ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 2.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.16.1
सम्राड्गुणमभीप्सन्वै युष्मान्स्वार्थपरायणः ।
कथं प्रहिणुयां कृष्ण सोऽहं केवलसाहसात् ॥ २.१६.१ ॥
ಕೃಷ್ಣ, ಸಾಮ್ರಾಟ್ಯದ ಗುಣವನ್ನು ಬಯಸಿ, ಸ್ವಾರ್ಥಪರನಾಗಿ ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಿ? ಅದು ಕೇವಲ ದುಸ್ಸಾಹಸವಾಗಿದೆ.
2.16.2
भीमार्जुनावुभौ नेत्रे मनो मन्ये जनार्दनम् ।
मनश्चक्षुर्विहीनस्य कीदृशं जीवितं भवेत् ॥ २.१६.२ ॥
ಭೀಮಾರ್ಜುನರು ನನ್ನ ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳು; ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣು ಇಲ್ಲದವನ ಜೀವನ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ?
2.16.3
जरासन्धबलं प्राप्य दुष्पारं भीमविक्रमम् ।
यमोपि न विजेताऽऽजौ तत्र वः किं विचेष्टितम् ॥ २.१६.३ ॥
ಜರಾಸಂಧನ ದುರ್ಜಯ, ಭಯಂಕರ ಪರಾಕ್ರಮದ ಬಲವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರೆ, ಯಮನೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲಾರ. ಅಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನ ಏನಾಗುವುದು?
2.16.4
अस्मिंस्त्वर्थान्तरे युक्तमनर्थः प्रतिपद्यते ।
तस्मान्न प्रतिपत्तिस्तु कार्या युक्ता मता मम ॥ २.१६.४ ॥
ಆದರೆ ಈ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತವೆಂದು ತೋರುವುದು ಅನರ್ಥವನ್ನೇ ತರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಾರದು; ಅದೇ ಸರಿಯಾದುದು.
2.16.5
यथाऽहं विमृशाम्येकस्तत्तावच्छ्रूयतां मम ।
संन्यासं रोचये साधु कार्यस्यास्य जनार्दन।
प्रतिहन्ति मनो मेऽद्य राजसूयो दूराहरः ॥ २.१६.५ ॥
ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ ಯೋಚಿಸುವುದನ್ನು ಮೊದಲು ಕೇಳಿ. ಜನಾರ್ದನ, ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂನ್ಯಾಸವೇ ಒಳ್ಳೆಯದೆಂದು ನಾನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇನೆ. ಇಂದು ದುರ್ಲಭವಾದ ರಾಜಸೂಯ ಯಜ್ಞ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
2.16.6
पार्थः प्राप्य धनुः श्रेष्ठमक्षय्यौ च महेषुधी ।
रथं ध्वजं हयांश्चैव युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.१६.६ ॥
ಪಾರ್ಥನು ಉತ್ತಮ ಧನುಸ್ಸನ್ನೂ ಅಕ್ಷಯವಾದ ಎರಡು ಮಹಾ ಬತ್ತಳಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಪಡೆದನು. ರಥ, ಧ್ವಜ, ಕುದುರೆಗಳನ್ನೂ ಪಡೆದು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೊಡನೆ ಹೀಗೆ ನುಡಿದನು.
2.16.7
धनुः शस्त्रं शरा वीर्यं पक्षो भूमिर्यशो बलम् ।
प्राप्तमेतन्मय राजन्दुष्प्रापं यदभीप्सितम्। ॥ २.१६.७ ॥
ಬಿಲ್ಲು, ಶಸ್ತ್ರ, ಬಾಣಗಳು, ಪರಾಕ್ರಮ, ಮಿತ್ರಬಲ, ಭೂಮಿ, ಕೀರ್ತಿ, ಬಲ — ರಾಜನೇ, ಪಡೆಯಲು ಕಷ್ಟಕರವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ನಾನು ಬಯಸಿದ್ದು ಎಲ್ಲವೂ ನನಗೆ ದೊರೆತಿದೆ.
