ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 2.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.21.1
एष पार्थ महान्भाति पशुमान्नित्यमम्बुमान् ।
निरामयः सुवेश्माढ्यो निवेशो मागधः शुभः ॥ २.२१.१ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਮਗਧ ਨਿਵੇਸ਼ ਸਦਾ ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਰੋਗ-ਰਹਿਤ, ਸੁੰਦਰ ਭਵਨਾਂ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
2.21.2
वैहारो विपुलः शैलो वाराहो वृषभस्तथा ।
तथा ऋषिगिरिस्तात शुभाश्चैत्यकपञ्चमाः ॥ २.२१.२ ॥
ਵੈਹਾਰ, ਵਿਪੁਲ ਪਰਬਤ, ਵਾਰਾਹ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਤਥਾ ਹੇ ਤਾਤ, ਰਿਸ਼ੀਗਿਰੀ — ਅਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਚੈਤਯਕ; ਇਹ ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਹਨ।
2.21.3
एते पञ्चमहाशृङ्गाः पर्वताः शीतलद्रुमाः ।
रक्षन्तीवाभिसंहत्य संहताङ्गा गिरिव्रजम् ॥ २.२१.३ ॥
ਪੰਜ ਮਹਾਨ ਸ਼ਿਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਇਹ ਪਰਬਤ, ਠੰਢੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਗਿਰਿਵ੍ਰਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ।
2.21.4
पुष्पवेष्टितशाखाग्रैर्गन्धवद्भिर्मनोहरैः ।
निगूढा इव लोध्राणां वनैः कामिजनप्रियैः ॥ २.२१.४ ॥
ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਿਪਟੇ ਟਹਿਣੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਸੁਗੰਧਿਤ, ਮਨਮੋਹਕ, ਕਾਮੀਜਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਬਣਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਲੋਧ੍ਰ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਲੁਕੇ ਹੋਣ।
2.21.5
यत्र दीर्घतमा नाम ऋषिः परमन्त्रितः ।
शूद्रायां गौतमो यत्र महात्मा संशितव्रतः।
औशीनर्यामजनयत्काक्षीवाद्यान्सुतान्मुनिः ॥ २.२१.५ ॥
ਉੱਥੇ ਦੀਰਘਤਮਾ ਨਾਮ ਦੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਪਰਮ ਗਿਆਤਾ ਰਿਸ਼ੀ ਸਨ; ਉੱਥੇ ਹੀ ਮਹਾਤਮਾ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਵ੍ਰਤੀ ਗੌਤਮ ਨੇ ਸ਼ੂਦਰਾ ਇਸਤਰੀ ਤੋਂ ਅਤੇ ਮੁਨੀ ਨੇ ਔਸ਼ੀਨਰੀ ਇਸਤਰੀ ਤੋਂ ਕਾਕਸ਼ੀਵਾਨ ਆਦਿ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
2.21.6
गौतमः प्रणयात्तस्माद्यथाऽसौ तत्र सद्मनि ।
भजते मागधं वंशं स नृपाणामनुग्रहः। ॥ २.२१.६ ॥
ਗੌਤਮ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਉਸ ਘਰ ਵਿਚ ਮਾਗਧ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
2.21.7
अङ्गवङ्गादयश्चैव राजानः सुमहाबलाः ।
गौतमक्षयमभ्येत्य रमन्ते स्म पुरार्जुन ॥ २.२१.७ ॥
ਅੰਗ, ਵੰਗ ਆਦਿ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਰਾਜੇ ਗੌਤਮ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰਮਣ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਹੇ ਅਰਜੁਨ।
2.21.8
वनराजीस्तु पश्येमाः पिप्लानां मनोरमाः ।
लोघ्राणां च शुभाः पार्थ गौतमौकः समीपजाः ॥ २.२१.८ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਵੇਖੋ, ਗੌਤਮ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉੱਗੇ ਪੀਪਲ ਅਤੇ ਲੋਧ ਦੇ ਇਹ ਮਨੋਹਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬਨ-ਕਤਾਰਾਂ।
