મહાભારત · અધ્યાય 2.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.19.1
कस्यचित्त्वथ कालस्य पुनरेव महातपाः ।
मगधेषुपजक्राम भगवांश्चण्डकौशिकः ॥ २.१९.१ ॥
થોડા સમય પછી મહાતપસ્વી ભગવાન ચણ્ડકૌશિક ફરી મગધ દેશમાં આવ્યા.
2.19.2
तस्याऽऽगमनसंहृष्टः सामात्यः सपुरः सरः ।
सभार्यः सह पुत्रेण निर्जगाम बृहद्रथः ॥ २.१९.२ ॥
તેમના આગમનથી હર્ષિત થયેલો બૃહદ્રથ મંત્રીઓ, નગરજનો, અંતઃપુર, પત્ની અને પુત્ર સાથે બહાર નીકળ્યો.
2.19.3
पाद्यार्घ्याचमनीयैस्तमर्चयामास भारत ।
स नृपो राज्यसहितं पुत्रं तस्मै न्यवेदयत् ॥ २.१९.३ ॥
હે ભારત, રાજાએ પાદ્ય, અર્ધ્ય અને આચમનીય જળથી તેમની પૂજા કરી; તે રાજાએ રાજ્ય સહિત પોતાનો પુત્ર તેમને અર્પણ કર્યો.
2.19.4
प्रतिगृह्य च तां पूजां पार्थिवाद्भगवानृषिः ।
उवाच मागधं राजन्प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ २.१९.४ ॥
રાજન, તે સત્કાર સ્વીકારીને ભગવાન ઋષિએ પ્રસન્ન હૃદયે મગધ રાજાને કહ્યું.
2.19.5
सर्वमेतन्मया ज्ञातं राजन्दिव्येन चक्षुषा ।
पुत्रस्तु शृणु राजेन्द्र यादृशोऽयं भविष्यति ॥ २.१९.५ ॥
રાજન, આ બધું મેં દિવ્ય દૃષ્ટિથી જાણ્યું છે. હે રાજેન્દ્ર, સાંભળ કે આ પુત્ર કેવો થશે.
2.19.6
अस्य रूपं च सत्वं च बलमूर्जितमेव च ।
एष श्रिया समुदितः पुत्रस्तव न संशयः ॥ २.१९.६ ॥
તેનું રૂપ, સત્ત્વ અને પ્રબળ બળ; આ પુત્ર તારી સમૃદ્ધિથી યુક્ત થશે, એમાં સંશય નથી.
2.19.7
प्रापयिष्यति तत्सर्वं विक्रमेण समन्वितः ।
अस्य वीर्यवतो वीर्यं नानुयास्यन्ति पार्थिवाः ॥ २.१९.७ ॥
પરાક્રમથી યુક્ત તે એ બધું પ્રાપ્ત કરશે. આ વીર્યવાનના વીર્યને રાજાઓ અનુસરી શકશે નહીં.
2.19.8
पततो वैनतेयस्य गतिमन्ये यथा खगाः ।
विनाशमुपयास्यन्ति ये चास्य परिपन्थिनः ॥ २.१९.८ ॥
નીચે ધસતા વૈનતેય (ગરુડ)ની ગતિને જેમ અન્ય પક્ષીઓ સહન કરી શકતાં નથી, તેમ તેના જે વિરોધીઓ છે તેઓ વિનાશ પામશે.
2.19.9
देवैरपि विसृष्टानि शस्त्राण्यस्य महीपते ।
न रुजं जनयिष्यन्ति गिरेरिव नदीरयाः ॥ २.१९.९ ॥
હે મહીપતિ, દેવોએ છોડેલાં શસ્ત્રો પણ એને પીડા નહીં પહોંચાડી શકે, જેમ પર્વતને નદીઓના વેગથી કંઈ થતું નથી.
2.19.10
सर्वमूर्धाभिषिक्तानामेव मूर्ध्नि ज्वलिष्यति ।
प्रभाहरोऽयं सर्वेषां ज्योतिषामिव भास्करः ॥ २.१९.१० ॥
અભિષિક્ત થયેલા સર્વ રાજાઓના મસ્તક પર જ એ પ્રજ્વલિત થશે; સર્વ જ્યોતિઓનું તેજ હરનાર સૂર્યની જેમ એ સૌનું તેજ હરી લેશે.
2.19.11
एनमासाद्य राजानः समृद्धबलवाहनाः ।
विनाशमुपयास्यन्ति शलभा इव पावकम् ॥ २.१९.११ ॥
સેના અને વાહનોથી સમૃદ્ધ રાજાઓ એની પાસે જઈને અગ્નિ પાસે ગયેલાં પતંગિયાંની જેમ વિનાશ પામશે.
2.19.12
एष श्रियः समुदिताः सर्वराज्ञां ग्रहीष्यति ।
वर्षास्विवोदीर्णजला नदीर्नदनदीपतिः ॥ २.१९.१२ ॥
એ સર્વ રાજાઓની સમૃદ્ધ સંપત્તિ ગ્રહણ કરશે; વર્ષાઋતુમાં જળથી ભરેલી નદીઓને નદીપતિ (સાગર) ગ્રહણ કરે તેમ.
2.19.13
एष धारयित सम्यक्चातुर्वर्ण्यं महाबलः ।
शुभां शुभवतीं स्फीतां सर्वसस्यधरां धराम् ॥ २.१९.१३ ॥
આ મહાબલી ચાતુર્વર્ણ્યને સમ્યક્ રીતે ધારણ કરે છે; શુભ, સમૃદ્ધ અને સર્વ અનાજ ધારણ કરનારી ધરતીને પણ તે ધારણ કરે છે.
2.19.14
अस्याज्ञावशगाः सर्वे भविष्यन्ति नराधिपाः ।
सर्वभूतात्मभूतस्य वायोरिव शरीरिणः ॥ २.१९.१४ ॥
તેની આજ્ઞાને વશ સર્વ રાજાઓ રહેશે; સર્વભૂતોના આત્મા સમાન તેને, દેહધારીઓ વાયુને વશ રહે તેમ.
2.19.15
एष रुद्रं महादेवं त्रिपुरान्तकरं हरम् ।
सर्वलोकेष्वतिबलः साक्षाद्द्रक्ष्यति मागधः ॥ २.१९.१५ ॥
આ અતિબલી માગધ સર્વ લોકોમાં સાક્ષાત્ રુદ્ર, મહાદેવ, ત્રિપુરાંતક હરને જોશે.
2.19.16
एवं ब्रुवन्नेव मुनिः स्वकार्यमिव चिन्तयन् ।
विसर्जयामास नृपं बृहद्रथमथारिहन् ॥ २.१९.१६ ॥
આ પ્રમાણે બોલતાં જ, પોતાના કાર્યનો વિચાર કરતા હોય તેમ મુનિએ શત્રુહંતા બૃહદ્રથ રાજાને વિદાય આપી.
2.19.17
प्रविश्य नगरीं चापि ज्ञातिसम्बन्धिभिर्वृतः ।
अभिषिच्य जरासन्धं मगधाधिपतिस्तदा ॥ २.१९.१७ ॥
નગરમાં પ્રવેશીને, સ્વજનો અને સંબંધીઓથી ઘેરાયેલા, ત્યારે મગધાધિપતિએ જરાસંધનો અભિષેક કર્યો.
2.19.18
बृहद्रथो नरपतिः परां निर्वृतिमाययौ ।
अभिषिक्ते जरासन्धे तदा राजा बृहद्रथः।
पत्नीद्वयेनानुगतस्तपोवनचरोऽभवत् ॥ २.१९.१८ ॥
નરપતિ બૃહદ્રથે પરમ શાંતિ પ્રાપ્ત કરી. જરાસંધનો અભિષેક થયા પછી રાજા બૃહદ્રથ બે પત્નીઓ સાથે તપોવનમાં વિચરનારો થયો.
