ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.21.1
एष पार्थ महान्भाति पशुमान्नित्यमम्बुमान् ।
निरामयः सुवेश्माढ्यो निवेशो मागधः शुभः ॥ २.२१.१ ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ଏହି ମହାନ ମାଗଧ ନିବେଶ ସଦା ପଶୁ ଓ ଜଳରେ ସମୃଦ୍ଧ, ରୋଗମୁକ୍ତ, ସୁନ୍ଦର ଗୃହରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶୁଭ ଭାବେ ପ୍ରକାଶ ପାଉଛି।
2.21.2
वैहारो विपुलः शैलो वाराहो वृषभस्तथा ।
तथा ऋषिगिरिस्तात शुभाश्चैत्यकपञ्चमाः ॥ २.२१.२ ॥
ବୈହାର, ବିପୁଲ ପର୍ବତ, ବାରାହ ଓ ବୃଷଭ, ସେହିପରି ହେ ତାତ, ଋଷିଗିରି — ଏବଂ ପଞ୍ଚମ ଚୈତ୍ୟକ; ଏସବୁ ଶୁଭ।
2.21.3
एते पञ्चमहाशृङ्गाः पर्वताः शीतलद्रुमाः ।
रक्षन्तीवाभिसंहत्य संहताङ्गा गिरिव्रजम् ॥ २.२१.३ ॥
ପାଞ୍ଚ ମହାଶିଖର ଥିବା ଏହି ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକ, ଶୀତଳ ବୃକ୍ଷ ସହିତ, ଯେମିତି ଏକତ୍ର ହୋଇ ଗାଢ଼ ସଂଯୁକ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଗିରିବ୍ରଜକୁ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି ପରି ଲାଗେ।
2.21.4
पुष्पवेष्टितशाखाग्रैर्गन्धवद्भिर्मनोहरैः ।
निगूढा इव लोध्राणां वनैः कामिजनप्रियैः ॥ २.२१.४ ॥
ଫୁଲରେ ଘେରା ଡାଳର ଅଗ୍ରଭାଗ, ସୁଗନ୍ଧିତ, ମନୋହର, କାମୀଜନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ବନସମୂହ ସହିତ, ଯେପରି ଲୋଧ୍ର ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା ପରି।
2.21.5
यत्र दीर्घतमा नाम ऋषिः परमन्त्रितः ।
शूद्रायां गौतमो यत्र महात्मा संशितव्रतः।
औशीनर्यामजनयत्काक्षीवाद्यान्सुतान्मुनिः ॥ २.२१.५ ॥
ସେଠାରେ ଦୀର୍ଘତମା ନାମକ ପରମ ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ଋଷି ଥିଲେ; ସେଠାରେ ହିଁ ମହାତ୍ମା, ଦୃଢ଼ବ୍ରତୀ ଗୌତମ ଶୂଦ୍ରା ସ୍ତ୍ରୀରୁ ଓ ମୁନି ଔଶୀନରୀ ସ୍ତ୍ରୀରୁ କାକ୍ଷୀବାନ ଆଦି ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
2.21.6
गौतमः प्रणयात्तस्माद्यथाऽसौ तत्र सद्मनि ।
भजते मागधं वंशं स नृपाणामनुग्रहः। ॥ २.२१.६ ॥
ଗୌତମ ସ୍ନେହବଶତଃ ସେଠାରେ ସେ ଗୃହରେ ମାଗଧ ବଂଶର ସେବା କରନ୍ତି; ସେ ରାଜାମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁଗ୍ରହକାରୀ।
2.21.7
अङ्गवङ्गादयश्चैव राजानः सुमहाबलाः ।
गौतमक्षयमभ्येत्य रमन्ते स्म पुरार्जुन ॥ २.२१.७ ॥
ଅଙ୍ଗ, ବଙ୍ଗ ପ୍ରଭୃତି ଅତି ବଳବାନ ରାଜାମାନେ ଗୌତମଙ୍କ ଆବାସକୁ ଆସି ପୂର୍ବେ ରମଣ କରୁଥିଲେ, ହେ ଅର୍ଜୁନ।
2.21.8
वनराजीस्तु पश्येमाः पिप्लानां मनोरमाः ।
लोघ्राणां च शुभाः पार्थ गौतमौकः समीपजाः ॥ २.२१.८ ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ଦେଖ, ଗୌତମଙ୍କ ଆବାସ ନିକଟରେ ଜନ୍ମିଥିବା ପିମ୍ପଳ ଓ ଲୋଧ୍ର ବୃକ୍ଷର ଏହି ମନୋରମ ଓ ସୁନ୍ଦର ବନପଙ୍କ୍ତି।
2.21.9
अर्बुदः शक्रवापी च पन्नगौ शत्रुतापनौ ।
