മഹാഭാരതം · അധ്യായം 2.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.16.1
सम्राड्गुणमभीप्सन्वै युष्मान्स्वार्थपरायणः ।
कथं प्रहिणुयां कृष्ण सोऽहं केवलसाहसात् ॥ २.१६.१ ॥
കൃഷ്ണാ, ചക്രവർത്തിപദത്തിന്റെ ഗുണം ആഗ്രഹിച്ച്, സ്വാർഥപരനായി ഞാൻ നിങ്ങളെ എങ്ങനെ അയയ്ക്കും? അത് കേവലം സാഹസമാണ്.
2.16.2
भीमार्जुनावुभौ नेत्रे मनो मन्ये जनार्दनम् ।
मनश्चक्षुर्विहीनस्य कीदृशं जीवितं भवेत् ॥ २.१६.२ ॥
ഭീമാർജുനന്മാർ എന്റെ രണ്ടു കണ്ണുകൾ; ജനാർദ്ദനനെ ഞാൻ മനസ്സായി കരുതുന്നു. മനസ്സും കണ്ണും ഇല്ലാത്തവന്റെ ജീവിതം എങ്ങനെയാകും?
2.16.3
जरासन्धबलं प्राप्य दुष्पारं भीमविक्रमम् ।
यमोपि न विजेताऽऽजौ तत्र वः किं विचेष्टितम् ॥ २.१६.३ ॥
ജരാസന്ധന്റെ ദുർജയവും ഭീകര വീര്യവുമുള്ള ബലത്തെ നേരിട്ടാൽ, യമൻപോലും യുദ്ധത്തിൽ അവനെ ജയിക്കില്ല. അവിടെ നിങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തി എന്താകും?
2.16.4
अस्मिंस्त्वर्थान्तरे युक्तमनर्थः प्रतिपद्यते ।
तस्मान्न प्रतिपत्तिस्तु कार्या युक्ता मता मम ॥ २.१६.४ ॥
എന്നാൽ ഈ മറ്റൊരു കാര്യത്തിൽ യുക്തമെന്നു തോന്നുന്നത് അനർത്ഥമാണ് വരുത്തുന്നത്. അതിനാൽ എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ആ മാർഗം സ്വീകരിക്കരുത്; അതാണ് യുക്തം.
2.16.5
यथाऽहं विमृशाम्येकस्तत्तावच्छ्रूयतां मम ।
संन्यासं रोचये साधु कार्यस्यास्य जनार्दन।
प्रतिहन्ति मनो मेऽद्य राजसूयो दूराहरः ॥ २.१६.५ ॥
ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്ക് ചിന്തിക്കുന്നത് ആദ്യം കേൾക്കുക. ജനാർദ്ദനാ, ഈ കാര്യത്തിന് സംന്യാസമാണ് നല്ലതെന്ന് ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇന്ന് ദുർലഭമായ രാജസൂയ യാഗം എന്റെ മനസ്സിനെ തടയുന്നു.
2.16.6
पार्थः प्राप्य धनुः श्रेष्ठमक्षय्यौ च महेषुधी ।
रथं ध्वजं हयांश्चैव युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.१६.६ ॥
പാർത്ഥൻ ഉത്തമമായ വില്ലും അക്ഷയങ്ങളായ രണ്ടു വലിയ ആവനാഴികളും നേടി. രഥം, കൊടി, കുതിരകൾ എന്നിവയും നേടി യുധിഷ്ഠിരനോട് പറഞ്ഞു.
2.16.7
धनुः शस्त्रं शरा वीर्यं पक्षो भूमिर्यशो बलम् ।
प्राप्तमेतन्मय राजन्दुष्प्रापं यदभीप्सितम्। ॥ २.१६.७ ॥
വില്ല്, ആയുധം, അമ്പുകൾ, വീര്യം, സഖ്യശക്തി, ഭൂമി, കീർത്തി, ബലം — രാജാവേ, നേടുവാൻ പ്രയാസമായതും ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചതുമായ ഇതെല്ലാം എനിക്ക് ലഭിച്ചു.
2.16.8
कुले जन्म प्रशंसन्ति वैद्याः साधु सुनिष्ठिताः ।
बलेन सदृशं नास्ति वीर्यं तु मम रोचते। ॥ २.१६.८ ॥
പണ്ഡിതന്മാർ കുലത്തിലെ ജന്മത്തെ പ്രശംസിക്കുന്നു; എന്നാൽ ബലത്തിനു തുല്യമായതൊന്നുമില്ല; എനിക്കോ വീര്യമാണ് ഇഷ്ടം.
