ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 2.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.19.1
कस्यचित्त्वथ कालस्य पुनरेव महातपाः ।
मगधेषुपजक्राम भगवांश्चण्डकौशिकः ॥ २.१९.१ ॥
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਭਗਵਾਨ ਚੰਡਕੌਸ਼ਿਕ ਫਿਰ ਮਗਧ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਏ।
2.19.2
तस्याऽऽगमनसंहृष्टः सामात्यः सपुरः सरः ।
सभार्यः सह पुत्रेण निर्जगाम बृहद्रथः ॥ २.१९.२ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਗਮਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਬ੍ਰਿਹਦ੍ਰਥ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ, ਅੰਤਹਪੁਰ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ।
2.19.3
पाद्यार्घ्याचमनीयैस्तमर्चयामास भारत ।
स नृपो राज्यसहितं पुत्रं तस्मै न्यवेदयत् ॥ २.१९.३ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਪਾਦ੍ਯ, ਅਰਘ੍ਯ ਅਤੇ ਆਚਮਨੀ ਜਲ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਰਾਜ ਸਹਿਤ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ।
2.19.4
प्रतिगृह्य च तां पूजां पार्थिवाद्भगवानृषिः ।
उवाच मागधं राजन्प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ २.१९.४ ॥
ਰਾਜਨ, ਉਸ ਸਤਕਾਰ ਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰਕੇ ਭਗਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਮਗਧ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
2.19.5
सर्वमेतन्मया ज्ञातं राजन्दिव्येन चक्षुषा ।
पुत्रस्तु शृणु राजेन्द्र यादृशोऽयं भविष्यति ॥ २.१९.५ ॥
ਰਾਜਨ, ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਦਿਵ੍ਯ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਸੁਣ ਕਿ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ।
2.19.6
अस्य रूपं च सत्वं च बलमूर्जितमेव च ।
एष श्रिया समुदितः पुत्रस्तव न संशयः ॥ २.१९.६ ॥
ਇਸ ਦਾ ਰੂਪ, ਸੱਤਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬਲ ਬਲ; ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
2.19.7
प्रापयिष्यति तत्सर्वं विक्रमेण समन्वितः ।
अस्य वीर्यवतो वीर्यं नानुयास्यन्ति पार्थिवाः ॥ २.१९.७ ॥
ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਹ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਵੀਰਜਵਾਨ ਦੇ ਵੀਰਜ ਦਾ ਰਾਜੇ ਅਨੁਸਰਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।
2.19.8
पततो वैनतेयस्य गतिमन्ये यथा खगाः ।
विनाशमुपयास्यन्ति ये चास्य परिपन्थिनः ॥ २.१९.८ ॥
ਡਿਗਦੇ ਵੈਨਤੇਯ (ਗਰੁੜ) ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਪੰਛੀ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦੇ, ਤਿਵੇਂ ਇਸਦੇ ਜੋ ਵਿਰੋਧੀ ਹਨ ਉਹ ਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਗੇ।
2.19.9
देवैरपि विसृष्टानि शस्त्राण्यस्य महीपते ।
न रुजं जनयिष्यन्ति गिरेरिव नदीरयाः ॥ २.१९.९ ॥
ਹੇ ਮਹੀਪਤੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਪੀੜਾ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਵੇਗ ਕੋਈ ਕਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
2.19.10
सर्वमूर्धाभिषिक्तानामेव मूर्ध्नि ज्वलिष्यति ।
प्रभाहरोऽयं सर्वेषां ज्योतिषामिव भास्करः ॥ २.१९.१० ॥
ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਇਹ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਹੋਵੇਗਾ; ਸਾਰੀਆਂ ਜੋਤੀਆਂ ਦੀ ਆਭਾ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਇਹ ਸਭ ਦਾ ਤੇਜ ਹਰ ਲਵੇਗਾ।
2.19.11
एनमासाद्य राजानः समृद्धबलवाहनाः ।
विनाशमुपयास्यन्ति शलभा इव पावकम् ॥ २.१९.११ ॥
ਫੌਜ ਅਤੇ ਸਵਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਾਜੇ ਇਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ, ਅੱਗ ਕੋਲ ਆਏ ਪਤੰਗਿਆਂ ਵਾਂਗ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
2.19.12
एष श्रियः समुदिताः सर्वराज्ञां ग्रहीष्यति ।
वर्षास्विवोदीर्णजला नदीर्नदनदीपतिः ॥ २.१९.१२ ॥
ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਭਰਪੂਰ ਸੰਪਦਾ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ ਲਵੇਗਾ; ਬਰਸਾਤ ਰੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਨਦੀਪਤੀ (ਸਮੁੰਦਰ) ਜਿਵੇਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।
2.19.13
एष धारयित सम्यक्चातुर्वर्ण्यं महाबलः ।
शुभां शुभवतीं स्फीतां सर्वसस्यधरां धराम् ॥ २.१९.१३ ॥
ਇਹ ਮਹਾਬਲੀ ਚਾਤੁਰਵਰਣ ਨੂੰ ਭਲੀ ਭਾਂਤ ਧਾਰਦਾ ਹੈ; ਸ਼ੁਭ, ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਅੰਨਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਧਾਰਦਾ ਹੈ।
2.19.14
अस्याज्ञावशगाः सर्वे भविष्यन्ति नराधिपाः ।
सर्वभूतात्मभूतस्य वायोरिव शरीरिणः ॥ २.१९.१४ ॥
ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਹੋਣਗੇ; ਸਰਬ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਰੂਪ ਉਸ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਹਧਾਰੀ ਪ੍ਰਾਣੀ ਵਾਯੂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
2.19.15
एष रुद्रं महादेवं त्रिपुरान्तकरं हरम् ।
