મહાભારત · અધ્યાય 2.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.29.1
स श्वेतपर्वतं वीरः समतिक्रम्य वीर्यवान् ।
देशं किम्पुरुषावासं द्रुमपुत्रेण रक्षितम् ॥ २.२९.१ ॥
તે વીર, પરાક્રમી, શ્વેત પર્વત ઓળંગીને દ્રુમપુત્રે રક્ષિત કિંપુરુષોના નિવાસ પ્રદેશમાં પહોંચ્યો.
2.29.2
महता सन्निपातेन क्षत्रियान्तकरेण ह ।
अजयत्पाण्डवश्रेष्ठः करे चैनं न्यवेशयत् ॥ २.२९.२ ॥
મહાન સંઘર્ષ વડે, ક્ષત્રિયોનો અંત લાવનારાઓને પાંડવશ્રેષ્ઠે જીતીને તેમને કર આપનારા બનાવ્યા.
2.29.3
तं जित्वा हाटकं नाम देशं गुह्यकरक्षितम् ।
पाकशासनिरव्यग्रः सहसैन्यः समासदत् ॥ २.२९.३ ॥
ગુહ્યકો વડે રક્ષિત હાટક નામના તે દેશને જીતીને ઇન્દ્રપુત્ર અવિચલિત થઈ સૈન્ય સાથે ત્યાં પહોંચ્યો.
2.29.4
तांस्तु सान्त्वेन निर्जित्य मानसं सर उत्तमम् ।
ऋषिकुल्यास्तथा सर्वा ददर्श कुरुनन्दनः ॥ २.२९.४ ॥
તેમને સાંત્વનથી જીતીને કુરુનંદને ઉત્તમ માનસ સરોવર અને તમામ ઋષિકુળો જોયાં.
2.29.5
सरो मानसमासाद्य हाटकानभितः प्रभुः ।
गन्धर्वरक्षितं देशमजयत्पाण्डवस्ततः ॥ २.२९.५ ॥
માનસ સરોવર પહોંચીને, હાટકની ચોતરફ ગંધર્વોએ રક્ષેલો તે દેશ પ્રભુ પાંડવે જીતી લીધો.
2.29.6
तत्र तित्तिरिकल्माषान्मण्डूकाख्यान्हयोत्तमान् ।
लेभे स करसमत्यन्तं गन्धर्वनगरात्तदा ॥ २.२९.६ ॥
ત્યાં તેણે ગંધર્વનગરમાંથી તિત્તિરિ અને કલ્માષ રંગના, મંડૂક નામના ઉત્તમ અશ્વો કરરૂપે અત્યંત પ્રમાણમાં મેળવ્યા.
2.29.7
हेमकूटमथासाद्य न्यवसत्फल्गुनस्तदा ।
तं हेमकूटं राजेन्द्र समतिक्रम्य पाण्डवः ॥ २.२९.७ ॥
હેમકૂટ પહોંચીને ત્યારે ફાલ્ગુન ત્યાં રહ્યો. હે રાજેન્દ્ર, તે હેમકૂટને વટાવીને પાંડવ (આગળ વધ્યો).
2.29.8
हरिवर्षं विवेशाथ सैन्येन महता वृतः ।
तत्र पार्थो ददर्शाथ बहूनिह मनोरमान् ॥ २.२९.८ ॥
મોટી સેનાથી ઘેરાયેલા તેઓ પછી હરિવર્ષમાં પ્રવેશ્યા. ત્યાં પાર્થે અહીં ઘણી મનોહર (વસ્તુઓ) જોઈ.
2.29.9
नगरान्सवनांश्चैव नदीश्च विमलोदकाः ।
पुरुषान्देवकल्पांश्च नारीश्च प्रियदर्शनाः ॥ २.२९.९ ॥
નગરો, યજ્ઞભૂમિઓ, નિર્મળ જળવાળી નદીઓ, દેવો સમાન પુરુષો અને જોવામાં પ્રિય સ્ત્રીઓ (તેણે જોયાં).
2.29.10
तान्सर्वास्तत्र दृष्ट्वाऽथ मुदा युक्तो धनञ्जयटः ।
वशे चक्रे स रत्नानि लेभे च सुबहूनि च ॥ २.२९.१० ॥
ત્યાં તે બધાને જોઈને આનંદિત ધનંજયે તેમને વશ કર્યા; તેણે ઘણાં રત્નો પણ મેળવ્યાં.