2.16.9
कृतवीर्यकुले जातो निर्वीर्यः किं करिष्यति ।
निर्वीर्ये तु कुले जातो वीर्यवांस्तु विशिष्यते ॥ २.१६.९ ॥
കൃതവീര്യന്റെ കുലത്തിൽ ജനിച്ചാലും വീര്യമില്ലാത്തവൻ എന്തു ചെയ്യും? എന്നാൽ വീര്യമില്ലാത്ത കുലത്തിൽ ജനിച്ചാലും വീര്യവാനാണ് മികച്ചവൻ.
2.16.10
क्षत्रियः सर्वशो राजन्यस्य वृत्तिर्द्विषज्जये ।
सर्वैगुणैर्विहीनोऽपि वीर्यवान्हि तरेन्द्रिपून् ॥ २.१६.१० ॥
ക്ഷത്രിയന്റെ ധർമ്മം പൂർണ്ണമായും രാജോചിതമാണ്, അത് ശത്രുക്കളെ ജയിക്കലാണ്; എല്ലാ ഗുണങ്ങളും ഇല്ലാത്തവനാണെങ്കിലും വീര്യവാൻ തന്നെയാണ് ശത്രുക്കളെ കടക്കുന്നത്.
2.16.11
सर्वैरपि गुणैर्युक्तो निर्वीर्यः किं करिष्यति ।
जयस्य हेतुः सिद्धिर्हि कर्म दैवं च संश्रितम् ॥ २.१६.११ ॥
എല്ലാ ഗുണങ്ങളോടും കൂടിയവനാണെങ്കിലും വീര്യമില്ലാത്തവൻ എന്തു ചെയ്യും? ജയത്തിന്റെ കാരണം സിദ്ധിയാണ്; ആ സിദ്ധി കർമ്മത്തെയും ദൈവത്തെയും ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
2.16.12
संयुक्तो हि बलैः कश्चित्प्रमादान्नोपयुज्यते ॥ २.१६.१२ ॥
ചിലർ ബലങ്ങളോടു കൂടിയവരാണെങ്കിലും അശ്രദ്ധമൂലം അവ ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല.
2.16.13
तेन द्वारेण शत्रुभ्यः क्षीयते सबलो रिपुः ॥ २.१६.१३ ॥
ആ വാതിലിലൂടെ സേനയോടുകൂടിയ ശത്രു ശത്രുക്കളാൽ ക്ഷയിക്കുന്നു.
2.16.14
दैन्यं यथा बलवति तथा मोहो बलान्विते ।
तावुभौ नाशकौ हेतू राज्ञा त्याज्यौ जयार्थिना ॥ २.१६.१४ ॥
ബലവാനിൽ ദൈന്യം പോലെ ബലമുള്ളവനിൽ മോഹവും; ഇവ രണ്ടും നാശഹേതുക്കൾ; വിജയം ആഗ്രഹിക്കുന്ന രാജാവ് ഇവ ഉപേക്ഷിക്കണം.
2.16.15
जरासन्धिविनाशं च राज्ञां च परिरक्षणम् ।
यदि कुर्याम् यज्ञार्थं किं ततः परमं भवेत् ॥ २.१६.१५ ॥
യജ്ഞത്തിനായി ജരാസന്ധന്റെ നാശവും രാജാക്കന്മാരുടെ സംരക്ഷണവും ഞാൻ ചെയ്താൽ അതിനപ്പുറം എന്താണ് ഉത്തമം?
2.16.16
अनारम्भे हि नियतो भवेदगुणनिश्चयः ।
गुणान्निः संशयाद्राजन्नैर्गुण्यं मन्यसे कथम् ॥ २.१६.१६ ॥
രാജാവേ, പ്രവൃത്തി ആരംഭിക്കാതിരുന്നാൽ ഗുണരാഹിത്യം നിശ്ചയമായും വരും; ഗുണത്തിൽ നിന്ന് സംശയമില്ലാതെ — ഗുണരാഹിത്യമെന്ന് നീ എങ്ങനെ കരുതുന്നു?
2.16.17
काषायं सुलभं पश्चान्मुनीनां शममिच्छताम् ।
साम्राज्यं तु भवेच्छक्यं वयं योत्स्यामहे परान् ॥ २.१६.१७ ॥
ശാന്തി ആഗ്രഹിക്കുന്ന മുനിമാർക്ക് കാഷായം പിന്നീടും എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കും; എന്നാൽ സാമ്രാജ്യം സാധ്യമാകും. ഞങ്ങൾ ശത്രുക്കളോട് യുദ്ധം ചെയ്യും.