ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.23.1
किमर्थं वैरिणावास्तामुभौ तौ कृष्णमागधौ ।
कथं च निर्जितः सङ्ख्ये जरासन्धेन माधवः ॥ २.२३.१ ॥
କୃଷ୍ଣ ଓ ମଗଧ ରାଜା ଦୁହେଁ କେଉଁ କାରଣରୁ ଶତ୍ରୁ ଥିଲେ? ଯୁଦ୍ଧରେ ମାଧବ (କୃଷ୍ଣ) କିପରି ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ପରାଜିତ ହେଲେ?
2.23.2
कश्च कंसो मागधस्य यस्य हेतोः स वैरवान् ।
एतदाचक्ष्व मे सर्वं वैशम्पायन तत्वतः ॥ २.२३.२ ॥
କଂସ କିଏ ଥିଲା, ଯାହାର କାରଣରୁ ସେ ମଗଧ ରାଜା ସହ ଶତ୍ରୁତା କରିଥିଲା? ହେ ବୈଶମ୍ପାୟନ, ଏ ସମସ୍ତ ମୋତେ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ କୁହନ୍ତୁ।
2.23.3
यादवानामन्ववाये वसुदेवो महामतिः ।
उदपद्यत वार्ष्णेयो ह्युग्रसेनस्य मन्त्रभृत् ॥ २.२३.३ ॥
ଯାଦବ ବଂଶରେ ମହାମତି ବସୁଦେବ ଜନ୍ମିଲେ; ସେ ବୃଷ୍ଣି ବଂଶୀୟ ଏବଂ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ।
2.23.4
उग्रसेनस्य कंसस्तु बभूव बलवान्सुतः ।
ज्येष्ठो बहूनां कौरव्य सर्वशस्त्रविशारदः ॥ २.२३.४ ॥
ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ବଳବାନ ପୁତ୍ର କଂସ ଜନ୍ମିଲେ; ହେ କୌରବ୍ୟ, ସେ ଅନେକ ପୁତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଓ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ ଥିଲେ।
2.23.5
जरासन्धस्य दुहिता तस्य भार्याऽतिविश्रुता ।
राज्यशुक्लेन दत्ता सा जरासन्धेन धीमता ॥ २.२३.५ ॥
ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ କନ୍ୟା, ଅତି ବିଖ୍ୟାତା, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଲେ; ବୁଦ୍ଧିମାନ ଜରାସନ୍ଧ ରାଜ୍ୟଶୁଳ୍କ ରୂପେ ତାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।
2.23.6
तदर्थमुग्रसेनस्य मधुरायां सुतस्तदा ।
अभिषिक्तस्तदाऽमात्यैः स वै तीव्रपराक्रमः ॥ २.२३.६ ॥
ସେଥିପାଇଁ ମଥୁରାରେ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ପୁତ୍ର, ତୀବ୍ର ପରାକ୍ରମୀ, ସେତେବେଳେ ଅମାତ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଲେ।
2.23.7
ऐश्वर्यबलमत्तस्तु स तदा बलमोहितः ।
निगृह्य पितरं भुङ्क्ते तद्राज्यं मन्त्रिभिः सह ॥ २.२३.७ ॥
ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଓ ବଳର ମଦରେ ମତ୍ତ ସେ ତଦା ବଳରେ ମୋହିତ ହୋଇ ପିତାଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରି ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସେହି ରାଜ୍ୟ ଭୋଗ କରିଲା।
2.23.8
वसुदेवस्य तत्कृत्यं न शृणोति स मन्दधीः ।
त तेन सह तद्राज्यं धर्मतः पर्यपालयत् ॥ २.२३.८ ॥
ସେ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ବସୁଦେବଙ୍କ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣୁ ନ ଥିଲା; ତଥାପି ତାଙ୍କ ସହିତ ସେହି ରାଜ୍ୟ ଧର୍ମତଃ ପାଳନ କରିଥିଲା।
2.23.9
प्रीतिमान्स तु दैत्येन्द्रो वसुदेवस्य देवकीम् ।
वाह भार्या स तदा दुहिता देवकस्य या ॥ २.२३.९ ॥
ପ୍ରୀତ ହୋଇ ସେହି ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ବସୁଦେବଙ୍କୁ ଦେବକଙ୍କ କନ୍ୟା ଦେବକୀଙ୍କୁ ଭାର୍ଯ୍ୟା ରୂପେ ଦେଲେ।
2.23.10
तस्यामुद्वाह्यमानायां रथेन जनमेजय ।
उपारुरोह वार्ष्णेयं कंसो भूमिपतिस्तदा ॥ २.२३.१० ॥
ହେ ଜନମେଜୟ! ତାଙ୍କ ବିବାହ ହୋଇ ରଥରେ ନିଆଯାଉଥିବା ସମୟରେ ଭୂପତି କଂସ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ ବସୁଦେବଙ୍କ ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲା।
2.23.11
ततोऽन्तरिक्षे वागासीद्देवदूतस्य कस्यचित् ।
वसुदेवश्च शुश्राव तां वाचं पार्थिवश्च सः ॥ २.२३.११ ॥
ତା'ପରେ ଆକାଶରେ କୌଣସି ଦେବଦୂତଙ୍କ ବାଣୀ ଉଠିଲା; ବସୁଦେବ ଓ ସେହି ରାଜା ମଧ୍ୟ ସେହି ବାଣୀ ଶୁଣିଲେ।
2.23.12
यामेतां वहमानोऽद्य कंसोद्वहसि देवकीम् ।
अस्या यश्चाष्टमो गर्भः स ते मृत्युर्भविष्यति ॥ २.२३.१२ ॥
ହେ କଂସ! ଆଜି ତୁ ଏହି ଦେବକୀଙ୍କୁ ବହନ କରି ବିବାହ ପାଇଁ ନେଉଛୁ; ତାଙ୍କର ଅଷ୍ଟମ ଗର୍ଭ ତୋର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ।
2.23.13
सोऽवतीर्य ततो राजा खड्गमुद्धृत्य निर्मलम् ।
इयेष तस्या मूर्धानं छेत्तुं परमदुर्मतिः ॥ २.२३.१३ ॥
ସେତେବେଳେ ସେ ରାଜା ଓହ୍ଲାଇ, ନିର୍ମଳ ଖଡ୍ଗ ଟାଣି, ପରମ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିରେ ତା'ର ମୁଣ୍ଡ କାଟିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲା।
2.23.14
सान्त्वयन्स तदा कंसं हसन्कोधवशानुगम् ।
राजन्ननुनयामास वसुदेवो महामतिः ॥ २.२३.१४ ॥
ସେତେବେଳେ ମହାମତି ବସୁଦେବ ହସି ହସି, କ୍ରୋଧବଶ କଂସକୁ ଶାନ୍ତ କରି, ହେ ରାଜନ, ତାକୁ ବିନତି କଲେ।
2.23.15
अहिंस्यां प्रमदामाहुः सर्वधर्मेषु पार्थिव ।
अकस्मादबलां नारीं हन्तासीमामनागसीम् ॥ २.२३.१५ ॥
ହେ ପାର୍ଥିବ, ସବୁ ଧର୍ମରେ ନାରୀ ଅହିଂସ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଅକସ୍ମାତ୍ ତୁମେ ଏହି ଅବଳା, ନିର୍ଦୋଷ ନାରୀକୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଯାଉଛ।
2.23.16
यच्च तेऽत्र भयं राजञ्शक्यते बाधितुं त्वया ।
इयं शक्या पालयितुं समयं चैव रक्षितुम् ॥ २.२३.१६ ॥
ହେ ରାଜନ, ତୁମ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଭୟ ଅଛି, ତାହା ତୁମେ ଏହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୂର କରିପାରିବ; ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ ଏବଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ।
2.23.17
अस्यास्त्वमष्टमं गर्भं जातमात्रं महीपते ।
विध्वंसय तदा प्राप्तमेवं परिहृतं भवेत् ॥ २.२३.१७ ॥
ହେ ମହୀପତି, ଏହାର ଅଷ୍ଟମ ଗର୍ଭ ଜନ୍ମ ନେବା ମାତ୍ରେ ତୁମେ ତାକୁ ବିନଷ୍ଟ କରିଦେବ। ତେବେ ଯାହା ଘଟିବାର ଥିଲା, ଏହିପରି ଟଳିଯିବ।
2.23.18
एवं स राजा कथितो वसुदेवेन भारत ।
तस्य तद्वचनं चके शूरसेनपतिस्तदा ॥ २.२३.१८ ॥
ହେ ଭାରତ, ଏହିପରି ବସୁଦେବ ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ; ସେତେବେଳେ ଶୂରସେନମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ତାଙ୍କ ସେହି କଥା ମାନିଲା।
2.23.19
ततस्तस्यां सम्बभूवुः कुमाराः सूर्यवर्चसः ।
जाताञ्चातांस्तु तान्सर्वाञ्जघान मधुरेश्वरः ॥ २.२३.१९ ॥
ତା'ପରେ ତାଙ୍କଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟତୁଲ୍ୟ ତେଜସ୍ୱୀ ପୁତ୍ରମାନେ ଜନ୍ମିଲେ। ମଥୁରାର ଅଧିପତି ଜନ୍ମିତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
2.23.20
अथ तस्यां समभवद्बलदेवस्तु सत्तमः ।
याम्यता मायया तं तु यमो राजा विशाम्पते ॥ २.२३.२० ॥
ତା'ପରେ ତାଙ୍କଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଳଦେବ ଜନ୍ମିଲେ। ହେ ପ୍ରଜାପତେ, ଯମରାଜ ମାୟାରେ ତାଙ୍କୁ ନେଇଗଲେ।
2.23.21
देवक्या गर्भमतुलं रोहिण्या जठरेऽक्षिपत् ।
आकृष्य कर्षणात्सम्यक्सङ्कर्षणं इति स्मृतः ॥ २.२३.२१ ॥
ଦେବକୀଙ୍କ ଅତୁଳନୀୟ ଗର୍ଭକୁ ସେ ରୋହିଣୀଙ୍କ ଉଦରରେ ରଖିଲେ। ଟାଣି ନିଆଯିବା ହେତୁ ସେ ସଙ୍କର୍ଷଣ ନାମରେ ସ୍ମୃତ ହେଲେ।
2.23.22
बलश्रेष्ठतया तस्य बलदेव इति स्मृतः ।
पुनस्तस्यां समभवदष्टमो मधुमूदनः ॥ २.२३.२२ ॥
ବଳରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବା ହେତୁ ସେ ବଳଦେବ ନାମରେ ସ୍ମୃତ ହେଲେ। ପୁଣି ତାଙ୍କଠାରେ ଅଷ୍ଟମ ଭାବେ ମଧୁସୂଦନ ଜନ୍ମିଲେ।
2.23.23
तस्य गर्भस्य रक्षां तु स चक्रेऽभ्यधिकं नृपः ।
ततः काले रक्षणार्थं वसुदेवस्य तत्वतः
उग्रः प्रयुक्तः कंसेन सचिवः क्रूरकर्मकृत् ॥ २.२३.२३ ॥
ସେହି ରାଜା ସେହି ଗର୍ଭକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ରକ୍ଷା କଲେ। ପରେ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ବସୁଦେବଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ କଂସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ, କ୍ରୂର କର୍ମ କରୁଥିବା ଉଗ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ।
2.23.25
जातमात्रं वासुदेवमथाकृष्य पिता ततः ।
उपजह्रे परिक्रीतां सुतां गोपस्य कस्यचित् ॥ २.२३.२५ ॥
ଜନ୍ମ ହେବାମାତ୍ରେ ପିତା ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଉଠାଇ ନେଲେ; ତା'ପରେ କୌଣସି ଗୋପଙ୍କର କିଣାଯାଇଥିବା କନ୍ୟାକୁ ଆଣି ରଖିଲେ।
2.23.26
अमृष्यमाणस्तं शब्दं देवदूतस्य पार्थिवः ।
वासुदेवं महात्मानमर्पयामास गोकुले ॥ २.२३.२६ ॥
ଦେବଦୂତଙ୍କ ସେ ବାଣୀ ସହି ନ ପାରି ରାଜା ମହାତ୍ମା ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଗୋକୁଳରେ ସମର୍ପଣ କଲେ।
2.23.27
वासुदेवोपि गोपेषु ववृधेऽब्जमिवाम्भसि ।
अज्ञायमानः कंसेन गूढोऽग्निरिव दारुषु ॥ २.२३.२७ ॥
ବାସୁଦେବ ମଧ୍ୟ ଗୋପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଳରେ ପଦ୍ମ ପରି ବଢ଼ିଲେ; କଂସଙ୍କ ଅଜ୍ଞାତରେ, କାଠରେ ଲୁଚିଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି।
2.23.28
विप्रचके तदा सर्वान्बल्लवान्मधुरेश्वरः ।
वर्धमानो महाबाहुस्तेजोबलसमन्वितः ॥ २.२३.२८ ॥
ସେତେବେଳେ ମଥୁରେଶ୍ୱର, ମହାବାହୁ, ତେଜ ଓ ବଳରେ ଯୁକ୍ତ, ବଢ଼ି ସମସ୍ତ ଗୋପାଳଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ।
2.23.29
ततस्ते क्लिश्यमानास्तु पुण्डरीकाक्षमच्युतम् ।
भयेन कामादपरे गणशः पर्यवारयन् ॥ २.२३.२९ ॥
ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଦଳରେ ଘେରିଲେ; କେହି ଭୟରେ, କେହି କାମନାରେ।
2.23.30
स तु लब्ध्वा बलं राजन्नुग्रसेनस्य संमतः ।
वसुदेवात्मजः सर्वैर्भ्रातृभिः सहितं पुनः ॥ २.२३.३० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ବସୁଦେବପୁତ୍ର ବଳ ପାଇ, ସମସ୍ତ ଭାଇଙ୍କ ସହିତ ପୁଣି।
2.23.31
निर्जित्य युधि भोजेन्द्रं हत्वा कंसं महाबलः ।
अभ्यषिञ्चत्ततो राज्य उग्रसेनं विशाम्पते ॥ २.२३.३१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୋଜମାନଙ୍କ ଅଧିପତିଙ୍କୁ ଜିତି, କଂସଙ୍କୁ ବଧ କରି, ସେହି ମହାବଳ, ହେ ପ୍ରଜାପତେ, ଉଗ୍ରସେନଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କଲେ।
2.23.32
ततः श्रुत्वा जरासन्धो माधवेन हतं युधि ।
शूरसेनाधिपं चक्रे कंसपुत्रं तदा नृप ॥ २.२३.३२ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ମାଧବ (କୃଷ୍ଣ)ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି ସେତେବେଳେ ଜରାସନ୍ଧ, ହେ ନୃପ, କଂସଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଶୂରସେନଙ୍କ ଅଧିପତି କଲେ।
2.23.33
ससैन्यं महदुत्थाप्य वासुदेवं तदा नृप ।
अभ्यषिञ्चत्सुतं तत्र सुताया जनमेजय ॥ २.२३.३३ ॥
ହେ ନୃପ, ସେତେବେଳେ ବିରାଟ ସେନା ସହିତ ବାସୁଦେବ (କୃଷ୍ଣ)ଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଉଠି, ହେ ଜନମେଜୟ, ସେଠାରେ ନିଜ କନ୍ୟାର ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଅଭିଷିକ୍ତ କଲେ।
2.23.34
उग्रसेनं च वृष्णींश्च महाबलसमन्वितः ।
स तत्र विप्रकुरुते जरासन्धः प्रतापवान् ॥ २.२३.३४ ॥
ମହାବଳରେ ଯୁକ୍ତ ସେହି ପ୍ରତାପୀ ଜରାସନ୍ଧ ସେଠାରେ ଉଗ୍ରସେନ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କୁ ଉପଦ୍ରବ କରେ।
2.23.35
एतद्वैरं कौरवेय जरासन्धस्य माधवे ।
आशासितार्थे राजेन्द्र संरुरोध विनिर्जितान् ॥ २.२३.३५ ॥
ହେ କୌରବ, ଏହା ଜରାସନ୍ଧଙ୍କର ମାଧବ ପ୍ରତି ବୈର। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଇଚ୍ଛିତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ସେ ପରାଜିତମାନଙ୍କୁ ଅବରୋଧ କଲେ।
2.23.36
पार्थिवैस्तैर्नृपतिभिर्यक्ष्यमाणः समृद्धिमान् ।
देवश्रेष्ठं महादेवं कृत्तिवासं त्रियम्बकम् ॥ २.२३.३६ ॥
ସେହି ରାଜାମାନଙ୍କ ସହିତ ସମୃଦ୍ଧ ଜରାସନ୍ଧ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲେ; ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାଦେବ, କୃତ୍ତିବାସ, ତ୍ର୍ୟମ୍ବକଙ୍କ ପାଇଁ।
2.23.37
एतत्सर्वं यथावृत्तं कथितं भरतर्षभ ।
यथा तु स हतो राजा भीमसेनेन तच्छृणु ॥ २.२३.३७ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏସବୁ ଯେପରି ଘଟିଥିଲା ସେପରି କୁହାଗଲା। ଏବେ ଶୁଣ ସେ ରାଜା ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କିପରି ନିହତ ହେଲେ।