2.21.9
अर्बुदः शक्रवापी च पन्नगौ शत्रुतापनौ ।
स्वस्तिकस्यालयश्चात्र मणिनागस्य चोत्तमः ॥ २.२१.९ ॥
ਇੱਥੇ ਅਰਬੁਦ ਪਰਬਤ ਅਤੇ ਸ਼ਕਰ ਦਾ ਸਰੋਵਰ ਹੈ; ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਨਾਗ, ਸਵਸਤਿਕ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਅਤੇ ਮਣੀਨਾਗ ਦਾ ਉੱਤਮ ਸਥਾਨ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੈ।
2.21.10
अपारिहार्या मेघानां मागधा मनुना कृताः ।
कौशिको मणिमांश्चैव चक्राते चाप्यनुग्रहम् ॥ २.२१.१० ॥
ਮੇਘਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਜਿੱਤ ਮਾਗਧਾਂ ਨੂੰ ਮਨੂ ਨੇ ਰਚਿਆ; ਕੌਸ਼ਿਕ ਅਤੇ ਮਣੀਮਾਨ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ।
2.21.11
पाण्डरे विपुले चैव तथा वाराहकेऽपि च ।
चैत्यके चज गिरिश्रेष्ठे मादङ्गे च शिलोच्चये ॥ २.२१.११ ॥
ਪਾਂਡਰ ਅਤੇ ਵਿਪੁਲ ਪਰਬਤ, ਅਤੇ ਵਾਰਾਹਕ ਵੀ; ਪਰਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਚੈਤਿਅਕ, ਮਾਦੰਗ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲੋੱਚਯ (ਇੱਥੇ ਹਨ)।
2.21.12
एतेषु पर्वतेन्द्रेषु सर्वसिद्धसमालयाः ।
यतीनामाश्रमाश्चैव मुनीनां च महात्मनाम् ॥ २.२१.१२ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਰਬਤਾਂ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ, ਯਤੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੀ ਹਨ।
2.21.13
वृषभस्य तमालस्य महावीर्यस्य वै तथा ।
गन्धर्वरक्षसां चैव नागानां च तथाऽऽलयाः ॥ २.२१.१३ ॥
ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਅਤੇ ਤਮਾਲ ਨਾਮਕ ਮਹਾਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪਰਬਤਾਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਤੇ ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਵਾਸ ਵੀ ਹਨ।
2.21.14
कक्षीवतस्तपोवीर्यात्तपोदा इति विश्रुताः ।
पुण्यतीर्थाश्च ते सर्वे सिद्धानां चैव कीर्तिताः।
मणेश्च दर्शनादेव भद्रं शिवमवाप्नुयात् ॥ २.२१.१४ ॥
ਕਕਸ਼ੀਵਾਨ ਦੇ ਤਪ-ਬਲ ਨਾਲ ਉਹ 'ਤਪੋਦਾ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਪੁੰਨ ਤੀਰਥ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਲਈ ਵੀ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ। ਮਣੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਕਲਿਆਣ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
2.21.15
एवं प्राप्य पुरं रम्यं दुराधर्पं समन्ततः ।
अर्थसिद्धिं त्वनुपमां जरासन्धोऽभिमन्यते ॥ २.२१.१५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਅਜੇਤੂ ਨਗਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਜਰਾਸੰਧ ਆਪਣੀ ਕਾਰਜ-ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
2.21.16
वयमासादने तस्य दर्पमद्य हरेम हि ।
एवमुक्त्वा ततः सर्वे भ्रातरो विपुलौजसः ॥ २.२१.१६ ॥
ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਉਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਤੋੜਾਂਗੇ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਭਰਾ।
2.21.17
वार्ष्णेयः पाण्डवौ चैव प्रतस्थुर्मागधं पुरम् ।
हृष्टपुष्टजनोपेतं चातुर्वर्ण्यसमाकुलम् ॥ २.२१.१७ ॥
ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਂਡਵ ਮਗਧ ਨਗਰ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ; ਉਹ ਨਗਰ ਖੁਸ਼ਹਾਲ, ਸੰਪੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਵਰਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
2.21.18
स्फीतोत्सवमनाधृष्यमासेदुश्च गिरिव्रजतम् ।
ततो द्वारमनासाद्य पुरस्य गिरिमुच्छ्रितम् ॥ २.२१.१८ ॥
ਉਤਸਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਅਜੇਤੂ ਗਿਰਿਵ੍ਰਜ ਤੱਕ ਉਹ ਪਹੁੰਚੇ। ਫਿਰ ਨਗਰ ਦੇ ਉੱਚੇ ਪਰਬਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ—
2.21.19
बार्हद्रथैः पूज्यमानं तथा नगरवासिभिः ।
मागधानां तु रुचिरं चैत्यकान्तरमाद्रवन् ॥ २.२१.१९ ॥
ਬ੍ਰਿਹਦ੍ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਮਗਧਾਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਚੈਤਯ-ਪ੍ਰਾਂਗਣ ਵੱਲ ਉਹ ਦੌੜ ਪਏ।
2.21.20
यत्र मांसादमृषभमाससाद बृहद्रथः ।
तं हत्वा मासतालाभिस्तिस्रो भेरीकारयत् ॥ २.२१.२० ॥
ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਿਹਦ੍ਰਥ ਨੇ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਬਲਦ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਤਾਲ ਜਿੰਨੀਆਂ ਤਿੰਨ ਭੇਰੀਆਂ ਬਣਵਾਈਆਂ।
2.21.21
स्वपुरे स्थापयामास तेन चानह्य चर्मणा ।
यत्र ताः प्राणदन्भेर्यो दिव्यपुष्पावचूर्णिताः ॥ २.२१.२१ ॥
ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਚਮੜੇ ਨਾਲ ਮੜ੍ਹ ਕੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਛਿੜਕੀਆਂ ਉਹ ਭੇਰੀਆਂ ਗੂੰਜ ਉੱਠੀਆਂ।
2.21.22
भङ्क्त्वा भेरीत्रयं तेऽपि चैत्यप्राकारमाद्रवन् ।
द्वारतोऽभिमुखाः सर्वे ययुर्नानायुधास्तधा ॥ २.२१.२२ ॥
ਉਹ ਤਿੰਨ ਭੇਰੀਆਂ ਤੋੜ ਕੇ ਉਹ ਵੀ ਚੈਤਯ ਦੀ ਕੰਧ ਵੱਲ ਝਪਟੇ; ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਸਭ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
2.21.23
मागधानां सुरुचिरं चैत्यकं तं समाद्रवन् ।
शिरसीव समाघ्नन्तो जरासन्धं जिघांस्वः ॥ २.२१.२३ ॥
ਮਗਧਾਂ ਦੇ ਉਸ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਚੈਤਯ ਵੱਲ ਉਹ ਦੌੜੇ; ਜਰਾਸੰਧ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਹੀ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਣ।
2.21.24
स्थिरं सुविपुलं शृङ्गं सुमहत्तत्पुरातनम् ।
अर्चितं गन्धमाल्यैश्च सततं सुप्रतिष्ठितम् ॥ २.२१.२४ ॥
ਉਹ ਸਥਿਰ, ਅਤਿ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਸਿਖਰ ਸੀ; ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਦਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਭਲੀ-ਭਾਂਤ ਸਥਾਪਿਤ।
2.21.25
विपुलैर्बाहुभिर्वीरस्तेऽभिहत्याभ्यपातयन् ।
ततस्ते मागधं हृष्टाः पुरं प्रविविशुस्तदा ॥ २.२१.२५ ॥
ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮਾਗਧ ਦੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ।
2.21.26
एतस्मिन्नेव काले तु ब्राह्मणा वेदपारगाः ।
दृष्ट्वा तु दुर्निमित्तानि जरासन्धमदर्शयन् ॥ २.२१.२६ ॥
ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਪਾਰੰਗਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਬੁਰੇ ਸ਼ਗਨ ਵੇਖ ਕੇ ਜਰਾਸੰਧ ਨੂੰ ਵਿਖਾਏ।
2.21.27
पर्युग्न्यकुर्वंश्च नृपं द्विरदस्थं पुरोहिताः ।
ततस्तच्छान्तये राजा जरासन्धः प्रतापवान्।
दीक्षितो नियमस्थोऽसावुपवासपरोऽभवत् ॥ २.२१.२७ ॥
ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੇ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਰਾਜੇ ਲਈ ਪਰਯੁਗਨੀ ਹੋਮ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਰਾਜਾ ਜਰਾਸੰਧ ਦੀਕਸ਼ਤ ਹੋ ਕੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਅਤੇ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ।
2.21.28
स्नातकव्रतिनस्ते तु बाहुशस्त्रा निरायुधाः ।
युयुत्सवः प्रविविशुर्जरासन्धेन भारत ॥ २.२१.२८ ॥
ਸਨਾਤਕ ਵਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹ, ਬਾਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾ ਕੇ, ਨਿਹੱਥੇ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜਰਾਸੰਧ ਨਾਲ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ।
2.21.29
भक्ष्यमाल्यापणानां च ददृशुः श्रियमुत्तमाम् ।
स्फीतां सर्वगुणोपेतां सर्वकामसमृद्धिनाम् ॥ २.२१.२९ ॥
ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਦੀ ਉੱਤਮ ਸ਼ੋਭਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੇਖੀ। ਉਹ ਭਰਪੂਰ, ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਸੀ।
2.21.30
तां तु दृष्ट्वा समृद्धिं ते वीथ्यां तस्यां नरोत्तमाः ।
राजमार्गेण गच्छन्तः कृष्णभीमधनञ्जयाः।
बलाद्गृहीत्वा माल्यानि मालाकारान्महाबलाः ॥ २.२१.३० ॥
ਉਸ ਗਲੀ ਦੀ ਉਸ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਾਹੀ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਉਹ ਨਰੋਤਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਭੀਮ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ, ਮਹਾਬਲੀ, ਮਾਲਾਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਮਾਲਾਵਾਂ ਲੈ ਲਈਆਂ।
2.21.31
कर्पूरशृङ्गं कोष्ठं च सफलं चान्तरापणे ।
वैश्याद्बलाद्गृहीत्वा ते विहृत्य च महारथाः ॥ २.२१.३१ ॥
ਕਪੂਰ ਦੇ ਸ਼ਿਖਰ ਵਰਗੇ ਢੇਰ, ਭੰਡਾਰ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਸਹਿਤ ਅੰਦਰਲੀ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਵੈਸ਼ ਤੋਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਲੈ ਕੇ ਅਤੇ ਘੁੰਮ ਕੇ...
2.21.32
विरागवसनाः सर्वे स्रग्विणो मृष्टकुण्डलाः ।
निवेशनमथाजग्मुर्जरासन्धस्य धीमतः ॥ २.२१.३२ ॥
ਰੰਗੀਨ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ, ਹਾਰ ਅਤੇ ਚਮਕਦੇ ਕੁੰਡਲ ਪਾਏ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਜਰਾਸੰਧ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਆਏ।
2.21.33
गोवासमिव वीक्षन्तः सिंहा हैमवता यथा ।
शालस्तम्भनिभास्तेषां चन्दनागुरुरूषिताः ॥ २.२१.३३ ॥
ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਰਗੇ, ਸਾਲ ਰੁੱਖ ਦੇ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ, ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਅਗਰ ਨਾਲ ਲਿੱਪੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ...
2.21.34
अशोभन्त महाराज बाहवो युद्धशालिनाम् ।
तान्दृष्ट्वा द्विरदप्रख्याञ्शालस्कन्दानिवोद्गतान् ॥ २.२१.३४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਯੁੱਧ-ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਭੁਜਾਵਾਂ ਸ਼ੋਭਣ ਲੱਗੀਆਂ; ਹਾਥੀਆਂ ਵਰਗੇ, ਉੱਠੇ ਹੋਏ ਸਾਲ ਦੇ ਤਣਿਆਂ ਵਰਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ...
2.21.35
व्यूढोरस्कान्मागधानां विस्मयः समपद्यत ।
अद्वारेणाभ्यवस्कन्द्य विविशुर्मागधालयम् ॥ २.२१.३५ ॥
ਚੌੜੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮਾਗਧਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ; ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ, ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉਹ ਮਾਗਧਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ।
2.21.36
ते त्वतीत्य जनाकीर्णाः कक्षास्तिस्रो नरर्षभाः ।
अहङ्कारेण राजानमुपतस्थुर्गतव्यथाः ॥ २.२१.३६ ॥
ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਤਿੰਨ ਵਿਹੜੇ ਲੰਘ ਕੇ, ਉਹ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟ ਬੇਖ਼ੌਫ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ।
2.21.37
भो शब्देनैव राजानमुचुस्ते तु महारथाः ।
तान्पाद्यमधुपर्कार्हान्गवार्हान्सत्कृतिं गतान्।
प्रत्युत्थाय जरासन्ध उपतस्थे यथाविधि ॥ २.२१.३७ ॥
'ਭੋ' ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਹੀ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਪਾਦ੍ਯ, ਮਧੁਪਰਕ ਅਤੇ ਗੋਦਾਨ ਦੇ ਯੋਗ ਸਮਝ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰੇ ਗਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਰਾਸੰਧ ਉੱਠ ਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਗਿਆ।
2.21.38
उवाच चैतान्राजाऽसौ स्वागतं वोस्त्विति प्रभुः ।
मौनमासीत्तदा पार्थभीमयोर्जनमेजय ॥ २.२१.३८ ॥
ਉਸ ਸਮਰੱਥ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ।' ਹੇ ਜਨਮੇਜਯ, ਉਦੋਂ ਪਾਰਥ ਅਤੇ ਭੀਮ ਚੁੱਪ ਰਹੇ।
2.21.39
तेषां मध्ये महाबुद्धिः कृष्णो वचनमब्रवीत् ।
वक्तुं नायाति राजेन्द्र एतयोर्नियमस्थयोः ॥ २.२१.३९ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਹਾਬੁੱਧੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਬਚਨ ਕਹੇ। ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਨਿਯਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬੋਲਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਆਏ।
2.21.40
अर्वाङ्निशीथात्परतस्त्वाया सार्धं वदिष्यतः ।
यज्ञागारे स्थापयित्वा राजा राजगृहं वदिष्यतः। ॥ २.२१.४० ॥
ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨਗੇ। ਰਾਜਾ ਯੱਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰਾ ਕੇ ਰਾਜਭਵਨ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰੇਗਾ।
2.21.41
ततोऽर्धरात्रे सम्प्राप्ते यातो यत्र स्थिता द्विजाः ।
तस्य ह्येतद्व्रतं राजन्बभूव भुवि विश्रुतम् ॥ २.२१.४१ ॥
ਫਿਰ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਆਉਣ 'ਤੇ ਉਹ ਉੱਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਦਵਿਜ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਉਸਦਾ ਵਰਤ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।
2.21.42
स्नातकान्ब्राह्मणान्प्राप्ताञ्श्रुत्वा स समितिञ्जयः ।
अप्यर्धरात्रे नृपतिः प्रत्युद्गच्छति भारत ॥ २.२१.४२ ॥
ਸਨਾਤਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਏ ਹਨ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਯੁੱਧਜੇਤੂ ਰਾਜਾ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਨੀ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
2.21.43
तांस्त्वपूर्वेण वेषेण दृष्ट्वा स नृपसत्तमः ।
उपतस्थे जरान्धो विस्मितश्चाभवत्तदा ॥ २.२१.४३ ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਪੂਰਵ ਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਨ੍ਰਿਪਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਬੁਢਾਪੇ ਨਾਲ ਅੰਨ੍ਹਾ ਜਰਾਸੰਧ, ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ; ਤਦ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ।
2.21.44
ते तु दृष्ट्वैव राजानं जरासन्धं नरर्षभाः ।
इदमूचुरमित्रघ्नाः सर्वे भरतसत्तम ॥ २.२१.४४ ॥
ਰਾਜਾ ਜਰਾਸੰਧ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਭ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਬੋਲੇ।
2.21.45
स्वस्त्यस्तु कुशलं राजन्निति तत्र व्यवस्थिताः ।
तं नृपं नृपशार्दूल प्रेक्षमाणाः परस्परम् ॥ २.२१.४५ ॥
'ਰਾਜਨ, ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ, ਕੁਸ਼ਲ ਹੋਵੇ' ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਉਹ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ।
2.21.46
तानब्रवीञ्जरासन्धस्तथा पाण्डवयादवान् ।
आस्यतामिति राजेन्द्र ब्राह्मणच्छद्मसंवृतान् ॥ २.२१.४६ ॥
ਜਰਾਸੰਧ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਆਖਿਆ, 'ਬੈਠੋ', ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ।
2.21.47
अथोपविविशुः सर्वे त्रयस्ते पुरुषर्षभाः ।
सम्प्रदीप्तास्त्रयो लक्ष्म्या महाध्वर इवाग्नयः ॥ २.२१.४७ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਤਿੰਨੇ ਪੁਰਸ਼ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਾਰੇ ਬੈਠ ਗਏ; ਮਹਾਯਗ ਵਿੱਚ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦਮਕਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਅਗਨੀਆਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਚਮਕੇ।
2.21.48
तानुवाच जरासन्धः सत्यसन्धो नराधिपः ।
विगर्हमाणः कौरव्य वेषग्रहणवैकृतान्
न स्नातकव्रता विप्रा वहिर्माल्यानुलेपनाः ॥ २.२१.४८ ॥
ਸੱਚੇ ਵਚਨ ਵਾਲੇ ਨਰਾਧਿਪ ਜਰਾਸੰਧ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਝਿੜਕਦਿਆਂ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਵੇਸ਼ ਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਵਿਗਾੜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਹੀਂ ਹੋ; ਸਨਾਤਕ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਾਹਰ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਲੇਪ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨਦੇ।'
2.21.49
भवन्तीति नृलोकेऽस्मिन्विदितं मम सर्वशः ।
के यूयं पुष्पवन्तश्च भुजैर्ज्याकृतलक्षणैः ॥ २.२१.४९ ॥
ਇਸ ਮਨੁੱਖ-ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਹੈ। ਫੁੱਲ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤਾਣੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ?
2.21.50
बिभ्रतः क्षात्रमोजश्च ब्राह्मण्यं प्रतिजानथ ।
एवं विरागवसना बहिर्माल्यानुलेपनाः ॥ २.२१.५० ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਤ੍ਰੀ ਤੇਜ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੰਗੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਲੇਪ ਲਾਏ ਹੋਏ ਹੋ।
2.21.51
क्षत्रिया एव लोकेऽस्मिन्विदिता मम सर्वशः ।
सत्यं वदत के यूयं सत्यं राजसु शोभते ॥ २.२१.५१ ॥
ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਤ੍ਰੀ ਹੋ। ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ? ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਹੀ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ।
2.21.52
चैत्यकस्य गिरेः शृङ्गं भित्त्वा किमिह सद्मनि ।
अद्वारेण प्रविष्टाः स्थ निर्भया राजकिल्विषात् ॥ २.२१.५२ ॥
ਚੈਤਯਕ ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋੜ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਆਏ? ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਤੋਂ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ?
