ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 2.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.23.1
किमर्थं वैरिणावास्तामुभौ तौ कृष्णमागधौ ।
कथं च निर्जितः सङ्ख्ये जरासन्धेन माधवः ॥ २.२३.१ ॥
ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಮಗಧ ರಾಜ ಇಬ್ಬರೂ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ವೈರಿಗಳಾದರು? ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಾಧವನು (ಕೃಷ್ಣ) ಜರಾಸಂಧನಿಂದ ಹೇಗೆ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು?
2.23.2
कश्च कंसो मागधस्य यस्य हेतोः स वैरवान् ।
एतदाचक्ष्व मे सर्वं वैशम्पायन तत्वतः ॥ २.२३.२ ॥
ಕಂಸ ಯಾರು, ಅವನ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನು ಮಗಧ ರಾಜನೊಡನೆ ವೈರ ಹೊಂದಿದನು? ವೈಶಂಪಾಯನ, ಇದೆಲ್ಲವನ್ನು ನನಗೆ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೇಳು.
2.23.3
यादवानामन्ववाये वसुदेवो महामतिः ।
उदपद्यत वार्ष्णेयो ह्युग्रसेनस्य मन्त्रभृत् ॥ २.२३.३ ॥
ಯಾದವರ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಮಹಾಮತಿ ವಸುದೇವನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನು ವೃಷ್ಣಿ ವಂಶಸ್ಥನೂ ಉಗ್ರಸೇನನ ಮಂತ್ರಿಯೂ ಆಗಿದ್ದನು.
2.23.4
उग्रसेनस्य कंसस्तु बभूव बलवान्सुतः ।
ज्येष्ठो बहूनां कौरव्य सर्वशस्त्रविशारदः ॥ २.२३.४ ॥
ಉಗ್ರಸೇನನಿಗೆ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಮಗ ಕಂಸನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಕೌರವ್ಯನೇ, ಅವನು ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನಾಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲ ಶಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿದ್ದನು.
2.23.5
जरासन्धस्य दुहिता तस्य भार्याऽतिविश्रुता ।
राज्यशुक्लेन दत्ता सा जरासन्धेन धीमता ॥ २.२३.५ ॥
ಜರಾಸಂಧನ ಮಗಳು, ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದವಳು, ಅವನ ಪತ್ನಿಯಾದಳು; ಬುದ್ಧಿವಂತ ಜರಾಸಂಧನು ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ಶುಲ್ಕವಾಗಿ ಇಟ್ಟು ಅವಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
2.23.6
तदर्थमुग्रसेनस्य मधुरायां सुतस्तदा ।
अभिषिक्तस्तदाऽमात्यैः स वै तीव्रपराक्रमः ॥ २.२३.६ ॥
ಆ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಥುರೆಯಲ್ಲಿ ಉಗ್ರಸೇನನ ಮಗನು, ತೀವ್ರ ಪರಾಕ್ರಮಿಯು, ಆಗ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಂದ ಅಭಿಷೇಕಗೊಂಡನು.
2.23.7
ऐश्वर्यबलमत्तस्तु स तदा बलमोहितः ।
निगृह्य पितरं भुङ्क्ते तद्राज्यं मन्त्रिभिः सह ॥ २.२३.७ ॥
ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಬಲದ ಮದದಿಂದ ಉನ್ಮತ್ತನಾದ ಅವನು, ಆಗ ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು.
2.23.8
वसुदेवस्य तत्कृत्यं न शृणोति स मन्दधीः ।
त तेन सह तद्राज्यं धर्मतः पर्यपालयत् ॥ २.२३.८ ॥
ಆ ಮಂದಬುದ್ಧಿಯವನು ವಸುದೇವನ ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಲಿಲ್ಲ; ಆದರೂ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ಪಾಲಿಸಿದನು.
2.23.9
प्रीतिमान्स तु दैत्येन्द्रो वसुदेवस्य देवकीम् ।
वाह भार्या स तदा दुहिता देवकस्य या ॥ २.२३.९ ॥
ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಆ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನು, ಆಗ ದೇವಕನ ಮಗಳಾಗಿದ್ದ ದೇವಕಿಯನ್ನು ವಸುದೇವನಿಗೆ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ನೀಡಿದನು.
2.23.10
तस्यामुद्वाह्यमानायां रथेन जनमेजय ।
उपारुरोह वार्ष्णेयं कंसो भूमिपतिस्तदा ॥ २.२३.१० ॥
ಓ ಜನಮೇಜಯ! ಅವಳನ್ನು ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ರಥದಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆಗ ಭೂಪತಿ ಕಂಸನು ವಾರ್ಷ್ಣೇಯ ವಸುದೇವನ ರಥವನ್ನು ಹತ್ತಿದನು.
2.23.11
ततोऽन्तरिक्षे वागासीद्देवदूतस्य कस्यचित् ।
वसुदेवश्च शुश्राव तां वाचं पार्थिवश्च सः ॥ २.२३.११ ॥
ಆಗ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ದೇವದೂತನ ವಾಣಿ ಉಂಟಾಯಿತು; ವಸುದೇವನೂ ಆ ರಾಜನೂ ಆ ವಾಣಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದರು.
2.23.12
यामेतां वहमानोऽद्य कंसोद्वहसि देवकीम् ।
अस्या यश्चाष्टमो गर्भः स ते मृत्युर्भविष्यति ॥ २.२३.१२ ॥
ಓ ಕಂಸ! ಇಂದು ನೀನು ಈ ದೇವಕಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ಮದುವೆಗಾಗಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಿರುವೆಯಲ್ಲಾ; ಇವಳ ಎಂಟನೆಯ ಗರ್ಭವೇ ನಿನ್ನ ಮೃತ್ಯು ಆಗುವುದು.
2.23.13
सोऽवतीर्य ततो राजा खड्गमुद्धृत्य निर्मलम् ।
इयेष तस्या मूर्धानं छेत्तुं परमदुर्मतिः ॥ २.२३.१३ ॥
ಆಗ ಆ ರಾಜನು ಇಳಿದು, ನಿರ್ಮಲವಾದ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿರಿದು, ಪರಮ ದುರ್ಮತಿಯಿಂದ ಅವಳ ತಲೆಯನ್ನು ಕಡಿಯಲು ಬಯಸಿದನು.
2.23.14
सान्त्वयन्स तदा कंसं हसन्कोधवशानुगम् ।
राजन्ननुनयामास वसुदेवो महामतिः ॥ २.२३.१४ ॥
ಆಗ ಮಹಾಮತಿ ವಸುದೇವನು ನಗುತ್ತಾ, ಕೋಪದ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಂಸನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತಾ, ರಾಜನೇ, ಅವನನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು.
2.23.15
अहिंस्यां प्रमदामाहुः सर्वधर्मेषु पार्थिव ।
अकस्मादबलां नारीं हन्तासीमामनागसीम् ॥ २.२३.१५ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಹಿಂಸಿಸಲು ಯೋಗ್ಯಳಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಈ ದುರ್ಬಲ, ನಿರಪರಾಧಿ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ನೀನು ಕೊಲ್ಲಲು ಹೊರಟಿದ್ದೀ.
2.23.16
यच्च तेऽत्र भयं राजञ्शक्यते बाधितुं त्वया ।
इयं शक्या पालयितुं समयं चैव रक्षितुम् ॥ २.२३.१६ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ನಿನಗಿರುವ ಯಾವ ಭಯವನ್ನೂ ನೀನು ಇವಳ ಮೂಲಕ ನಿವಾರಿಸಬಹುದು; ಇವಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬಹುದು, ಒಪ್ಪಂದವನ್ನೂ ಕಾಯಬಹುದು.
2.23.17
अस्यास्त्वमष्टमं गर्भं जातमात्रं महीपते ।
विध्वंसय तदा प्राप्तमेवं परिहृतं भवेत् ॥ २.२३.१७ ॥
ಓ ಭೂಪತಿ, ಇವಳ ಎಂಟನೆಯ ಗರ್ಭವು ಹುಟ್ಟಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅದನ್ನು ನಾಶಮಾಡು. ಆಗ ಬರಲಿರುವುದು ಹೀಗೆ ತಪ್ಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
2.23.18
एवं स राजा कथितो वसुदेवेन भारत ।
तस्य तद्वचनं चके शूरसेनपतिस्तदा ॥ २.२३.१८ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಹೀಗೆ ವಸುದೇವನು ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು; ಆಗ ಶೂರಸೇನರ ಅಧಿಪತಿ ಅವನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದನು.
2.23.19
ततस्तस्यां सम्बभूवुः कुमाराः सूर्यवर्चसः ।
जाताञ्चातांस्तु तान्सर्वाञ्जघान मधुरेश्वरः ॥ २.२३.१९ ॥
ನಂತರ ಅವಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯತೇಜಸ್ಸಿನ ಕುಮಾರರು ಜನಿಸಿದರು. ಮಥುರೆಯ ಅರಸನು ಜನಿಸಿದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕೊಂದನು.
2.23.20
अथ तस्यां समभवद्बलदेवस्तु सत्तमः ।
याम्यता मायया तं तु यमो राजा विशाम्पते ॥ २.२३.२० ॥
ನಂತರ ಅವಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಲದೇವನು ಜನಿಸಿದನು. ಪ್ರಜಾಪತೇ, ಯಮರಾಜನು ಮಾಯೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ದನು.
2.23.21
देवक्या गर्भमतुलं रोहिण्या जठरेऽक्षिपत् ।
आकृष्य कर्षणात्सम्यक्सङ्कर्षणं इति स्मृतः ॥ २.२३.२१ ॥
ದೇವಕಿಯ ಅಸಮಾನ ಗರ್ಭವನ್ನು ಅವನು ರೋಹಿಣಿಯ ಉದರದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದನು. ಎಳೆದುದರಿಂದ ಅವನು ಸಂಕರ್ಷಣನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
2.23.22
बलश्रेष्ठतया तस्य बलदेव इति स्मृतः ।
पुनस्तस्यां समभवदष्टमो मधुमूदनः ॥ २.२३.२२ ॥
ಬಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಬಲದೇವನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಮತ್ತೆ ಅವಳಲ್ಲಿ ಎಂಟನೆಯವನಾಗಿ ಮಧುಸೂದನನು ಜನಿಸಿದನು.
2.23.23
तस्य गर्भस्य रक्षां तु स चक्रेऽभ्यधिकं नृपः ।
ततः काले रक्षणार्थं वसुदेवस्य तत्वतः
उग्रः प्रयुक्तः कंसेन सचिवः क्रूरकर्मकृत् ॥ २.२३.२३ ॥
ಆ ರಾಜನು ಆ ಗರ್ಭವನ್ನು ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿ ಕಾಯ್ದನು. ನಂತರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಸುದೇವನನ್ನು ಕಾಯಲು ಕಂಸನಿಂದ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಉಗ್ರ, ಕ್ರೂರ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವ ಮಂತ್ರಿ.
2.23.25
जातमात्रं वासुदेवमथाकृष्य पिता ततः ।
उपजह्रे परिक्रीतां सुतां गोपस्य कस्यचित् ॥ २.२३.२५ ॥
ಹುಟ್ಟಿದ ಕೂಡಲೇ ತಂದೆ ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡನು; ನಂತರ ಯಾವುದೋ ಗೋಪನ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮಗಳನ್ನು ತಂದಿಟ್ಟನು.
2.23.26
अमृष्यमाणस्तं शब्दं देवदूतस्य पार्थिवः ।
वासुदेवं महात्मानमर्पयामास गोकुले ॥ २.२३.२६ ॥
ದೇವದೂತನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಸಹಿಸಲಾಗದ ರಾಜನು, ಮಹಾತ್ಮ ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಗೋಕುಲದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಸಿದನು.
2.23.27
वासुदेवोपि गोपेषु ववृधेऽब्जमिवाम्भसि ।
अज्ञायमानः कंसेन गूढोऽग्निरिव दारुषु ॥ २.२३.२७ ॥
ವಾಸುದೇವನೂ ಗೋಪರ ನಡುವೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತಾವರೆಯಂತೆ ಬೆಳೆದನು; ಕಂಸನಿಗೆ ತಿಳಿಯದೆ, ಮರದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ.
2.23.28
विप्रचके तदा सर्वान्बल्लवान्मधुरेश्वरः ।
वर्धमानो महाबाहुस्तेजोबलसमन्वितः ॥ २.२३.२८ ॥
ಆಗ ಮಧುರೇಶ್ವರನು, ಮಹಾಬಾಹು, ತೇಜಸ್ಸು ಬಲಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವನು, ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಎಲ್ಲ ಗೋಪಾಲರನ್ನು ಮೀರಿದನು.
2.23.29
ततस्ते क्लिश्यमानास्तु पुण्डरीकाक्षमच्युतम् ।
भयेन कामादपरे गणशः पर्यवारयन् ॥ २.२३.२९ ॥
ಆಗ ಅವರು ಸಂಕಟಪಡುತ್ತಾ, ಕಮಲನಯನ ಅಚ್ಯುತನನ್ನು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ಸುತ್ತುವರಿದರು; ಕೆಲವರು ಭಯದಿಂದ, ಇತರರು ಆಸೆಯಿಂದ.
2.23.30
स तु लब्ध्वा बलं राजन्नुग्रसेनस्य संमतः ।
वसुदेवात्मजः सर्वैर्भ्रातृभिः सहितं पुनः ॥ २.२३.३० ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಉಗ್ರಸೇನನಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಸುದೇವನ ಮಗನು ಬಲವನ್ನು ಪಡೆದು, ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ.
2.23.31
निर्जित्य युधि भोजेन्द्रं हत्वा कंसं महाबलः ।
अभ्यषिञ्चत्ततो राज्य उग्रसेनं विशाम्पते ॥ २.२३.३१ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೋಜರ ಒಡೆಯನನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಕಂಸನನ್ನು ಕೊಂದು, ಆ ಮಹಾಬಲನು, ಓ ಜನಪತಿ, ಉಗ್ರಸೇನನನ್ನು ರಾಜ್ಯಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದನು.
2.23.32
ततः श्रुत्वा जरासन्धो माधवेन हतं युधि ।
शूरसेनाधिपं चक्रे कंसपुत्रं तदा नृप ॥ २.२३.३२ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಾಧವನಿಂದ (ಕೃಷ್ಣನಿಂದ) ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನೆಂದು ಕೇಳಿ, ಆಗ ಜರಾಸಂಧನು, ಓ ರಾಜನೇ, ಕಂಸನ ಮಗನನ್ನು ಶೂರಸೇನರ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.
2.23.33
ससैन्यं महदुत्थाप्य वासुदेवं तदा नृप ।
अभ्यषिञ्चत्सुतं तत्र सुताया जनमेजय ॥ २.२३.३३ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಆಗ ಮಹಾ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ವಾಸುದೇವನನ್ನು (ಕೃಷ್ಣನನ್ನು) ಎದುರಿಸಿ, ಓ ಜನಮೇಜಯ, ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಗಳ ಮಗನನ್ನು ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದನು.
2.23.34
उग्रसेनं च वृष्णींश्च महाबलसमन्वितः ।
स तत्र विप्रकुरुते जरासन्धः प्रतापवान् ॥ २.२३.३४ ॥
ಮಹಾಬಲದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ಪ್ರತಾಪಶಾಲಿ ಜರಾಸಂಧನು ಅಲ್ಲಿ ಉಗ್ರಸೇನನನ್ನೂ ವೃಷ್ಣಿಗಳನ್ನೂ ಪೀಡಿಸುತ್ತಾನೆ.
2.23.35
एतद्वैरं कौरवेय जरासन्धस्य माधवे ।
आशासितार्थे राजेन्द्र संरुरोध विनिर्जितान् ॥ २.२३.३५ ॥
ಕೌರವನೇ, ಇದು ಜರಾಸಂಧನಿಗೆ ಮಾಧವನ ಮೇಲಿರುವ ವೈರ. ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಬಯಸಿದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರನ್ನು ಮುತ್ತಿದನು.
2.23.36
पार्थिवैस्तैर्नृपतिभिर्यक्ष्यमाणः समृद्धिमान् ।
देवश्रेष्ठं महादेवं कृत्तिवासं त्रियम्बकम् ॥ २.२३.३६ ॥
ಆ ರಾಜರೊಂದಿಗೆ ಸಮೃದ್ಧನಾದ ಜರಾಸಂಧನು ಯಜ್ಞ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು; ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಮಹಾದೇವ, ಕೃತ್ತಿವಾಸ, ತ್ರ್ಯಂಬಕನಿಗೆ.
2.23.37
एतत्सर्वं यथावृत्तं कथितं भरतर्षभ ।
यथा तु स हतो राजा भीमसेनेन तच्छृणु ॥ २.२३.३७ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಡೆದಂತೆಯೇ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆ ರಾಜನು ಭೀಮಸೇನನಿಂದ ಹೇಗೆ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನೋ ಅದನ್ನು ಕೇಳು.