ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.16.1
सम्राड्गुणमभीप्सन्वै युष्मान्स्वार्थपरायणः ।
कथं प्रहिणुयां कृष्ण सोऽहं केवलसाहसात् ॥ २.१६.१ ॥
ହେ କୃଷ୍ଣ, ସମ୍ରାଟ୍ଙ୍କ ଗୁଣ ଇଚ୍ଛା କରି, ସ୍ୱାର୍ଥପରାୟଣ ହୋଇ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ କିପରି ପଠାଇବି? ତାହା କେବଳ ସାହସ ହେବ।
2.16.2
भीमार्जुनावुभौ नेत्रे मनो मन्ये जनार्दनम् ।
मनश्चक्षुर्विहीनस्य कीदृशं जीवितं भवेत् ॥ २.१६.२ ॥
ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନ ମୋର ଦୁଇ ଚକ୍ଷୁ; ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ମୁଁ ମନ ବୋଲି ଭାବେ। ମନ ଓ ଚକ୍ଷୁହୀନଙ୍କ ଜୀବନ କିପରି ହେବ?
2.16.3
जरासन्धबलं प्राप्य दुष्पारं भीमविक्रमम् ।
यमोपि न विजेताऽऽजौ तत्र वः किं विचेष्टितम् ॥ २.१६.३ ॥
ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ଦୁର୍ଜୟ, ଭୟଙ୍କର ପରାକ୍ରମର ବଳ ସହ ସାମ୍ନା କଲେ, ଯମ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ଜିତି ପାରିବେ ନାହିଁ। ସେଠାରେ ତୁମମାନଙ୍କ ଚେଷ୍ଟା କଣ ହେବ?
2.16.4
अस्मिंस्त्वर्थान्तरे युक्तमनर्थः प्रतिपद्यते ।
तस्मान्न प्रतिपत्तिस्तु कार्या युक्ता मता मम ॥ २.१६.४ ॥
କିନ୍ତୁ ଏହି ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯାହା ଯୁକ୍ତ ମନେହୁଏ, ତାହାରୁ ଅନର୍ଥ ହିଁ ଘଟେ। ଅତଏବ ମୋ ମତରେ ସେ ପଥ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ତାହା ହିଁ ଯୁକ୍ତ।
2.16.5
यथाऽहं विमृशाम्येकस्तत्तावच्छ्रूयतां मम ।
संन्यासं रोचये साधु कार्यस्यास्य जनार्दन।
प्रतिहन्ति मनो मेऽद्य राजसूयो दूराहरः ॥ २.१६.५ ॥
ମୁଁ ଏକା ଯାହା ଚିନ୍ତା କରେ, ତାହା ପ୍ରଥମେ ଶୁଣ। ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସଂନ୍ୟାସ ହିଁ ମୋତେ ଭଲ ଲାଗେ। ଆଜି ଦୁର୍ଲଭ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ମୋ ମନକୁ ଅଟକାଉଛି।
2.16.6
पार्थः प्राप्य धनुः श्रेष्ठमक्षय्यौ च महेषुधी ।
रथं ध्वजं हयांश्चैव युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.१६.६ ॥
ପାର୍ଥ ଉତ୍ତମ ଧନୁ ଓ ଅକ୍ଷୟ ଦୁଇ ମହାନ ତୂଣୀର ପାଇଲେ। ରଥ, ଧ୍ୱଜା ଓ ଘୋଡ଼ା ମଧ୍ୟ ପାଇ ସେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ।
2.16.7
धनुः शस्त्रं शरा वीर्यं पक्षो भूमिर्यशो बलम् ।
प्राप्तमेतन्मय राजन्दुष्प्रापं यदभीप्सितम्। ॥ २.१६.७ ॥
ଧନୁ, ଶସ୍ତ୍ର, ବାଣ, ପରାକ୍ରମ, ସହାୟକ, ଭୂମି, ଯଶ ଓ ବଳ — ହେ ରାଜନ୍, ଯାହା ଦୁର୍ଲଭ ଥିଲା ଓ ଯାହା ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲି, ତାହା ସବୁ ମୁଁ ପାଇଛି।
2.16.8
कुले जन्म प्रशंसन्ति वैद्याः साधु सुनिष्ठिताः ।
बलेन सदृशं नास्ति वीर्यं तु मम रोचते। ॥ २.१६.८ ॥
ବିଦ୍ୱାନମାନେ କୁଳରେ ଜନ୍ମର ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ବଳ ସମାନ କିଛି ନାହିଁ; ମୋତେ ତ ପରାକ୍ରମ ହିଁ ପ୍ରିୟ ଲାଗେ।
2.16.9