स्वस्तिकस्यालयश्चात्र मणिनागस्य चोत्तमः ॥ २.२१.९ ॥
ଏଠାରେ ଅର୍ବୁଦ ପର୍ବତ ଓ ଶକ୍ରଙ୍କ ସରୋବର ଅଛି; ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ତାପ ଦେଉଥିବା ଦୁଇ ନାଗ, ସ୍ୱସ୍ତିକଙ୍କ ଆଳୟ ଏବଂ ମଣିନାଗଙ୍କର ଉତ୍ତମ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛି।
2.21.10
अपारिहार्या मेघानां मागधा मनुना कृताः ।
कौशिको मणिमांश्चैव चक्राते चाप्यनुग्रहम् ॥ २.२१.१० ॥
ମେଘମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଜେୟ ମାଗଧମାନଙ୍କୁ ମନୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ; କୌଶିକ ଓ ମଣିମାନ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁଗ୍ରହ କରିଥିଲେ।
2.21.11
पाण्डरे विपुले चैव तथा वाराहकेऽपि च ।
चैत्यके चज गिरिश्रेष्ठे मादङ्गे च शिलोच्चये ॥ २.२१.११ ॥
ପାଣ୍ଡର ଓ ବିପୁଳ ପର୍ବତ, ଏବଂ ବାରାହକ; ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚୈତ୍ୟକ, ମାଦଙ୍ଗ ଓ ଶିଲୋଚ୍ଚୟ (ଏଠାରେ ଅଛି)।
2.21.12
एतेषु पर्वतेन्द्रेषु सर्वसिद्धसमालयाः ।
यतीनामाश्रमाश्चैव मुनीनां च महात्मनाम् ॥ २.२१.१२ ॥
ଏହି ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କରେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧଙ୍କ ଆବାସ, ଯତିମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ମୁନିମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
2.21.13
वृषभस्य तमालस्य महावीर्यस्य वै तथा ।
गन्धर्वरक्षसां चैव नागानां च तथाऽऽलयाः ॥ २.२१.१३ ॥
ବୃଷଭ ଓ ତମାଳ ନାମକ ମହାପରାକ୍ରମୀ ପର୍ବତରେ, ଏବଂ ଗନ୍ଧର୍ବ, ରାକ୍ଷସ ଓ ନାଗମାନଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
2.21.14
कक्षीवतस्तपोवीर्यात्तपोदा इति विश्रुताः ।
पुण्यतीर्थाश्च ते सर्वे सिद्धानां चैव कीर्तिताः।
मणेश्च दर्शनादेव भद्रं शिवमवाप्नुयात् ॥ २.२१.१४ ॥
କକ୍ଷୀବାନଙ୍କ ତପୋବଳରୁ ସେଗୁଡ଼ିକ 'ତପୋଦା' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେସବୁ ପୁଣ୍ୟତୀର୍ଥ, ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କଥିତ। ମଣିର ଦର୍ଶନରେ ହିଁ ମଙ୍ଗଳ ଓ ଶୁଭ ମିଳେ।
2.21.15
एवं प्राप्य पुरं रम्यं दुराधर्पं समन्ततः ।
अर्थसिद्धिं त्वनुपमां जरासन्धोऽभिमन्यते ॥ २.२१.१५ ॥
ଏହିପରି ସେହି ରମଣୀୟ, ଚାରିପାଶରୁ ଦୁର୍ଭେଦ୍ୟ ନଗରରେ ପହଞ୍ଚି, ଜରାସନ୍ଧ ନିଜର କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧିକୁ ଅନୁପମ ବୋଲି ମାନେ।
2.21.16
वयमासादने तस्य दर्पमद्य हरेम हि ।
एवमुक्त्वा ततः सर्वे भ्रातरो विपुलौजसः ॥ २.२१.१६ ॥
ଆମେ ଆଜି ତା'ସହିତ ସାମ୍ନା କରି ତା'ର ଗର୍ବ ଦୂର କରିବୁ। ଏହା କହି ପରେ ସମସ୍ତ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଭାଇମାନେ।
2.21.17
वार्ष्णेयः पाण्डवौ चैव प्रतस्थुर्मागधं पुरम् ।
हृष्टपुष्टजनोपेतं चातुर्वर्ण्यसमाकुलम् ॥ २.२१.१७ ॥
ବାର୍ଷ୍ଣେୟ (କୃଷ୍ଣ) ଏବଂ ଦୁଇ ପାଣ୍ଡବ ମଗଧ ନଗର ଦିଗକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ; ସେହି ନଗର ଆନନ୍ଦିତ ଓ ସମୃଦ୍ଧ ଜନତାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣରେ ଘେରା ଥିଲା।
2.21.18
स्फीतोत्सवमनाधृष्यमासेदुश्च गिरिव्रजतम् ।
ततो द्वारमनासाद्य पुरस्य गिरिमुच्छ्रितम् ॥ २.२१.१८ ॥
ଉତ୍ସବରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅଜେୟ ଗିରିବ୍ରଜରେ ସେମାନେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ତା'ପରେ ନଗରର ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତର ଦ୍ୱାରରେ ପହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ—
2.21.19
बार्हद्रथैः पूज्यमानं तथा नगरवासिभिः ।
मागधानां तु रुचिरं चैत्यकान्तरमाद्रवन् ॥ २.२१.१९ ॥
ବୃହଦ୍ରଥଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଏବଂ ନଗରବାସୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ମାଗଧମାନଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ଚୈତ୍ୟ-ପ୍ରାଙ୍ଗଣ ଆଡ଼କୁ ସେମାନେ ଧାଇଁଲେ।
2.21.20
यत्र मांसादमृषभमाससाद बृहद्रथः ।
तं हत्वा मासतालाभिस्तिस्रो भेरीकारयत् ॥ २.२१.२० ॥
ଯେଉଁଠାରେ ବୃହଦ୍ରଥ ମାଂସଭୋଜୀ ଏକ ଷଣ୍ଢ ସାମ୍ନା କରି ତାକୁ ବଧ କଲେ ଏବଂ ତାଳ ପରିମାଣର ତିନୋଟି ଭେରୀ ତିଆରି କରାଇଲେ।
2.21.21
स्वपुरे स्थापयामास तेन चानह्य चर्मणा ।
यत्र ताः प्राणदन्भेर्यो दिव्यपुष्पावचूर्णिताः ॥ २.२१.२१ ॥
ସେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ନଗରରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ; ସେହି ଚର୍ମରେ ମଢ଼ି, ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପରେ ସିଞ୍ଚିତ ସେହି ଭେରୀଗୁଡ଼ିକ ଧ୍ୱନିତ ହେଲା।
2.21.22
भङ्क्त्वा भेरीत्रयं तेऽपि चैत्यप्राकारमाद्रवन् ।
द्वारतोऽभिमुखाः सर्वे ययुर्नानायुधास्तधा ॥ २.२१.२२ ॥
ସେହି ତିନୋଟି ଭେରୀ ଭାଙ୍ଗି ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଚୈତ୍ୟର ପ୍ରାଚୀର ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ; ଦ୍ୱାର ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ କରି, ନାନା ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ସମସ୍ତେ ଗଲେ।
2.21.23
मागधानां सुरुचिरं चैत्यकं तं समाद्रवन् ।
शिरसीव समाघ्नन्तो जरासन्धं जिघांस्वः ॥ २.२१.२३ ॥
ମାଗଧମାନଙ୍କ ସେହି ଅତି ସୁନ୍ଦର ଚୈତ୍ୟ ଆଡ଼କୁ ସେମାନେ ଧାଇଁଲେ; ଜରାସନ୍ଧଙ୍କୁ ବଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ, ଯେମିତି ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ହିଁ ଆଘାତ କରୁଥିଲେ।
2.21.24
स्थिरं सुविपुलं शृङ्गं सुमहत्तत्पुरातनम् ।
अर्चितं गन्धमाल्यैश्च सततं सुप्रतिष्ठितम् ॥ २.२१.२४ ॥
ତାହା ସ୍ଥିର, ଅତି ବିଶାଳ, ମହାନ୍ ଓ ପ୍ରାଚୀନ ଶୃଙ୍ଗ ଥିଲା; ସୁଗନ୍ଧ ଓ ମାଳାରେ ସତତ ପୂଜିତ ଏବଂ ଭଲଭାବେ ସ୍ଥାପିତ।
2.21.25
विपुलैर्बाहुभिर्वीरस्तेऽभिहत्याभ्यपातयन् ।
ततस्ते मागधं हृष्टाः पुरं प्रविविशुस्तदा ॥ २.२१.२५ ॥
ବିଶାଳ ବାହୁରେ ସେହି ବୀରମାନେ ତାହାକୁ ଆଘାତ କରି ପାଡ଼ି ଦେଲେ। ତା'ପରେ ସେମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ମାଗଧର ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
2.21.26
एतस्मिन्नेव काले तु ब्राह्मणा वेदपारगाः ।
दृष्ट्वा तु दुर्निमित्तानि जरासन्धमदर्शयन् ॥ २.२१.२६ ॥
ସେହି ସମୟରେ ବେଦପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦୁର୍ନିମିତ୍ତ ଦେଖି ଜରାସନ୍ଧଙ୍କୁ ତାହା ଦେଖାଇଲେ।
2.21.27
पर्युग्न्यकुर्वंश्च नृपं द्विरदस्थं पुरोहिताः ।
ततस्तच्छान्तये राजा जरासन्धः प्रतापवान्।
दीक्षितो नियमस्थोऽसावुपवासपरोऽभवत् ॥ २.२१.२७ ॥
ହାତୀ ଉପରେ ବସିଥିବା ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ପୁରୋହିତମାନେ ପର୍ଯୁଗ୍ନି ହୋମ କଲେ। ତା'ପରେ ସେହି ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରତାପୀ ରାଜା ଜରାସନ୍ଧ ଦୀକ୍ଷିତ ହୋଇ ନିୟମରେ ସ୍ଥିର ରହି ଉପବାସରେ ନିରତ ହେଲେ।
2.21.28
स्नातकव्रतिनस्ते तु बाहुशस्त्रा निरायुधाः ।
युयुत्सवः प्रविविशुर्जरासन्धेन भारत ॥ २.२१.२८ ॥
ସ୍ନାତକ ବ୍ରତଧାରୀ ସେମାନେ, ବାହୁକୁ ହିଁ ଅସ୍ତ୍ର କରି, ନିରସ୍ତ୍ର ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛାରେ, ହେ ଭାରତ, ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
2.21.29
भक्ष्यमाल्यापणानां च ददृशुः श्रियमुत्तमाम् ।
स्फीतां सर्वगुणोपेतां सर्वकामसमृद्धिनाम् ॥ २.२१.२९ ॥
ଖାଦ୍ୟ ଓ ମାଳା ଦୋକାନର ଉତ୍ତମ ଶୋଭା ସେମାନେ ଦେଖିଲେ। ତାହା ସମୃଦ୍ଧ, ସର୍ବଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ଓ ସର୍ବକାମନାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
2.21.30
तां तु दृष्ट्वा समृद्धिं ते वीथ्यां तस्यां नरोत्तमाः ।
राजमार्गेण गच्छन्तः कृष्णभीमधनञ्जयाः।
बलाद्गृहीत्वा माल्यानि मालाकारान्महाबलाः ॥ २.२१.३० ॥
ସେହି ବୀଥିର ସମୃଦ୍ଧି ଦେଖି, ରାଜମାର୍ଗରେ ଯାଉଥିବା ସେହି ନରୋତ୍ତମ କୃଷ୍ଣ, ଭୀମ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ, ମହାବଳୀମାନେ, ମାଳାକାରମାନଙ୍କଠାରୁ ବଳପୂର୍ବକ ମାଳା ନେଲେ।
2.21.31
कर्पूरशृङ्गं कोष्ठं च सफलं चान्तरापणे ।
वैश्याद्बलाद्गृहीत्वा ते विहृत्य च महारथाः ॥ २.२१.३१ ॥
କର୍ପୂରଶୃଙ୍ଗ ପରି ଗଦା, କୋଠାର ଓ ଫଳ ସହିତ ଅନ୍ତର୍ବଜାରରେ, ସେହି ମହାରଥୀମାନେ ବଣିକଙ୍କଠାରୁ ବଳପୂର୍ବକ ନେଇ ଓ ବୁଲି...
2.21.32
विरागवसनाः सर्वे स्रग्विणो मृष्टकुण्डलाः ।
निवेशनमथाजग्मुर्जरासन्धस्य धीमतः ॥ २.२१.३२ ॥
ବିବିଧ ରଙ୍ଗର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ମାଳା ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କୁଣ୍ଡଳ ଧରି ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ଆବାସରେ ଆସିଲେ।
2.21.33
गोवासमिव वीक्षन्तः सिंहा हैमवता यथा ।
शालस्तम्भनिभास्तेषां चन्दनागुरुरूषिताः ॥ २.२१.३३ ॥
ଗୋଶାଳା ଦେଖୁଥିବା, ହିମାଳୟର ସିଂହ ପରି, ସାଲ ବୃକ୍ଷ ସ୍ତମ୍ଭ ପରି, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅଗରୁ ଲେପିତ ସେମାନଙ୍କର...
2.21.34
अशोभन्त महाराज बाहवो युद्धशालिनाम् ।
तान्दृष्ट्वा द्विरदप्रख्याञ्शालस्कन्दानिवोद्गतान् ॥ २.२१.३४ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଯୁଦ୍ଧପ୍ରିୟଙ୍କ ବାହୁ ଶୋଭା ପାଇଲା; ହାତୀ ପରି, ଉଠିଥିବା ସାଲ ବୃକ୍ଷ ସ୍କନ୍ଧ ପରି ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି...
2.21.35
व्यूढोरस्कान्मागधानां विस्मयः समपद्यत ।
अद्वारेणाभ्यवस्कन्द्य विविशुर्मागधालयम् ॥ २.२१.३५ ॥
ବିଶାଳ ଛାତିର ମାଗଧମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ବିସ୍ମୟ ଜାତ ହେଲା; ଦ୍ୱାରରେ ନୁହେଁ, ଡେଇଁ ସେମାନେ ମାଗଧଙ୍କ ଆଳୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
2.21.36
ते त्वतीत्य जनाकीर्णाः कक्षास्तिस्रो नरर्षभाः ।
अहङ्कारेण राजानमुपतस्थुर्गतव्यथाः ॥ २.२१.३६ ॥
ଲୋକପୂର୍ଣ୍ଣ ତିନି ଅଙ୍ଗନ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସେହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ, ଅହଙ୍କାରରେ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
2.21.37
भो शब्देनैव राजानमुचुस्ते तु महारथाः ।
तान्पाद्यमधुपर्कार्हान्गवार्हान्सत्कृतिं गतान्।
प्रत्युत्थाय जरासन्ध उपतस्थे यथाविधि ॥ २.२१.३७ ॥
'ଭୋ' ଶବ୍ଦରେ ହିଁ ମହାରଥୀମାନେ ସେହି ରାଜାଙ୍କ ସହ କଥା ହେଲେ। ପାଦ୍ୟ, ମଧୁପର୍କ ଓ ଗୋଦାନ ଯୋଗ୍ୟ ବୋଲି ସତ୍କୃତ ହୋଇଥିବା ସେମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଜରାସନ୍ଧ ଉଠି ଯଥାବିଧି ଗଲେ।
2.21.38
उवाच चैतान्राजाऽसौ स्वागतं वोस्त्विति प्रभुः ।
मौनमासीत्तदा पार्थभीमयोर्जनमेजय ॥ २.२१.३८ ॥
ସେହି ସମର୍ଥ ରାଜା ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଆପଣମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ।' ହେ ଜନମେଜୟ, ସେତେବେଳେ ପାର୍ଥ ଓ ଭୀମ ମୌନ ରହିଲେ।
2.21.39
तेषां मध्ये महाबुद्धिः कृष्णो वचनमब्रवीत् ।
वक्तुं नायाति राजेन्द्र एतयोर्नियमस्थयोः ॥ २.२१.३९ ॥
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାବୁଦ୍ଧି କୃଷ୍ଣ ବାକ୍ୟ କହିଲେ। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏହି ଦୁଇଜଣ ନିୟମରେ ସ୍ଥିତ ଥିବାରୁ କହିବାକୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଆସିଲା ନାହିଁ।
2.21.40
अर्वाङ्निशीथात्परतस्त्वाया सार्धं वदिष्यतः ।
यज्ञागारे स्थापयित्वा राजा राजगृहं वदिष्यतः। ॥ २.२१.४० ॥
ମଧ୍ୟରାତ୍ରି ପୂର୍ବରୁ କିମ୍ବା ପରେ ସେମାନେ ତୁମ ସହିତ କଥା କହିବେ। ରାଜା ଯଜ୍ଞଶାଳାରେ ରଖି ରାଜଗୃହରେ କଥା କହିବେ।
2.21.41
ततोऽर्धरात्रे सम्प्राप्ते यातो यत्र स्थिता द्विजाः ।
तस्य ह्येतद्व्रतं राजन्बभूव भुवि विश्रुतम् ॥ २.२१.४१ ॥
ତା'ପରେ ମଧ୍ୟରାତ୍ରି ହେଲେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ସେ ଗଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ଏହା ତାଙ୍କର ବ୍ରତ ଥିଲା; ପୃଥିବୀରେ ଏହା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା।
2.21.42
स्नातकान्ब्राह्मणान्प्राप्ताञ्श्रुत्वा स समितिञ्जयः ।
अप्यर्धरात्रे नृपतिः प्रत्युद्गच्छति भारत ॥ २.२१.४२ ॥
ସ୍ନାତକ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି ସେହି ସମିତିଜୟୀ ରାଜା ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଅଗ୍ରସର ହୋଇ ଭେଟିବାକୁ ଯାଆନ୍ତି, ହେ ଭରତ।
2.21.43
तांस्त्वपूर्वेण वेषेण दृष्ट्वा स नृपसत्तमः ।
उपतस्थे जरान्धो विस्मितश्चाभवत्तदा ॥ २.२१.४३ ॥
ସେମାନଙ୍କୁ ଅପୂର୍ବ ବେଶରେ ଦେଖି ସେହି ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟରେ ଅନ୍ଧ ଜରାସନ୍ଧ, ସେମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ତେବେ ସେ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।
2.21.44
ते तु दृष्ट्वैव राजानं जरासन्धं नरर्षभाः ।
इदमूचुरमित्रघ्नाः सर्वे भरतसत्तम ॥ २.२१.४४ ॥
ରାଜା ଜରାସନ୍ଧଙ୍କୁ ଦେଖିବାମାତ୍ରେ ସେହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଶତ୍ରୁସଂହାରକ ସମସ୍ତେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା କହିଲେ।
2.21.45
स्वस्त्यस्तु कुशलं राजन्निति तत्र व्यवस्थिताः ।
तं नृपं नृपशार्दूल प्रेक्षमाणाः परस्परम् ॥ २.२१.४५ ॥
'ହେ ରାଜନ, ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, କୁଶଳ ହେଉ' ଏହା କହି ସେଠାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେମାନେ, ହେ ନୃପଶାର୍ଦୂଳ, ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ ଏବଂ ପରସ୍ପରକୁ ଦେଖୁଥିଲେ।
2.21.46
तानब्रवीञ्जरासन्धस्तथा पाण्डवयादवान् ।
आस्यतामिति राजेन्द्र ब्राह्मणच्छद्मसंवृतान् ॥ २.२१.४६ ॥
ଜରାସନ୍ଧ ସେହି ପାଣ୍ଡବ ଓ ଯାଦବମାନଙ୍କୁ, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଛଦ୍ମବେଶରେ ଆବୃତ ଥିଲେ, କହିଲେ, 'ବସନ୍ତୁ', ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର।
2.21.47
अथोपविविशुः सर्वे त्रयस्ते पुरुषर्षभाः ।
सम्प्रदीप्तास्त्रयो लक्ष्म्या महाध्वर इवाग्नयः ॥ २.२१.४७ ॥
