మహాభారతం · అధ్యాయం 2.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.16.1
सम्राड्गुणमभीप्सन्वै युष्मान्स्वार्थपरायणः ।
कथं प्रहिणुयां कृष्ण सोऽहं केवलसाहसात् ॥ २.१६.१ ॥
కృష్ణా, చక్రవర్తి గుణాన్ని కోరి, స్వార్థపరుడనై నేను మిమ్మల్ని ఎలా పంపగలను? అది కేవల సాహసమే అవుతుంది.
2.16.2
भीमार्जुनावुभौ नेत्रे मनो मन्ये जनार्दनम् ।
मनश्चक्षुर्विहीनस्य कीदृशं जीवितं भवेत् ॥ २.१६.२ ॥
భీమార్జునులు నా రెండు నేత్రాలు; జనార్దనుణ్ణి నా మనస్సుగా భావిస్తున్నాను. మనసు, నేత్రాలు లేనివాడికి జీవితం ఎలా ఉంటుంది?
2.16.3
जरासन्धबलं प्राप्य दुष्पारं भीमविक्रमम् ।
यमोपि न विजेताऽऽजौ तत्र वः किं विचेष्टितम् ॥ २.१६.३ ॥
జరాసంధుని దుర్జయ, భయంకర పరాక్రమ బలాన్ని ఎదుర్కొంటే, యముడైనా యుద్ధంలో అతన్ని జయించలేడు. అక్కడ మీ ప్రయత్నం ఏమవుతుంది?
2.16.4
अस्मिंस्त्वर्थान्तरे युक्तमनर्थः प्रतिपद्यते ।
तस्मान्न प्रतिपत्तिस्तु कार्या युक्ता मता मम ॥ २.१६.४ ॥
కానీ ఈ మరో కార్యంలో యుక్తమనిపించేది అనర్థాన్నే కలిగిస్తుంది. అందువల్ల నా అభిప్రాయంలో ఆ మార్గం చేపట్టకూడదు; అదే యుక్తమైనది.
2.16.5
यथाऽहं विमृशाम्येकस्तत्तावच्छ्रूयतां मम ।
संन्यासं रोचये साधु कार्यस्यास्य जनार्दन।
प्रतिहन्ति मनो मेऽद्य राजसूयो दूराहरः ॥ २.१६.५ ॥
నేను ఒంటరిగా ఆలోచించేది మొదట వినండి. జనార్దనా, ఈ కార్యానికి సంన్యాసమే మంచిదని నేను భావిస్తున్నాను. ఈ రోజు దుర్లభమైన రాజసూయ యాగం నా మనసును అడ్డుకుంటోంది.
2.16.6
पार्थः प्राप्य धनुः श्रेष्ठमक्षय्यौ च महेषुधी ।
रथं ध्वजं हयांश्चैव युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.१६.६ ॥
పార్థుడు ఉత్తమమైన ధనుస్సును, అక్షయమైన రెండు గొప్ప అంబులపొదులను పొందాడు. రథం, ధ్వజం, గుర్రాలను కూడా పొంది యుధిష్ఠిరునితో ఇలా అన్నాడు.
2.16.7
धनुः शस्त्रं शरा वीर्यं पक्षो भूमिर्यशो बलम् ।
प्राप्तमेतन्मय राजन्दुष्प्रापं यदभीप्सितम्। ॥ २.१६.७ ॥
విల్లు, ఆయుధం, బాణాలు, పరాక్రమం, మిత్రబలం, భూమి, కీర్తి, బలం — రాజా, పొందడానికి కష్టమైనదీ నేను కోరినదీ అయినది నాకు లభించింది.
2.16.8
कुले जन्म प्रशंसन्ति वैद्याः साधु सुनिष्ठिताः ।
बलेन सदृशं नास्ति वीर्यं तु मम रोचते। ॥ २.१६.८ ॥
పండితులు కులంలో జన్మను ప్రశంసిస్తారు; కానీ బలంతో సమానమైనది ఏదీ లేదు; నాకు మాత్రం పరాక్రమమే ఇష్టమైనది.
