Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.19

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

2.19.1

कस्यचित्त्वथ कालस्य पुनरेव महातपाः ।
मगधेषुपजक्राम भगवांश्चण्डकौशिकः ॥ २.१९.१ ॥

କିଛି ସମୟ ପରେ ମହାତପସ୍ୱୀ ଭଗବାନ ଚଣ୍ଡକୌଶିକ ପୁଣି ମଗଧ ଦେଶକୁ ଆସିଲେ।

2.19.2

तस्याऽऽगमनसंहृष्टः सामात्यः सपुरः सरः ।
सभार्यः सह पुत्रेण निर्जगाम बृहद्रथः ॥ २.१९.२ ॥

ତାଙ୍କ ଆଗମନରେ ହର୍ଷିତ ବୃହଦ୍ରଥ ମନ୍ତ୍ରୀ, ନଗରବାସୀ, ଅନ୍ତଃପୁର, ପତ୍ନୀ ଓ ପୁତ୍ର ସହ ବାହାରକୁ ଗଲେ।

2.19.3

पाद्यार्घ्याचमनीयैस्तमर्चयामास भारत ।
स नृपो राज्यसहितं पुत्रं तस्मै न्यवेदयत् ॥ २.१९.३ ॥

ହେ ଭରତ, ରାଜା ପାଦ୍ୟ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଆଚମନୀୟ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ; ସେହି ରାଜା ରାଜ୍ୟ ସହିତ ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ତାଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କଲେ।

2.19.4

प्रतिगृह्य च तां पूजां पार्थिवाद्भगवानृषिः ।
उवाच मागधं राजन्प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ २.१९.४ ॥

ରାଜନ୍, ସେହି ସମ୍ମାନ ଗ୍ରହଣ କରି ଭଗବାନ ଋଷି ପ୍ରସନ୍ନ ଅନ୍ତଃକରଣରେ ମାଗଧ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।

2.19.5

सर्वमेतन्मया ज्ञातं राजन्दिव्येन चक्षुषा ।
पुत्रस्तु शृणु राजेन्द्र यादृशोऽयं भविष्यति ॥ २.१९.५ ॥

ରାଜନ୍, ଏହି ସବୁ ମୁଁ ଦିବ୍ୟ ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ଜାଣିଛି। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଶୁଣ ଏହି ପୁତ୍ର କିପରି ହେବ।

2.19.6

अस्य रूपं च सत्वं च बलमूर्जितमेव च ।
एष श्रिया समुदितः पुत्रस्तव न संशयः ॥ २.१९.६ ॥

ଏହାର ରୂପ, ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ପ୍ରବଳ ବଳ; ଏହି ପୁତ୍ର ତୁମର ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧ ହେବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

2.19.7

प्रापयिष्यति तत्सर्वं विक्रमेण समन्वितः ।
अस्य वीर्यवतो वीर्यं नानुयास्यन्ति पार्थिवाः ॥ २.१९.७ ॥

ପରାକ୍ରମରେ ଯୁକ୍ତ ସେ ଏ ସବୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ। ଏହି ବୀର୍ଯ୍ୟବାନଙ୍କ ବୀର୍ଯ୍ୟକୁ ରାଜାମାନେ ଅନୁସରଣ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।

2.19.8

पततो वैनतेयस्य गतिमन्ये यथा खगाः ।
विनाशमुपयास्यन्ति ये चास्य परिपन्थिनः ॥ २.१९.८ ॥

ପଡ଼ୁଥିବା ବୈନତେୟ (ଗରୁଡ଼)ଙ୍କ ଗତିକୁ ଯେପରି ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷୀମାନେ ସହିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେପରି ଏହାର ଯେଉଁମାନେ ବିରୋଧୀ ସେମାନେ ବିନାଶ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ।

2.19.9

देवैरपि विसृष्टानि शस्त्राण्यस्य महीपते ।
न रुजं जनयिष्यन्ति गिरेरिव नदीरयाः ॥ २.१९.९ ॥

ହେ ମହୀପତି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିକ୍ଷିପ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଆଘାତ ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ, ଯେପରି ପର୍ବତକୁ ନଦୀର ବେଗ ଆଘାତ କରେ ନାହିଁ।

2.19.10

सर्वमूर्धाभिषिक्तानामेव मूर्ध्नि ज्वलिष्यति ।
प्रभाहरोऽयं सर्वेषां ज्योतिषामिव भास्करः ॥ २.१९.१० ॥

ଅଭିଷିକ୍ତ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ମସ୍ତକରେ ହିଁ ଏ ଜ୍ୱଳିବ; ସମସ୍ତ ଜ୍ୟୋତିର ପ୍ରଭା ହରଣକାରୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଭା ହରଣ କରିବ।

