Mahābhārata · Adhyāya 2.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.22.1
न स्मरामि कदा वैरं कृतं युष्माभिरित्युत ।
चिन्तयंश्च न पश्यामि भवतां प्रति वैकृतम् ॥ २.२२.१ ॥
No recuerdo que ustedes me hayan tenido jamás enemistad, y pensándolo no veo ninguna falta de vuestra parte hacia mí.
2.22.2
वैकृते वा सति कथं मन्यध्वं मामनागसम् ।
अरिं वै ब्रूत हे विप्राः सतां समय एष हि ॥ २.२२.२ ॥
Si hubo algún agravio, ¿por qué me consideráis enemigo a mí, que soy inocente? Decid, oh brahmanes, quién es el enemigo, pues ésta es la costumbre de los justos.
2.22.3
अर्थधर्मोपघाताद्धि मनः समुपतप्यते ।
योऽनागसि प्रसजति क्षत्रियो हि न संशयटः ॥ २.२२.३ ॥
Ciertamente, la mente se atormenta por el daño a la riqueza y al deber. El guerrero que arremete contra el inocente, sin duda, (cae).
2.22.4
अतोऽन्यथा चरँल्लोके धर्मज्ञः सन्महारथः ।
वृजिनां गतिमाप्नोति श्रेयसोऽप्युपहन्ति च ॥ २.२२.४ ॥
Por tanto, quien actúa de otro modo en el mundo, aunque conozca el dharma y sea un gran auriga, alcanza un destino malo y destruye incluso el bien.
2.22.5
त्रैलोक्ये क्षत्रधर्मो हि श्रेयान्वै साधुचारिणाम् ।
नान्यं धर्मं प्रशंसन्ति ये च धर्मविदो जनाः ॥ २.२२.५ ॥
En los tres mundos, ciertamente, el deber del guerrero es el mejor para quienes obran con rectitud; los conocedores del dharma no alaban otro dharma.
2.22.6
तस्य मेऽद्य स्थितस्येह स्वधर्मे नियतात्मनः ।
अनागसं प्रजानां च प्रमादादिव जल्पथ ॥ २.२२.६ ॥
Hoy, aquí, firme en mi propio deber y con el alma dominada, habláis de mí y de los súbditos inocentes como si lo hicierais por descuido.
2.22.7
कुलकार्यं महाबाहो कश्चिदेकः कुलोद्वहः ।
वहते यस्तन्नियोगाद्वयमभ्युद्यतास्त्वयि ॥ २.२२.७ ॥
Oh tú, de brazos poderosos, hay un asunto de la familia que un solo hombre, portador de la carga del linaje, lleva a cabo; por su mandato estamos dispuestos hacia ti.
2.22.8
त्वया चोपहृता राजन्क्षत्रिया लोकवासिनः ।
तदागः क्रूरमुत्पाद्य मन्यसे किमनागसम् ॥ २.२२.८ ॥
Oh rey, tú has arrebatado a los kṣatriyas que habitan el mundo; habiendo cometido una cruel ofensa, ¿a quién consideras inocente?
2.22.9
राजा राज्ञः कथं साधून्हिंस्यान्नृपतिसत्तम ।
तद्राज्ञः सन्निगृह्य त्वं रुद्रायोपजिहीर्षसि ॥ २.२२.९ ॥
Oh el mejor de los reyes, ¿cómo podría un rey dañar a los buenos entre otros reyes? Por eso deseas aprisionar a los reyes y ofrecerlos a Rudra.
2.22.10
अस्मांस्तदेनोपगच्छेत्कृतं बार्हद्रथ त्वया ।
वयं हिं शक्ता धर्मस्य रक्षणे धर्मचारिणः ॥ २.२२.१० ॥
Oh hijo de Bṛhadratha, ese pecado cometido por ti caería también sobre nosotros; pues seguimos el dharma y somos capaces de protegerlo.
2.22.11
तस्मादद्योपगच्छामस्तव बार्हद्रथान्तिकम् ।
मनुष्याणां समालम्भो न च दृष्टः कदाचन।
स कथं मानुषैर्देवं यष्टुमिच्छसि शङ्करम् ॥ २.२२.११ ॥
Por eso hoy iremos ante el hijo de Bṛhadratha. El sacrificio de hombres nunca se ha visto; ¿cómo desea adorar al dios Śaṅkara con seres humanos?
2.22.12
सवर्णो हि सवर्णानां पशुसञ्ज्ञां करिष्यसि ।
कोऽन्यं एवं यथा हि त्वं जरासन्ध वृथामतिः ॥ २.२२.१२ ॥
Porque darías el nombre de bestia de sacrificio a los de tu propia clase. Oh Jarāsandha, ¿quién más, de entendimiento vano, actuaría como tú?
2.22.13
यस्यां यस्यामवस्थायां यद्यत्कर्म करोति यः ।
तस्यां तस्यामवस्थायां तत्फलं समवाप्नुयात् ॥ २.२२.१३ ॥
En cualquier estado en que alguien realice cualquier acción, en ese mismo estado obtendrá su fruto.
2.22.14
ते त्वां ज्ञातिक्षयकरं यममार्तानुसारिणः ।
ज्ञातिवृद्धिनिमित्तार्थं विनिहन्तुमिहागताः ॥ २.२२.१४ ॥
Han venido aquí para matarte, a ti que causas la destrucción de tus parientes, como Yama que sigue a los afligidos, para aumentar el número de sus propios parientes.
2.22.15
नास्ति लोके पुमानन्यः क्षत्रियोष्विति चैव तत् ।
मन्यसे स च ते राजन्सुमहान्बुद्धिविप्लवः ॥ २.२२.१५ ॥
Crees que no hay otro hombre entre los kṣatriyas en el mundo, oh rey; esa es la gran confusión de tu intelecto.
2.22.16
को हि जानन्नभिजनमात्मवान्क्षत्रियो नृप ।
नाविशेत्स्वर्गमतुलं रणानन्तरमव्ययम् ॥ २.२२.१६ ॥
¿Qué kṣatriya dueño de sí, conociendo su linaje, no entraría, oh rey, después de la batalla en el cielo incomparable e imperecedero?
2.22.17
स्वर्गं ह्येव समास्थाय रणयज्ञेषु दीक्षिताः ।
जयन्ति क्षत्रिया लोकांस्तद्विद्धि मनुजर्षभ ॥ २.२२.१७ ॥
Acogiéndose al cielo mismo, los kṣatriyas consagrados en los sacrificios de batalla conquistan los mundos; sabe esto, oh toro entre los hombres.
2.22.18
स्वर्गयोनिर्महद्ब्रह्म स्वर्गयोनिर्महद्यशः ।
स्वर्गं योनिस्तपो युद्धे मृत्युः सोऽव्यभिचारवान् ॥ २.२२.१८ ॥
La fuente del cielo es el gran Brahman; la fuente del cielo es la gran gloria; la fuente del cielo es la austeridad; la muerte en la batalla es esa fuente infalible.
2.22.19
एष ह्यैन्द्रो वैजयन्तो गुणैर्नित्यं समाहितः ।
येनासुरान्पराजित्य जगत्पाति शतक्रतुः ॥ २.२२.१९ ॥
Este es el Vaijayanta de Indra, siempre dotado de sus cualidades; con él Śatakratu, tras vencer a los asuras, protege el mundo.
2.22.20
स्वर्गमार्गाय कस्य स्याद्विग्रहो वै यथा तव ।
मागधैर्विपुलैः सैन्यैर्बाहुल्यबलदर्पितः ॥ २.२२.२० ॥
Por el camino al cielo, ¿quién libraría una guerra como la tuya, con los vastos ejércitos de los magadhas, ensoberbecido por la fuerza del número?
2.22.21
माऽवमंस्थाः परान्राजन्नास्ति वीर्यं नरे नरे ।
समं चेजस्त्वया चैव विशिष्टं वा नरेश्वर ॥ २.२२.२१ ॥
Oh rey, no desprecies a otros; el valor no es el mismo en cada hombre. Oh señor de los hombres, tu esplendor y el poder de tu sacrificio pueden ser iguales o superiores.
2.22.22
यावदेतदसम्बुद्धं तावदेव भवेत्तव ।
विषह्यमेतदस्माकमतो राजन्ब्रवीमि ते ॥ २.२२.२२ ॥
Mientras esto no sea comprendido, que así sea para ti. Esto es soportable para nosotros; por ello, oh rey, te hablo.
2.22.23
जहि त्वं सदृशेष्वेव मानं दर्पं च मागध ।
मा गमः ससुतामात्यः सबलश्च यमक्षयम् ॥ २.२२.२३ ॥
Oh Māgadha, abandona tu orgullo y arrogancia hacia tus iguales. No vayas a la morada de Yama con tus hijos, ministros y ejército.
2.22.24
दम्भोद्भवः कार्तवीर्य उत्तरश्च बृहद्रथः ।
श्रेयसो ह्यवमत्येह विनेशुः सबला नृपाः ॥ २.२२.२४ ॥
Kārtavīrya, nacido de la arrogancia, y Uttara y Bṛhadratha — habiendo despreciado a los superiores, los reyes perecieron aquí con sus ejércitos.
2.22.25
युयुक्षमाणास्त्वत्तो हि न वयं ब्राह्मणा ध्रुवम् ।
शौरिरस्मि हृषीकेशो नृवीरौ पाण्डवाविमौ।
अनयोर्मातुलेयं च कृष्णं मां विद्धि ते रिपुम् ॥ २.२२.२५ ॥
No somos brahmanes; hemos venido a combatirte. Yo soy Hṛṣīkeśa, hijo de Śūra, y estos dos Pāṇḍavas son héroes entre los hombres. Sabe que Kṛṣṇa, su primo materno, es tu enemigo.
2.22.26
त्वामाह्वयामहे राजन्स्थिरो युध्वस्व मागध ।
मुच्छ वा नृपतीन्सर्वान् गच्छ वा त्वं यमक्षयम् ॥ २.२२.२६ ॥
Oh rey, te desafiamos. Oh Māgadha, mantente firme y lucha. O libera a todos los reyes, o ve tú mismo a la morada de Yama.
2.22.27
एतच्छ्रुत्वा जरासन्धः क्रुद्धो वचनमब्रवीत् ॥ २.२२.२७ ॥
Al oír esto, Jarāsandha, enfurecido, pronunció estas palabras.
2.22.28
नाहं कंसः प्रलम्बो वा न बाणो न च मुष्टिकः ।
नरको नेन्द्रतपनो न केशी न च पूतना ॥ २.२२.२८ ॥
No soy Kaṃsa, ni Pralamba, ni Bāṇa, ni Muṣṭika, ni Naraka, ni Indratapana, ni Keśī, ni Pūtanā.
2.22.29
न कालयवनो वाऽपि ये त्वया निहता युधि ।
त्वं तु गोपकुलोत्पन्नो जातिं वै पौर्विकीं स्मर ॥ २.२२.२९ ॥
Tampoco soy Kālayavana, a quien mataste en batalla. Tú naciste en una familia de pastores; recuerda tu linaje ancestral.
2.22.30
योऽस्मद्भयादतिक्रम्य सागरानूपमाश्रितः ।
जन्मभूमिं परित्यज्य मधुरां प्राकृतो यथा ॥ २.२२.३० ॥
Quien, por temor a nosotros, cruzó los mares y se refugió en la costa, abandonando su tierra natal Mathurā y viviendo como un hombre común.
2.22.31
सोऽधुना कत्थसे शौरे शरदीव यथा घनः ।
अद्यानृण्यं करिष्यामि भोजराजस्य धीमतः ॥ २.२२.३१ ॥
Ahora te jactas, descendiente de Śūra, como una nube en otoño. Hoy saldaré la deuda con el sabio rey de los Bhojas.
2.22.32
जामातुरौग्रसेनस्य त्वां निहत्याद्य माधव ।
चिरकाङ्क्षितो मे सङ्ग्रामस्त्वां हन्तुं समुहृद्गुणम् ॥ २.२२.३२ ॥
Yerno de Ugrasena, Mādhava, al matarte hoy junto con tus aliados leales, se cumplirá mi batalla tanto tiempo deseada.
2.22.33
दिष्ट्या मे सफलो यत्नः कृतो देवैः सवासवैः ।
क्लीबाविमौ च गोविन्द भीमसेनार्जुनावुभौ ॥ २.२२.३३ ॥
Por fortuna, los dioses junto con Vāsava han hecho fructífero mi esfuerzo. Oh Govinda, estos dos, Bhīmasena y Arjuna, son eunucos.
2.22.34
हिंस्यासि युधि विक्रम्य सिंहः क्षुद्रमृगाविव ।
तस्य रोषाभिभूतस्य जरासन्धस्य गर्जतः ॥ २.२२.३४ ॥
En batalla, con valor, serás abatido como un león mata a pequeñas presas, por Jarāsandha, dominado por la cólera, rugiendo.
2.22.35
सर्वभूतानि वित्रेमुषे तत्रासन्समागताः ।
किं गर्जसि जरासन्ध कर्मणा तत्समाचर ॥ २.२२.३५ ॥
Todos los seres allí reunidos estaban de pie, atónitos. Jarāsandha, ¿por qué rugues? Hazlo con hechos.
2.22.36
मम निर्देशकर्तृभ्यां पाण्डवाभ्यां नृपाधम ।
मात्यं ससुतं चाद्य घातयिष्याम्यहं रणे।
न कथञ्चन जीवन्वै प्रवेक्ष्यसि पुरोत्तमम् ॥ २.२२.३६ ॥
Por medio de los dos Pāṇḍava que cumplen mis instrucciones, oh el más bajo de los reyes, haré que hoy seas abatido en batalla, junto con tu ministro y tu hijo. De ningún modo, vivo, entrarás en la mejor de las ciudades.
2.22.37
नाजितान्वै नरपतीनहमादद्मि काश्चन ।
अजितः पर्यवस्थाता कोऽत्र यो न मया जितः ॥ २.२२.३७ ॥
Nunca apreso a los reyes invictos. ¿Quién aquí es invicto que no haya sido vencido por mí?
2.22.38
क्षत्रियस्यैतदेवाहुर्धर्म्यं कृष्णोपजीवनम् ।
विक्रम्य वशमानीय कामतो यत्समाचरेत् ॥ २.२२.३८ ॥
Oh Kṛṣṇa, a esto llaman el medio de vida conforme al dharma del guerrero: vencer con valor, someter a control y actuar a voluntad.
2.22.39
देवातार्थमुपाहृत्य राज्ञः कृष्ण कथं भयात् ।
अहमद्य विमुच्येयं क्षात्रं व्रतमनुस्मरन् ॥ २.२२.३९ ॥
Oh Kṛṣṇa, habiendo ofrecido reyes para el sacrificio a los dioses, ¿cómo podría yo hoy quedar libre por miedo, recordando el voto del guerrero?
2.22.40
सैन्यं सैन्येन व्यूढेन एक एकेन वा पुनः ।
द्वाभ्यां त्रिभिर्वा योत्स्येऽहं युगत्पृथगेव वा ॥ २.२२.४० ॥
Con mi ejército dispuesto contra el vuestro, uno contra uno, o dos, o tres, combatiré — juntos o por separado.
2.22.41
एवमुक्त्वा जरासन्धः सहदेवाभिषेचनम् ।
अज्ञापयत्तदा राजा ययुत्सुर्भीमकर्मभिः ॥ २.२२.४१ ॥
Habiendo dicho esto, Jarāsandha entonces ordenó la consagración de Sahadeva; el rey, de hechos terribles, deseaba combatir.
2.22.42
स तु सेनापतिं राजा सस्मार भरतर्षभ ।
कौशिकं चित्रसेनं च तस्मिन्युद्ध उपस्थिते ॥ २.२२.४२ ॥
Oh toro de los Bharatas, entonces el rey recordó a su comandante —Kauśika y Citrasena— cuando aquella batalla se presentó.
2.22.43
ययोस्ते नामनी राजन्हंसेति डिबिकेति च ।
पूर्वं सङ्कथिते पुम्भिर्नृलोके लोकसत्कृते ॥ २.२२.४३ ॥
Oh rey, cuyos nombres Haṃsa y Ḍimbhaka fueron pronunciados antes por los hombres en el mundo de los hombres, honrados por el mundo.
2.22.44
तं तु राजन्विभुः शौरी राजानं बलिनां वरम् ।
स्मृत्वा पुरुषशार्दूलः शार्दूलसमविक्रमम् ॥ २.२२.४४ ॥
Oh rey, el poderoso Śauri recordó a aquel rey, el mejor de los fuertes, aquel tigre entre los hombres cuyo valor era como el de un tigre.
2.22.45
सत्यसन्धो जरासन्धं भुवि भीमपराक्रमम् ।
भागमन्यस्य निर्दिष्टमवध्यं मधुर्भिर्मृधेः ॥ २.२२.४५ ॥
El de voto veraz, a Jarāsandha, en la tierra de terrible valor, que era invencible en batalla para los Madhus y había sido designado como parte de otro,
2.22.46
नात्मनाऽऽत्मवतां मुख्य इयेष मधुसूदनः ।
ब्राह्मीमाज्ञां पुरस्कृत्य हन्तुं हलधरानुजः ॥ २.२२.४६ ॥
No por su propia voluntad, el primero entre los dueños de sí, Madhusūdana, sino poniendo ante sí la orden del brahmán, el hermano menor del portador del arado deseó matarlo.