2.16.8
कुले जन्म प्रशंसन्ति वैद्याः साधु सुनिष्ठिताः ।
बलेन सदृशं नास्ति वीर्यं तु मम रोचते। ॥ २.१६.८ ॥
ವಿದ್ವಾಂಸರು ಕುಲದಲ್ಲಿನ ಜನ್ಮವನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಬಲಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದದ್ದು ಇಲ್ಲ; ನನಗಂತೂ ಪರಾಕ್ರಮವೇ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
2.16.9
कृतवीर्यकुले जातो निर्वीर्यः किं करिष्यति ।
निर्वीर्ये तु कुले जातो वीर्यवांस्तु विशिष्यते ॥ २.१६.९ ॥
ಕೃತವೀರ್ಯನ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರೂ ಪರಾಕ್ರಮವಿಲ್ಲದವನು ಏನು ಮಾಡುವನು? ಆದರೆ ಪರಾಕ್ರಮವಿಲ್ಲದ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರೂ ಪರಾಕ್ರಮಿಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗುತ್ತಾನೆ.
2.16.10
क्षत्रियः सर्वशो राजन्यस्य वृत्तिर्द्विषज्जये ।
सर्वैगुणैर्विहीनोऽपि वीर्यवान्हि तरेन्द्रिपून् ॥ २.१६.१० ॥
ಕ್ಷತ್ರಿಯನ ಕರ್ತವ್ಯವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಾಜೋಚಿತ ನಡತೆ, ಅದು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದು; ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಪರಾಕ್ರಮಿಯೇ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ.
2.16.11
सर्वैरपि गुणैर्युक्तो निर्वीर्यः किं करिष्यति ।
जयस्य हेतुः सिद्धिर्हि कर्म दैवं च संश्रितम् ॥ २.१६.११ ॥
ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೂ ಪರಾಕ್ರಮವಿಲ್ಲದವನು ಏನು ಮಾಡುವನು? ಜಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಸಿದ್ಧಿ; ಆ ಸಿದ್ಧಿ ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ದೈವವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದೆ.
2.16.12
संयुक्तो हि बलैः कश्चित्प्रमादान्नोपयुज्यते ॥ २.१६.१२ ॥
ಕೆಲವರು ಬಲಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ.
2.16.13
तेन द्वारेण शत्रुभ्यः क्षीयते सबलो रिपुः ॥ २.१६.१३ ॥
ಆ ದ್ವಾರದಿಂದ ಸೈನ್ಯಸಹಿತ ಶತ್ರುವು ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಾನೆ.
2.16.14
दैन्यं यथा बलवति तथा मोहो बलान्विते ।
तावुभौ नाशकौ हेतू राज्ञा त्याज्यौ जयार्थिना ॥ २.१६.१४ ॥
ಬಲವಂತನಲ್ಲಿ ದೈನ್ಯ, ಬಲಯುಕ್ತನಲ್ಲಿ ಮೋಹ — ಇವೆರಡೂ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು; ಜಯವನ್ನು ಬಯಸುವ ರಾಜ ಇವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
2.16.15
जरासन्धिविनाशं च राज्ञां च परिरक्षणम् ।
यदि कुर्याम् यज्ञार्थं किं ततः परमं भवेत् ॥ २.१६.१५ ॥
ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಜರಾಸಂಧನ ನಾಶ ಮತ್ತು ರಾಜರ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನಾನು ಮಾಡಿದರೆ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು ಏನು?
2.16.16
अनारम्भे हि नियतो भवेदगुणनिश्चयः ।
गुणान्निः संशयाद्राजन्नैर्गुण्यं मन्यसे कथम् ॥ २.१६.१६ ॥
ರಾಜನೇ, ಕರ್ಮಾರಂಭವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಗುಣಹೀನತೆಯ ನಿಶ್ಚಯ ಖಂಡಿತ; ಗುಣದಿಂದ ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ — ಗುಣಹೀನತೆ ಎಂದು ನೀನು ಹೇಗೆ ಭಾವಿಸುತ್ತೀಯ?
2.16.17
काषायं सुलभं पश्चान्मुनीनां शममिच्छताम् ।
साम्राज्यं तु भवेच्छक्यं वयं योत्स्यामहे परान् ॥ २.१६.१७ ॥
ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಕಾಷಾಯ ವಸ್ತ್ರ ನಂತರವೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ನಾವು ಶತ್ರುಗಳೊಡನೆ ಹೋರಾಡುತ್ತೇವೆ.