2.19.19
ततो वनस्थे पितरि मातृभ्यां सह भारत ।
जरासन्धः स्ववीर्येण पार्थिवानकरोद्वशे ॥ २.१९.१९ ॥
ત્યારે પિતા વનમાં રહેવા ગયા ત્યારે, હે ભારત, જરાસંધે પોતાના પરાક્રમથી રાજાઓને પોતાને વશ કર્યા.
2.19.20
अथ दीर्घस्य कालस्य तपोवनचरो नृपः ।
सभार्यः स्वर्गमगमत्तपस्तप्त्वा बृहद्रथः ॥ २.१९.२० ॥
લાંબા સમય પછી તપોવનમાં વિચરતા રાજા બૃહદ્રથ તપ કરીને પત્નીઓ સહિત સ્વર્ગે ગયા.
2.19.21
जरासन्धोऽपि नृपतिर्यथोक्तं कौशिकेन तत् ।
वरप्रदानमखिलं प्राप्य राज्यमपालयत् ॥ २.१९.२१ ॥
રાજા જરાસંધે પણ કૌશિકે કહ્યા મુજબ તે સંપૂર્ણ વરદાન મેળવીને રાજ્યનું પાલન કર્યું.
2.19.22
हते चैव मया कंसे सहंसडिभिके तदा ।
जरासन्धस्य दुहिता रोदते पार्श्वतः पितुः।
जातो वै वैरनिर्बन्धो मयासीत्तत्र भारत ॥ २.१९.२२ ॥
મેં કંસ, હંસ અને ડિંભકને માર્યા ત્યારે જરાસંધની પુત્રી પિતા પાસે રડવા લાગી. હે ભારત, ત્યાં જ મારી સાથે તેનો વૈરબંધ થયો.
2.19.23
भ्रामयित्वा शतगुणमेकोनं येन भारत ।
गदा क्षिप्ता बलवता मागधेन गिरिव्रजात् ॥ २.१९.२३ ॥
હે ભારત, બળવાન માગધે ગદાને સોમાંથી એક ઓછી વાર ફેરવીને ગિરિવ્રજથી ફેંકી.
2.19.24
तिष्ठतो मथुरायां वै कुत्स्नस्याद्भुतकर्मणः ।
एकोनयोजनशते सा पपात गदा शुभा ॥ २.१९.२४ ॥
અદ્ભુત કર્મ કરનાર હું મથુરામાં ઊભો હતો ત્યારે, તે શુભ ગદા નવાણું યોજન દૂર પડી.
2.19.25
दृष्ट्वा पौरैस्तदा सम्यग्गदा चैव निवेदिता ।
गदावसानं तत्ख्यातं मथुरायाः समीपतः ॥ २.१९.२५ ॥
ત્યારે નગરજનોએ તે જોઈને ગદાની વાત યોગ્ય રીતે જણાવી; ગદાનો તે અંત મથુરા પાસે પ્રસિદ્ધ થયો.
2.19.26
तस्यास्तां हंसडिभिकावशस्त्रनिधनावुभौ ।
मन्त्रे मतिमतां श्रेष्ठौ नीतिशास्त्रे विशारदौ ॥ २.१९.२६ ॥
તે ગદાથી હંસ અને ડિમ્ભક બંને શસ્ત્ર વિના માર્યા ગયા; તેઓ બુદ્ધિમાનોમાં શ્રેષ્ઠ, મંત્રણા અને નીતિશાસ્ત્રમાં નિપુણ હતા.
2.19.27
यौ तौ मया ते कथितौ पूर्वमेव महाबलौ ।
त्रयस्त्रयाणां लोकानां पर्याप्ता इति मे मतिः ॥ २.१९.२७ ॥
મેં પહેલાં તમને જે બે મહાબળવાનોની વાત કરી હતી, મારા મતે તે ત્રણે લોકો માટે પૂરતા હતા.
2.19.28
एवमेष तदा वीर बलिभिः कुकुरान्धकैः ।
वृष्णिभिश्च महाराज नीतिहेतोरुपेक्षितः ॥ २.१९.२८ ॥
આ રીતે, હે વીર, ત્યારે બળવાન કુકુર, અંધક અને વૃષ્ણિઓએ, હે મહારાજ, નીતિના કારણે આની ઉપેક્ષા કરી.