มหาภารตะ · อัธยายะ 2.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.19.1
कस्यचित्त्वथ कालस्य पुनरेव महातपाः ।
मगधेषुपजक्राम भगवांश्चण्डकौशिकः ॥ २.१९.१ ॥
กาลผ่านไปครู่หนึ่ง พระฤๅษีผู้มีตบะยิ่งใหญ่ พระผู้เป็นเจ้าจัณฑเกาศิกะ เสด็จมายังแคว้นมคธอีกครั้ง
2.19.2
तस्याऽऽगमनसंहृष्टः सामात्यः सपुरः सरः ।
सभार्यः सह पुत्रेण निर्जगाम बृहद्रथः ॥ २.१९.२ ॥
พระเจ้าพฤหัทรถทรงยินดีต่อการเสด็จมาของท่าน จึงเสด็จออกไปรับพร้อมด้วยเหล่าอำมาตย์ ชาวเมือง ราชบริพาร พระมเหสี และพระโอรส
2.19.3
पाद्यार्घ्याचमनीयैस्तमर्चयामास भारत ।
स नृपो राज्यसहितं पुत्रं तस्मै न्यवेदयत् ॥ २.१९.३ ॥
ข้าแต่ภารตะ พระราชาทรงบูชาท่านด้วยน้ำล้างพระบาท เครื่องถวาย และน้ำสำหรับบ้วนพระโอษฐ์ แล้วทรงมอบพระโอรสพร้อมทั้งราชอาณาจักรแด่ท่าน
2.19.4
प्रतिगृह्य च तां पूजां पार्थिवाद्भगवानृषिः ।
उवाच मागधं राजन्प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ २.१९.४ ॥
พระฤๅษีผู้ทรงฤทธิ์รับการบูชานั้นจากพระราชา แล้วตรัสกับพระราชาแห่งแคว้นมคธด้วยจิตใจที่ปีติยินดี ข้าแต่พระราชา
2.19.5
सर्वमेतन्मया ज्ञातं राजन्दिव्येन चक्षुषा ।
पुत्रस्तु शृणु राजेन्द्र यादृशोऽयं भविष्यति ॥ २.१९.५ ॥
ข้าแต่พระราชา ข้าได้รู้ทั้งหมดนี้ด้วยทิพยจักษุของข้า ข้าแต่จอมกษัตริย์ จงฟังเถิดว่าโอรสองค์นี้จะเป็นเช่นไร
2.19.6
अस्य रूपं च सत्वं च बलमूर्जितमेव च ।
एष श्रिया समुदितः पुत्रस्तव न संशयः ॥ २.१९.६ ॥
รูปโฉม จิตใจ และกำลังอันเข้มแข็งของเขา โอรสของท่านองค์นี้จะเพียบพร้อมด้วยสิริ ไม่ต้องสงสัยเลย
2.19.7
प्रापयिष्यति तत्सर्वं विक्रमेण समन्वितः ।
अस्य वीर्यवतो वीर्यं नानुयास्यन्ति पार्थिवाः ॥ २.१९.७ ॥
เขาจะประกอบด้วยความกล้าหาญ และจะทำให้สิ่งทั้งปวงนั้นสำเร็จ กษัตริย์ทั้งหลายจะไม่อาจตามทันพละกำลังของผู้มีพละกำลังเช่นเขา
2.19.8
पततो वैनतेयस्य गतिमन्ये यथा खगाः ।
विनाशमुपयास्यन्ति ये चास्य परिपन्थिनः ॥ २.१९.८ ॥
เหมือนนกทั้งหลายไม่อาจต้านทานการโฉบลงของพระไวนเตยะ (ครุฑ) ผู้โฉบลงมา บรรดาผู้ที่ต่อต้านเขาก็จะถึงความพินาศ
2.19.9
देवैरपि विसृष्टानि शस्त्राण्यस्य महीपते ।
न रुजं जनयिष्यन्ति गिरेरिव नदीरयाः ॥ २.१९.९ ॥
ข้าแต่จอมปฐพี แม้อาวุธที่เทพเจ้าซัดมาก็จะไม่ทำให้เขาเจ็บปวด เหมือนกระแสน้ำในแม่น้ำไม่อาจทำอันตรายภูเขาได้
2.19.10
सर्वमूर्धाभिषिक्तानामेव मूर्ध्नि ज्वलिष्यति ।
प्रभाहरोऽयं सर्वेषां ज्योतिषामिव भास्करः ॥ २.१९.१० ॥
มันจะลุกโชนอยู่บนศีรษะของพระราชาทุกพระองค์ที่ได้รับการอภิเษก เขาเป็นผู้ช่วงชิงรัศมีจากทุกคนในหมู่นั้น ดุจพระอาทิตย์ท่ามกลางแสงสว่างทั้งหลาย
2.19.11
एनमासाद्य राजानः समृद्धबलवाहनाः ।
विनाशमुपयास्यन्ति शलभा इव पावकम् ॥ २.१९.११ ॥
บรรดาพระราชาที่มีกองทัพ ยานพาหนะ และความมั่งคั่ง เมื่อเข้าใกล้เขาจะถึงความพินาศ เหมือนแมลงเม่าที่บินเข้าหาไฟ
2.19.12
एष श्रियः समुदिताः सर्वराज्ञां ग्रहीष्यति ।
वर्षास्विवोदीर्णजला नदीर्नदनदीपतिः ॥ २.१९.१२ ॥
เขาจะยึดเอาสมบัติอันบริบูรณ์ของบรรดากษัตริย์ทั้งปวงไว้ เหมือนเจ้าแห่งแม่น้ำและลำธารรับน้ำจากแม่น้ำที่เอ่อล้นด้วยฝนในฤดูฝน
2.19.13
एष धारयित सम्यक्चातुर्वर्ण्यं महाबलः ।
शुभां शुभवतीं स्फीतां सर्वसस्यधरां धराम् ॥ २.१९.१३ ॥
ผู้มีกำลังยิ่งใหญ่นี้จะค้ำจุนจาตุรวรรณะไว้อย่างถูกต้อง และค้ำจุนแผ่นดินที่เป็นมงคล อุดมสมบูรณ์ และทรงพืชพรรณทุกชนิด
2.19.14
अस्याज्ञावशगाः सर्वे भविष्यन्ति नराधिपाः ।
सर्वभूतात्मभूतस्य वायोरिव शरीरिणः ॥ २.१९.१४ ॥
พระราชาทั้งปวงจะอยู่ในอำนาจบัญชาของเขา เหมือนสิ่งมีชีวิตทั้งหลายอยู่ในอำนาจของลม เพราะเขาคืออาตมันที่สถิตอยู่ในสรรพสัตว์
2.19.15
एष रुद्रं महादेवं त्रिपुरान्तकरं हरम् ।
सर्वलोकेष्वतिबलः साक्षाद्द्रक्ष्यति मागधः ॥ २.१९.१५ ॥
ผู้มีพละกำลังยิ่งนี้ ผู้เป็นกษัตริย์แห่งมคธ จะได้เห็นพระรุทระ คือพระมหาเทพหระ ผู้ทำลายนครทั้งสาม ด้วยตาของตนเองในทุกโลก
2.19.16
एवं ब्रुवन्नेव मुनिः स्वकार्यमिव चिन्तयन् ।
विसर्जयामास नृपं बृहद्रथमथारिहन् ॥ २.१९.१६ ॥
พระฤๅษีตรัสดังนี้แล้ว ประหนึ่งกำลังครุ่นคิดถึงกิจของตน จึงส่งพระเจ้าพฤหัทรถผู้เป็นศัตรูของศัตรูให้กลับไป
2.19.17
प्रविश्य नगरीं चापि ज्ञातिसम्बन्धिभिर्वृतः ।
अभिषिच्य जरासन्धं मगधाधिपतिस्तदा ॥ २.१९.१७ ॥
แล้วพระเจ้าแผ่นดินมคธก็เสด็จเข้าสู่นคร ล้อมรอบด้วยญาติและผู้เกี่ยวข้อง จากนั้นทรงอภิเษกจราสันธะขึ้นครองราชย์
2.19.18
बृहद्रथो नरपतिः परां निर्वृतिमाययौ ।
अभिषिक्ते जरासन्धे तदा राजा बृहद्रथः।
पत्नीद्वयेनानुगतस्तपोवनचरोऽभवत् ॥ २.१९.१८ ॥
พระเจ้าพฤหัทรถผู้เป็นจอมกษัตริย์ทรงบรรลุความสงบสุขอันสูงสุด เมื่อจราสันธะได้รับการอภิเษกแล้ว พระเจ้าพฤหัทรถพร้อมด้วยพระมเหสีทั้งสองก็เสด็จไปดำรงชีวิตอยู่ในป่าตบะ
2.19.19
ततो वनस्थे पितरि मातृभ्यां सह भारत ।
जरासन्धः स्ववीर्येण पार्थिवानकरोद्वशे ॥ २.१९.१९ ॥
ข้าแต่ภารตะ เมื่อพระราชบิดาเสด็จไปอยู่ในป่าพร้อมด้วยพระมารดาทั้งสอง จราสันธะก็ด้วยความกล้าหาญของตน ทำให้บรรดากษัตริย์อยู่ใต้อำนาจของตน
2.19.20
अथ दीर्घस्य कालस्य तपोवनचरो नृपः ।
सभार्यः स्वर्गमगमत्तपस्तप्त्वा बृहद्रथः ॥ २.१९.२० ॥
เมื่อเวลาผ่านไปนานแล้ว พระเจ้าพฤหัทรถผู้ดำรงชีวิตอยู่ในป่าตบะ ได้บำเพ็ญตบะและเสด็จสู่สวรรค์พร้อมด้วยพระมเหสีทั้งสอง
2.19.21
जरासन्धोऽपि नृपतिर्यथोक्तं कौशिकेन तत् ।
वरप्रदानमखिलं प्राप्य राज्यमपालयत् ॥ २.१९.२१ ॥
พระเจ้าแผ่นดินชื่อชราสันธะ เมื่อได้รับพรทั้งหมดตามที่เกาศิกประกาศไว้แล้ว ก็ปกครองแว่นแคว้นนั้น
2.19.22
हते चैव मया कंसे सहंसडिभिके तदा ।
जरासन्धस्य दुहिता रोदते पार्श्वतः पितुः।
जातो वै वैरनिर्बन्धो मयासीत्तत्र भारत ॥ २.१९.२२ ॥
เมื่อข้าพเจ้าสังหารกังสะพร้อมด้วยหังสะและฑิมภกะแล้ว ธิดาของชราสันธะร้องไห้อยู่ข้างบิดา และตั้งแต่นั้น โอ ภารตะ ก็เกิดความเป็นศัตรูผูกพันกับข้าพเจ้าขึ้นที่นั่น
2.19.23
भ्रामयित्वा शतगुणमेकोनं येन भारत ।
गदा क्षिप्ता बलवता मागधेन गिरिव्रजात् ॥ २.१९.२३ ॥
โอ ภารตะ ชาวมาคธผู้แข็งแกร่งนั้น เหวี่ยงคทาหมุนไปหนึ่งร้อยรอบลบหนึ่ง แล้วขว้างออกจากคิริวรชะ
2.19.24
तिष्ठतो मथुरायां वै कुत्स्नस्याद्भुतकर्मणः ।
एकोनयोजनशते सा पपात गदा शुभा ॥ २.१९.२४ ॥
ขณะที่ข้าพเจ้า ผู้มีกิจกรรมน่าอัศจรรย์ทั้งหมด ยืนอยู่ในมถุรา คทาอันเป็นมงคลนั้นก็ตกลงที่ระยะหนึ่งร้อยลบโยชน์
2.19.25
दृष्ट्वा पौरैस्तदा सम्यग्गदा चैव निवेदिता ।
गदावसानं तत्ख्यातं मथुरायाः समीपतः ॥ २.१९.२५ ॥
เมื่อชาวเมืองเห็นแล้ว จึงนำเรื่องคทานั้นไปกราบทูลอย่างถูกต้อง จุดที่คทาตกลงนั้นจึงเป็นที่รู้จักกันทั่วไปใกล้มถุรา
2.19.26
तस्यास्तां हंसडिभिकावशस्त्रनिधनावुभौ ।
मन्त्रे मतिमतां श्रेष्ठौ नीतिशास्त्रे विशारदौ ॥ २.१९.२६ ॥
หังสะและฑิมภกะทั้งสองต่างถูกคทานั้นสังหารโดยไม่ต้องใช้อาวุธ ทั้งสองเป็นผู้เลิศในหมู่ผู้มีปัญญา ชำนาญทั้งการปรึกษาหารือและศาสตร์แห่งนีติ
2.19.27
यौ तौ मया ते कथितौ पूर्वमेव महाबलौ ।
त्रयस्त्रयाणां लोकानां पर्याप्ता इति मे मतिः ॥ २.१९.२७ ॥
สองผู้มีกำลังมหาศาลที่ข้าพเจ้าเคยเล่าให้ฟังไปก่อนหน้านี้ ตามความเห็นของข้าพเจ้า ทั้งสองก็เพียงพอสำหรับโลกทั้งสามแล้ว
2.19.28
एवमेष तदा वीर बलिभिः कुकुरान्धकैः ।
वृष्णिभिश्च महाराज नीतिहेतोरुपेक्षितः ॥ २.१९.२८ ॥
โอ วีรบุรุษ โอ มหาราชา ดังนี้ ทั้งนี้เพื่อเหตุผลทางนีติ เรื่องนี้จึงถูกละเลยในเวลานั้นโดยกุกุระ อันธกะ และวฤษณิผู้ทรงพลังทั้งหลาย