कृतवीर्यकुले जातो निर्वीर्यः किं करिष्यति ।
निर्वीर्ये तु कुले जातो वीर्यवांस्तु विशिष्यते ॥ २.१६.९ ॥
କୃତବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କୁଳରେ ଜନ୍ମିଲେ ମଧ୍ୟ ପରାକ୍ରମହୀନ ଲୋକ କ'ଣ କରିବ? କିନ୍ତୁ ପରାକ୍ରମହୀନ କୁଳରେ ଜନ୍ମିଲେ ମଧ୍ୟ ଯିଏ ପରାକ୍ରମୀ, ସେ ହିଁ ବିଶିଷ୍ଟ ହୁଏ।
2.16.10
क्षत्रियः सर्वशो राजन्यस्य वृत्तिर्द्विषज्जये ।
सर्वैगुणैर्विहीनोऽपि वीर्यवान्हि तरेन्द्रिपून् ॥ २.१६.१० ॥
କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ବୃତ୍ତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜୋଚିତ ଆଚରଣ, ତାହା ହେଉଛି ଶତ୍ରୁ ଜୟ; ସମସ୍ତ ଗୁଣହୀନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପରାକ୍ରମୀ ହିଁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ପାର କରେ।
2.16.11
सर्वैरपि गुणैर्युक्तो निर्वीर्यः किं करिष्यति ।
जयस्य हेतुः सिद्धिर्हि कर्म दैवं च संश्रितम् ॥ २.१६.११ ॥
ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପରାକ୍ରମହୀନ ଲୋକ କ'ଣ କରିବ? ଜୟର କାରଣ ସିଦ୍ଧି; ସେହି ସିଦ୍ଧି କର୍ମ ଓ ଦୈବକୁ ଆଶ୍ରୟ କରେ।
2.16.12
संयुक्तो हि बलैः कश्चित्प्रमादान्नोपयुज्यते ॥ २.१६.१२ ॥
କେହି ବଳରେ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରମାଦ ଯୋଗୁ ତାହା ବ୍ୟବହାର କରେ ନାହିଁ।
2.16.13
तेन द्वारेण शत्रुभ्यः क्षीयते सबलो रिपुः ॥ २.१६.१३ ॥
ସେହି ଦ୍ୱାରରେ ସୈନ୍ୟ ସହିତ ଶତ୍ରୁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷୟ ହୁଏ।
2.16.14
दैन्यं यथा बलवति तथा मोहो बलान्विते ।
तावुभौ नाशकौ हेतू राज्ञा त्याज्यौ जयार्थिना ॥ २.१६.१४ ॥
ବଳବାନଙ୍କ ଦୈନ୍ୟ ଯେପରି, ବଳଯୁକ୍ତଙ୍କ ମୋହ ସେପରି; ଏ ଦୁଇଟି ବିନାଶର କାରଣ; ଜୟାକାଙ୍କ୍ଷୀ ରାଜା ଏ ଦୁଇଟି ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
2.16.15
जरासन्धिविनाशं च राज्ञां च परिरक्षणम् ।
यदि कुर्याम् यज्ञार्थं किं ततः परमं भवेत् ॥ २.१६.१५ ॥
ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ବିନାଶ ଓ ରାଜାମାନଙ୍କ ରକ୍ଷା ଯଦି ମୁଁ କରେ, ତେବେ ତାଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଉ କ'ଣ ହେବ?
2.16.16
अनारम्भे हि नियतो भवेदगुणनिश्चयः ।
गुणान्निः संशयाद्राजन्नैर्गुण्यं मन्यसे कथम् ॥ २.१६.१६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, କର୍ମ ଆରମ୍ଭ ନ କଲେ ଗୁଣହୀନତାର ନିଶ୍ଚୟ ନିଶ୍ଚିତ ହୁଏ; ଗୁଣରୁ ନିଃସନ୍ଦେହରେ — ତୁମେ ଗୁଣହୀନତା କିପରି ମନେ କର?
2.16.17
काषायं सुलभं पश्चान्मुनीनां शममिच्छताम् ।
साम्राज्यं तु भवेच्छक्यं वयं योत्स्यामहे परान् ॥ २.१६.१७ ॥
ଶାନ୍ତି ଇଚ୍ଛୁକ ମୁନିମାନଙ୍କ ପାଇଁ କାଷାୟ ବସ୍ତ୍ର ପରେ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ମିଳେ; କିନ୍ତୁ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ସମ୍ଭବ। ଆମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବୁ।