మహాభారతం · అధ్యాయం 2.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.21.1
एष पार्थ महान्भाति पशुमान्नित्यमम्बुमान् ।
निरामयः सुवेश्माढ्यो निवेशो मागधः शुभः ॥ २.२१.१ ॥
ఓ పార్థా, ఈ గొప్ప మగధ నివేశం ఎల్లప్పుడూ పశువులతోనూ నీటితోనూ నిండి, రోగరహితంగా, అందమైన భవనాలతో సంపన్నంగా, శుభంగా ప్రకాశిస్తోంది.
2.21.2
वैहारो विपुलः शैलो वाराहो वृषभस्तथा ।
तथा ऋषिगिरिस्तात शुभाश्चैत्यकपञ्चमाः ॥ २.२१.२ ॥
వైహారం, విపులం, వారాహం, వృషభం, అలాగే ఋషిగిరి — ప్రియుడా, ఐదవది చైత్యకం; ఇవన్నీ శుభకరమైనవి.
2.21.3
एते पञ्चमहाशृङ्गाः पर्वताः शीतलद्रुमाः ।
रक्षन्तीवाभिसंहत्य संहताङ्गा गिरिव्रजम् ॥ २.२१.३ ॥
ఐదు గొప్ప శిఖరాలు గల ఈ పర్వతాలు, చల్లని వృక్షాలతో, ఒకటిగా కూడి, అతుక్కున్న అవయవాలతో గిరివ్రజాన్ని రక్షిస్తున్నట్లున్నాయి.
2.21.4
पुष्पवेष्टितशाखाग्रैर्गन्धवद्भिर्मनोहरैः ।
निगूढा इव लोध्राणां वनैः कामिजनप्रियैः ॥ २.२१.४ ॥
పూలు చుట్టుకున్న కొమ్మల అగ్రాలతో, సుగంధభరితమైన, మనోహరమైన, కామిజనులకు ప్రియమైన అడవులతో, లోధ్ర వృక్షాల మధ్య దాగినట్లుగా.
2.21.5
यत्र दीर्घतमा नाम ऋषिः परमन्त्रितः ।
शूद्रायां गौतमो यत्र महात्मा संशितव्रतः।
औशीनर्यामजनयत्काक्षीवाद्यान्सुतान्मुनिः ॥ २.२१.५ ॥
అక్కడ దీర్ఘతమసుడనే పరమ మంత్రజ్ఞుడైన ఋషి ఉన్నాడు; అక్కడే మహాత్ముడు, కఠిన వ్రతుడైన గౌతముడు శూద్ర స్త్రీ ద్వారా, ఔశీనరి స్త్రీ ద్వారా ముని కాక్షీవంతుడు మొదలైన కుమారులను కన్నాడు.
2.21.6
गौतमः प्रणयात्तस्माद्यथाऽसौ तत्र सद्मनि ।
भजते मागधं वंशं स नृपाणामनुग्रहः। ॥ २.२१.६ ॥
గౌతముడు ప్రేమతో అక్కడ ఆ నివాసంలో మాగధ వంశాన్ని సేవిస్తాడు; అతడు రాజులకు అనుగ్రహం చేసేవాడు.
2.21.7
अङ्गवङ्गादयश्चैव राजानः सुमहाबलाः ।
गौतमक्षयमभ्येत्य रमन्ते स्म पुरार्जुन ॥ २.२१.७ ॥
అంగ, వంగ మొదలైన అత్యంత బలవంతులైన రాజులు గౌతముని నివాసానికి వచ్చి పూర్వం రమించేవారు, అర్జునా.
2.21.8
वनराजीस्तु पश्येमाः पिप्लानां मनोरमाः ।
लोघ्राणां च शुभाः पार्थ गौतमौकः समीपजाः ॥ २.२१.८ ॥
పార్థా, చూడు, గౌతముని నివాసానికి సమీపంగా పెరిగిన రావి చెట్ల, లోధ్ర చెట్ల అందమైన వనశ్రేణులను.
2.21.9
अर्बुदः शक्रवापी च पन्नगौ शत्रुतापनौ ।
स्वस्तिकस्यालयश्चात्र मणिनागस्य चोत्तमः ॥ २.२१.९ ॥
ఇక్కడ అర్బుద పర్వతం, శక్రుని సరస్సు ఉన్నాయి; శత్రువులను తపింపజేసే రెండు నాగులు, స్వస్తికుని నివాసం, మణినాగుని ఉత్తమ స్థానం కూడా ఉన్నాయి.
2.21.10
अपारिहार्या मेघानां मागधा मनुना कृताः ।
कौशिको मणिमांश्चैव चक्राते चाप्यनुग्रहम् ॥ २.२१.१० ॥
మేఘాలచేత ఓడింపరాని మాగధులను మనువు సృష్టించాడు; కౌశికుడు, మణిమంతుడు కూడా వారిపై అనుగ్రహం చూపారు.
2.21.11
पाण्डरे विपुले चैव तथा वाराहकेऽपि च ।
चैत्यके चज गिरिश्रेष्ठे मादङ्गे च शिलोच्चये ॥ २.२१.११ ॥
పాండర, విపుల పర్వతాలు, వారాహక కూడా; పర్వతాలలో శ్రేష్ఠమైన చైత్యకం, మాదంగం, శిలోచ్చయం (ఇక్కడ ఉన్నాయి).
2.21.12
एतेषु पर्वतेन्द्रेषु सर्वसिद्धसमालयाः ।
यतीनामाश्रमाश्चैव मुनीनां च महात्मनाम् ॥ २.२१.१२ ॥
ఈ శ్రేష్ఠ పర్వతాలపై సిద్ధులందరి నివాసాలు, యతుల ఆశ్రమాలు, మహాత్ముల మునుల ఆశ్రమాలు ఉన్నాయి.
2.21.13
वृषभस्य तमालस्य महावीर्यस्य वै तथा ।
गन्धर्वरक्षसां चैव नागानां च तथाऽऽलयाः ॥ २.२१.१३ ॥
వృషభ, తమాల అనే మహాపరాక్రమ పర్వతాలపైనా, గంధర్వులు, రాక్షసులు, నాగుల నివాసాలూ ఉన్నాయి.
2.21.14
कक्षीवतस्तपोवीर्यात्तपोदा इति विश्रुताः ।
पुण्यतीर्थाश्च ते सर्वे सिद्धानां चैव कीर्तिताः।
मणेश्च दर्शनादेव भद्रं शिवमवाप्नुयात् ॥ २.२१.१४ ॥
కక్షీవంతుని తపోబలం వల్ల అవి 'తపోదా' అని ప్రసిద్ధి చెందాయి. అవన్నీ పుణ్యతీర్థాలు; సిద్ధులకు కూడా అవి ప్రస్తావించబడ్డాయి. మణిని చూడటం వల్లనే శుభమూ మంగళమూ లభిస్తాయి.
2.21.15
एवं प्राप्य पुरं रम्यं दुराधर्पं समन्ततः ।
अर्थसिद्धिं त्वनुपमां जरासन्धोऽभिमन्यते ॥ २.२१.१५ ॥
ఈ విధంగా ఆ రమణీయమైన, అన్ని వైపులా దుర్భేద్యమైన నగరాన్ని చేరి, జరాసంధుడు తన కార్యసిద్ధిని అనుపమమని భావిస్తాడు.
2.21.16
वयमासादने तस्य दर्पमद्य हरेम हि ।
एवमुक्त्वा ततः सर्वे भ्रातरो विपुलौजसः ॥ २.२१.१६ ॥
మనం నేడు అతనిని ఎదుర్కొని అతని గర్వాన్ని అణచివేస్తాము. ఇలా చెప్పి, మహాతేజస్వులైన సోదరులందరూ.
2.21.17
वार्ष्णेयः पाण्डवौ चैव प्रतस्थुर्मागधं पुरम् ।
हृष्टपुष्टजनोपेतं चातुर्वर्ण्यसमाकुलम् ॥ २.२१.१७ ॥
వార్ష్ణేయుడు (కృష్ణుడు), ఇద్దరు పాండవులు మగధ నగరానికి బయలుదేరారు; ఆ నగరం సంతోషంగా, సంపన్నంగా ఉన్న ప్రజలతో, నాలుగు వర్ణాలతో నిండి ఉంది.
2.21.18
स्फीतोत्सवमनाधृष्यमासेदुश्च गिरिव्रजतम् ।
ततो द्वारमनासाद्य पुरस्य गिरिमुच्छ्रितम् ॥ २.२१.१८ ॥
ఉత్సవాలతో నిండి, ఎవరికీ లొంగని గిరివ్రజాన్ని వారు చేరారు. అప్పుడు నగర ద్వారాన్ని, ఎత్తైన పర్వతాన్ని చేరకముందే—
2.21.19
बार्हद्रथैः पूज्यमानं तथा नगरवासिभिः ।
मागधानां तु रुचिरं चैत्यकान्तरमाद्रवन् ॥ २.२१.१९ ॥
బృహద్రథుని కుమారులచేతను, నగరవాసులచేతను గౌరవించబడిన, మాగధుల అందమైన చైత్య-ప్రాంగణం వైపు వారు పరుగెత్తారు.
2.21.20
यत्र मांसादमृषभमाससाद बृहद्रथः ।
तं हत्वा मासतालाभिस्तिस्रो भेरीकारयत् ॥ २.२१.२० ॥
బృహద్రథుడు మాంసభక్షకుడైన ఒక వృషభాన్ని ఎదుర్కొని, దానిని చంపి, తాళ-పరిమాణ మూడు భేరీలను చేయించాడు.
2.21.21
स्वपुरे स्थापयामास तेन चानह्य चर्मणा ।
यत्र ताः प्राणदन्भेर्यो दिव्यपुष्पावचूर्णिताः ॥ २.२१.२१ ॥
అతను వాటిని తన నగరంలో ఉంచాడు; ఆ చర్మంతో కట్టి, దివ్య పుష్పాలతో అలంకరించబడిన ఆ భేరీలు మ్రోగాయి.
2.21.22
भङ्क्त्वा भेरीत्रयं तेऽपि चैत्यप्राकारमाद्रवन् ।
द्वारतोऽभिमुखाः सर्वे ययुर्नानायुधास्तधा ॥ २.२१.२२ ॥
ఆ మూడు భేరీలను పగలగొట్టి, వారు కూడా చైత్య ప్రాకారం మీదకు దూకారు; ద్వారం వైపు ముఖంగా, నానా ఆయుధాలతో అందరూ వెళ్ళారు.
2.21.23
मागधानां सुरुचिरं चैत्यकं तं समाद्रवन् ।
शिरसीव समाघ्नन्तो जरासन्धं जिघांस्वः ॥ २.२१.२३ ॥
మాగధుల ఆ అతి సుందర చైత్యం వైపు వారు పరుగెత్తారు; జరాసంధుని వధించాలనే కోరికతో, తలపైనే కొట్టినట్లు వారు దాడి చేశారు.
2.21.24
स्थिरं सुविपुलं शृङ्गं सुमहत्तत्पुरातनम् ।
अर्चितं गन्धमाल्यैश्च सततं सुप्रतिष्ठितम् ॥ २.२१.२४ ॥
అది స్థిరమైనది, అత్యంత విశాలమైనది, మహత్తరమైనది, ప్రాచీనమైన శిఖరం; సుగంధాలు, మాలలతో ఎల్లప్పుడూ పూజింపబడి, చక్కగా స్థాపితమైనది.
2.21.25
विपुलैर्बाहुभिर्वीरस्तेऽभिहत्याभ्यपातयन् ।
ततस्ते मागधं हृष्टाः पुरं प्रविविशुस्तदा ॥ २.२१.२५ ॥
విశాల బాహువులతో ఆ వీరులు అతడిని కొట్టి పడగొట్టారు. అనంతరం వారు ఆనందంతో మాగధుని నగరంలో ప్రవేశించారు.
2.21.26
एतस्मिन्नेव काले तु ब्राह्मणा वेदपारगाः ।
दृष्ट्वा तु दुर्निमित्तानि जरासन्धमदर्शयन् ॥ २.२१.२६ ॥
అదే సమయంలో వేదపారంగతులైన బ్రాహ్మణులు దుర్నిమిత్తాలను చూసి వాటిని జరాసంధునికి చూపారు.
2.21.27
पर्युग्न्यकुर्वंश्च नृपं द्विरदस्थं पुरोहिताः ।
ततस्तच्छान्तये राजा जरासन्धः प्रतापवान्।
दीक्षितो नियमस्थोऽसावुपवासपरोऽभवत् ॥ २.२१.२७ ॥
పురోహితులు ఏనుగుపై ఉన్న రాజుకు పర్యుగ్ని హోమం చేశారు. అనంతరం ఆ దోష శాంతికై ప్రతాపవంతుడైన జరాసంధుడు దీక్షితుడై, నియమాలలో నిలిచి, ఉపవాసంలో నిమగ్నుడయ్యాడు.
2.21.28
स्नातकव्रतिनस्ते तु बाहुशस्त्रा निरायुधाः ।
युयुत्सवः प्रविविशुर्जरासन्धेन भारत ॥ २.२१.२८ ॥
స్నాతక వ్రతాన్ని పాటించేవారై, బాహువులనే ఆయుధాలుగా కలిగి, ఆయుధరహితులై, యుద్ధేచ్ఛతో, ఓ భారతా, వారు జరాసంధునితో ప్రవేశించారు.
2.21.29
भक्ष्यमाल्यापणानां च ददृशुः श्रियमुत्तमाम् ।
स्फीतां सर्वगुणोपेतां सर्वकामसमृद्धिनाम् ॥ २.२१.२९ ॥
ఆహార పదార్థాల, పూలమాలల దుకాణాల ఉత్తమ శోభను వారు చూశారు. అది సమృద్ధిగా, అన్ని గుణాలతో కూడినదిగా, అన్ని కోరికలు తీరిన సంపదతో ఉంది.
2.21.30
तां तु दृष्ट्वा समृद्धिं ते वीथ्यां तस्यां नरोत्तमाः ।
राजमार्गेण गच्छन्तः कृष्णभीमधनञ्जयाः।
बलाद्गृहीत्वा माल्यानि मालाकारान्महाबलाः ॥ २.२१.३० ॥
ఆ వీధిలోని ఆ సమృద్ధిని చూసి, రాజమార్గంలో వెళ్తూ ఉన్న ఆ నరోత్తములు కృష్ణుడు, భీముడు, ధనంజయుడు — మహాబలులు — బలవంతంగా మాలికల నుండి పూలమాలలను తీసుకున్నారు.
2.21.31
कर्पूरशृङ्गं कोष्ठं च सफलं चान्तरापणे ।
वैश्याद्बलाद्गृहीत्वा ते विहृत्य च महारथाः ॥ २.२१.३१ ॥
కర్పూర శిఖరపు రాశులు, గోదాములు, ఫలాలతో కూడిన అంతర్ మార్కెట్‌లో, ఆ మహారథులు వైశ్యుని నుండి బలవంతంగా తీసుకొని, తిరిగి...
2.21.32
विरागवसनाः सर्वे स्रग्विणो मृष्टकुण्डलाः ।
निवेशनमथाजग्मुर्जरासन्धस्य धीमतः ॥ २.२१.३२ ॥
రంగురంగుల వస్త్రాలు ధరించి, మాలలు, మెరిసే కుండలాలు ధరించి, వారందరూ బుద్ధిమంతుడైన జరాసంధుని నివాసానికి వచ్చారు.
2.21.33
गोवासमिव वीक्षन्तः सिंहा हैमवता यथा ।
शालस्तम्भनिभास्तेषां चन्दनागुरुरूषिताः ॥ २.२१.३३ ॥
గోశాలను చూస్తూ, హిమాలయ సింహాల వలె, శాల వృక్ష స్తంభాల వంటి, చందనం అగరు పూసుకున్న వారి...
2.21.34
अशोभन्त महाराज बाहवो युद्धशालिनाम् ।
तान्दृष्ट्वा द्विरदप्रख्याञ्शालस्कन्दानिवोद्गतान् ॥ २.२१.३४ ॥
మహారాజా, యుద్ధప్రియుల బాహువులు ప్రకాశించాయి; ఏనుగులవలె, పైకి లేచిన శాల వృక్ష స్కంధాల వంటి వారిని చూసి...
2.21.35
व्यूढोरस्कान्मागधानां विस्मयः समपद्यत ।
अद्वारेणाभ्यवस्कन्द्य विविशुर्मागधालयम् ॥ २.२१.३५ ॥
విశాల వక్షులైన మాగధుల వద్ద విస్మయం కలిగింది; ద్వారం గుండా కాకుండా, దూకి మాగధుల భవనంలో ప్రవేశించారు.
2.21.36
ते त्वतीत्य जनाकीर्णाः कक्षास्तिस्रो नरर्षभाः ।
अहङ्कारेण राजानमुपतस्थुर्गतव्यथाः ॥ २.२१.३६ ॥
జనంతో నిండిన మూడు ప్రాంగణాలను దాటి, ఆ నరశ్రేష్ఠులు భయం లేకుండా, గర్వంతో రాజు దగ్గరకు వెళ్లారు.
2.21.37
भो शब्देनैव राजानमुचुस्ते तु महारथाः ।
तान्पाद्यमधुपर्कार्हान्गवार्हान्सत्कृतिं गतान्।
प्रत्युत्थाय जरासन्ध उपतस्थे यथाविधि ॥ २.२१.३७ ॥
'భో' అనే పదంతోనే మహారథులు ఆ రాజుతో మాట్లాడారు. పాద్యం, మధుపర్కం, గోదానాలకు అర్హులుగా గౌరవింపబడిన వారిని జరాసంధుడు లేచి విధిప్రకారం సమీపించాడు.
2.21.38
उवाच चैतान्राजाऽसौ स्वागतं वोस्त्विति प्रभुः ।
मौनमासीत्तदा पार्थभीमयोर्जनमेजय ॥ २.२१.३८ ॥
ఆ సమర్థుడైన రాజు వీరితో 'మీకు స్వాగతం' అన్నాడు. ఓ జనమేజయా, అప్పుడు పార్థుడు, భీమడు మౌనంగా ఉన్నారు.
2.21.39
तेषां मध्ये महाबुद्धिः कृष्णो वचनमब्रवीत् ।
वक्तुं नायाति राजेन्द्र एतयोर्नियमस्थयोः ॥ २.२१.३९ ॥
వారి మధ్య మహాబుద్ధిమంతుడైన కృష్ణుడు మాట్లాడాడు. ఓ రాజేంద్రా, ఈ ఇద్దరూ నియమంలో ఉన్నందున మాట్లాడడం వారికి రాలేదు.
2.21.40
अर्वाङ्निशीथात्परतस्त्वाया सार्धं वदिष्यतः ।
यज्ञागारे स्थापयित्वा राजा राजगृहं वदिष्यतः। ॥ २.२१.४० ॥
అర్ధరాత్రికి ముందో తర్వాతో వారు నీతో మాట్లాడతారు. రాజు యజ్ఞశాలలో నిలిపి, రాజగృహంలో మాట్లాడతాడు.
2.21.41
ततोऽर्धरात्रे सम्प्राप्ते यातो यत्र स्थिता द्विजाः ।
तस्य ह्येतद्व्रतं राजन्बभूव भुवि विश्रुतम् ॥ २.२१.४१ ॥
అప్పుడు అర్ధరాత్రి వచ్చినప్పుడు ద్విజులు నిలిచిన చోటికి అతడు వెళ్లాడు. రాజా, ఇది అతని వ్రతం; భూమిపై ప్రసిద్ధమైనది.
2.21.42
स्नातकान्ब्राह्मणान्प्राप्ताञ्श्रुत्वा स समितिञ्जयः ।
अप्यर्धरात्रे नृपतिः प्रत्युद्गच्छति भारत ॥ २.२१.४२ ॥
స్నాతక బ్రాహ్మణులు వచ్చారని విని, యుద్ధవిజయి అయిన ఆ రాజు అర్ధరాత్రికైనా వారిని ఎదురెళ్లతాడు, భారతా.
2.21.43
तांस्त्वपूर्वेण वेषेण दृष्ट्वा स नृपसत्तमः ।
उपतस्थे जरान्धो विस्मितश्चाभवत्तदा ॥ २.२१.४३ ॥
వారిని అసాధారణ వేషంలో చూసి, ఆ రాజశ్రేష్ఠుడు, వృద్ధాప్యంతో అంధుడైన జరాసంధుడు, వారి దగ్గరకు వచ్చాడు; అప్పుడు అతను ఆశ్చర్యపడ్డాడు.
2.21.44
ते तु दृष्ट्वैव राजानं जरासन्धं नरर्षभाः ।
इदमूचुरमित्रघ्नाः सर्वे भरतसत्तम ॥ २.२१.४४ ॥
రాజు జరాసంధుడిని చూడగానే ఆ నరశ్రేష్ఠులు, శత్రుసంహారకులు అందరూ, ఓ భరతశ్రేష్ఠా, ఇలా అన్నారు.
2.21.45
स्वस्त्यस्तु कुशलं राजन्निति तत्र व्यवस्थिताः ।
तं नृपं नृपशार्दूल प्रेक्षमाणाः परस्परम् ॥ २.२१.४५ ॥
'రాజా, శుభమగుగాక, క్షేమమగుగాక' అని అక్కడ నిలిచిన వారు, ఓ రాజశార్దూలా, ఆ రాజును, ఒకరినొకరు చూస్తూ ఉండిపోయారు.
2.21.46
तानब्रवीञ्जरासन्धस्तथा पाण्डवयादवान् ।
आस्यतामिति राजेन्द्र ब्राह्मणच्छद्मसंवृतान् ॥ २.२१.४६ ॥
జరాసంధుడు ఆ పాండవులను, యాదవులను, బ్రాహ్మణ వేషంలో దాగి ఉన్నవారిని చూసి, 'కూర్చోండి' అని అన్నాడు, ఓ రాజేంద్రా.
2.21.47
अथोपविविशुः सर्वे त्रयस्ते पुरुषर्षभाः ।
सम्प्रदीप्तास्त्रयो लक्ष्म्या महाध्वर इवाग्नयः ॥ २.२१.४७ ॥
అప్పుడు ఆ ముగ్గురు పురుషశ్రేష్ఠులూ అందరూ కూర్చున్నారు; మహాయజ్ఞంలో తేజస్సుతో ప్రకాశించే మూడు అగ్నులవలె వారు ప్రకాశించారు.
2.21.48
तानुवाच जरासन्धः सत्यसन्धो नराधिपः ।
विगर्हमाणः कौरव्य वेषग्रहणवैकृतान्
न स्नातकव्रता विप्रा वहिर्माल्यानुलेपनाः ॥ २.२१.४८ ॥
సత్యప్రతిజ్ఞుడైన నరాధిపుడు జరాసంధుడు వారిని నిందిస్తూ ఇలా అన్నాడు: 'ఓ కౌరవా, వేషధారణలో వికృతి చేసిన మీరు బ్రాహ్మణులు కారు; స్నాతక వ్రతం పాటించే బ్రాహ్మణులు బయట మాలలు, లేపనాలు ధరించరు.'
2.21.49
भवन्तीति नृलोकेऽस्मिन्विदितं मम सर्वशः ।
के यूयं पुष्पवन्तश्च भुजैर्ज्याकृतलक्षणैः ॥ २.२१.४९ ॥
ఈ నరలోకంలో ఇది నాకు పూర్తిగా తెలుసు. పువ్వులు ధరించినవారూ, వింటినారి గుర్తులుగల భుజాలున్నవారూ అయిన మీరెవరు?
2.21.50
बिभ्रतः क्षात्रमोजश्च ब्राह्मण्यं प्रतिजानथ ।
एवं विरागवसना बहिर्माल्यानुलेपनाः ॥ २.२१.५० ॥
క్షాత్ర తేజస్సును ధరించి ఉండి కూడా మీరు బ్రాహ్మణత్వాన్ని చెబుతున్నారు. ఇలా రంగు వస్త్రాలు ధరించి, బయటి మాలలు, గంధ లేపనాలు పూసుకుని ఉన్నారు.
2.21.51
क्षत्रिया एव लोकेऽस्मिन्विदिता मम सर्वशः ।
सत्यं वदत के यूयं सत्यं राजसु शोभते ॥ २.२१.५१ ॥
ఈ లోకంలో మీరు క్షత్రియులేనని నాకు పూర్తిగా తెలుసు. సత్యం చెప్పండి, మీరెవరు? రాజుల మధ్య సత్యమే శోభిస్తుంది.
2.21.52
चैत्यकस्य गिरेः शृङ्गं भित्त्वा किमिह सद्मनि ।
अद्वारेण प्रविष्टाः स्थ निर्भया राजकिल्विषात् ॥ २.२१.५२ ॥
చైత్యక పర్వత శిఖరాన్ని బద్దలు చేసి మీరు ఇక్కడ రాజభవనంలోకి ఎందుకు వచ్చారు? ద్వారం లేకుండా ప్రవేశించి, రాజ అపరాధానికి భయపడకుండా ఉన్నారా?
2.21.53
वदध्वं वाचि वीर्यं च ब्राह्मणस्य विशेषतः ।
कर्म चैतद्विलिङ्गस्थं किं वोऽद्य प्रसमीक्षितम् ॥ २.२१.५३ ॥
మాటలో బ్రాహ్మణుని పరాక్రమాన్ని, ముఖ్యంగా చెప్పండి. తప్పు గుర్తులతో చేసిన ఈ కార్యాన్ని నేడు ఏమనుకుని చేశారు?
2.21.54
एवं च मामुपास्थाय कस्माच्च विधिर्नाहणाम् ।
प्रणीतां नानुगृह्णीत कार्यं किं वाऽस्मदागमे ॥ २.२१.५४ ॥
ఇలా నా దగ్గరకు వచ్చి కూడా, పూజ్యులకు నిర్ధారించిన విధిని ఎందుకు స్వీకరించలేదు? లేక మా రాకలో మీ కర్తవ్యం ఏమిటి?
2.21.55
एवमुक्ते ततः कृष्णः प्रत्युवाच महामनाः ।
स्निग्धगमभीरया वाचा वाक्यं वाक्यविशारदः
कृष्ण उवाच। ॥ २.२१.५५ ॥
ఇలా అనగా, మహామనస్కుడైన కృష్ణుడు స్నిగ్ధమూ గంభీరమూ అయిన స్వరంతో సమాధానమిచ్చాడు; అతడు వాక్చాతుర్యంలో నిపుణుడు. కృష్ణుడు అన్నాడు.
2.21.56
स्नातकान्ब्राह्मणान्राजन्विद्ध्यस्मांस्त्वं नराधिप ।
स्नातकव्रतिनो राजन्ब्राह्मणाः क्षत्रिया विशः ॥ २.२१.५६ ॥
ఓ రాజా, నరాధిపా, మమ్ములను స్నాతక బ్రాహ్మణులుగా తెలుసుకో. ఓ రాజా, స్నాతక వ్రతం ఆచరించే బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు.
2.21.57
विशेषनियमाश्चैषामविशेषाश्च सन्त्युत ।
विशेषवांश्च सततं क्षत्रियः श्रियमृच्छति ॥ २.२१.५७ ॥
వీరికి ప్రత్యేక నియమాలూ ఉన్నాయి, సాధారణ నియమాలూ ఉన్నాయి. ప్రత్యేక నియమాలను నిరంతరం పాటించే క్షత్రియుడు శ్రీని పొందుతాడు.
2.21.58
पुष्पवत्सु ध्रुवा श्रीश्च पुष्पवन्तस्ततो वयम् ।
क्षत्रियो बाहुवीर्यस्तु न तथा वाक्यवीर्यवान्
अम्प्रगल्भं वचस्तस्य तस्माद्बार्हद्रथेरितम् ॥ २.२१.५८ ॥
పుష్పవంతులలో శ్రీ స్థిరంగా ఉంటుంది; కనుక మేము పుష్పవంతులము. క్షత్రియుడు బాహుబలంలో వీర్యవంతుడు; వాక్బలంలో అలా కాదు. కనుక బార్హద్రథుడు పలికిన ఆ మాట అపరిపక్వమైనది.
2.21.59
स्ववीर्यं क्षत्रियाणां तु बाह्वोर्धाता न्यवेशयत् ।
तद्दिदृक्षसि चेद्राजन्द्रष्टास्यद्य न संशयटः ॥ २.२१.५९ ॥
క్షత్రియుల స్వవీర్యాన్ని ధాత వారి బాహువుల్లో ఉంచాడు. ఓ రాజా, దానిని నీవు చూడగోరితే, ఈరోజే చూస్తావు; ఇందులో సందేహం లేదు.
2.21.60
अद्वारेण रिम्पोर्गेहं द्वारेण सुहृदो गृहान् ।
प्रविशन्ति नरा धीरा द्वाराण्येतानि धर्मतः ॥ २.२१.६० ॥
శత్రువు ఇంటిలోకి ద్వారం ద్వారా కాకుండా, మిత్రుల ఇళ్లలోకి ద్వారం ద్వారా ధీరులు ప్రవేశిస్తారు. ఈ ద్వారాలు ధర్మానుసారమైనవి.
2.21.61
कार्यवन्तो गृहानेत्य शत्रुतो नार्हणां वयम् ।
प्रतिगृह्णीम् तद्विद्वि एतन्नः शाश्वतं व्रतम् ॥ २.२१.६१ ॥
పని కోసం వచ్చి ఇంటికి వచ్చినవారు; శత్రువు నుండి మేము ఆతిథ్యాన్ని స్వీకరించము. ఇదే మా శాశ్వత వ్రతం, దీనిని తెలుసుకో.