Mahābhārata · Adhyāya 2.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.2.1
उषित्वा खाण्डवप्रस्थे सुखवासं जनार्दनः ।
पार्थैः प्रीतिसमायुक्तैः पूजनार्होऽभिपूजितः ॥ २.२.१ ॥
Tras residir cómodamente en Khāṇḍavaprastha, honrado y venerado por los Pārthas llenos de afecto, Janārdana (Kṛṣṇa)...
2.2.2
गमनाय मतिं चक्रे पितुर्दर्शनलालसः ।
धर्मराजमथामन्त्र्य पृथां च पृथुलोचनः ॥ २.२.२ ॥
Ansioso por ver a su padre, resolvió partir; y tras despedirse de Dharmarāja y de Pṛthā, el de ojos anchos (Kṛṣṇa)...
2.2.3
ववन्दे चरणौ मूर्ध्ना जगद्वन्द्यः पितृष्वसुः ।
स तया मूर्ध्न्युपाघ्रातः परिष्वक्तश्च केशवः ॥ २.२.३ ॥
Keśava (Kṛṣṇa), venerado por el mundo, inclinó la cabeza ante los dos pies de su tía paterna; ella le besó la cabeza y lo abrazó.
2.2.4
ददर्शानन्तरं कृष्णो भगिनीं स्वां महायशाः ।
तामुपेत्य हृषीकेशः प्रीत्या बाष्पसमन्वितः ॥ २.२.४ ॥
Después, Kṛṣṇa, de gran fama, vio a su propia hermana; Hṛṣīkeśa se acercó a ella, lleno de afecto y lágrimas...
2.2.5
अर्थ्यं तथ्यं हितं वाक्यं लघु युक्तमनुत्तरम् ।
उवाच भगवान्भद्रां सुभद्रां भद्रभाषिणीम् ॥ २.२.५ ॥
El Bienaventurado habló a Subhadrā, la auspiciosa de dulces palabras, con palabras significativas, verdaderas, benéficas, concisas, apropiadas e incomparables.
2.2.6
तया स्वजनगामीनि श्रावितो वचनानि सः ।
सम्पूजितश्चाप्यसकृच्छिरसा चाभिवादितः ॥ २.२.६ ॥
Ella le hizo escuchar las palabras que debían llevarse a sus parientes; y él fue honrado una y otra vez, y saludado con la cabeza inclinada.
2.2.7
तामनुज्ञाय वार्ष्णेयः प्रतिनन्द्य च भामिनीम् ।
ददर्शानन्तरं कृष्णां धौम्यं चापि जनार्दनः ॥ २.२.७ ॥
Tras despedirse de ella y devolverle el saludo, Janārdana, descendiente de Vṛṣṇi, vio después a Kṛṣṇā y también a Dhaumya.
2.2.8
ववन्दे च यथान्यायं धौम्यं पुरुषसत्तमः ।
द्रौपदीं सान्त्वयित्वा च सुभद्रां परिदाय च ॥ २.२.८ ॥
El mejor de los hombres saludó a Dhaumya según la costumbre, consoló a Draupadī y abrazó a Subhadrā.
2.2.9
भ्रातृनभ्यगमद्विद्वान्पार्थेन सहितो बली ।
भ्रातृभिः पञ्चभिः कृष्णो वृतः शक्र इवामरैः ॥ २.२.९ ॥
El sabio y poderoso Kṛṣṇa fue junto a Pārtha hacia los hermanos; rodeado por los cinco hermanos, era como Indra rodeado de los inmortales.
2.2.10
यात्राकालस्य योग्यानि कर्माणि गरुडध्वजः ।
कर्तुकामः शुचिर्भूत्वा स्नातवान्समलङ्कृतः ॥ २.२.१० ॥
Kṛṣṇa, de estandarte de Garuḍa, deseando realizar los ritos propios del momento de partir, se purificó, se bañó y se adornó bien.
2.2.11
अर्चयामास देवांश्च द्विजांश्च यदुपुङ्गवः ।
माल्यजाप्यनमस्कारैर्गन्धैरुच्चावचैरपि ॥ २.२.११ ॥
El mejor de los Yadu honró a los dioses y a los dvija con guirnaldas, recitación, reverencias y perfumes de diversas clases.
2.2.12
स कृत्वा सर्वकार्याणि प्रतस्थे तस्थुपां वरः ।
उपेत्य स यदुश्रेष्ठो बाह्यकक्षाद्विनिर्गतः ॥ २.२.१२ ॥
Habiendo cumplido todas sus tareas, el mejor de los que están en pie partió; el mejor de los Yadu, acercándose, salió de la cámara exterior.
2.2.13
स्वस्ति वाच्यार्हतो विप्रान्दधिपात्रफलाक्षतैः ।
वसु प्रदाय च ततः प्रदक्षिणमथाकरोत् ॥ २.२.१३ ॥
Tras pronunciar la bendición de bienestar (svasti) sobre los brahmanes dignos, y entregarles recipientes de yogur, frutos y arroz intacto junto con riquezas, les hizo la circunvalación ritual.
2.2.14
काञ्चनं रथमास्थाय तार्क्ष्यकेतनमाशुगम् ।
गदाचक्रासिशार्ङ्गाद्यैरायुधैरावृतं शुभम् ॥ २.२.१४ ॥
Subió a un carro dorado de rápida marcha, con el estandarte de Garuḍa, auspicioso y provisto de armas: la maza, el disco, la espada, el arco Śārṅga y otras.
2.2.15
सुतिथावथ नक्षत्रे मुहूर्ते च गुणान्विते ।
प्रययौ पुण्डरीकाक्षः शैब्यसुग्रीववाहनः ॥ २.२.१५ ॥
En un día lunar favorable, bajo una constelación auspiciosa y en un momento de buenos augurios, el de ojos de loto partió; sus caballos eran Śaibya y Sugrīva.
2.2.16
अन्वारुरोह चाप्येनं प्रेम्णा राजा युधिष्ठिरः ।
अपास्य चास्य यन्तारं दारुकं यन्तृसत्तमम् ॥ २.२.१६ ॥
El rey Yudhiṣṭhira, por afecto, también subió al carro tras él, apartando a su auriga Dāruka, el mejor de los aurigas.
2.2.17
अभीषून्सम्प्रजग्राह स्वयं कुरुपतिस्तदा ।
उपारुह्यार्जुनश्चाऽपि चामरव्यजनं सितम् ॥ २.२.१७ ॥
Entonces el señor de los kurus tomó él mismo firmemente las riendas, y Arjuna también subió y agitó un abanico blanco de cola de yak.
2.2.18
रुक्मदण्डं बृहद्बाहुर्विदुधाव प्रदक्षिणम् ।
तथैव भीमसेनोऽपि रथमारुह्य वीर्यवान् ॥ २.२.१८ ॥
El de brazos anchos agitó el abanico de mango dorado, girando en circunvalación; asimismo, el poderoso Bhīmasena también subió a su carro.
2.2.19
छत्रं शतशलाकं च दिव्यमाल्योपशोभितम् ।
वैडूर्यमणिदण्डं च चामीकरविभूषितम्। ॥ २.२.१९ ॥
Un parasol de cien varillas, adornado con guirnaldas divinas, con mango de gema vaiḍūrya y decorado con oro.
2.2.20
दधार तरसा भीमः मुच्छत्रं शार्ङ्गधन्वने ।
भीमसेनार्जुनौ चापि यमावरिनिषूदनौ ॥ २.२.२० ॥
Bhīma sostuvo rápidamente el parasol para el portador del arco Śārṅga; Bhīmasena y Arjuna, y los mellizos destructores de enemigos, hicieron lo mismo.
2.2.21
पृष्ठतोऽनुययुः कृष्णमृत्विक्पौरजनैर्वृता ।
स तथा भ्रातृभिः सर्वैः केशवः परवीरहा ॥ २.२.२१ ॥
Seguido por detrás por sacerdotes y ciudadanos que rodeaban a Kṛṣṇa; así, Keśava, matador de héroes enemigos, marchó con todos sus hermanos.
2.2.22
अन्वीयमानः शुशुभे शिष्यैरिव गुरुः प्रियैः ।
अभिमन्युं च सौभद्रं वृद्धैः परिवृतस्तथा ॥ २.२.२२ ॥
Brillaba como un maestro seguido por queridos discípulos; y Abhimanyu, hijo de Subhadrā, estaba rodeado de ancianos de igual modo.
2.2.23
रथमारोप्य निर्यातो धौम्यो ब्राह्मणपुङ्गवः ।
इन्द्रप्रस्थमतिक्रम्य क्रोशमात्रं महाद्युतिः। ॥ २.२.२३ ॥
Subido a un carro, Dhaumya, el primero de los brāhmaṇas y de gran esplendor, partió, dejando atrás Indraprastha a una sola krośa de distancia.
2.2.24
युधिष्ठरं पूजयित्वा भीमसेनं यमौ तथा ।
परिष्वक्तो भृशं तैस्तु यमाभ्यामभिवादितः ॥ २.२.२४ ॥
Tras honrar a Yudhiṣṭhira, y asimismo a Bhīmasena y a los mellizos, fue estrechado fuertemente por ellos y saludado con respeto por los mellizos.
2.2.25
योजनार्धमथो गत्वा कृष्णः परपुरञ्जयः ।
युधिष्ठिरं समामन्त्र्य निवर्तस्वेति भारत ॥ २.२.२५ ॥
Tras recorrer medio yojana, Kṛṣṇa, conquistador de ciudades enemigas, habló con Yudhiṣṭhira y dijo: "Vuelve, oh Bhārata."
2.2.26
ततोऽभिवाद्य गोविन्दः पादौ जग्राह धर्मवित् ।
उत्थाप्य धर्मराजस्तु मूर्ध्न्युपाघ्राय केशवम् ॥ २.२.२६ ॥
Entonces Govinda, conocedor del dharma, lo saludó con respeto y tomó sus pies; el rey del dharma lo levantó y besó la cabeza de Keśava.
2.2.27
पाण्डवो यादवश्रेष्ठं कृष्णं कमललोचनम् ।
गम्यतामित्यनुज्ञाप्य धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ २.२.२७ ॥
Yudhiṣṭhira, el Pāṇḍava, rey del dharma, dio permiso a Kṛṣṇa, de ojos de loto y el mejor de los Yādavas, diciendo: "Que se vaya."
2.2.28
ततस्तैः संविदं कृत्वा यथावन्मधुसूदनः ।
निवर्त्य च तथा कृच्छ्रात्पाण्डवान्सपदानुगान् ॥ २.२.२८ ॥
Entonces, tras llegar debidamente a un acuerdo con ellos, Madhusūdana hizo volver con dificultad a los Pāṇḍavas junto con sus seguidores a pie.
2.2.29
स्वां पुरीं प्रययौ हृष्टो यथा शक्रोऽमरावतीम् ।
लोचनैरनुजग्मुस्ते तमादृष्टिपथात्तदा ॥ २.२.२९ ॥
Complacido, partió hacia su ciudad, como Indra hacia Amarāvatī; y ellos lo siguieron con la mirada hasta que desapareció de su vista.
2.2.30
मनोभिरनुजग्मुस्ते कृष्णं प्रीतिसमन्वयात् ।
अतृप्तमनसामेव तेषां केशवदर्शने ॥ २.२.३० ॥
Con sus mentes siguieron a Kṛṣṇa, unidos por el afecto; pues sus mentes aún no estaban satisfechas con ver a Keśava.
2.2.31
क्षिप्रमन्तर्दधे शौरिश्चक्षुषां प्रियदर्शनः ।
अकामा एव पार्थास्ते गोविन्दगमानसाः ॥ २.२.३१ ॥
Śauri, agradable a la vista, desapareció de inmediato. Los hijos de Pṛthā quedaron, por así decir, insatisfechos, pues sus mentes estaban puestas en Govinda.
2.2.32
पार्थमामन्त्र्य गोविन्दः परिष्वज्य सुपीडितम् ।
निवृत्योपययुस्तूर्णं स्वं पुरं पुरुषर्षभाः।
स्यन्दनेनाथ कृष्णोऽपि त्वरितं द्वारकामगात् ॥ २.२.३२ ॥
Govinda se despidió de Pārtha y lo abrazó estrechamente. Los toros entre los hombres regresaron y se dirigieron rápidamente a su ciudad; también Kṛṣṇa, en carro, partió con prisa hacia Dvārakā.
2.2.33
सात्वतेन च वीरेण पृष्ठतो यायिना तदा ।
दारुकेण च सूतेन सहितो देवकीसुतः।
स गतो द्वारकां विष्णुर्गरुत्मानिव वेगवान् ॥ २.२.३३ ॥
Entonces, con el héroe Sātvata siguiéndolo por detrás y el auriga Dāruka a su lado, el hijo de Devakī fue a Dvārakā. Viṣṇu partió veloz, como Garuḍa.
2.2.34
निवृत्य धर्मराजस्तु सह भ्रातृभिरच्युतः ।
सुहृत्परिवृतो राजा प्रविवेश पुरोत्तमम् ॥ २.२.३४ ॥
Regresando, el rey Yudhiṣṭhira, señor del dharma, junto a sus hermanos y rodeado de sus allegados, entró en aquella mejor de las ciudades.
2.2.35
विसृज्य सुहृदः सर्वान्भ्रातॄन्पुत्रांश्च धर्मराट् ।
मुमोद पुरुषव्याघ्रो द्रौपद्या सहितो नृप ॥ २.२.३५ ॥
Tras despedir a todos sus allegados, hermanos e hijos, el rey del dharma, aquel tigre entre los hombres, se regocijó junto a Draupadī, oh rey.
2.2.36
केशवोपि मुदा युक्तः प्रविवेश पुरोत्तमम् ।
पूज्यमानो यदुश्रेष्ठैरुग्रसेनमुखैस्तथा ॥ २.२.३६ ॥
Keśava también, lleno de alegría, entró en la mejor de las ciudades, honrado por los principales de los Yadu, encabezados por Ugrasena.
2.2.37
आहुकं पितरं वृद्धं मातरं च यशस्विनीम् ।
अभिवाद्य बलं चैव स्थितः कमललोचनः ॥ २.२.३७ ॥
El de ojos de loto, tras saludar a su anciano padre Āhuka, a su gloriosa madre y a Balarāma, se quedó de pie.
2.2.38
प्रद्युम्नसाम्बनिशठांश्चरुदेष्णं गदं तथा ।
अनिरुद्धं च भानुं च परिष्वज्य जनार्दनः ॥ २.२.३८ ॥
Janārdana abrazó a Pradyumna, Sāmba, Niśaṭha, Cārudeṣṇa, Gada, Aniruddha y Bhānu.
2.2.39
स वृद्धैरभ्यनुज्ञातो रुक्मिण्या भवनं ययौ ।
स तत्र भवने दिव्ये प्रमुमोद सुखी सुखम् ॥ २.२.३९ ॥
Con permiso de los ancianos, fue a la morada de Rukmiṇī; allí, en aquella mansión divina, se regocijó, dichoso en la dicha.
2.2.40
एतस्मिन्नन्तरे राजन्मयो दैत्याधिपस्तदा ।
विधिवत्कल्पयामास सभां धर्मसुताय वै ॥ २.२.४० ॥
Mientras tanto, oh rey, Maya, señor de los Daityas, construyó debidamente una sala de asamblea para el hijo de Dharma.