Mahābhārata · Adhyāya 2.21

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

Leer con significados

2.21.1

एष पार्थ महान्भाति पशुमान्नित्यमम्बुमान् ।
निरामयः सुवेश्माढ्यो निवेशो मागधः शुभः ॥ २.२१.१ ॥

Oh hijo de Pṛthā, este gran asentamiento de Māgadha brilla, siempre rico en ganado y agua, libre de enfermedad, abundante en hermosas moradas y auspicioso.

2.21.2

वैहारो विपुलः शैलो वाराहो वृषभस्तथा ।
तथा ऋषिगिरिस्तात शुभाश्चैत्यकपञ्चमाः ॥ २.२१.२ ॥

Vaihāra, la vasta colina, Vārāha y Vṛṣabha, asimismo Ṛṣigiri, querido — y Caitya como quinto; todos ellos son auspiciosos.

2.21.3

एते पञ्चमहाशृङ्गाः पर्वताः शीतलद्रुमाः ।
रक्षन्तीवाभिसंहत्य संहताङ्गा गिरिव्रजम् ॥ २.२१.३ ॥

Estas montañas de cinco grandes cimas, con árboles frescos, parecen proteger el recinto de colinas, unidas en un solo cuerpo, como si se hubieran reunido.

2.21.4

पुष्पवेष्टितशाखाग्रैर्गन्धवद्भिर्मनोहरैः ।
निगूढा इव लोध्राणां वनैः कामिजनप्रियैः ॥ २.२१.४ ॥

Con las puntas de las ramas envueltas en flores, fragantes y encantadores, con bosques queridos por los amantes, parecen ocultos entre los árboles lodhra.

2.21.5

यत्र दीर्घतमा नाम ऋषिः परमन्त्रितः ।
शूद्रायां गौतमो यत्र महात्मा संशितव्रतः।
औशीनर्यामजनयत्काक्षीवाद्यान्सुतान्मुनिः ॥ २.२१.५ ॥

Allí vivió el sabio Dīrghatamas, sumamente versado en los mantras; allí el magnánimo Gautama, firme en sus votos, engendró hijos, comenzando por Kākṣīvat, de una mujer śūdra y de una mujer auśīnarī.

2.21.6

गौतमः प्रणयात्तस्माद्यथाऽसौ तत्र सद्मनि ।
भजते मागधं वंशं स नृपाणामनुग्रहः। ॥ २.२१.६ ॥

Gautama, por afecto, allí en esa morada atiende a la estirpe de Māgadha; él es un concedente de favores a los reyes.

2.21.7

अङ्गवङ्गादयश्चैव राजानः सुमहाबलाः ।
गौतमक्षयमभ्येत्य रमन्ते स्म पुरार्जुन ॥ २.२१.७ ॥

Los reyes Aṅga, Vaṅga y otros muy poderosos, habiendo llegado a la morada de Gautama, solían deleitarse allí en tiempos pasados, oh Arjuna.

2.21.8

वनराजीस्तु पश्येमाः पिप्लानां मनोरमाः ।
लोघ्राणां च शुभाः पार्थ गौतमौकः समीपजाः ॥ २.२१.८ ॥

Mira estas hileras de árboles del bosque, encantadoras: los pippala y los hermosos lodhra que crecen cerca de la morada de Gautama, oh hijo de Pṛthā.

2.21.9

अर्बुदः शक्रवापी च पन्नगौ शत्रुतापनौ ।
स्वस्तिकस्यालयश्चात्र मणिनागस्य चोत्तमः ॥ २.२१.९ ॥

Aquí están el monte Arbuda y el estanque de Śakra, las dos serpientes que atormentan a los enemigos, la morada de Svastika y también el excelente lugar de Maṇināga.

2.21.10

अपारिहार्या मेघानां मागधा मनुना कृताः ।
कौशिको मणिमांश्चैव चक्राते चाप्यनुग्रहम् ॥ २.२१.१० ॥

Los māgadhas, inalcanzables para las nubes, fueron creados por Manu; Kauśika y Maṇimān también les concedieron su favor.

2.21.11

पाण्डरे विपुले चैव तथा वाराहकेऽपि च ।
चैत्यके चज गिरिश्रेष्ठे मादङ्गे च शिलोच्चये ॥ २.२१.११ ॥

Los montes Pāṇḍara y Vipula, también Vārāhaka, y entre los mejores montes Caityaka, Mādaṅga y el montón de rocas Śilocchaya.

2.21.12

एतेषु पर्वतेन्द्रेषु सर्वसिद्धसमालयाः ।
यतीनामाश्रमाश्चैव मुनीनां च महात्मनाम् ॥ २.२१.१२ ॥

En estas mejores montañas están las moradas de todos los seres perfeccionados, los ermitaños de los ascetas y también de los sabios de gran alma.

2.21.13

वृषभस्य तमालस्य महावीर्यस्य वै तथा ।
गन्धर्वरक्षसां चैव नागानां च तथाऽऽलयाः ॥ २.२१.१३ ॥

En las poderosas montañas Vṛṣabha y Tamāla, y también hay moradas de gandharvas, rākṣasas y nāgas.

2.21.14

कक्षीवतस्तपोवीर्यात्तपोदा इति विश्रुताः ।
पुण्यतीर्थाश्च ते सर्वे सिद्धानां चैव कीर्तिताः।
मणेश्च दर्शनादेव भद्रं शिवमवाप्नुयात् ॥ २.२१.१४ ॥

Por el poder de austeridad de Kakṣīvat son conocidos como 'dadores de austeridad'. Todos son vados sagrados, y se declara que pertenecen a los seres perfectos. Solo con ver la gema se obtiene auspiciosidad y bendición.

2.21.15

एवं प्राप्य पुरं रम्यं दुराधर्पं समन्ततः ।
अर्थसिद्धिं त्वनुपमां जरासन्धोऽभिमन्यते ॥ २.२१.१५ ॥

Habiendo llegado así a la ciudad agradable, inexpugnable por todos lados, Jarāsandha considera su éxito incomparable.

2.21.16

वयमासादने तस्य दर्पमद्य हरेम हि ।
एवमुक्त्वा ततः सर्वे भ्रातरो विपुलौजसः ॥ २.२१.१६ ॥

Hoy lo enfrentaremos y quitaremos su orgullo. Habiendo dicho esto, entonces todos los hermanos de vasto vigor—

2.21.17

वार्ष्णेयः पाण्डवौ चैव प्रतस्थुर्मागधं पुरम् ।
हृष्टपुष्टजनोपेतं चातुर्वर्ण्यसमाकुलम् ॥ २.२१.१७ ॥

El Vārṣṇeya (Kṛṣṇa) y los dos Pāṇḍavas se pusieron en marcha hacia la ciudad de Magadha, llena de gente feliz y próspera, abarrotada de las cuatro castas.

2.21.18

स्फीतोत्सवमनाधृष्यमासेदुश्च गिरिव्रजतम् ।
ततो द्वारमनासाद्य पुरस्य गिरिमुच्छ्रितम् ॥ २.२१.१८ ॥

Llegaron a Girivraja, llena de festividades e inexpugnable. Entonces, antes de alcanzar la puerta de la elevada montaña de la ciudad—

2.21.19

बार्हद्रथैः पूज्यमानं तथा नगरवासिभिः ।
मागधानां तु रुचिरं चैत्यकान्तरमाद्रवन् ॥ २.२१.१९ ॥

Honrados por los hijos de Bṛhadratha y por los habitantes de la ciudad, corrieron hacia el hermoso recinto del santuario de los Māgadhas.

2.21.20

यत्र मांसादमृषभमाससाद बृहद्रथः ।
तं हत्वा मासतालाभिस्तिस्रो भेरीकारयत् ॥ २.२१.२० ॥

Allí Bṛhadratha se encontró con un toro devorador de carne, lo mató e hizo fabricar tres tambores del tamaño de una palmera.

2.21.21

स्वपुरे स्थापयामास तेन चानह्य चर्मणा ।
यत्र ताः प्राणदन्भेर्यो दिव्यपुष्पावचूर्णिताः ॥ २.२१.२१ ॥

Las colocó en su propia ciudad, cubiertas con aquel cuero; allí los tambores, rociados con flores divinas, resonaban.

2.21.22

भङ्क्त्वा भेरीत्रयं तेऽपि चैत्यप्राकारमाद्रवन् ।
द्वारतोऽभिमुखाः सर्वे ययुर्नानायुधास्तधा ॥ २.२१.२२ ॥

Tras romper los tres tambores, también ellos se lanzaron contra la muralla del santuario; todos avanzaron de cara a la puerta, armados con diversas armas.

2.21.23

मागधानां सुरुचिरं चैत्यकं तं समाद्रवन् ।
शिरसीव समाघ्नन्तो जरासन्धं जिघांस्वः ॥ २.२१.२३ ॥

Se lanzaron contra aquel santuario, el más hermoso de los Māgadhas, golpeando como si fuera en la cabeza, deseando matar a Jarāsandha.

2.21.24

स्थिरं सुविपुलं शृङ्गं सुमहत्तत्पुरातनम् ।
अर्चितं गन्धमाल्यैश्च सततं सुप्रतिष्ठितम् ॥ २.२१.२४ ॥

Era un pico firme, muy amplio, muy grande y antiguo, siempre honrado con perfumes y guirnaldas, bien establecido.

2.21.25

विपुलैर्बाहुभिर्वीरस्तेऽभिहत्याभ्यपातयन् ।
ततस्ते मागधं हृष्टाः पुरं प्रविविशुस्तदा ॥ २.२१.२५ ॥

Con sus poderosos brazos, los héroes lo golpearon y lo derribaron. Entonces, llenos de alegría, entraron en la ciudad del rey de Magadha.

2.21.26

एतस्मिन्नेव काले तु ब्राह्मणा वेदपारगाः ।
दृष्ट्वा तु दुर्निमित्तानि जरासन्धमदर्शयन् ॥ २.२१.२६ ॥

En ese mismo momento, los brahmanes, maestros de los Vedas, vieron malos presagios y se los mostraron a Jarāsandha.

2.21.27

पर्युग्न्यकुर्वंश्च नृपं द्विरदस्थं पुरोहिताः ।
ततस्तच्छान्तये राजा जरासन्धः प्रतापवान्।
दीक्षितो नियमस्थोऽसावुपवासपरोऽभवत् ॥ २.२१.२७ ॥

Los sacerdotes realizaron el rito paryugnī por el rey, que estaba sentado sobre un elefante. Entonces, para apaciguar aquel presagio, el poderoso rey Jarāsandha se consagró, observó sus votos y se entregó al ayuno.

2.21.28

स्नातकव्रतिनस्ते तु बाहुशस्त्रा निरायुधाः ।
युयुत्सवः प्रविविशुर्जरासन्धेन भारत ॥ २.२१.२८ ॥

Observando el voto del graduado, con sus brazos como armas y desarmados, ansiosos de combate, entraron con Jarāsandha, oh descendiente de Bharata.

2.21.29

भक्ष्यमाल्यापणानां च ददृशुः श्रियमुत्तमाम् ।
स्फीतां सर्वगुणोपेतां सर्वकामसमृद्धिनाम् ॥ २.२१.२९ ॥

Contemplaron el esplendor supremo de las tiendas de alimentos y guirnaldas, abundante, dotado de toda excelencia, próspero en todos los deseos.

2.21.30

तां तु दृष्ट्वा समृद्धिं ते वीथ्यां तस्यां नरोत्तमाः ।
राजमार्गेण गच्छन्तः कृष्णभीमधनञ्जयाः।
बलाद्गृहीत्वा माल्यानि मालाकारान्महाबलाः ॥ २.२१.३० ॥

Al ver aquella prosperidad en esa calle, aquellos mejores de los hombres, Kṛṣṇa, Bhīma y Dhanañjaya, yendo por la calle real, siendo poderosos, tomaron guirnaldas por la fuerza de los floristas.

2.21.31

कर्पूरशृङ्गं कोष्ठं च सफलं चान्तरापणे ।
वैश्याद्बलाद्गृहीत्वा ते विहृत्य च महारथाः ॥ २.२१.३१ ॥

En el mercado interior, con montones como picos de alcanfor, graneros y frutas, aquellos grandes guerreros, tomándolos por la fuerza del mercader, y tras deambular...

2.21.32

विरागवसनाः सर्वे स्रग्विणो मृष्टकुण्डलाः ।
निवेशनमथाजग्मुर्जरासन्धस्य धीमतः ॥ २.२१.३२ ॥

Vestidos con ropas brillantes, todos engalanados con guirnaldas y pendientes pulidos, llegaron entonces a la residencia del sabio Jarāsandha.

2.21.33

गोवासमिव वीक्षन्तः सिंहा हैमवता यथा ।
शालस्तम्भनिभास्तेषां चन्दनागुरुरूषिताः ॥ २.२१.३३ ॥

Mirando como a un corral de ganado, como leones del Himālaya, sus brazos semejantes a troncos de sāla, untados de sándalo y áloe...

2.21.34

अशोभन्त महाराज बाहवो युद्धशालिनाम् ।
तान्दृष्ट्वा द्विरदप्रख्याञ्शालस्कन्दानिवोद्गतान् ॥ २.२१.३४ ॥

Oh gran rey, los brazos de los guerreros resplandecieron; al verlos semejantes a elefantes, como troncos de sāla erguidos...

2.21.35

व्यूढोरस्कान्मागधानां विस्मयः समपद्यत ।
अद्वारेणाभ्यवस्कन्द्य विविशुर्मागधालयम् ॥ २.२१.३५ ॥

Surgió el asombro ante los Māgadhas de pecho ancho; no por la puerta, sino saltando, entraron en el palacio de los Māgadhas.

2.21.36

ते त्वतीत्य जनाकीर्णाः कक्षास्तिस्रो नरर्षभाः ।
अहङ्कारेण राजानमुपतस्थुर्गतव्यथाः ॥ २.२१.३६ ॥

Tras atravesar tres patios repletos de gente, aquellos toros entre los hombres, sin temor y con arrogancia, se presentaron ante el rey.

2.21.37

भो शब्देनैव राजानमुचुस्ते तु महारथाः ।
तान्पाद्यमधुपर्कार्हान्गवार्हान्सत्कृतिं गतान्।
प्रत्युत्थाय जरासन्ध उपतस्थे यथाविधि ॥ २.२१.३७ ॥

Solo con la palabra «bho» los grandes guerreros de carro hablaron al rey. Honrados como dignos del agua para los pies, del madhuparka y de la ofrenda de una vaca, Jarāsandha se levantó y se acercó a ellos según la norma.

2.21.38

उवाच चैतान्राजाऽसौ स्वागतं वोस्त्विति प्रभुः ।
मौनमासीत्तदा पार्थभीमयोर्जनमेजय ॥ २.२१.३८ ॥

Aquel poderoso rey les dijo: «Bienvenidos seáis». Entonces, oh Janamejaya, Pārtha y Bhīma permanecieron en silencio.

2.21.39

तेषां मध्ये महाबुद्धिः कृष्णो वचनमब्रवीत् ।
वक्तुं नायाति राजेन्द्र एतयोर्नियमस्थयोः ॥ २.२१.३९ ॥

Entre ellos habló Kṛṣṇa, de gran sabiduría. Oh rey de reyes, estos dos, sujetos a un voto, no llegaban a hablar.

2.21.40

अर्वाङ्निशीथात्परतस्त्वाया सार्धं वदिष्यतः ।
यज्ञागारे स्थापयित्वा राजा राजगृहं वदिष्यतः। ॥ २.२१.४० ॥

Antes o después de medianoche hablarán contigo. Habiéndolos situado en la sala del sacrificio, el rey hablará en el palacio real.

2.21.41

ततोऽर्धरात्रे सम्प्राप्ते यातो यत्र स्थिता द्विजाः ।
तस्य ह्येतद्व्रतं राजन्बभूव भुवि विश्रुतम् ॥ २.२१.४१ ॥

Entonces, cuando llegó la medianoche, fue donde estaban los nacidos dos veces. Oh rey, este era su voto, famoso sobre la tierra.

2.21.42

स्नातकान्ब्राह्मणान्प्राप्ताञ्श्रुत्वा स समितिञ्जयः ।
अप्यर्धरात्रे नृपतिः प्रत्युद्गच्छति भारत ॥ २.२१.४२ ॥

Al oír que habían llegado los brahmanes graduados, aquel rey vencedor en batalla sale a su encuentro incluso a medianoche, oh Bhārata.

2.21.43

तांस्त्वपूर्वेण वेषेण दृष्ट्वा स नृपसत्तमः ।
उपतस्थे जरान्धो विस्मितश्चाभवत्तदा ॥ २.२१.४३ ॥

Al verlos con aquel atuendo insólito, aquel mejor de los reyes, Jarāsandha, ciego por la vejez, se acercó a ellos; entonces quedó asombrado.

2.21.44

ते तु दृष्ट्वैव राजानं जरासन्धं नरर्षभाः ।
इदमूचुरमित्रघ्नाः सर्वे भरतसत्तम ॥ २.२१.४४ ॥

En cuanto vieron al rey Jarāsandha, aquellos toros entre los hombres, todos matadores de enemigos, dijeron estas palabras, oh mejor de los Bharatas.

2.21.45

स्वस्त्यस्तु कुशलं राजन्निति तत्र व्यवस्थिताः ।
तं नृपं नृपशार्दूल प्रेक्षमाणाः परस्परम् ॥ २.२१.४५ ॥

Diciendo: 'Que haya bienestar y prosperidad, oh rey', los que estaban allí, oh tigre entre los reyes, miraban a aquel rey y se miraban unos a otros.

2.21.46

तानब्रवीञ्जरासन्धस्तथा पाण्डवयादवान् ।
आस्यतामिति राजेन्द्र ब्राह्मणच्छद्मसंवृतान् ॥ २.२१.४६ ॥

Jarāsandha les dijo a aquellos pāṇḍavas y yādavas, ocultos bajo el disfraz de brahmanes: 'Tomad asiento', oh señor de los reyes.

2.21.47

अथोपविविशुः सर्वे त्रयस्ते पुरुषर्षभाः ।
सम्प्रदीप्तास्त्रयो लक्ष्म्या महाध्वर इवाग्नयः ॥ २.२१.४७ ॥

Entonces los tres toros entre los hombres se sentaron todos, resplandecientes de esplendor como tres fuegos en un gran sacrificio.

2.21.48

तानुवाच जरासन्धः सत्यसन्धो नराधिपः ।
विगर्हमाणः कौरव्य वेषग्रहणवैकृतान्
न स्नातकव्रता विप्रा वहिर्माल्यानुलेपनाः ॥ २.२१.४८ ॥

Entonces Jarāsandha, fiel a su palabra y señor de los hombres, los reprendió diciendo: 'Oh descendiente de Kuru, vosotros que habéis desfigurado el tomar disfraces no sois brahmanes; los brahmanes que observan el voto de graduado no llevan guirnaldas ni ungüentos a la vista.'

2.21.49

भवन्तीति नृलोकेऽस्मिन्विदितं मम सर्वशः ।
के यूयं पुष्पवन्तश्च भुजैर्ज्याकृतलक्षणैः ॥ २.२१.४९ ॥

En este mundo de los hombres, esto me es plenamente conocido. ¿Quiénes sois vosotros, que lleváis flores y tenéis brazos marcados por la cuerda del arco?

2.21.50

बिभ्रतः क्षात्रमोजश्च ब्राह्मण्यं प्रतिजानथ ।
एवं विरागवसना बहिर्माल्यानुलेपनाः ॥ २.२१.५० ॥

Aunque portáis el vigor del guerrero, reclamáis la condición de brahmán, vestidos así con ropas teñidas, con guirnaldas y ungüentos fuera del rito adecuado.

2.21.51

क्षत्रिया एव लोकेऽस्मिन्विदिता मम सर्वशः ।
सत्यं वदत के यूयं सत्यं राजसु शोभते ॥ २.२१.५१ ॥

En este mundo os conozco plenamente como guerreros. Decid la verdad: ¿quiénes sois? Entre los reyes, solo la verdad brilla.

2.21.52

चैत्यकस्य गिरेः शृङ्गं भित्त्वा किमिह सद्मनि ।
अद्वारेण प्रविष्टाः स्थ निर्भया राजकिल्विषात् ॥ २.२१.५२ ॥

¿Por qué habéis venido aquí, al palacio, tras romper la cima del monte Caityaka? ¿Entrasteis sin puerta y os quedáis aquí, sin temor a la ofensa del rey?

2.21.53

वदध्वं वाचि वीर्यं च ब्राह्मणस्य विशेषतः ।
कर्म चैतद्विलिङ्गस्थं किं वोऽद्य प्रसमीक्षितम् ॥ २.२१.५३ ॥

Hablad, sobre todo, del poder de un brahmán en el habla. Esta acción realizada con marcas falsas, ¿qué pensasteis al hacerla hoy?

2.21.54

एवं च मामुपास्थाय कस्माच्च विधिर्नाहणाम् ।
प्रणीतां नानुगृह्णीत कार्यं किं वाऽस्मदागमे ॥ २.२१.५४ ॥

Habiéndoos acercado así a mí, ¿por qué no aceptasteis el rito prescrito para los honrados? ¿O cuál es vuestro deber a nuestra llegada?

2.21.55

एवमुक्ते ततः कृष्णः प्रत्युवाच महामनाः ।
स्निग्धगमभीरया वाचा वाक्यं वाक्यविशारदः
कृष्ण उवाच। ॥ २.२१.५५ ॥

Cuando así fue hablado, Kṛṣṇa, de gran ánimo y diestro en el discurso, respondió con voz suave y profunda. Kṛṣṇa dijo:

2.21.56

स्नातकान्ब्राह्मणान्राजन्विद्ध्यस्मांस्त्वं नराधिप ।
स्नातकव्रतिनो राजन्ब्राह्मणाः क्षत्रिया विशः ॥ २.२१.५६ ॥

Oh rey, señor de los hombres, sabe que nosotros somos brahmanes graduados. Oh rey, brahmanes, kṣatriyas y vaiśyas que observan el voto del graduado.

2.21.57

विशेषनियमाश्चैषामविशेषाश्च सन्त्युत ।
विशेषवांश्च सततं क्षत्रियः श्रियमृच्छति ॥ २.२१.५७ ॥

Tienen reglas especiales y también reglas comunes. El kṣatriya que siempre se rige por las reglas especiales alcanza la prosperidad.

2.21.58

पुष्पवत्सु ध्रुवा श्रीश्च पुष्पवन्तस्ततो वयम् ।
क्षत्रियो बाहुवीर्यस्तु न तथा वाक्यवीर्यवान्
अम्प्रगल्भं वचस्तस्य तस्माद्बार्हद्रथेरितम् ॥ २.२१.५८ ॥

La prosperidad es firme entre quienes portan flores, y por eso nosotros somos portadores de flores. El kṣatriya es poderoso en la fuerza de sus brazos, pero no tanto en la fuerza de sus palabras. Por eso el discurso pronunciado por el hijo de Bṛhadratha es inmaduro.