Mahābhārata · Adhyāya 2.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.23.1
किमर्थं वैरिणावास्तामुभौ तौ कृष्णमागधौ ।
कथं च निर्जितः सङ्ख्ये जरासन्धेन माधवः ॥ २.२३.१ ॥
¿Por qué razón eran enemigos estos dos, Kṛṣṇa y el rey de Magadha? ¿Y cómo fue Mādhava (Kṛṣṇa) derrotado en batalla por Jarāsandha?
2.23.2
कश्च कंसो मागधस्य यस्य हेतोः स वैरवान् ।
एतदाचक्ष्व मे सर्वं वैशम्पायन तत्वतः ॥ २.२३.२ ॥
¿Y quién era Kaṃsa, por cuya causa tenía enemistad con el rey de Magadha? Oh Vaiśampāyana, cuéntamelo todo tal como fue.
2.23.3
यादवानामन्ववाये वसुदेवो महामतिः ।
उदपद्यत वार्ष्णेयो ह्युग्रसेनस्य मन्त्रभृत् ॥ २.२३.३ ॥
En el linaje de los Yādavas nació Vasudeva, de gran inteligencia, un Vārṣṇeya, consejero de Ugrasena.
2.23.4
उग्रसेनस्य कंसस्तु बभूव बलवान्सुतः ।
ज्येष्ठो बहूनां कौरव्य सर्वशस्त्रविशारदः ॥ २.२३.४ ॥
A Ugrasena le nació un hijo poderoso, Kaṃsa; oh descendiente de Kuru, era el mayor de muchos y diestro en todas las armas.
2.23.5
जरासन्धस्य दुहिता तस्य भार्याऽतिविश्रुता ।
राज्यशुक्लेन दत्ता सा जरासन्धेन धीमता ॥ २.२३.५ ॥
La hija de Jarāsandha, muy renombrada, se convirtió en su esposa; la había entregado el sabio Jarāsandha a cambio del precio de un reino.
2.23.6
तदर्थमुग्रसेनस्य मधुरायां सुतस्तदा ।
अभिषिक्तस्तदाऽमात्यैः स वै तीव्रपराक्रमः ॥ २.२३.६ ॥
Con ese fin, en Mathurā, el hijo de Ugrasena, de valor feroz, fue entonces ungido por los ministros.
2.23.7
ऐश्वर्यबलमत्तस्तु स तदा बलमोहितः ।
निगृह्य पितरं भुङ्क्ते तद्राज्यं मन्त्रिभिः सह ॥ २.२३.७ ॥
Ebrio de poder y fuerza, cegado por su vigor, entonces encarceló a su padre y disfrutó de aquel reino junto con los ministros.
2.23.8
वसुदेवस्य तत्कृत्यं न शृणोति स मन्दधीः ।
त तेन सह तद्राज्यं धर्मतः पर्यपालयत् ॥ २.२३.८ ॥
Aquel de mente torpe no escuchaba la conducta de Vasudeva; sin embargo, junto con él gobernó aquel reino conforme al dharma.
2.23.9
प्रीतिमान्स तु दैत्येन्द्रो वसुदेवस्य देवकीम् ।
वाह भार्या स तदा दुहिता देवकस्य या ॥ २.२३.९ ॥
Complacido, aquel señor de los daityas entregó entonces a Devakī, hija de Devaka, como esposa de Vasudeva.
2.23.10
तस्यामुद्वाह्यमानायां रथेन जनमेजय ।
उपारुरोह वार्ष्णेयं कंसो भूमिपतिस्तदा ॥ २.२३.१० ॥
Oh Janamejaya, mientras ella era llevada en carro tras la boda, entonces el rey Kaṃsa subió junto al Vārṣṇeya, Vasudeva.
2.23.11
ततोऽन्तरिक्षे वागासीद्देवदूतस्य कस्यचित् ।
वसुदेवश्च शुश्राव तां वाचं पार्थिवश्च सः ॥ २.२३.११ ॥
Entonces surgió en el cielo una voz, la de algún mensajero divino; Vasudeva la oyó, y también la oyó aquel rey.
2.23.12
यामेतां वहमानोऽद्य कंसोद्वहसि देवकीम् ।
अस्या यश्चाष्टमो गर्भः स ते मृत्युर्भविष्यति ॥ २.२३.१२ ॥
Oh Kaṃsa, esta Devakī que hoy llevas y conduces en matrimonio: el octavo hijo que nazca de ella será tu muerte.
2.23.13
सोऽवतीर्य ततो राजा खड्गमुद्धृत्य निर्मलम् ।
इयेष तस्या मूर्धानं छेत्तुं परमदुर्मतिः ॥ २.२३.१३ ॥
Entonces el rey descendió, desenvainó su espada resplandeciente y, con la peor de las intenciones, quiso cortarle la cabeza.
2.23.14
सान्त्वयन्स तदा कंसं हसन्कोधवशानुगम् ।
राजन्ननुनयामास वसुदेवो महामतिः ॥ २.२३.१४ ॥
Entonces Vasudeva, de gran sabiduría, sonriendo y apaciguando a Kaṁsa, que seguía el dominio de la ira, oh rey, le suplicó.
2.23.15
अहिंस्यां प्रमदामाहुः सर्वधर्मेषु पार्थिव ।
अकस्मादबलां नारीं हन्तासीमामनागसीम् ॥ २.२३.१५ ॥
Dicen que una mujer no debe ser dañada en ningún dharma, oh rey. De pronto pretendes matar a esta mujer indefensa e inocente.
2.23.16
यच्च तेऽत्र भयं राजञ्शक्यते बाधितुं त्वया ।
इयं शक्या पालयितुं समयं चैव रक्षितुम् ॥ २.२३.१६ ॥
Cualquier temor que tengas aquí, oh rey, puedes dominarlo a través de ella; puede ser protegida, y también puede cumplirse el compromiso.
2.23.17
अस्यास्त्वमष्टमं गर्भं जातमात्रं महीपते ।
विध्वंसय तदा प्राप्तमेवं परिहृतं भवेत् ॥ २.२३.१७ ॥
Oh señor de la tierra, al octavo hijo de ella, en cuanto nazca, destrúyelo. Así lo que se acerca quedará evitado.
2.23.18
एवं स राजा कथितो वसुदेवेन भारत ।
तस्य तद्वचनं चके शूरसेनपतिस्तदा ॥ २.२३.१८ ॥
Así, oh Bharata, fue aconsejado aquel rey por Vasudeva; y entonces el señor de los Śūrasenas acató sus palabras.
2.23.19
ततस्तस्यां सम्बभूवुः कुमाराः सूर्यवर्चसः ।
जाताञ्चातांस्तु तान्सर्वाञ्जघान मधुरेश्वरः ॥ २.२३.१९ ॥
Entonces le nacieron hijos resplandecientes como el sol, y el señor de Mathurā mató a todos ellos al nacer.
2.23.20
अथ तस्यां समभवद्बलदेवस्तु सत्तमः ।
याम्यता मायया तं तु यमो राजा विशाम्पते ॥ २.२३.२० ॥
Entonces nació de ella Baladeva, el mejor de los hombres; pero, oh señor del pueblo, el rey Yama se lo llevó mediante su ilusión.
2.23.21
देवक्या गर्भमतुलं रोहिण्या जठरेऽक्षिपत् ।
आकृष्य कर्षणात्सम्यक्सङ्कर्षणं इति स्मृतः ॥ २.२३.२१ ॥
Colocó el incomparable embrión de Devakī en el vientre de Rohiṇī; por haber sido trasladado, fue recordado con razón como Saṅkarṣaṇa.
2.23.22
बलश्रेष्ठतया तस्य बलदेव इति स्मृतः ।
पुनस्तस्यां समभवदष्टमो मधुमूदनः ॥ २.२३.२२ ॥
Por su excelencia en fuerza fue recordado como Baladeva. Luego, de nuevo, le nació el octavo, Madhusūdana.
2.23.23
तस्य गर्भस्य रक्षां तु स चक्रेऽभ्यधिकं नृपः ।
ततः काले रक्षणार्थं वसुदेवस्य तत्वतः
उग्रः प्रयुक्तः कंसेन सचिवः क्रूरकर्मकृत् ॥ २.२३.२३ ॥
El rey protegió con gran celo aquel embrión. Luego, a su debido tiempo, para vigilar a Vasudeva, un ministro feroz designado por Kaṃsa, que hacía obras crueles.
2.23.25
जातमात्रं वासुदेवमथाकृष्य पिता ततः ।
उपजह्रे परिक्रीतां सुतां गोपस्य कस्यचित् ॥ २.२३.२५ ॥
En cuanto nació, el padre tomó a Vāsudeva, y luego trajo y puso allí una hija comprada a cierto pastor.
2.23.26
अमृष्यमाणस्तं शब्दं देवदूतस्य पार्थिवः ।
वासुदेवं महात्मानमर्पयामास गोकुले ॥ २.२३.२६ ॥
Incapaz de soportar las palabras del mensajero de los dioses, el rey entregó al magnánimo Vāsudeva a Gokula.
2.23.27
वासुदेवोपि गोपेषु ववृधेऽब्जमिवाम्भसि ।
अज्ञायमानः कंसेन गूढोऽग्निरिव दारुषु ॥ २.२३.२७ ॥
Vāsudeva también creció entre los pastores como un loto en el agua, desconocido para Kaṃsa, como fuego oculto en la madera.
2.23.28
विप्रचके तदा सर्वान्बल्लवान्मधुरेश्वरः ।
वर्धमानो महाबाहुस्तेजोबलसमन्वितः ॥ २.२३.२८ ॥
Entonces el señor de Mathurā, el de grandes brazos, dotado de esplendor y fuerza, creciendo, superó a todos los pastores.
2.23.29
ततस्ते क्लिश्यमानास्तु पुण्डरीकाक्षमच्युतम् ।
भयेन कामादपरे गणशः पर्यवारयन् ॥ २.२३.२९ ॥
Entonces ellos, afligidos, rodearon en grupos al de ojos de loto, el infalible Acyuta, unos por temor y otros por deseo.
2.23.30
स तु लब्ध्वा बलं राजन्नुग्रसेनस्य संमतः ।
वसुदेवात्मजः सर्वैर्भ्रातृभिः सहितं पुनः ॥ २.२३.३० ॥
Oh rey, el hijo de Vasudeva, estimado por Ugrasena, habiendo obtenido fuerza, junto con todos sus hermanos de nuevo.
2.23.31
निर्जित्य युधि भोजेन्द्रं हत्वा कंसं महाबलः ।
अभ्यषिञ्चत्ततो राज्य उग्रसेनं विशाम्पते ॥ २.२३.३१ ॥
Tras vencer en batalla al señor de los Bhojas y matar a Kaṃsa, aquel muy poderoso consagró a Ugrasena en la realeza, oh señor del pueblo.
2.23.32
ततः श्रुत्वा जरासन्धो माधवेन हतं युधि ।
शूरसेनाधिपं चक्रे कंसपुत्रं तदा नृप ॥ २.२३.३२ ॥
Al saber que había sido muerto en batalla por Mādhava, Jarāsandha entonces hizo a Kaṃsaputra señor de los Śūrasenas, oh rey.
2.23.33
ससैन्यं महदुत्थाप्य वासुदेवं तदा नृप ।
अभ्यषिञ्चत्सुतं तत्र सुताया जनमेजय ॥ २.२३.३३ ॥
Entonces, oh rey, levantando un gran ejército contra Vāsudeva, allí consagró al hijo de su hija, oh Janamejaya.
2.23.34
उग्रसेनं च वृष्णींश्च महाबलसमन्वितः ।
स तत्र विप्रकुरुते जरासन्धः प्रतापवान् ॥ २.२३.३४ ॥
Aquel poderoso Jarāsandha, dotado de gran fuerza, allí causa daño a Ugrasena y a los Vṛṣṇis.
2.23.35
एतद्वैरं कौरवेय जरासन्धस्य माधवे ।
आशासितार्थे राजेन्द्र संरुरोध विनिर्जितान् ॥ २.२३.३५ ॥
Esta es la enemistad de Jarāsandha hacia Mādhava, oh descendiente de Kuru. Oh señor de reyes, por un fin deseado sitió a los vencidos.
2.23.36
पार्थिवैस्तैर्नृपतिभिर्यक्ष्यमाणः समृद्धिमान् ।
देवश्रेष्ठं महादेवं कृत्तिवासं त्रियम्बकम् ॥ २.२३.३६ ॥
Junto con esos reyes, el próspero Jarāsandha iba a ofrecer un sacrificio a Mahādeva, el mejor de los dioses, vestido con piel de tigre, de tres ojos.
2.23.37
एतत्सर्वं यथावृत्तं कथितं भरतर्षभ ।
यथा तु स हतो राजा भीमसेनेन तच्छृणु ॥ २.२३.३७ ॥
Oh toro de los Bharatas, todo esto ha sido contado tal como sucedió. Ahora escucha cómo aquel rey fue muerto por Bhīmasena.