2.29.11
ततो निषधमासाद्य गिरिस्थानजयत्प्रभुः ।
अथ राजन्नतिक्रम्य निषधं शैलमायतम् ॥ २.२९.११ ॥
પછી નિષધ પર્વત પહોંચીને તે સમર્થ વીરે પર્વતીય પ્રદેશ જીત્યો. હે રાજન, પછી વિસ્તૃત નિષધ પર્વતને વટાવીને (તે આગળ વધ્યો).
2.29.12
विवेश मध्यमं वर्षं पार्थो दिव्यमिलावृतम् ।
तत्र दिव्योपमान्दिव्यान्पुरुषान्देवदर्शनान् ॥ २.२९.१२ ॥
પાર્થે દિવ્ય ઇલાવૃત નામના મધ્ય વર્ષમાં પ્રવેશ કર્યો. ત્યાં દેવો સમાન, દિવ્ય, દેવદર્શન ધરાવતા પુરુષો (હતા).
2.29.13
अदृष्टपूर्वान्सुभगान्स ददर्श धनञ्जयः ।
सदनानि च शुभ्राणि नारीश्चाप्सरसंनिभाः ॥ २.२९.१३ ॥
પહેલાં ક્યારેય ન જોયેલાં સુંદર, તેજસ્વી આવાસો અને અપ્સરાઓ સમાન સ્ત્રીઓ ધનંજયે જોઈ.
2.29.14
दृष्ट्वा तानजयद्रम्यान्स तैश्च ददृशे तदा ।
जित्वा च तान्महाभागान्करे च विनिवेश्य च ॥ २.२९.१४ ॥
તે રમણીય લોકોને જોઈને તેણે તેમને જીત્યા; ત્યારે તેઓ પણ તેને દેખાયા. તે મહાભાગ્યશાળીઓને જીતીને અને પોતાના વશમાં કરીને.
2.29.15
रत्नान्यादाय दिव्यानि भूषणान्यासनैः सह ।
उदीचीमथ राजेन्द्र ययौ पार्थो मुदाऽन्वितः ॥ २.२९.१५ ॥
દિવ્ય રત્નો, આભૂષણો અને આસનો લઈને, હે રાજેન્દ્ર, પાર્થ આનંદ સાથે ઉત્તર દિશા તરફ ગયો.
2.29.16
स ददर्श ततो मेरुं शिखरीणां प्रभुं महत् ।
तं काञ्चनमयं दिव्यं चतुर्वणं दुरासदम् ॥ २.२९.१६ ॥
પછી તેણે શિખરોના સ્વામી મહાન મેરુને જોયો — તે સુવર્ણમય, દિવ્ય, ચાર વર્ણવાળો અને દુર્ગમ હતો.
2.29.17
उन्नतं शतसाहस्रं योजनानां तु सुस्थितम् ।
ज्वलन्तमचलं मेरुं तेजोराशिमनुत्तमम् ॥ २.२९.१७ ॥
તે મેરુ લાખ યોજન ઊંચો અને સારી રીતે સ્થિત હતો; તે પ્રજ્વલિત, અચળ અને અનુપમ તેજનો રાશિ હતો.
2.29.18
आक्षिपन्तं प्रभां भानोः स्वशृङ्गैः काञ्चनोज्ज्वलैः ।
काञ्चनाभरणं दिव्यदेवगन्धर्वसेवितम् ॥ २.२९.१८ ॥
પોતાના સુવર્ણ-ઉજ્જ્વલ શિખરોથી તે સૂર્યના પ્રકાશને પણ પાછળ પાડતો હતો; સુવર્ણાભરણોથી શોભતો, દિવ્ય દેવો અને ગંધર્વોથી સેવિત હતો.
2.29.19
अप्रमेयमनाधृष्यमधर्मबहुलैर्जनैः ।
व्यालैराचरितं धोरैर्दिव्यौषधिविदीपितम् ॥ २.२९.१९ ॥
તે અપ્રમેય, અજેય હતો; અધર્મથી ભરેલા લોકો અને ભયંકર હિંસક પ્રાણીઓ ત્યાં વિચરતા; દિવ્ય ઔષધિઓથી તે પ્રકાશિત હતો.
2.29.20
स्वर्गमावृत्य तिष्ठन्तमुच्छ्रायेण महागिरिम् ।
अगम्यं मनसाप्यन्यैर्नदीवृक्षसमन्वितम् ॥ २.२९.२० ॥
સ્વર્ગને આવરીને ઊંચાઈથી ઊભેલો તે મહાપર્વત; અન્યોને મનથી પણ અગમ્ય; નદીઓ અને વૃક્ષોથી યુક્ત.
2.29.21
नानाविहगसङ्घैश्च नादितं सुमनोहरैः ।
तं दृष्टा फल्गुनो मेरुं प्रीतिमानभवत्तदा ॥ २.२९.२१ ॥
વિવિધ પ્રકારના પક્ષીઓના સમૂહોથી ગુંજતા, અત્યંત મનોહર તે મેરુને જોઈને ત્યારે ફલ્ગુન (અર્જુન) પ્રસન્ન થયા.
2.29.22
मेरोरिलावृतं दिव्यं सर्वतः परिमण्डितम् ।
मेरोस्तु दक्षिणे पार्श्वे जम्बूर्नाम वनस्पतिः ॥ २.२९.२२ ॥
મેરુની ચારે બાજુ સર્વત્ર અલંકૃત ઇલાવૃત નામનો દિવ્ય પ્રદેશ છે. મેરુની દક્ષિણ બાજુએ જંબૂ નામનું વૃક્ષ છે.
2.29.23
नित्यपुष्पफलोपेवः सिद्धचारणसेवितः ।
आस्वर्गमुच्छ्रिता राजंस्तस्य शाखा वनस्पतेः ॥ २.२९.२३ ॥
સદા પુષ્પ-ફળથી યુક્ત, સિદ્ધો અને ચારણોથી સેવિત. હે રાજન, તે વૃક્ષની શાખાઓ સ્વર્ગ સુધી ઊંચી ઊઠેલી હતી.
2.29.24
यस्य नाम्ना त्विदं द्वीपं जन्बूद्वीपमिति स्मृतम् ।
तां च जम्बूं ददर्शाथ सव्यसाची परन्तपः ॥ २.२९.२४ ॥
જેના નામથી આ દ્વીપ 'જંબૂદ્વીપ' તરીકે સ્મરાય છે, તે જંબૂ વૃક્ષને ત્યારે શત્રુઓને તપાવનાર સવ્યસાચી (અર્જુન) એ જોયું.
2.29.25
तौ दृष्ट्वाऽप्रतिमौ लोके जम्बूं मेरुं च संस्थितौ ।
प्रतीमानभवद्राजन्सर्वतः स विलोकयन् ॥ २.२९.२५ ॥
હે રાજન્, જગતમાં અતુલ્ય એવા તે જંબૂ વૃક્ષ અને મેરુ પર્વતને જોઈને તે ચારે બાજુ જોતાં વિસ્મિત થયો.
2.29.26
तत्र लेभे ततो जिष्णुः सिद्धैर्दिव्यैश्च चारणैः ।
रत्नानि बहुसाहस्रं दत्तान्याभरणानि च ॥ २.२९.२६ ॥
ત્યાં જિષ્ણુએ સિદ્ધો અને દિવ્ય ચારણો દ્વારા અપાયેલાં હજારો રત્નો અને આભૂષણો મેળવ્યાં.
2.29.27
वासांसि च महार्हाणि तत्र लब्ध्वाऽर्जुनस्तदा ।
आमन्त्रयित्वा तान्सर्वान्यज्ञमुद्दिश्य वै गुरोः ॥ २.२९.२७ ॥
ત્યાં અર્જુને અતિ મૂલ્યવાન વસ્ત્રો પણ મેળવ્યાં; પછી ગુરુના યજ્ઞ માટે તે સૌની રજા લીધી.
2.29.28
अथादाय बहून्रत्नान्गमनाययोपचक्रमे ।
मेरुं प्रदक्षिणीकृत्य प्रवतप्रवरं प्रभुः ॥ २.२९.२८ ॥
પછી ઘણાં રત્નો લઈને પ્રભુએ પ્રસ્થાનની તૈયારી કરી; ઊંચાઓમાં સર્વોચ્ચ એવા મેરુ પર્વતની પ્રદક્ષિણા કરીને.
2.29.29
ययौ जम्बूनदीतीरे नदीं श्रेष्ठां विलोकयन् ।
स तां मनोरमां दिव्यां जम्बूस्वादुरसावहाम् ॥ २.२९.२९ ॥
તે જંબૂનદીના કિનારે ગયો; એ શ્રેષ્ઠ, મનોહર, દિવ્ય, જંબૂફળનો મધુર રસ વહાવતી નદીને જોતો.
2.29.30
हैमपक्षिगणैर्जुष्टां सौवर्णजलजाकुलाम् ।
हैमपङ्कां हैमजलां सौवर्णोज्ज्वलवालुकाम् ॥ २.२९.३० ॥
સોનેરી પક્ષીઓના ટોળાથી સેવાતી, સોનેરી કમળોથી ભરેલી, સોનેરી કાદવ અને સોનેરી જળવાળી, સોનાની જેમ ઝળહળતી રેતીવાળી.
2.29.31
क्वचित्मुपिष्पितैः पूर्णां सौवर्णकुसुमोत्पलैः ।
क्वचित्तीररुहैः कीर्णां हैमपुष्पैः सुपुष्पितैः ॥ २.२९.३१ ॥
ક્યાંક ખીલેલા છોડથી ભરેલી, સોનેરી ફૂલો અને કમળોથી યુક્ત, ક્યાંક કિનારે ઊગેલાં વૃક્ષોથી ઢંકાયેલી અને સારી રીતે ખીલેલાં સોનેરી ફૂલોથી છવાયેલી.
2.29.32
तीर्थैश्च रुक्मसोपानैः सर्वतः समलङ्कुताम् ।
विमलैर्मणिजालैश्च नृत्तगीतरवैर्युताम् ॥ २.२९.३२ ॥
સોનેરી પગથિયાંવાળા તીર્થઘાટોથી ચારે બાજુ શણગારેલી, નિર્મળ મણિજાળોથી યુક્ત અને નૃત્ય-ગીતના અવાજોથી ભરેલી.
2.29.33
दीप्तैर्हेमवितानैश्च समन्ताच्छोभितां शुभाम् ।
तथाविधां नदीं दृष्ट्वा पार्थस्तां प्रशशंस ह ॥ २.२९.३३ ॥
ચમકતા સોનેરી ચંદરવાઓથી ચારે બાજુ શોભતી એ શુભ નદીને જોઈને પાર્થે તેની પ્રશંસા કરી.
2.29.34
दृष्टपूर्वां राजेन्द्र दृष्ट्वा हर्षमवाप च ।
दर्शनीयां नदीतीरे पुरुषान्सुमनोहरान् ॥ २.२९.३४ ॥
હે રાજેન્દ્ર, પહેલાં જોયેલી એ નદીને ફરી જોઈને તેમને હર્ષ થયો; નદીકાંઠે જોવા યોગ્ય, અતિ મનોહર પુરુષોને પણ (જોઈને).
2.29.35
तान्नदीसलिलाहारान्सदारानमरोपमान् ।
नित्यं सुखमुदा युक्तान्सर्वालङ्कारशोभितान् ॥ २.२९.३५ ॥
નદીનું જળ જેમનું ભોજન છે, પત્નીઓ સહિત, દેવતાઓ સમાન, સદા સુખ અને આનંદથી યુક્ત અને સર્વ અલંકારોથી શોભતા એમને.
2.29.36
तेभ्यो बहूनि रत्नानि तदा लेभे धनञ्जयः ।
दिव्यजम्बूफलं हैमं भूषणानि च पेशलम् ॥ २.२९.३६ ॥
ત્યારે ધનંજયે તેમની પાસેથી ઘણાં રત્નો મેળવ્યાં; દિવ્ય જાંબુફળ જેવું સોનેરી ફળ અને સુંદર આભૂષણો પણ મેળવ્યાં.
2.29.37
लब्ध्वा तान्दुर्लभान्पार्थः प्रतीचीं प्रययौ दिशम् ।
नागानां रक्षितं देशमजयश्च पुनस्ततः ॥ २.२९.३७ ॥
તે દુર્લભ રત્નો મેળવીને પાર્થ પશ્ચિમ દિશા તરફ ગયો, અને પછી નાગો દ્વારા રક્ષાયેલો દેશ પણ જીત્યો.
2.29.38
ततो गन्वा महाराज वारुणीं पाकशासनिः ।
गन्धमादनमासाद्य ततस्तानजयत्प्रभुः ॥ २.२९.३८ ॥
હે મહારાજ, પાકશાસની (અર્જુન) પશ્ચિમ દિશામાં જઈને ગંધમાદન પર્વત પર પહોંચ્યો અને તેમને જીત્યા.
2.29.39
तं गन्धमादनं राजन्नतिक्रम्य ततोऽर्जुनः ।
केतुमालं ददर्शाथ वर्षं रत्नसमन्वितम् ॥ २.२९.३९ ॥
હે રાજન, તે ગંધમાદન પર્વત ઓળંગીને અર્જુને રત્નોથી સમૃદ્ધ કેતુમાલ વર્ષ જોયું.
2.29.40
सेवितं देवकल्पैश्च नारीभिः प्रियदर्शनैः ।
तं जित्वा चार्जुनो राजन्करे च विनिवेश्य च ॥ २.२९.४० ॥
દેવસમાન પુરુષો અને પ્રિયદર્શન સ્ત્રીઓથી સેવાયેલો તે દેશ જીતીને, હે રાજન, અર્જુને તેને પોતાના વશમાં લીધો.
2.29.41
आहृत्य तत्र रत्नानि दुर्लभानि तथार्जुनः ।
पुनश्च परिवृत्याथ माध्यं देशमिलावृतम् ॥ २.२९.४१ ॥
ત્યાંથી દુર્લભ રત્નો લઈને અર્જુન ફરી પાછો ફરીને મધ્ય દેશ ઇલાવૃત તરફ ગયો.
2.29.42
गत्वा प्राचीं दिशं राजन्सव्यसाची धनञ्जयः ।
मेरुमन्दरयोर्मध्ये शैलोदामभितो नदीम् ॥ २.२९.४२ ॥
હે રાજન, સવ્યસાચી ધનંજય પૂર્વ દિશામાં જઈને મેરુ અને મંદર વચ્ચે, શૈલોદા નદીની બંને બાજુએ પહોંચ્યો.
2.29.43
ये ते कीचकवेणूनां छायां रम्यामुपासते ।
कषान्झषांश्च नद्यौ तान्प्रघसान्दीप्तवेणिपान् ॥ २.२९.४३ ॥
કીચક વાંસની રમણીય છાયામાં વસનારા, કષ અને ઝષ, તે બે નદીના પ્રઘસ, જે તેજસ્વી વેણીવાળા છે.
2.29.44
पशुपांश्च कुलिन्दांश्च तङ्कणान्परतङ्कणान् ।
एतान्समस्ताञ्जित्वा च करे च विनिवेश्य च ॥ २.२९.४४ ॥
પશુપ અને કુલિંદ, તંકણ અને પરતંકણ, આ બધાને જીતીને અને કર આપનારા બનાવીને.
2.29.45
रत्नान्यादाय सर्वेभ्यो माल्यवन्तं ततो ययौ ।
तं माल्यवन्तं शैलेन्द्रं समतिक्रम्य पाण्डवः ॥ २.२९.४५ ॥
બધા પાસેથી રત્નો લઈને પછી માલ્યવાન તરફ ગયો. તે માલ્યવાન પર્વતરાજને ઓળંગીને પાંડવ.
2.29.46
भद्राश्वं प्रविवेशाथ वर्षं स्वर्गोपमं शुचिम् ।
तत्र देवोपमान्दिव्यान्पुरुषाञ्शुभसंयुतान् ॥ २.२९.४६ ॥
પછી તે ભદ્રાશ્વ વર્ષમાં પ્રવેશ્યો, જે સ્વર્ગ જેવું પવિત્ર છે. ત્યાં દેવ જેવા, દિવ્ય, શુભ ગુણોથી યુક્ત પુરુષોને.
2.29.47
जित्वा तान्स्ववशे कृत्वा करे च विनिवेश्य च ।
आहृत्य सर्वतो रत्नान्यसङ्ख्यानि ततस्ततः ॥ २.२९.४७ ॥
તેમને જીતીને, પોતાના વશમાં લાવીને, કર આપનારા બનાવીને, ચારેય બાજુથી અસંખ્ય રત્નો એકઠાં કરીને, ત્યાંથી ત્યાં.
2.29.48
नीलं नाम गिरिं गत्वा तत्रस्थानजयत्प्रभुः ।
ततो जिष्णुरतिक्रम्य पर्वतं नीलमायतम् ॥ २.२९.४८ ॥
નીલ નામના પર્વત પર જઈને, ત્યાંના રહેવાસીઓને તે પ્રભુએ જીતી લીધા. પછી વિજયી વિસ્તૃત નીલ પર્વતને ઓળંગીને.
2.29.49
विवेश रम्यकं वर्षं सङ्कीर्णं मिथुनैः शुभैः ।
तं देशमथ जित्वा स करे च विनिवेश्य च ॥ २.२९.४९ ॥
શુભ જોડીઓથી ભરેલા રમ્યક વર્ષમાં તે પ્રવેશ્યો. તે દેશ જીતીને તેને કર ભરનાર બનાવી સ્થાપ્યો.
2.29.50
अजयच्चापि बीभत्सुर्देशं गुह्यकरक्षितम् ।
तत्र लेभे च राजेन्द्र सौवर्णान्मृगपक्षिणः ॥ २.२९.५० ॥
ગુહ્યકોએ રક્ષિત તે દેશને પણ બીભત્સુ (અર્જુન) એ જીત્યો. હે રાજેન્દ્ર, ત્યાં તેને સોનાના મૃગ અને પક્ષીઓ મળ્યાં.
2.29.51
अगृह्णाद्यज्ञभूत्यर्थं रमणीयान्मनोहरान् ।
अन्यांश्च लब्ध्वा रत्नानि पाण्डवोऽथ महाबलः ॥ २.२९.५१ ॥
યજ્ઞ-સામગ્રી માટે તેણે સુંદર અને મનોહર વસ્તુઓ લીધી. પછી મહાબલી પાંડવે બીજાં રત્નો પણ મેળવ્યાં.
2.29.52
गन्धर्वरक्षितं देशमजयत्सगणं तदा ।
तत्र रत्नानि दिव्यानि लब्ध्वा राजन्नथार्जुनः ॥ २.२९.५२ ॥
ત્યારે તેણે પોતાના પરિવાર સાથે ગંધર્વોએ રક્ષિત તે દેશને જીત્યો. હે રાજન, ત્યાં દિવ્ય રત્નો મેળવીને અર્જુન,
2.29.53
वर्षं हिरण्वतं नाम विवेशाथ महीपते ।
स तु देशेषु रम्येषु गन्तुं तत्रोपचक्रमे ॥ २.२९.५३ ॥
હે મહીપતિ, પછી તે હિરણ્વત નામના વર્ષમાં પ્રવેશ્યો. તે રમણીય દેશોમાંથી તે ત્યાંથી આગળ જવા લાગ્યો.
2.29.54
मध्ये प्रासादवृन्देषु नक्षत्राणां शशी यथा ।
महापथेषु राजैन्द्र सर्वतो यान्तमर्जुनम् ॥ २.२९.५४ ॥
મહેલોના સમૂહોની વચ્ચે, તારાઓ વચ્ચે ચંદ્રની જેમ. હે રાજેન્દ્ર, મહામાર્ગો પર ચારે બાજુ જતો અર્જુન.
2.29.55
प्रासादवरशृङ्गस्थाः परया वीर्यशोभया ।
ददृशुस्तं स्रियः सर्वाः पार्थमात्मयशस्करम् ॥ २.२९.५५ ॥
મહેલનાં ઉત્તમ શિખરો પર ઊભેલી સર્વ સ્ત્રીઓએ પરમ વીર્ય અને શોભાથી યુક્ત, પોતાના યશને વધારનાર પાર્થ (અર્જુન)ને જોયો.
2.29.56
तं कलापधरं शूरं सरथं सधनुः करम् ।
सवर्मं सकिरीटं वै संनद्धं सपरिच्छदम् ॥ २.२९.५६ ॥
ભાથું ધારણ કરેલા, રથ અને ધનુષ્ય હાથમાં ધરાવતા, કવચ અને મુકુટથી સજ્જ, સંપૂર્ણ તૈયાર, પરિવાર સહિત તે શૂરને (તેમણે જોયો).
2.29.57
सुकुमारं महासत्वं तेजोराशिमनुत्तमम् ।
शक्रोपमममित्रघ्नं परवारणवारणम् ॥ २.२९.५७ ॥
સુકુમાર દેખાતો, મહાન સાહસી, અનુપમ તેજનો રાશિ, ઇન્દ્ર સમાન, શત્રુઓનો સંહારક, શત્રુ-ગજોને રોકનાર.
2.29.58
पश्यन्तः स्त्रीगणास्तत्र शक्तिपाणिं स्म मेनिरे ।
अयं स पुरुषव्याघ्रो रणेऽद्भुतपराक्रमः ॥ २.२९.५८ ॥
ત્યાં જોતી સ્ત્રીઓના સમૂહે તેને હાથમાં શક્તિ ધરેલો માન્યો. "આ જ એ પુરુષવ્યાઘ્ર છે, જેનો રણમાં પરાક્રમ અદ્ભુત છે."
2.29.59
अस्य बाहुबलं प्राप्य न भवन्त्यसुहृद्गणाः ।
इति वाचो ब्रुवन्त्यस्ताः स्त्रियः प्रेम्णा धनञ्जयम् ॥ २.२९.५९ ॥
"આના બાહુબળનો સામનો થતાં શત્રુઓનો સમૂહ ટકી શકતો નથી." એમ તે સ્ત્રીઓ પ્રેમથી ધનંજય વિશે આ વચનો બોલવા લાગી.
2.29.60
तुष्टुवुः पुष्पवृष्टिं च ससृजुस्तस्य मूर्धनि ।
दृष्ट्वा ते तु मुदा युक्ताः कौतूहलसमन्वितः ॥ २.२९.६० ॥
તેમણે સ્તુતિ કરી અને તેના મસ્તક પર પુષ્પવૃષ્ટિ કરી. તેને જોઈને તેઓ આનંદથી ભરાઈ અને કુતૂહલથી ભરાઈ ગઈ.
2.29.61
रत्नैर्विभूषणैश्चैव अभ्यवर्षंश्च पाण्डवम् ।
अथ जित्वा समस्तांस्तान्करे च विनिवेश्य च ॥ २.२९.६१ ॥
તેમણે રત્નો અને આભૂષણોથી પાંડવ પર વર્ષા કરી. પછી તે સૌને જીતીને અને તેમને હાથમાં સોંપીને.
2.29.62
मणिहेमप्रबालानि शस्त्राण्याभरणानि च ।
एतानि लब्ध्वा पार्थोऽथ शृङ्गवन्तं गिरिं ययौ ॥ २.२९.६२ ॥
મણિ, સોનું, પરવાળાં, શસ્ત્રો અને આભૂષણો એ બધું મેળવીને પાર્થ પછી શૃંગવાન પર્વત તરફ ગયો.
2.29.63
शृङ्गवन्तं च कौरव्यः समतिक्रम्य फल्गुनः ।
उत्तरं हरिवर्षं तु स समासाद्य पाण्डवः ॥ २.२९.६३ ॥
શૃંગવાન ઓળંગીને કૌરવ્ય ફાલ્ગુન ઉત્તરના હરિવર્ષે પહોંચ્યો, તે પાંડવ.
2.29.64
विद्याधरगणांश्चैव यक्षेन्द्रांश्च विनिर्जयन् ।
तत्र लेभे महात्मा वै वासो दिव्यमनुत्तमम् ॥ २.२९.६४ ॥
વિદ્યાધર સમૂહો અને યક્ષેન્દ્રોને જીતતા તે મહાત્માએ ત્યાં દિવ્ય, અનુત્તમ વસ્ત્ર મેળવ્યું.
2.29.65
किन्नरद्रुमपत्रांश्च तत्र कृष्णाजिनान्बहून् ।
याज्ञीयांस्तांस्तदा दिव्यांस्तत्र लेभे धनञ्जय ॥ २.२९.६५ ॥
ત્યાં કિન્નરોનાં વૃક્ષપત્રો અને ઘણાં કૃષ્ણાજિન, યજ્ઞયોગ્ય તે દિવ્ય વસ્તુઓ ધનંજયે ત્યારે ત્યાં મેળવી.
2.29.66
उत्तरं हरिवर्षं तु स समासाद्य पाण्डवः ।
इयेष जेतुं तं देशं पाकशासनन्दनः ॥ २.२९.६६ ॥
ઉત્તરના હરિવર્ષે પહોંચીને તે પાંડવ, ઇન્દ્રપુત્રે, તે દેશ જીતવાની ઇચ્છા કરી.
2.29.67
तत एनं महावीर्यं महाकाया महाबलाः ।
द्वारपालाः समासाद्य हृष्टा वचनमब्रुवन् ॥ २.२९.६७ ॥
ત્યારે મહાવીર્યશાળી તેની પાસે આવીને, વિશાળ કાયા અને મહાબળવાન દ્વારપાલો હર્ષપૂર્વક બોલ્યા.
2.29.68
पार्थ नेदं त्वया शक्यं पुरं जेतुं कथञ्जन ।
उपावर्तस्व कल्याण पर्याप्तमिदमच्युत ॥ २.२९.६८ ॥
હે પાર્થ, આ નગરને તું કોઈ રીતે જીતી શકીશ નહીં. હે કલ્યાણ, પાછો ફર; હે અચ્યુત, આ પૂરતું છે.
2.29.69
इदं पुरं यः प्रविशेद्घ्रुवं न स भवेन्नरः ।
प्रीयामहे त्वया वीर पर्याप्तो विजयस्तवै ॥ २.२९.६९ ॥
જે આ નગરમાં પ્રવેશે તે ચોક્કસ મનુષ્ય રહેશે નહીં. હે વીર, અમે તારાથી પ્રસન્ન છીએ; તારો વિજય પૂરતો છે.
2.29.70
न चात्र किञ्चिज्जेतव्यमर्जुनात्र प्रदृश्यते ।
उत्तराः कुरुवो ह्येते नात्र युद्धं प्रवर्तते ॥ २.२९.७० ॥
અહીં જીતવા જેવું કંઈ દેખાતું નથી, હે અર્જુન. આ ઉત્તર કુરુઓ છે; અહીં યુદ્ધ થતું નથી.
2.29.71
प्रविष्टोऽपि हि कौन्तेय नेह द्रक्ष्यसि किञ्चन ।
न हि मानुषदेहेन शक्यमत्राभिवीक्षितुम् ॥ २.२९.७१ ॥
હે કૌંતેય, પ્રવેશીને પણ અહીં તું કંઈ જોઈ શકીશ નહીં. માનવદેહથી અહીં જોવું શક્ય નથી.
2.29.72
अथेह पुरुषव्याघ्र किञ्चिदन्यच्चिकीर्षसि ।
तत्प्रब्रूहि करिष्यामो वचनात्तव भारत ॥ २.२९.७२ ॥
તો પછી, હે પુરુષવ્યાઘ્ર, અહીં તું બીજું કંઈ કરવા ઇચ્છે તો કહે. હે ભારત, તારા વચન અનુસાર અમે તે કરીશું.
2.29.73
ततस्तानब्रवीद्राजन्नर्जुनः प्रहसन्निव ।
पार्थिवत्वं चिकीर्षामि धर्मराजस्य धीमतः ॥ २.२९.७३ ॥
ત્યારે અર્જુને હસતાં હસતાં તેમને કહ્યું: હે રાજન, બુદ્ધિમાન ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિર માટે પૃથ્વીનું આધિપત્ય સ્થાપવા ઇચ્છું છું.
2.29.74
न प्रवेक्ष्यामि वो देशं विरुद्धं यदि मानुषैः ।
युधिष्ठिराय यत्किञ्चित्करपण्यं प्रदीयताम् ॥ २.२९.७४ ॥
જો તમે માણસો વિરુદ્ધ ન હો તો હું તમારા દેશમાં પ્રવેશીશ નહીં. યુધિષ્ઠિર માટે જે કંઈ કર આપવામાં આવે તે આપો.
2.29.75
नो चेत्कृष्णेन सहितो योधयिष्यामि सायकैः ।
ततो दिव्यानि वस्त्राणि दिव्यान्याभरणानि च।
क्षौमाजिनानि दिव्यानि तस्य ते प्रददुः करम् ॥ २.२९.७५ ॥
નહીં તો કૃષ્ણ સાથે બાણોથી યુદ્ધ કરીશ. ત્યારે તેમણે તેને કર રૂપે દિવ્ય વસ્ત્રો, દિવ્ય આભૂષણો, રેશમ અને દિવ્ય મૃગચર્મ આપ્યાં.
2.29.76
एवं स पुरुषव्याघ्रो विजित्य दिशमुत्तराम् ।
सङ्ग्रामान्सुबहून्कृत्वा क्षत्रियैर्दस्युभिस्तथा ॥ २.२९.७६ ॥
આ રીતે તે પુરુષવ્યાઘ્ર ઉત્તર દિશા જીતીને, ક્ષત્રિયો અને દસ્યુઓ સાથે અનેક સંગ્રામો કરીને.
2.29.77
स विनिर्जित्य राज्ञस्तान्करे च विनिवेश्य तु ।
धनान्यादाय सर्वेभ्यो रत्नानि विविधानि च ॥ २.२९.७७ ॥
તેણે તે રાજાઓને જીતીને, તેમના હાથમાં (કર રૂપે) મૂક્યા, અને સર્વ પાસેથી ધન અને વિવિધ રત્નો લીધાં.
2.29.78
हयांस्तित्तिरिकल्माषाञ्शुकपत्रनिभानपि ।
मयूरसदृशान्यान्सर्वाननिलरंहसः ॥ २.२९.७८ ॥
તિતિરની જેમ ચિત્રિત, પોપટના પીંછા જેવા, મોર સમાન, પવનના વેગવાળા સર્વ ઘોડા (તેણે લીધા).
2.29.79
वृतः सुमहता राजन्बलेन चतुरङ्गिणा ।
आजगाम पुनर्वीरः शक्रप्रस्थं पुरोत्तमम् ॥ २.२९.७९ ॥
હે રાજન, ચતુરંગી સેનાથી ઘેરાયેલો તે વીર ફરીથી શક્રપ્રસ્થ નામના ઉત્તમ નગરે આવ્યો.
2.29.80
धर्मराजाय तत्पार्थो धनं सर्वं सवाहनम् ।
न्यवेदयदनुज्ञातस्तेन राज्ञा गृहान्ययौ ॥ २.२९.८० ॥
પાર્થે તે સર્વ ધન અને વાહનો સહિત બધું ધર્મરાજને નિવેદિત કર્યું; રાજાની અનુમતિ લઈ તે ઘરે ગયો.