2.19.11

एनमासाद्य राजानः समृद्धबलवाहनाः ।
विनाशमुपयास्यन्ति शलभा इव पावकम् ॥ २.१९.११ ॥

ସେନା ଓ ବାହନରେ ସମୃଦ୍ଧ ରାଜାମାନେ ଏହାକୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ, ଅଗ୍ନି ନିକଟକୁ ଆସିଥିବା ପତଙ୍ଗ ପରି ବିନାଶ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ।

2.19.12

एष श्रियः समुदिताः सर्वराज्ञां ग्रहीष्यति ।
वर्षास्विवोदीर्णजला नदीर्नदनदीपतिः ॥ २.१९.१२ ॥

ଏ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ସମୃଦ୍ଧ ଶ୍ରୀ ଗ୍ରହଣ କରିବ; ବର୍ଷାଋତୁରେ ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ ନଦୀକୁ ନଦୀପତି (ସମୁଦ୍ର) ଯେପରି ଗ୍ରହଣ କରେ।

2.19.13

एष धारयित सम्यक्चातुर्वर्ण्यं महाबलः ।
शुभां शुभवतीं स्फीतां सर्वसस्यधरां धराम् ॥ २.१९.१३ ॥

ଏହି ମହାବଳୀ ଚାତୁର୍ବର୍ଣ୍ଯକୁ ଭଲଭାବରେ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଶୁଭ, ସମୃଦ୍ଧ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶସ୍ୟ ଧାରଣକାରୀ ପୃଥିବୀକୁ ମଧ୍ୟ ସେ ଧାରଣ କରନ୍ତି।

2.19.14

अस्याज्ञावशगाः सर्वे भविष्यन्ति नराधिपाः ।
सर्वभूतात्मभूतस्य वायोरिव शरीरिणः ॥ २.१९.१४ ॥

ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାର ଅଧୀନ ସମସ୍ତ ରାଜା ହେବେ; ସର୍ବଭୂତର ଆତ୍ମାସ୍ୱରୂପ ତାଙ୍କ ପାଇଁ, ଦେହଧାରୀମାନେ ବାୟୁର ଅଧୀନ ଥାଆନ୍ତି ପରି।

2.19.15

एष रुद्रं महादेवं त्रिपुरान्तकरं हरम् ।
सर्वलोकेष्वतिबलः साक्षाद्द्रक्ष्यति मागधः ॥ २.१९.१५ ॥

ଏହି ଅତିବଳୀ ମାଗଧ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ସାକ୍ଷାତ ରୁଦ୍ର, ମହାଦେବ, ତ୍ରିପୁରାନ୍ତକ ହରଙ୍କୁ ଦେଖିବେ।

2.19.16

एवं ब्रुवन्नेव मुनिः स्वकार्यमिव चिन्तयन् ।
विसर्जयामास नृपं बृहद्रथमथारिहन् ॥ २.१९.१६ ॥

ଏହିପରି କହୁଥିବା ବେଳେ ହିଁ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ପରି ମୁନି ଶତ୍ରୁହନ୍ତା ବୃହଦ୍ରଥ ରାଜାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ।

2.19.17

प्रविश्य नगरीं चापि ज्ञातिसम्बन्धिभिर्वृतः ।
अभिषिच्य जरासन्धं मगधाधिपतिस्तदा ॥ २.१९.१७ ॥

ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଜ୍ଞାତି ଓ ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ, ସେତେବେଳେ ମଗଧାଧିପତି ଜରାସନ୍ଧଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ।

2.19.18

बृहद्रथो नरपतिः परां निर्वृतिमाययौ ।
अभिषिक्ते जरासन्धे तदा राजा बृहद्रथः।
पत्नीद्वयेनानुगतस्तपोवनचरोऽभवत् ॥ २.१९.१८ ॥

ନରପତି ବୃହଦ୍ରଥ ପରମ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କଲେ। ଜରାସନ୍ଧ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେବା ପରେ, ରାଜା ବୃହଦ୍ରଥ ଦୁଇ ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହିତ ତପୋବନରେ ବାସ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

2.19.19

ततो वनस्थे पितरि मातृभ्यां सह भारत ।
जरासन्धः स्ववीर्येण पार्थिवानकरोद्वशे ॥ २.१९.१९ ॥

ପିତା ବନରେ ରହିବାକୁ ଯାଇଥିବା ବେଳେ, ହେ ଭାରତ, ଜରାସନ୍ଧ ନିଜ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ନିଜ ବଶରେ ଆଣିଲେ।

2.19.20

अथ दीर्घस्य कालस्य तपोवनचरो नृपः ।
सभार्यः स्वर्गमगमत्तपस्तप्त्वा बृहद्रथः ॥ २.१९.२० ॥

ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ତପୋବନରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ରାଜା ବୃହଦ୍ରଥ ତପସ୍ୟା କରି ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।

2.19.21

जरासन्धोऽपि नृपतिर्यथोक्तं कौशिकेन तत् ।
वरप्रदानमखिलं प्राप्य राज्यमपालयत् ॥ २.१९.२१ ॥

ରାଜା ଜରାସନ୍ଧ ମଧ୍ୟ କୌଶିକ କହିଥିବା ସମସ୍ତ ବରକୁ ପାଇ ରାଜ୍ୟ ପାଳନ କଲେ।

2.19.22

हते चैव मया कंसे सहंसडिभिके तदा ।
जरासन्धस्य दुहिता रोदते पार्श्वतः पितुः।
जातो वै वैरनिर्बन्धो मयासीत्तत्र भारत ॥ २.१९.२२ ॥

ମୁଁ କଂସ, ହଂସ ଓ ଡିମ୍ଭକଙ୍କୁ ବଧ କଲା ବେଳେ, ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ କନ୍ୟା ପିତାଙ୍କ ପାଖରେ କାନ୍ଦିଲେ। ହେ ଭାରତ, ସେଠାରେ ହିଁ ମୋ ସହିତ ତାଙ୍କର ବୈରବନ୍ଧନ ଜନ୍ମିଲା।

2.19.23

भ्रामयित्वा शतगुणमेकोनं येन भारत ।
गदा क्षिप्ता बलवता मागधेन गिरिव्रजात् ॥ २.१९.२३ ॥

ହେ ଭାରତ, ବଳବାନ ମାଗଧ ଗଦାକୁ ଶହେରୁ ଗୋଟିଏ କମ ଥର ଘୂରାଇ ଗିରିବ୍ରଜରୁ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।

2.19.24

तिष्ठतो मथुरायां वै कुत्स्नस्याद्भुतकर्मणः ।
एकोनयोजनशते सा पपात गदा शुभा ॥ २.१९.२४ ॥

ଅଦ୍ଭୁତ କର୍ମ କରୁଥିବା ମୁଁ ମଥୁରାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ସେହି ଶୁଭ ଗଦା ନବେ ନଅ ଯୋଜନ ଦୂରରେ ପଡ଼ିଲା।

2.19.25

दृष्ट्वा पौरैस्तदा सम्यग्गदा चैव निवेदिता ।
गदावसानं तत्ख्यातं मथुरायाः समीपतः ॥ २.१९.२५ ॥

ସେତେବେଳେ ନଗରବାସୀମାନେ ତାହା ଦେଖି ଗଦା ବିଷୟରେ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଜଣାଇଲେ; ଗଦାର ସେହି ଅନ୍ତ ମଥୁରା ନିକଟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।

2.19.26

तस्यास्तां हंसडिभिकावशस्त्रनिधनावुभौ ।
मन्त्रे मतिमतां श्रेष्ठौ नीतिशास्त्रे विशारदौ ॥ २.१९.२६ ॥

ସେହି ଗଦାରେ ହଂସ ଓ ଡିମ୍ଭକ ଉଭୟ ଅସ୍ତ୍ରବିହୀନ ଅବସ୍ଥାରେ ନିହତ ହେଲେ; ସେମାନେ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମନ୍ତ୍ରଣା ଓ ନୀତିଶାସ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ ଥିଲେ।

2.19.27

यौ तौ मया ते कथितौ पूर्वमेव महाबलौ ।
त्रयस्त्रयाणां लोकानां पर्याप्ता इति मे मतिः ॥ २.१९.२७ ॥

ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଆପଣଙ୍କୁ କହିଥିବା ସେହି ଦୁଇ ମହାବଳଶାଳୀ, ମୋ ମତରେ ତିନି ଲୋକ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଥିଲେ।

2.19.28

एवमेष तदा वीर बलिभिः कुकुरान्धकैः ।
वृष्णिभिश्च महाराज नीतिहेतोरुपेक्षितः ॥ २.१९.२८ ॥

ଏହିପରି, ହେ ବୀର, ସେତେବେଳେ ବଳବାନ କୁକୁର, ଅନ୍ଧକ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନେ, ହେ ମହାରାଜ, ନୀତି ହେତୁ ଏହାକୁ ଉପେକ୍ଷା କଲେ।