2.16.9
कृतवीर्यकुले जातो निर्वीर्यः किं करिष्यति ।
निर्वीर्ये तु कुले जातो वीर्यवांस्तु विशिष्यते ॥ २.१६.९ ॥
కృతవీర్యుని వంశంలో పుట్టినవాడైనా పరాక్రమం లేనివాడు ఏమి చేయగలడు? కానీ పరాక్రమం లేని వంశంలో పుట్టినా పరాక్రమవంతుడే ప్రత్యేకంగా నిలుస్తాడు.
2.16.10
क्षत्रियः सर्वशो राजन्यस्य वृत्तिर्द्विषज्जये ।
सर्वैगुणैर्विहीनोऽपि वीर्यवान्हि तरेन्द्रिपून् ॥ २.१६.१० ॥
క్షత్రియుని వృత్తి పూర్తిగా రాజోచితమైనది, అది శత్రువులను జయించడమే; అన్ని గుణాలు లేనివాడైనా పరాక్రమవంతుడే శత్రువులను దాటుతాడు.
2.16.11
सर्वैरपि गुणैर्युक्तो निर्वीर्यः किं करिष्यति ।
जयस्य हेतुः सिद्धिर्हि कर्म दैवं च संश्रितम् ॥ २.१६.११ ॥
అన్ని గుణాలతో కూడినవాడైనా పరాక్రమం లేనివాడు ఏమి చేయగలడు? విజయానికి హేతువు సిద్ధి; ఆ సిద్ధి కర్మను, దైవాన్ని ఆశ్రయించి ఉంటుంది.
2.16.12
संयुक्तो हि बलैः कश्चित्प्रमादान्नोपयुज्यते ॥ २.१६.१२ ॥
కొందరు బలాలతో కూడి ఉన్నా, ప్రమాదం వల్ల వాటిని ఉపయోగించరు.
2.16.13
तेन द्वारेण शत्रुभ्यः क्षीयते सबलो रिपुः ॥ २.१६.१३ ॥
ఆ ద్వారం ద్వారా సైన్యంతో కూడిన శత్రువు శత్రువులచేత క్షీణిస్తాడు.
2.16.14
दैन्यं यथा बलवति तथा मोहो बलान्विते ।
तावुभौ नाशकौ हेतू राज्ञा त्याज्यौ जयार्थिना ॥ २.१६.१४ ॥
బలవంతునిలో దైన్యం, బలాన్వితునిలో మోహం — ఈ రెండూ నాశానికి హేతువులు; విజయం కోరే రాజు వీటిని విడిచిపెట్టాలి.
2.16.15
जरासन्धिविनाशं च राज्ञां च परिरक्षणम् ।
यदि कुर्याम् यज्ञार्थं किं ततः परमं भवेत् ॥ २.१६.१५ ॥
యజ్ఞం కోసం జరాసంధుని వినాశనం, రాజుల రక్షణ చేస్తే దానికంటే గొప్పది ఏముంటుంది?
2.16.16
अनारम्भे हि नियतो भवेदगुणनिश्चयः ।
गुणान्निः संशयाद्राजन्नैर्गुण्यं मन्यसे कथम् ॥ २.१६.१६ ॥
రాజా, చేయకపోవడంతో నిశ్చయంగా గుణహీనత్వ నిర్ణయం కలుగుతుంది. గుణం నుండి సందేహం లేకుండా — గుణహీనత అని నీవెలా భావిస్తావు?
2.16.17
काषायं सुलभं पश्चान्मुनीनां शममिच्छताम् ।
साम्राज्यं तु भवेच्छक्यं वयं योत्स्यामहे परान् ॥ २.१६.१७ ॥
శాంతిని కోరే మునులకు కాషాయ వస్త్రం తరువాత కూడా సులభంగా లభిస్తుంది; కానీ సామ్రాజ్యం సాధ్యమవుతుంది. మేము శత్రువులతో పోరాడుతాము.