ତେବେ ସେହି ତିନି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମସ୍ତେ ବସିଗଲେ; ମହାଯଜ୍ଞରେ ତେଜରେ ପ୍ରଜ୍ବଳିତ ତିନି ଅଗ୍ନି ପରି ସେମାନେ ଦୀପ୍ତ ହେଲେ।
2.21.48
तानुवाच जरासन्धः सत्यसन्धो नराधिपः ।
विगर्हमाणः कौरव्य वेषग्रहणवैकृतान्
न स्नातकव्रता विप्रा वहिर्माल्यानुलेपनाः ॥ २.२१.४८ ॥
ସତ୍ୟସନ୍ଧ ନରାଧିପ ଜରାସନ୍ଧ ସେମାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରି କହିଲେ: 'ହେ କୌରବ୍ୟ, ବେଶ ଧାରଣରେ ବିକୃତି କରିଥିବା ତୁମେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନୁହଁ; ସ୍ନାତକ ବ୍ରତଧାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବାହାରେ ମାଳା ଓ ଅନୁଲେପନ ଧାରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ।'
2.21.49
भवन्तीति नृलोकेऽस्मिन्विदितं मम सर्वशः ।
के यूयं पुष्पवन्तश्च भुजैर्ज्याकृतलक्षणैः ॥ २.२१.४९ ॥
ଏହି ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ ଏହା ମୋର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଣା। ଫୁଲ ଧାରଣ କରିଥିବା ଏବଂ ଧନୁ-ଦଉଡ଼ିର ଚିହ୍ନଯୁକ୍ତ ବାହୁ ଥିବା ତୁମେ କିଏ?
2.21.50
बिभ्रतः क्षात्रमोजश्च ब्राह्मण्यं प्रतिजानथ ।
एवं विरागवसना बहिर्माल्यानुलेपनाः ॥ २.२१.५० ॥
କ୍ଷାତ୍ର ତେଜ ଧାରଣ କରି ମଧ୍ୟ ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ଦାବି କରୁଛ। ଏପରି ରଙ୍ଗୀନ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି ଏବଂ ବାହ୍ୟ ମାଲା ଓ ଲେପ ଲଗାଇ ଅଛ।
2.21.51
क्षत्रिया एव लोकेऽस्मिन्विदिता मम सर्वशः ।
सत्यं वदत के यूयं सत्यं राजसु शोभते ॥ २.२१.५१ ॥
ଏହି ଜଗତରେ ତୁମେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବୋଲି ମୋର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଣା। ସତ୍ୟ କୁହ, ତୁମେ କିଏ? ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସତ୍ୟ ହିଁ ଶୋଭା ପାଏ।
2.21.52
चैत्यकस्य गिरेः शृङ्गं भित्त्वा किमिह सद्मनि ।
अद्वारेण प्रविष्टाः स्थ निर्भया राजकिल्विषात् ॥ २.२१.५२ ॥
ଚୈତ୍ୟକ ପର୍ବତର ଶିଖର ଭାଙ୍ଗି ତୁମେ ଏଠାରେ ପ୍ରାସାଦକୁ କାହିଁକି ଆସିଛ? ଦ୍ୱାର ବିନା ପ୍ରବେଶ କରି, ରାଜାଙ୍କ ଅପରାଧରୁ ଭୟହୀନ ହୋଇ ରହିଛ କି?
2.21.53
वदध्वं वाचि वीर्यं च ब्राह्मणस्य विशेषतः ।
कर्म चैतद्विलिङ्गस्थं किं वोऽद्य प्रसमीक्षितम् ॥ २.२१.५३ ॥
ବାଣୀରେ ବ୍ରାହ୍ମଣର ବୀର୍ଯ୍ୟ, ବିଶେଷତଃ, କୁହ। ମିଥ୍ୟା ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରି କରିଥିବା ଏହି କର୍ମ ଆଜି କ'ଣ ଭାବି କଲ?
2.21.54
एवं च मामुपास्थाय कस्माच्च विधिर्नाहणाम् ।
प्रणीतां नानुगृह्णीत कार्यं किं वाऽस्मदागमे ॥ २.२१.५४ ॥
ଏପରି ମୋ ପାଖକୁ ଆସି ମଧ୍ୟ ପୂଜ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ବିଧି ତୁମେ କାହିଁକି ଗ୍ରହଣ କଲନାହିଁ? ଅଥବା ଆମ ଆଗମନରେ ତୁମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କ'ଣ?
2.21.55
एवमुक्ते ततः कृष्णः प्रत्युवाच महामनाः ।
स्निग्धगमभीरया वाचा वाक्यं वाक्यविशारदः
कृष्ण उवाच। ॥ २.२१.५५ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବା ପରେ ମହାମନା କୃଷ୍ଣ ସ୍ନିଗ୍ଧ ଓ ଗମ୍ଭୀର ବାଣୀରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ; ସେ ବାକ୍ୟବିଶାରଦ ଥିଲେ। କୃଷ୍ଣ କହିଲେ।
2.21.56
स्नातकान्ब्राह्मणान्राजन्विद्ध्यस्मांस्त्वं नराधिप ।
स्नातकव्रतिनो राजन्ब्राह्मणाः क्षत्रिया विशः ॥ २.२१.५६ ॥
ହେ ରାଜନ, ହେ ନରାଧିପ, ତୁମେ ଆମକୁ ସ୍ନାତକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି ଜାଣ। ହେ ରାଜନ, ସ୍ନାତକ ବ୍ରତଧାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟ।
2.21.57
विशेषनियमाश्चैषामविशेषाश्च सन्त्युत ।
विशेषवांश्च सततं क्षत्रियः श्रियमृच्छति ॥ २.२१.५७ ॥
ଏମାନଙ୍କର ବିଶେଷ ନିୟମ ମଧ୍ୟ ଅଛି ଓ ସାଧାରଣ ନିୟମ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ଯେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ସର୍ବଦା ବିଶେଷ ନିୟମ ପାଳନ କରେ, ସେ ଶ୍ରୀ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
2.21.58
पुष्पवत्सु ध्रुवा श्रीश्च पुष्पवन्तस्ततो वयम् ।
क्षत्रियो बाहुवीर्यस्तु न तथा वाक्यवीर्यवान्
अम्प्रगल्भं वचस्तस्य तस्माद्बार्हद्रथेरितम् ॥ २.२१.५८ ॥
ପୁଷ୍ପବନ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀ ସ୍ଥିର; ତେଣୁ ଆମେ ପୁଷ୍ପବନ୍ତ। କ୍ଷତ୍ରିୟ ବାହୁବଳରେ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ, କିନ୍ତୁ ବାକ୍ୟବଳରେ ସେପରି ନୁହେଁ। ତେଣୁ ବାର୍ହଦ୍ରଥଙ୍କ ସେ ବଚନ ଅପରିପକ୍ୱ।
2.21.59
स्ववीर्यं क्षत्रियाणां तु बाह्वोर्धाता न्यवेशयत् ।
तद्दिदृक्षसि चेद्राजन्द्रष्टास्यद्य न संशयटः ॥ २.२१.५९ ॥
କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କର ନିଜ ବୀର୍ଯ୍ୟ ବିଧାତା ସେମାନଙ୍କ ବାହୁରେ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି। ହେ ରାଜନ, ଯଦି ତୁମେ ତାହା ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର, ତେବେ ଆଜି ହିଁ ଦେଖିବ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
2.21.60
अद्वारेण रिम्पोर्गेहं द्वारेण सुहृदो गृहान् ।
प्रविशन्ति नरा धीरा द्वाराण्येतानि धर्मतः ॥ २.२१.६० ॥
ଶତ୍ରୁ ଘରକୁ ଦ୍ୱାର ବିନା, ଓ ମିତ୍ରଙ୍କ ଘରକୁ ଦ୍ୱାର ଦେଇ ଧୀର ପୁରୁଷମାନେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଏହି ଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକ ଧର୍ମାନୁସାରେ ଅଛି।
2.21.61
कार्यवन्तो गृहानेत्य शत्रुतो नार्हणां वयम् ।
प्रतिगृह्णीम् तद्विद्वि एतन्नः शाश्वतं व्रतम् ॥ २.२१.६१ ॥
କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଆସି ଘରକୁ ଆସିଥିବା ଲୋକେ; ଶତ୍ରୁଠାରୁ ଆମେ ସତ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରୁନାହୁଁ। ଏହା ଆମର ଶାଶ୍ୱତ ବ୍ରତ, ଏହା ଜାଣ।