सर्वलोकेष्वतिबलः साक्षाद्द्रक्ष्यति मागधः ॥ २.१९.१५ ॥
ਇਹ ਅਤਿਬਲੀ ਮਾਗਧ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਰੁਦ੍ਰ, ਮਹਾਦੇਵ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਂਤਕ ਹਰ ਨੂੰ ਵੇਖੇਗਾ।
2.19.16
एवं ब्रुवन्नेव मुनिः स्वकार्यमिव चिन्तयन् ।
विसर्जयामास नृपं बृहद्रथमथारिहन् ॥ २.१९.१६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦਿਆਂ ਹੀ, ਆਪਣੇ ਕਾਰਜ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ ਮੁਨੀ ਨੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਬ੍ਰਿਹਦ੍ਰਥ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ।
2.19.17
प्रविश्य नगरीं चापि ज्ञातिसम्बन्धिभिर्वृतः ।
अभिषिच्य जरासन्धं मगधाधिपतिस्तदा ॥ २.१९.१७ ॥
ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ, ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਤਦ ਮਗਧ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਜਰਾਸੰਧ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।
2.19.18
बृहद्रथो नरपतिः परां निर्वृतिमाययौ ।
अभिषिक्ते जरासन्धे तदा राजा बृहद्रथः।
पत्नीद्वयेनानुगतस्तपोवनचरोऽभवत् ॥ २.१९.१८ ॥
ਨਰਪਤੀ ਬ੍ਰਿਹਦ੍ਰਥ ਨੇ ਪਰਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਜਰਾਸੰਧ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਿਹਦ੍ਰਥ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਤਪੋਵਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
2.19.19
ततो वनस्थे पितरि मातृभ्यां सह भारत ।
जरासन्धः स्ववीर्येण पार्थिवानकरोद्वशे ॥ २.१९.१९ ॥
ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਪਿਤਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤਾਂ ਜਰਾਸੰਧ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਕਰ ਲਿਆ।
2.19.20
अथ दीर्घस्य कालस्य तपोवनचरो नृपः ।
सभार्यः स्वर्गमगमत्तपस्तप्त्वा बृहद्रथः ॥ २.१९.२० ॥
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਤਪੋਵਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਿਹਦ੍ਰਥ ਤਪ ਕਰਕੇ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ।
2.19.21
जरासन्धोऽपि नृपतिर्यथोक्तं कौशिकेन तत् ।
वरप्रदानमखिलं प्राप्य राज्यमपालयत् ॥ २.१९.२१ ॥
ਰਾਜਾ ਜਰਾਸੰਧ ਨੇ ਵੀ ਕੌਸ਼ਿਕ ਦੁਆਰਾ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਸਾਰਾ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
2.19.22
हते चैव मया कंसे सहंसडिभिके तदा ।
जरासन्धस्य दुहिता रोदते पार्श्वतः पितुः।
जातो वै वैरनिर्बन्धो मयासीत्तत्र भारत ॥ २.१९.२२ ॥
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਕੰਸ, ਹੰਸ ਅਤੇ ਡਿੰਭਕ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਜਰਾਸੰਧ ਦੀ ਧੀ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਰੋਣ ਲੱਗੀ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਵੈਰ-ਬੰਧਨ ਬਣ ਗਿਆ।
2.19.23
भ्रामयित्वा शतगुणमेकोनं येन भारत ।
गदा क्षिप्ता बलवता मागधेन गिरिव्रजात् ॥ २.१९.२३ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਬਲਵਾਨ ਮਾਗਧ ਨੇ ਗਦਾ ਨੂੰ ਸੌ ਤੋਂ ਇੱਕ ਘੱਟ ਵਾਰ ਘੁਮਾ ਕੇ ਗਿਰਿਵ੍ਰਜ ਤੋਂ ਸੁੱਟੀ।
2.19.24
तिष्ठतो मथुरायां वै कुत्स्नस्याद्भुतकर्मणः ।
एकोनयोजनशते सा पपात गदा शुभा ॥ २.१९.२४ ॥
ਅਦਭੁਤ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੈਂ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਗਦਾ ਨੜਿਨਵੇਂ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਜਾ ਡਿੱਗੀ।
2.19.25
दृष्ट्वा पौरैस्तदा सम्यग्गदा चैव निवेदिता ।
गदावसानं तत्ख्यातं मथुरायाः समीपतः ॥ २.१९.२५ ॥
ਤਦ ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਗਦਾ ਦੀ ਗੱਲ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੱਸੀ; ਗਦਾ ਦਾ ਉਹ ਅੰਤ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ।
2.19.26
तस्यास्तां हंसडिभिकावशस्त्रनिधनावुभौ ।
मन्त्रे मतिमतां श्रेष्ठौ नीतिशास्त्रे विशारदौ ॥ २.१९.२६ ॥
ਉਸ ਗਦਾ ਨਾਲ ਹੰਸ ਅਤੇ ਡਿੰਭਕ ਦੋਵੇਂ ਬਿਨਾਂ ਹਥਿਆਰ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਉਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੰਤਰਣਾ ਤੇ ਨੀਤੀਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ।
2.19.27
यौ तौ मया ते कथितौ पूर्वमेव महाबलौ ।
त्रयस्त्रयाणां लोकानां पर्याप्ता इति मे मतिः ॥ २.१९.२७ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਮਹਾਬਲੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸੀ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਖ਼ਿਆਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸਨ।
2.19.28
एवमेष तदा वीर बलिभिः कुकुरान्धकैः ।
वृष्णिभिश्च महाराज नीतिहेतोरुपेक्षितः ॥ २.१९.२८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਵੀਰ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਲਵਾਨ ਕੁਕੁਰ, ਅੰਧਕ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀਆਂ ਨੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਨੀਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕੀਤਾ।