन्द येषां नाथो भवान्सदा ॥ २.१५.१४ ॥
നിന്റെ ബുദ്ധിയും ബലവും ആശ്രയിച്ച് ധർമ്മരാജൻ എല്ലാം നേടും; ഗോവിന്ദാ, നീയാണ് എപ്പോഴും ഞങ്ങളുടെ നാഥൻ, അതിനാൽ ഞങ്ങൾക്ക് ജയം ഉറപ്പാണ്.
2.15.15
अर्थानारभते बालो नानुबन्धमवेक्षते ।
तस्मादरिं न मृष्यन्ति बालमर्थपरायणम् ॥ २.१५.१५ ॥
ബാലൻ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്നു, അതിന്റെ പരിണതി പരിഗണിക്കുന്നില്ല; അതിനാൽ അർത്ഥപരായണനായ ബാലനെ ശത്രുക്കൾ സഹിക്കുന്നില്ല.
2.15.16
जित्वा जय्यान्यौवनाश्विः पालनाच्च भगीरथः ।
कार्तवीर्यस्तपोवीर्याद्बलात्तु भरतो विभुः ॥ २.१५.१६ ॥
യൗവനാശ്വൻ ജയത്താലും ഭഗീരഥൻ പാലനത്താലും കാർത്തവീര്യൻ തപോവീര്യത്താലും വിഭുവായ ഭരതൻ ബലത്താലും (സാമ്രാജ്യം നേടി).
2.15.17
ऋद्ध्या मरुत्तस्तान्पञ्च सम्राजस्त्वनुशुश्रुम ।
सर्वान्वंश्याननुमृशन्नैते सन्ति युगे युगे ॥ २.१५.१७ ॥
സമൃദ്ധിയാൽ മരുത്തൻ; ആ അഞ്ചു ചക്രവർത്തിമാരെയും വംശത്തിലെ എല്ലാവരെയും ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. ആലോചിച്ചാൽ ഇങ്ങനെയുള്ളവർ ഓരോ യുഗത്തിലും ഉണ്ടാവാറില്ല.
2.15.18
साम्राज्यमिच्छतस्ते तु सर्वाकारं युधिष्ठिर ।
निग्राह्यलक्षणं प्राप्तिर्धर्मार्थनयलक्षणैः ॥ २.१५.१८ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, സാമ്രാജ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്ന നിനക്ക് എല്ലാവിധത്തിലും (ഇത് വേണം): അടക്കേണ്ടവരുടെ ലക്ഷണം അറിയുക; ധർമ്മം, അർത്ഥം, നീതി എന്നിവയുടെ ലക്ഷണങ്ങളാൽ നേടുക.
2.15.19
बार्हद्रथो जरासन्धस्तद्विद्धि भरतर्षभ ।
न चैनं प्रत्यत्युद्ध्यन्त कुलान्येकशतं नृपाः ॥ २.१५.१९ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ബൃഹദ്രഥന്റെ പുത്രനായ ജരാസന്ധൻ ഇപ്രകാരമാണെന്ന് അറിയുക. അവനെ എതിർത്ത് നൂറു കുലങ്ങളിലെ രാജാക്കന്മാരും യുദ്ധം ചെയ്തില്ല.
2.15.20
तस्मादिह बलादेव साम्राज्यं कुरुते हि सः ॥ २.१५.२० ॥
അതിനാൽ അവൻ ഇവിടെ ബലത്താൽ തന്നെ സാമ്രാജ്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു.
2.15.21
रत्नभाजो हि राजानो जरासन्धमुपासते ।
न च तुष्यति तेनापि बाल्यादनयमास्थितः ॥ २.१५.२१ ॥
രത്നക്കപ്പം നൽകുന്ന രാജാക്കന്മാർ ജരാസന്ധനെ സേവിക്കുന്നു. എന്നാൽ ബാല്യം മുതൽ അനീതി സ്വീകരിച്ച അവൻ അവരിലും തൃപ്തനാകുന്നില്ല.
2.15.22
मूर्धाभिषिक्तं नृपतिं प्रधानपुरुषो बलात् ।
आदत्ते न च नो दृष्टोऽभागः पुरुषतः क्वचित् ॥ २.१५.२२ ॥
പ്രധാനപുരുഷൻ അഭിഷിക്തനായ രാജാവിൽ നിന്നുപോലും ബലമായി എടുക്കുന്നു. ഒരു മനുഷ്യനിൽ നിന്നും ഒരിടത്തും ഭാഗമില്ലാതെ ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നത് ഞങ്ങൾ കണ്ടിട്ടില്ല.
2.15.23
एवं सर्वान्वशे चक्रे जरासन्धः शतावरान् ।
तं दुर्बलतरो राजा कथं पार्थ उपैष्यति ॥ २.१५.२३ ॥
ഇങ്ങനെ ജരാസന്ധൻ നൂറിലധികം പേരെയും തന്റെ വശത്താക്കി. അങ്ങനെയെങ്കിൽ ആ ദുർബലതരനായ രാജാവിന്റെ അടുത്ത് പാർത്ഥൻ എങ്ങനെ ചെല്ലും?
2.15.24
तण्डुलप्रस्थके राजा कपर्दिनमुपासते ।
प्रोक्षितानां प्रमृष्टानां राज्ञां पशुपतेर्गृहे।
पशूनामिव प्रमृष्टानां राज्ञां पशुपतेर्गृहे। ॥ २.१५.२४ ॥
രാജാക്കന്മാർ തണ്ഡുലപ്രസ്ഥകത്തിൽ കപർദിയെ (ശിവനെ) ഉപാസിക്കുന്നു. പശുപതിയുടെ ഭവനത്തിൽ, ബലിക്കായി തളിച്ചു കഴുകി വെച്ച മൃഗങ്ങളെപ്പോലെ, തളിക്കപ്പെട്ടവരും ശുദ്ധമാക്കപ്പെട്ടവരുമായ രാജാക്കന്മാർ പശുപതിയുടെ ഗൃഹത്തിലുണ്ട്.
2.15.25
क्षत्रियः शस्त्रमरणो यदा भवति सत्कृतः ।
ततः स्म मागधं सङ्ख्ये प्रतिबाधेम यद्वयम् ॥ २.१५.२५ ॥
ആയുധത്താൽ മരിക്കുന്ന ക്ഷത്രിയൻ ആദരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, യുദ്ധത്തിൽ മാഗധനെ (ജരാസന്ധനെ) നമുക്ക് തടയാം.
2.15.26
षडशीतिः समानीताः शेषा राजंश्चतुर्दश ।
जरासन्धेन राजानस्ततः क्रूरं प्रवर्त्स्यते ॥ २.१५.२६ ॥
രാജാവേ, ജരാസന്ധൻ എൺപത്തിയാറ് രാജാക്കന്മാരെ കൊണ്ടുവന്നിരിക്കുന്നു; ശേഷിച്ച പതിനാല് കൂടി; അപ്പോൾ ക്രൂരകൃത്യം നടക്കും.
2.15.27
प्राप्नुयात्स यशो दीप्तं तत्र यो विघ्नमाचरेत् ।
जयेद्यश्च जरासन्धं स सम्राण्णियतं भवेत् ॥ २.१५.२७ ॥
അവിടെ വിഘ്നം ചെയ്യുന്നവൻ ശോഭയുള്ള യശസ്സ് നേടും; ജരാസന്ധനെ ജയിക്കുന്നവൻ തീർച്ചയായും സമ്രാട്ടാകും.