2.21.53
वदध्वं वाचि वीर्यं च ब्राह्मणस्य विशेषतः ।
कर्म चैतद्विलिङ्गस्थं किं वोऽद्य प्रसमीक्षितम् ॥ २.२१.५३ ॥
ਬੋਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ, ਦੱਸੋ। ਝੂਠੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ ਇਹ ਕਰਮ ਅੱਜ ਕੀ ਸੋਚ ਕੇ ਕੀਤਾ?
2.21.54
एवं च मामुपास्थाय कस्माच्च विधिर्नाहणाम् ।
प्रणीतां नानुगृह्णीत कार्यं किं वाऽस्मदागमे ॥ २.२१.५४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਵੀ ਪੂਜਯਾਂ ਲਈ ਠਹਿਰਾਈ ਵਿਧੀ ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਬੂਲੀ? ਜਾਂ ਸਾਡੇ ਆਉਣ ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੀ ਫਰਜ਼ ਹੈ?
2.21.55
एवमुक्ते ततः कृष्णः प्रत्युवाच महामनाः ।
स्निग्धगमभीरया वाचा वाक्यं वाक्यविशारदः
कृष्ण उवाच। ॥ २.२१.५५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਮਹਾਮਨਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕੋਮਲ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ।
2.21.56
स्नातकान्ब्राह्मणान्राजन्विद्ध्यस्मांस्त्वं नराधिप ।
स्नातकव्रतिनो राजन्ब्राह्मणाः क्षत्रिया विशः ॥ २.२१.५६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਸਨਾਤਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਣ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਨਾਤਕ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਯ।
2.21.57
विशेषनियमाश्चैषामविशेषाश्च सन्त्युत ।
विशेषवांश्च सततं क्षत्रियः श्रियमृच्छति ॥ २.२१.५७ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਿਯਮ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਂਝੇ ਨਿਯਮ ਵੀ ਹਨ। ਜੋ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯ ਸਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਿਯਮਾਂ ਵਾਲਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
2.21.58
पुष्पवत्सु ध्रुवा श्रीश्च पुष्पवन्तस्ततो वयम् ।
क्षत्रियो बाहुवीर्यस्तु न तथा वाक्यवीर्यवान्
अम्प्रगल्भं वचस्तस्य तस्माद्बार्हद्रथेरितम् ॥ २.२१.५८ ॥
ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਅਟੱਲ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਹਾਂ। ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯ ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਬਲ ਵਿੱਚ ਵੀਰ ਹੈ, ਬੋਲ ਦੇ ਬਲ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਬਾਰ੍ਹਦ੍ਰਥ ਦਾ ਉਹ ਬਚਨ ਅਪਰਿਪੱਕ ਹੈ।
2.21.59
स्ववीर्यं क्षत्रियाणां तु बाह्वोर्धाता न्यवेशयत् ।
तद्दिदृक्षसि चेद्राजन्द्रष्टास्यद्य न संशयटः ॥ २.२१.५९ ॥
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵੀਰਜ ਧਾਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੇ ਤੂੰ ਉਹ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਹੀ ਵੇਖੇਂਗਾ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
2.21.60
अद्वारेण रिम्पोर्गेहं द्वारेण सुहृदो गृहान् ।
प्रविशन्ति नरा धीरा द्वाराण्येतानि धर्मतः ॥ २.२१.६० ॥
ਵੈਰੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਰਾਹੀਂ, ਧੀਰ ਮਨੁੱਖ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ।
2.21.61
कार्यवन्तो गृहानेत्य शत्रुतो नार्हणां वयम् ।
प्रतिगृह्णीम् तद्विद्वि एतन्नः शाश्वतं व्रतम् ॥ २.२१.६१ ॥
ਕੰਮ ਲਈ ਆ ਕੇ ਘਰ ਆਏ ਲੋਕ; ਵੈਰੀ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਆਦਰ-ਸਤਿਕਾਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਹ ਸਾਡਾ ਸਦੀਵੀ ਵਰਤ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣੋ।