మహాభారతం · అధ్యాయం 2.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.19.1
कस्यचित्त्वथ कालस्य पुनरेव महातपाः ।
मगधेषुपजक्राम भगवांश्चण्डकौशिकः ॥ २.१९.१ ॥
కొంతకాలం తర్వాత మహాతపస్వి భగవాన్ చండకౌశికుడు మళ్లీ మగధ దేశానికి వచ్చాడు.
2.19.2
तस्याऽऽगमनसंहृष्टः सामात्यः सपुरः सरः ।
सभार्यः सह पुत्रेण निर्जगाम बृहद्रथः ॥ २.१९.२ ॥
ఆయన రాకతో సంతోషించిన బృహద్రథుడు మంత్రులతో, పురజనులతో, అంతఃపురంతో, భార్యా పుత్రులతో కలిసి బయటకు వెళ్ళాడు.
2.19.3
पाद्यार्घ्याचमनीयैस्तमर्चयामास भारत ।
स नृपो राज्यसहितं पुत्रं तस्मै न्यवेदयत् ॥ २.१९.३ ॥
ఓ భరతవంశీ, రాజు పాద్య, అర్ఘ్య, ఆచమనీయ జలాలతో ఆయనను పూజించాడు; ఆ రాజు రాజ్యంతో సహా తన కుమారుడిని ఆయనకు సమర్పించాడు.
2.19.4
प्रतिगृह्य च तां पूजां पार्थिवाद्भगवानृषिः ।
उवाच मागधं राजन्प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ २.१९.४ ॥
రాజా, ఆ సత్కారాన్ని స్వీకరించి, భగవాన్ ఋషి సంతోషించిన హృదయంతో మగధ రాజుతో ఇలా అన్నాడు.
2.19.5
सर्वमेतन्मया ज्ञातं राजन्दिव्येन चक्षुषा ।
पुत्रस्तु शृणु राजेन्द्र यादृशोऽयं भविष्यति ॥ २.१९.५ ॥
రాజా, ఇవన్నీ నేను దివ్యదృష్టితో తెలుసుకున్నాను. రాజేంద్రా, ఈ కుమారుడు ఎలా ఉంటాడో వినుము.
2.19.6
अस्य रूपं च सत्वं च बलमूर्जितमेव च ।
एष श्रिया समुदितः पुत्रस्तव न संशयः ॥ २.१९.६ ॥
ఇతని రూపం, సత్వం, మహాబలం కూడా; ఈ కుమారుడు నీ ఐశ్వర్యంతో కూడినవాడై ఉంటాడు, ఇందులో సందేహం లేదు.
2.19.7
प्रापयिष्यति तत्सर्वं विक्रमेण समन्वितः ।
अस्य वीर्यवतो वीर्यं नानुयास्यन्ति पार्थिवाः ॥ २.१९.७ ॥
పరాక్రమంతో కూడిన అతడు ఇదంతా సాధిస్తాడు. ఈ వీర్యవంతుని వీర్యాన్ని రాజులు అనుసరించలేరు.
2.19.8
पततो वैनतेयस्य गतिमन्ये यथा खगाः ।
विनाशमुपयास्यन्ति ये चास्य परिपन्थिनः ॥ २.१९.८ ॥
పడుతున్న వైనతేయుని (గరుత్మంతుని) వేగాన్ని ఇతర పక్షులు తట్టుకోలేనట్లు, వీనికి ప్రతిపక్షులుగా ఉన్నవారు వినాశాన్ని పొందుతారు.
2.19.9
देवैरपि विसृष्टानि शस्त्राण्यस्य महीपते ।
न रुजं जनयिष्यन्ति गिरेरिव नदीरयाः ॥ २.१९.९ ॥
ఓ మహీపతీ, దేవతలు ప్రయోగించిన ఆయుధాలు కూడా ఇతనికి బాధ కలిగించలేవు; పర్వతానికి నదుల వేగం హాని కలిగించలేనట్లు.
2.19.10
सर्वमूर्धाभिषिक्तानामेव मूर्ध्नि ज्वलिष्यति ।
प्रभाहरोऽयं सर्वेषां ज्योतिषामिव भास्करः ॥ २.१९.१० ॥
అభిషిక్తులైన రాజులందరి శిరస్సుల మీద ఇతడు ప్రకాశిస్తాడు; అన్ని కాంతులను మసకబార్చే సూర్యునిలా ఇతడు అందరి తేజస్సును హరిస్తాడు.
2.19.11
एनमासाद्य राजानः समृद्धबलवाहनाः ।
विनाशमुपयास्यन्ति शलभा इव पावकम् ॥ २.१९.११ ॥
సేనలు, వాహనాలు సమృద్ధిగా ఉన్న రాజులు ఇతనిని ఎదుర్కొని, అగ్నిని చేరిన మిడతల్లా నాశనమవుతారు.
2.19.12
एष श्रियः समुदिताः सर्वराज्ञां ग्रहीष्यति ।
वर्षास्विवोदीर्णजला नदीर्नदनदीपतिः ॥ २.१९.१२ ॥
ఇతడు సమస్త రాజుల సమృద్ధమైన సంపదలను స్వాధీనం చేసుకుంటాడు; వర్షాకాలంలో నిండుగా ప్రవహించే నదులను నదీపతి (సముద్రం) స్వీకరించినట్లు.
2.19.13
एष धारयित सम्यक्चातुर्वर्ण्यं महाबलः ।
शुभां शुभवतीं स्फीतां सर्वसस्यधरां धराम् ॥ २.१९.१३ ॥
ఈ మహాబలుడు చాతుర్వర్ణ్యాన్ని సక్రమంగా పోషిస్తాడు; శుభవంతమై, సమృద్ధమై, అన్ని పంటలను ధరించే భూమిని కూడా ధరిస్తాడు.
2.19.14
अस्याज्ञावशगाः सर्वे भविष्यन्ति नराधिपाः ।
सर्वभूतात्मभूतस्य वायोरिव शरीरिणः ॥ २.१९.१४ ॥
అతని ఆజ్ఞకు లోబడినవారుగా రాజులందరూ ఉంటారు; సర్వభూతాల ఆత్మ అయినవానికి, దేహధారులు వాయువుకు లోబడినట్లు.
2.19.15
एष रुद्रं महादेवं त्रिपुरान्तकरं हरम् ।
सर्वलोकेष्वतिबलः साक्षाद्द्रक्ष्यति मागधः ॥ २.१९.१५ ॥
ఈ అతిబలుడైన మాగధుడు అన్ని లోకాలలో ప్రత్యక్షంగా రుద్రుడు, మహాదేవుడు, త్రిపురాంతకుడైన హరుని దర్శిస్తాడు.
2.19.16
एवं ब्रुवन्नेव मुनिः स्वकार्यमिव चिन्तयन् ।
विसर्जयामास नृपं बृहद्रथमथारिहन् ॥ २.१९.१६ ॥
ఇలా చెబుతూనే, తన పని గురించి ఆలోచిస్తున్నట్లుగా ఆ ముని, శత్రుహంతకుడైన బృహద్రథ రాజును పంపివేశాడు.
2.19.17
प्रविश्य नगरीं चापि ज्ञातिसम्बन्धिभिर्वृतः ।
अभिषिच्य जरासन्धं मगधाधिपतिस्तदा ॥ २.१९.१७ ॥
నగరంలో ప్రవేశించి, జ్ఞాతులు సంబంధీకులచే చుట్టబడి, అప్పుడు మగధాధిపతి జరాసంధునకు అభిషేకం చేశాడు.
2.19.18
बृहद्रथो नरपतिः परां निर्वृतिमाययौ ।
अभिषिक्ते जरासन्धे तदा राजा बृहद्रथः।
पत्नीद्वयेनानुगतस्तपोवनचरोऽभवत् ॥ २.१९.१८ ॥
నరపతి బృహద్రథుడు పరమ శాంతిని పొందాడు. జరాసంధుడు అభిషిక్తుడైన తర్వాత, రాజు బృహద్రథుడు ఇద్దరు భార్యలతో తపోవనంలో నివసించేవాడయ్యాడు.
2.19.19
ततो वनस्थे पितरि मातृभ्यां सह भारत ।
जरासन्धः स्ववीर्येण पार्थिवानकरोद्वशे ॥ २.१९.१९ ॥
అప్పుడు తండ్రి అడవిలో నివసించగా, భారతా, జరాసంధుడు తన పరాక్రమంతో రాజులను తన వశంలోకి తెచ్చుకున్నాడు.
2.19.20
अथ दीर्घस्य कालस्य तपोवनचरो नृपः ।
सभार्यः स्वर्गमगमत्तपस्तप्त्वा बृहद्रथः ॥ २.१९.२० ॥
దీర్ఘకాలం గడిచిన తర్వాత, తపోవనంలో సంచరించిన రాజు బృహద్రథుడు తపస్సు చేసి, భార్యలతో కలిసి స్వర్గానికి వెళ్ళాడు.
2.19.21
जरासन्धोऽपि नृपतिर्यथोक्तं कौशिकेन तत् ।
वरप्रदानमखिलं प्राप्य राज्यमपालयत् ॥ २.१९.२१ ॥
రాజు జరాసంధుడు కూడా కౌశికుడు చెప్పిన ఆ వరాన్నంతటినీ పొంది రాజ్యాన్ని పాలించాడు.
2.19.22
हते चैव मया कंसे सहंसडिभिके तदा ।
जरासन्धस्य दुहिता रोदते पार्श्वतः पितुः।
जातो वै वैरनिर्बन्धो मयासीत्तत्र भारत ॥ २.१९.२२ ॥
నేను కంసుని, హంసుని, డింభకుని చంపినప్పుడు, జరాసంధుని కుమార్తె తండ్రి పక్కన ఏడ్చింది. భారతా, అప్పుడే నాతో వైర బంధం ఏర్పడింది.
2.19.23
भ्रामयित्वा शतगुणमेकोनं येन भारत ।
गदा क्षिप्ता बलवता मागधेन गिरिव्रजात् ॥ २.१९.२३ ॥
భారతా, బలవంతుడైన మాగధుడు గదను నూరు కంటే ఒకటి తక్కువగా తిప్పి గిరివ్రజం నుండి విసిరాడు.
2.19.24
तिष्ठतो मथुरायां वै कुत्स्नस्याद्भुतकर्मणः ।
एकोनयोजनशते सा पपात गदा शुभा ॥ २.१९.२४ ॥
అద్భుత కర్మలు చేసే నేను మథురలో నిలిచి ఉన్నప్పుడు, ఆ శుభకరమైన గద తొంభై తొమ్మిది యోజనాల దూరంలో పడింది.
2.19.25
दृष्ट्वा पौरैस्तदा सम्यग्गदा चैव निवेदिता ।
गदावसानं तत्ख्यातं मथुरायाः समीपतः ॥ २.१९.२५ ॥
అప్పుడు పౌరులు దానిని చూసి గద గురించి సరిగ్గా తెలియజేశారు; గద ముగిసిన ఆ స్థలం మథురకు సమీపంలో ప్రసిద్ధి చెందింది.
2.19.26
तस्यास्तां हंसडिभिकावशस्त्रनिधनावुभौ ।
मन्त्रे मतिमतां श्रेष्ठौ नीतिशास्त्रे विशारदौ ॥ २.१९.२६ ॥
ఆ గద చేత హంస, డింభకులు ఇద్దరూ ఆయుధం లేకుండానే చంపబడ్డారు; వారు జ్ఞానులలో శ్రేష్ఠులు, ఆలోచనలో, నీతిశాస్త్రంలో నిపుణులు.
2.19.27
यौ तौ मया ते कथितौ पूर्वमेव महाबलौ ।
त्रयस्त्रयाणां लोकानां पर्याप्ता इति मे मतिः ॥ २.१९.२७ ॥
ముందే నేను మీకు చెప్పిన ఆ ఇద్దరు మహాబలులు, నా అభిప్రాయంలో మూడు లోకాలకూ సరిపోయేవారు.
2.19.28
एवमेष तदा वीर बलिभिः कुकुरान्धकैः ।
वृष्णिभिश्च महाराज नीतिहेतोरुपेक्षितः ॥ २.१९.२८ ॥
ఈ విధంగా, వీరుడా, ఆ సమయంలో బలవంతులైన కుకురులు, అంధకులు, వృష్ణులు, మహారాజా, నీతి కారణంగా దీనిని విస్మరించారు.