మహాభారతం · అధ్యాయం 2.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.29.1
स श्वेतपर्वतं वीरः समतिक्रम्य वीर्यवान् ।
देशं किम्पुरुषावासं द्रुमपुत्रेण रक्षितम् ॥ २.२९.१ ॥
ఆ వీరుడు, పరాక్రమశాలి, శ్వేత పర్వతాన్ని దాటి, ద్రుమపుత్రుడిచే రక్షించబడిన కింపురుషుల నివాస ప్రదేశానికి చేరాడు.
2.29.2
महता सन्निपातेन क्षत्रियान्तकरेण ह ।
अजयत्पाण्डवश्रेष्ठः करे चैनं न्यवेशयत् ॥ २.२९.२ ॥
మహా సంఘర్షణతో, క్షత్రియులను అంతం చేసేవారిని పాండవులలో శ్రేష్ఠుడు జయించి, వారిని కప్పం చెల్లించేలా చేశాడు.
2.29.3
तं जित्वा हाटकं नाम देशं गुह्यकरक्षितम् ।
पाकशासनिरव्यग्रः सहसैन्यः समासदत् ॥ २.२९.३ ॥
గుహ్యకులచే రక్షించబడిన హాటకం అనే ఆ దేశాన్ని జయించి, ఇంద్రపుత్రుడు చలించకుండా తన సైన్యంతో అక్కడికి చేరుకున్నాడు.
2.29.4
तांस्तु सान्त्वेन निर्जित्य मानसं सर उत्तमम् ।
ऋषिकुल्यास्तथा सर्वा ददर्श कुरुनन्दनः ॥ २.२९.४ ॥
వారిని సాంత్వనంతో జయించి, కురునందనుడు ఉత్తమ మానస సరస్సును, సమస్త ఋషికులాలను చూశాడు.
2.29.5
सरो मानसमासाद्य हाटकानभितः प्रभुः ।
गन्धर्वरक्षितं देशमजयत्पाण्डवस्ततः ॥ २.२९.५ ॥
మానస సరస్సును చేరి, హాటకం చుట్టూ ఉన్న గంధర్వులచే రక్షించబడిన ఆ దేశాన్ని పాండవ ప్రభువు జయించాడు.
2.29.6
तत्र तित्तिरिकल्माषान्मण्डूकाख्यान्हयोत्तमान् ।
लेभे स करसमत्यन्तं गन्धर्वनगरात्तदा ॥ २.२९.६ ॥
అక్కడ అతడు గంధర్వనగరం నుండి తిత్తిరి, కల్మాష వర్ణపు, మండూకం అనే ఉత్తమ అశ్వాలను అధికంగా కప్పంగా పొందాడు.
2.29.7
हेमकूटमथासाद्य न्यवसत्फल्गुनस्तदा ।
तं हेमकूटं राजेन्द्र समतिक्रम्य पाण्डवः ॥ २.२९.७ ॥
హేమకూటాన్ని చేరి అప్పుడు ఫల్గునుడు అక్కడ నివసించాడు. ఓ రాజేంద్రా, ఆ హేమకూటాన్ని దాటి పాండవుడు (ముందుకు సాగాడు).
2.29.8
हरिवर्षं विवेशाथ सैन्येन महता वृतः ।
तत्र पार्थो ददर्शाथ बहूनिह मनोरमान् ॥ २.२९.८ ॥
మహాసైన్యంతో చుట్టుముట్టబడి తరువాత హరివర్షంలో ప్రవేశించాడు. అక్కడ పార్థుడు ఇక్కడ అనేక మనోహరమైనవి చూశాడు.
2.29.9
नगरान्सवनांश्चैव नदीश्च विमलोदकाः ।
पुरुषान्देवकल्पांश्च नारीश्च प्रियदर्शनाः ॥ २.२९.९ ॥
నగరాలు, యజ్ఞవేదికలు, స్వచ్ఛమైన జలాలు గల నదులు, దేవతల వంటి పురుషులు, చూడముచ్చటైన స్త్రీలు (చూశాడు).
2.29.10
तान्सर्वास्तत्र दृष्ट्वाऽथ मुदा युक्तो धनञ्जयटः ।
वशे चक्रे स रत्नानि लेभे च सुबहूनि च ॥ २.२९.१० ॥
అక్కడ వాటన్నిటినీ చూసి ఆనందంతో ధనంజయుడు వాటిని తన వశం చేసుకున్నాడు; అతడు అనేక రత్నాలను కూడా పొందాడు.
2.29.11
ततो निषधमासाद्य गिरिस्थानजयत्प्रभुः ।
अथ राजन्नतिक्रम्य निषधं शैलमायतम् ॥ २.२९.११ ॥
తరువాత నిషధ పర్వతాన్ని చేరి ఆ సమర్థుడు పర్వత ప్రాంతాన్ని జయించాడు. ఓ రాజా, తరువాత విస్తారమైన నిషధ పర్వతాన్ని దాటి (ముందుకు సాగాడు).
2.29.12
विवेश मध्यमं वर्षं पार्थो दिव्यमिलावृतम् ।
तत्र दिव्योपमान्दिव्यान्पुरुषान्देवदर्शनान् ॥ २.२९.१२ ॥
పార్థుడు దివ్యమైన ఇలావృతం అనే మధ్య వర్షంలో ప్రవేశించాడు. అక్కడ దేవతలతో సమానమైన, దివ్యమైన, దేవతల వంటి రూపం గల పురుషులు (ఉన్నారు).
2.29.13
अदृष्टपूर्वान्सुभगान्स ददर्श धनञ्जयः ।
सदनानि च शुभ्राणि नारीश्चाप्सरसंनिभाः ॥ २.२९.१३ ॥
ఇంతకు ముందెన్నడూ చూడని అందమైన, ప్రకాశవంతమైన భవనాలను, అప్సరసలను పోలిన స్త్రీలను ధనంజయుడు చూశాడు.
2.29.14
दृष्ट्वा तानजयद्रम्यान्स तैश्च ददृशे तदा ।
जित्वा च तान्महाभागान्करे च विनिवेश्य च ॥ २.२९.१४ ॥
ఆ మనోహరులను చూసి అతడు వారిని జయించాడు; అప్పుడు వారూ అతనిని చూశారు. ఆ మహాభాగ్యులను జయించి, తన వశంలో ఉంచుకున్నాడు.
2.29.15
रत्नान्यादाय दिव्यानि भूषणान्यासनैः सह ।
उदीचीमथ राजेन्द्र ययौ पार्थो मुदाऽन्वितः ॥ २.२९.१५ ॥
దివ్య రత్నాలను, ఆభరణాలను, ఆసనాలను తీసుకొని, ఓ రాజేంద్రా, పార్థుడు ఆనందంతో ఉత్తర దిశగా వెళ్ళాడు.
2.29.16
स ददर्श ततो मेरुं शिखरीणां प्रभुं महत् ।
तं काञ्चनमयं दिव्यं चतुर्वणं दुरासदम् ॥ २.२९.१६ ॥
అప్పుడతడు శిఖరాలకు అధిపతియైన గొప్ప మేరువును చూశాడు — అది బంగారుమయమైనది, దివ్యమైనది, నాలుగు వర్ణాలు కలది, అందుకోవడానికి కష్టమైనది.
2.29.17
उन्नतं शतसाहस्रं योजनानां तु सुस्थितम् ।
ज्वलन्तमचलं मेरुं तेजोराशिमनुत्तमम् ॥ २.२९.१७ ॥
ఆ మేరువు లక్ష యోజనాల ఎత్తులో సుస్థిరంగా నిలిచి ఉంది; అది మండుతూ, చలించని, అనుపమమైన తేజోరాశి.
2.29.18
आक्षिपन्तं प्रभां भानोः स्वशृङ्गैः काञ्चनोज्ज्वलैः ।
काञ्चनाभरणं दिव्यदेवगन्धर्वसेवितम् ॥ २.२९.१८ ॥
తన బంగారు ప్రకాశవంతమైన శిఖరాలతో సూర్యకాంతిని కూడా మించి ఉన్నది; బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, దివ్య దేవతలు గంధర్వులచే సేవింపబడుతూ ఉంది.
2.29.19
अप्रमेयमनाधृष्यमधर्मबहुलैर्जनैः ।
व्यालैराचरितं धोरैर्दिव्यौषधिविदीपितम् ॥ २.२९.१९ ॥
అది అపరిమితమైనది, అజేయమైనది; అధర్మం నిండిన జనులు, భయంకరమైన క్రూర మృగాలు అక్కడ సంచరించేవి; దివ్య ఓషధులచే ప్రకాశించేది.
2.29.20
स्वर्गमावृत्य तिष्ठन्तमुच्छ्रायेण महागिरिम् ।
अगम्यं मनसाप्यन्यैर्नदीवृक्षसमन्वितम् ॥ २.२९.२० ॥
స్వర్గాన్ని కప్పుతూ తన ఎత్తుతో నిలిచిన ఆ మహాపర్వతం; ఇతరులకు మనస్సుతో కూడా చేరరానిది; నదులు, వృక్షాలతో కూడినది.
2.29.21
नानाविहगसङ्घैश्च नादितं सुमनोहरैः ।
तं दृष्टा फल्गुनो मेरुं प्रीतिमानभवत्तदा ॥ २.२९.२१ ॥
అనేక రకాల పక్షి సమూహాలతో మారుమోగుతూ, అత్యంత మనోహరమైన ఆ మేరువును చూసి అప్పుడు ఫల్గుణుడు (అర్జునుడు) సంతోషించాడు.
2.29.22
मेरोरिलावृतं दिव्यं सर्वतः परिमण्डितम् ।
मेरोस्तु दक्षिणे पार्श्वे जम्बूर्नाम वनस्पतिः ॥ २.२९.२२ ॥
మేరువు చుట్టూ అన్ని వైపులా అలంకరింపబడిన ఇలావృతం అనే దివ్య ప్రదేశం ఉంది. మేరువు దక్షిణ పార్శ్వంలో జంబు అనే వృక్షం ఉంది.
2.29.23
नित्यपुष्पफलोपेवः सिद्धचारणसेवितः ।
आस्वर्गमुच्छ्रिता राजंस्तस्य शाखा वनस्पतेः ॥ २.२९.२३ ॥
ఎల్లప్పుడూ పుష్పఫలాలతో కూడినది; సిద్ధులు, చారణులు సేవించేది. రాజా, ఆ వృక్షపు కొమ్మలు స్వర్గం వరకు ఎత్తుగా ఉన్నాయి.
2.29.24
यस्य नाम्ना त्विदं द्वीपं जन्बूद्वीपमिति स्मृतम् ।
तां च जम्बूं ददर्शाथ सव्यसाची परन्तपः ॥ २.२९.२४ ॥
ఈ ద్వీపం దేని పేరుతో 'జంబూద్వీపం' అని పిలవబడుతుందో, ఆ జంబు వృక్షాన్ని అప్పుడు శత్రువులను దహించే సవ్యసాచి (అర్జునుడు) చూశాడు.
2.29.25
तौ दृष्ट्वाऽप्रतिमौ लोके जम्बूं मेरुं च संस्थितौ ।
प्रतीमानभवद्राजन्सर्वतः स विलोकयन् ॥ २.२९.२५ ॥
ఓ రాజా, లోకంలో సాటిలేనివిగా నిలిచిన ఆ జంబూ వృక్షాన్ని, మేరు పర్వతాన్ని చూచి అతడు చుట్టూ చూస్తూ ఆశ్చర్యపడ్డాడు.
2.29.26
तत्र लेभे ततो जिष्णुः सिद्धैर्दिव्यैश्च चारणैः ।
रत्नानि बहुसाहस्रं दत्तान्याभरणानि च ॥ २.२९.२६ ॥
అక్కడ జిష్ణువు సిద్ధులు, దివ్య చారణులు ఇచ్చిన అనేక వేల రత్నాలను, ఆభరణాలను పొందాడు.
2.29.27
वासांसि च महार्हाणि तत्र लब्ध्वाऽर्जुनस्तदा ।
आमन्त्रयित्वा तान्सर्वान्यज्ञमुद्दिश्य वै गुरोः ॥ २.२९.२७ ॥
అక్కడ అర్జునుడు అత్యంత విలువైన వస్త్రాలను కూడా పొందాడు; తరువాత గురువు యజ్ఞం కోసం వారందరి వద్ద సెలవు తీసుకున్నాడు.
2.29.28
अथादाय बहून्रत्नान्गमनाययोपचक्रमे ।
मेरुं प्रदक्षिणीकृत्य प्रवतप्रवरं प्रभुः ॥ २.२९.२८ ॥
అప్పుడు అనేక రత్నాలను తీసుకొని ప్రభువు బయలుదేరడానికి సిద్ధమయ్యాడు; ఎత్తైన శిఖరాల్లో అత్యున్నతమైన మేరు పర్వతాన్ని ప్రదక్షిణం చేశాడు.
2.29.29
ययौ जम्बूनदीतीरे नदीं श्रेष्ठां विलोकयन् ।
स तां मनोरमां दिव्यां जम्बूस्वादुरसावहाम् ॥ २.२९.२९ ॥
అతడు జంబూనదీ తీరానికి వెళ్ళాడు; ఆ శ్రేష్ఠమైన, మనోహరమైన, దివ్యమైన, జంబూ ఫలపు మధురరసాన్ని ప్రవహింపజేసే నదిని చూస్తూ.
2.29.30
हैमपक्षिगणैर्जुष्टां सौवर्णजलजाकुलाम् ।
हैमपङ्कां हैमजलां सौवर्णोज्ज्वलवालुकाम् ॥ २.२९.३० ॥
బంగారు పక్షుల గుంపులు చేరి, బంగారు కమలాలతో నిండి, బంగారు బురద, బంగారు జలం, బంగారు వలె మెరిసే ఇసుక కలిగిన.
2.29.31
क्वचित्मुपिष्पितैः पूर्णां सौवर्णकुसुमोत्पलैः ।
क्वचित्तीररुहैः कीर्णां हैमपुष्पैः सुपुष्पितैः ॥ २.२९.३१ ॥
కొన్నిచోట్ల పుష్పించిన మొక్కలతో నిండి, బంగారు పువ్వులు, కలువలతో కూడి, కొన్నిచోట్ల ఒడ్డున పెరిగిన చెట్లతో కప్పబడి, బాగా వికసించిన బంగారు పుష్పాలతో చల్లబడి ఉన్నది.
2.29.32
तीर्थैश्च रुक्मसोपानैः सर्वतः समलङ्कुताम् ।
विमलैर्मणिजालैश्च नृत्तगीतरवैर्युताम् ॥ २.२९.३२ ॥
బంగారు మెట్లతో కూడిన తీర్థ ఘాట్లతో అన్ని వైపులా అలంకరించబడి, నిర్మలమైన మణిజాలాలతో, నృత్యగీతాల ధ్వనులతో కూడినది.
2.29.33
दीप्तैर्हेमवितानैश्च समन्ताच्छोभितां शुभाम् ।
तथाविधां नदीं दृष्ट्वा पार्थस्तां प्रशशंस ह ॥ २.२९.३३ ॥
మెరిసే బంగారు వితానాలతో అన్ని వైపులా శోభిస్తున్న ఆ శుభకరమైన నదిని చూసి పార్థుడు ఆమెను ప్రశంసించాడు.
2.29.34
दृष्टपूर्वां राजेन्द्र दृष्ट्वा हर्षमवाप च ।
दर्शनीयां नदीतीरे पुरुषान्सुमनोहरान् ॥ २.२९.३४ ॥
రాజేంద్రా, ముందు చూసిన ఆ నదిని మళ్లీ చూసి అతడు సంతోషం పొందాడు; నదీతీరంలో చూడదగిన, అత్యంత మనోహరులైన పురుషులను కూడా చూసి (సంతోషించాడు).
2.29.35
तान्नदीसलिलाहारान्सदारानमरोपमान् ।
नित्यं सुखमुदा युक्तान्सर्वालङ्कारशोभितान् ॥ २.२९.३५ ॥
నదీజలాన్ని ఆహారంగా తీసుకునేవారు, భార్యలతో కూడినవారు, దేవతలతో సమానులు, ఎల్లప్పుడూ సుఖానందాలతో కూడినవారు, సర్వాలంకారాలతో శోభించేవారైన వారిని.
2.29.36
तेभ्यो बहूनि रत्नानि तदा लेभे धनञ्जयः ।
दिव्यजम्बूफलं हैमं भूषणानि च पेशलम् ॥ २.२९.३६ ॥
అప్పుడు ధనంజయుడు వారి నుండి అనేక రత్నాలను పొందాడు; దివ్య జంబూఫలం వంటి బంగారు ఫలాన్ని, అందమైన ఆభరణాలను కూడా పొందాడు.
2.29.37
लब्ध्वा तान्दुर्लभान्पार्थः प्रतीचीं प्रययौ दिशम् ।
नागानां रक्षितं देशमजयश्च पुनस्ततः ॥ २.२९.३७ ॥
ఆ దుర్లభ రత్నాలను పొందిన పార్థుడు పశ్చిమ దిక్కుకు వెళ్లాడు; తరువాత నాగులచే రక్షించబడిన దేశాన్నీ జయించాడు.
2.29.38
ततो गन्वा महाराज वारुणीं पाकशासनिः ।
गन्धमादनमासाद्य ततस्तानजयत्प्रभुः ॥ २.२९.३८ ॥
మహారాజా, పాకశాసని (అర్జునుడు) పశ్చిమ దిక్కుకు వెళ్లి గంధమాదన పర్వతాన్ని చేరి, అక్కడి వారిని జయించాడు.
2.29.39
तं गन्धमादनं राजन्नतिक्रम्य ततोऽर्जुनः ।
केतुमालं ददर्शाथ वर्षं रत्नसमन्वितम् ॥ २.२९.३९ ॥
రాజా, ఆ గంధమాదన పర్వతాన్ని దాటి అర్జునుడు రత్నసమృద్ధమైన కేతుమాల వర్షాన్ని చూశాడు.
2.29.40
सेवितं देवकल्पैश्च नारीभिः प्रियदर्शनैः ।
तं जित्वा चार्जुनो राजन्करे च विनिवेश्य च ॥ २.२९.४० ॥
దేవసమానులు, ప్రియదర్శనులైన స్త్రీలు సేవించే ఆ దేశాన్ని జయించి, రాజా, అర్జునుడు దానిని తన వశం చేసుకున్నాడు.
2.29.41
आहृत्य तत्र रत्नानि दुर्लभानि तथार्जुनः ।
पुनश्च परिवृत्याथ माध्यं देशमिलावृतम् ॥ २.२९.४१ ॥
అక్కడి నుండి దుర్లభ రత్నాలను తీసుకొని అర్జునుడు మళ్లీ తిరిగి మధ్య దేశమైన ఇలావృతం వైపు వెళ్లాడు.
2.29.42
गत्वा प्राचीं दिशं राजन्सव्यसाची धनञ्जयः ।
मेरुमन्दरयोर्मध्ये शैलोदामभितो नदीम् ॥ २.२९.४२ ॥
రాజా, సవ్యసాచి ధనంజయుడు తూర్పు దిక్కుకు వెళ్లి మేరు మందరాల మధ్య, శైలోదా నది ఇరువైపులకు చేరాడు.
2.29.43
ये ते कीचकवेणूनां छायां रम्यामुपासते ।
कषान्झषांश्च नद्यौ तान्प्रघसान्दीप्तवेणिपान् ॥ २.२९.४३ ॥
కీచక వెదురుల రమ్యమైన నీడలో నివసించేవారు, కష, ఝష, ఆ రెండు నదుల ప్రఘసులు, ప్రకాశించే జడలు కలవారు.
2.29.44
पशुपांश्च कुलिन्दांश्च तङ्कणान्परतङ्कणान् ।
एतान्समस्ताञ्जित्वा च करे च विनिवेश्य च ॥ २.२९.४४ ॥
పశుపులు, కులిందులు, తంకణులు, పరతంకణులు, వీరందరినీ జయించి, కప్పము కట్టేలా చేసి.
2.29.45
रत्नान्यादाय सर्वेभ्यो माल्यवन्तं ततो ययौ ।
तं माल्यवन्तं शैलेन्द्रं समतिक्रम्य पाण्डवः ॥ २.२९.४५ ॥
అందరి నుండి రత్నాలను తీసుకొని తరువాత మాల్యవంతానికి వెళ్ళాడు. ఆ మాల్యవంతమనే పర్వతరాజాన్ని దాటి పాండవుడు.
2.29.46
भद्राश्वं प्रविवेशाथ वर्षं स्वर्गोपमं शुचिम् ।
तत्र देवोपमान्दिव्यान्पुरुषाञ्शुभसंयुतान् ॥ २.२९.४६ ॥
అప్పుడు భద్రాశ్వ వర్షంలో ప్రవేశించాడు, అది స్వర్గంలా పవిత్రమైనది. అక్కడ దేవతల వంటి, దివ్యులైన, శుభ గుణాలు కలిగిన మనుషులను.
2.29.47
जित्वा तान्स्ववशे कृत्वा करे च विनिवेश्य च ।
आहृत्य सर्वतो रत्नान्यसङ्ख्यानि ततस्ततः ॥ २.२९.४७ ॥
వారిని జయించి, తన వశంలోకి తెచ్చి, కప్పము కట్టేలా చేసి, అన్ని వైపుల నుండి అసంఖ్యాక రత్నాలను సేకరించి, అక్కడక్కడి నుండి.
2.29.48
नीलं नाम गिरिं गत्वा तत्रस्थानजयत्प्रभुः ।
ततो जिष्णुरतिक्रम्य पर्वतं नीलमायतम् ॥ २.२९.४८ ॥
నీలం అనే పర్వతానికి వెళ్ళి, అక్కడ నివసించేవారిని ఆ ప్రభువు జయించాడు. తరువాత విజయుడు విస్తారమైన ఆ నీల పర్వతాన్ని దాటి.
2.29.49
विवेश रम्यकं वर्षं सङ्कीर्णं मिथुनैः शुभैः ।
तं देशमथ जित्वा स करे च विनिवेश्य च ॥ २.२९.४९ ॥
శుభకరమైన జంటలతో నిండిన రమ్యక వర్షంలో అతడు ప్రవేశించాడు. ఆ దేశాన్ని జయించి, దానిని కప్పం చెల్లించేలా స్థాపించాడు.
2.29.50
अजयच्चापि बीभत्सुर्देशं गुह्यकरक्षितम् ।
तत्र लेभे च राजेन्द्र सौवर्णान्मृगपक्षिणः ॥ २.२९.५० ॥
గుహ్యకులచే రక్షింపబడిన ఆ దేశాన్ని బీభత్సుడు (అర్జునుడు) కూడా జయించాడు. ఓ రాజేంద్రా, అక్కడ అతడు బంగారు మృగాలను, పక్షులను పొందాడు.
2.29.51
अगृह्णाद्यज्ञभूत्यर्थं रमणीयान्मनोहरान् ।
अन्यांश्च लब्ध्वा रत्नानि पाण्डवोऽथ महाबलः ॥ २.२९.५१ ॥
యజ్ఞ సామగ్రి కోసం అతడు అందమైన, మనోహరమైన వస్తువులను తీసుకున్నాడు. తరువాత మహాబలుడైన పాండవుడు ఇతర రత్నాలను కూడా పొందాడు.
2.29.52
गन्धर्वरक्षितं देशमजयत्सगणं तदा ।
तत्र रत्नानि दिव्यानि लब्ध्वा राजन्नथार्जुनः ॥ २.२९.५२ ॥
అప్పుడు అతడు తన పరివారంతో గంధర్వులచే రక్షింపబడిన ఆ దేశాన్ని జయించాడు. ఓ రాజా, అక్కడ దివ్య రత్నాలను పొంది అర్జునుడు,
2.29.53
वर्षं हिरण्वतं नाम विवेशाथ महीपते ।
स तु देशेषु रम्येषु गन्तुं तत्रोपचक्रमे ॥ २.२९.५३ ॥
ఓ మహీపతీ, అప్పుడు అతడు హిరణ్వత వర్షం అనే దేశంలో ప్రవేశించాడు. ఆ రమణీయమైన దేశాలలో అతడు అక్కడి నుండి ముందుకు వెళ్ళడం మొదలుపెట్టాడు.
2.29.54
मध्ये प्रासादवृन्देषु नक्षत्राणां शशी यथा ।
महापथेषु राजैन्द्र सर्वतो यान्तमर्जुनम् ॥ २.२९.५४ ॥
ప్రాసాదాల సమూహాల మధ్య, నక్షత్రాల మధ్య చంద్రుడు వలె. ఓ రాజేంద్రా, మహామార్గాలపై అన్ని వైపులా వెళ్తున్న అర్జునుడు.
2.29.55
प्रासादवरशृङ्गस्थाः परया वीर्यशोभया ।
ददृशुस्तं स्रियः सर्वाः पार्थमात्मयशस्करम् ॥ २.२९.५५ ॥
రాజభవనాల ఉన్నత శిఖరాలపై నిలిచిన స్త్రీలంతా పరమ పరాక్రమ శోభతో కూడిన, తన కీర్తిని పెంచే పార్థుడిని (అర్జునుడిని) చూశారు.
2.29.56
तं कलापधरं शूरं सरथं सधनुः करम् ।
सवर्मं सकिरीटं वै संनद्धं सपरिच्छदम् ॥ २.२९.५६ ॥
అంబులపొదిని ధరించి, రథంతో, చేతిలో విల్లుతో, కవచం కిరీటంతో, పూర్తిగా సన్నద్ధుడై, పరివారంతో ఉన్న ఆ శూరుడిని (వారు చూశారు).
2.29.57
सुकुमारं महासत्वं तेजोराशिमनुत्तमम् ।
शक्रोपमममित्रघ्नं परवारणवारणम् ॥ २.२९.५७ ॥
సుకుమారుడిలా కనిపించేవాడు, మహా ధైర్యవంతుడు, అనుపమ తేజోరాశి, ఇంద్రునితో సమానుడు, శత్రునాశకుడు, శత్రు గజాలను అడ్డగించేవాడు.
2.29.58
पश्यन्तः स्त्रीगणास्तत्र शक्तिपाणिं स्म मेनिरे ।
अयं स पुरुषव्याघ्रो रणेऽद्भुतपराक्रमः ॥ २.२९.५८ ॥
అక్కడ చూస్తున్న స్త్రీల సమూహం చేతిలో శక్తి ఆయుధం ధరించిన వాడిగా అతడిని భావించింది. "ఇతడే ఆ పురుష వ్యాఘ్రుడు, యుద్ధంలో అద్భుత పరాక్రమశాలి."
2.29.59
अस्य बाहुबलं प्राप्य न भवन्त्यसुहृद्गणाः ।
इति वाचो ब्रुवन्त्यस्ताः स्त्रियः प्रेम्णा धनञ्जयम् ॥ २.२९.५९ ॥
"ఇతని బాహుబలాన్ని ఎదుర్కొంటే శత్రుసమూహాలు నిలవవు." అని ఆ స్త్రీలు ప్రేమతో ధనంజయుడి గురించి ఈ మాటలు పలికారు.
2.29.60
तुष्टुवुः पुष्पवृष्टिं च ससृजुस्तस्य मूर्धनि ।
दृष्ट्वा ते तु मुदा युक्ताः कौतूहलसमन्वितः ॥ २.२९.६० ॥
వారు స్తుతించి అతని తలపై పూలవానను కురిపించారు. అతడిని చూసి వారు ఆనందంతో నిండి కుతూహలంతో కూడినవారయ్యారు.
2.29.61
रत्नैर्विभूषणैश्चैव अभ्यवर्षंश्च पाण्डवम् ।
अथ जित्वा समस्तांस्तान्करे च विनिवेश्य च ॥ २.२९.६१ ॥
వారు రత్నాలతో, ఆభరణాలతో పాండవుడిపై వర్షం కురిపించారు. తరువాత వారందరినీ జయించి, వారిని చేతికి అప్పగించి.
2.29.62
मणिहेमप्रबालानि शस्त्राण्याभरणानि च ।
एतानि लब्ध्वा पार्थोऽथ शृङ्गवन्तं गिरिं ययौ ॥ २.२९.६२ ॥
మణులు, బంగారం, పగడాలు, ఆయుధాలు, ఆభరణాలు ఈవన్నీ పొంది పార్థుడు శృంగవంతం పర్వతం వైపు వెళ్లాడు.
2.29.63
शृङ्गवन्तं च कौरव्यः समतिक्रम्य फल्गुनः ।
उत्तरं हरिवर्षं तु स समासाद्य पाण्डवः ॥ २.२९.६३ ॥
శృంగవంతాన్ని దాటి కురువంశీయుడైన ఫల్గునుడు ఉత్తరంలోని హరివర్షాన్ని చేరుకున్నాడు, ఆ పాండవుడు.
2.29.64
विद्याधरगणांश्चैव यक्षेन्द्रांश्च विनिर्जयन् ।
तत्र लेभे महात्मा वै वासो दिव्यमनुत्तमम् ॥ २.२९.६४ ॥
విద్యాధర సమూహాలను, యక్షేంద్రులను జయిస్తూ ఆ మహాత్ముడు అక్కడ దివ్యమైన, అత్యుత్తమమైన వస్త్రాన్ని పొందాడు.
2.29.65
किन्नरद्रुमपत्रांश्च तत्र कृष्णाजिनान्बहून् ।
याज्ञीयांस्तांस्तदा दिव्यांस्तत्र लेभे धनञ्जय ॥ २.२९.६५ ॥
అక్కడ కిన్నరుల వృక్షపత్రాలను, అనేక కృష్ణాజినాలను, యజ్ఞార్హమైన ఆ దివ్యవస్తువులను ధనంజయుడు అక్కడే పొందాడు.
2.29.66
उत्तरं हरिवर्षं तु स समासाद्य पाण्डवः ।
इयेष जेतुं तं देशं पाकशासनन्दनः ॥ २.२९.६६ ॥
ఉత్తరంలోని హరివర్షాన్ని చేరుకున్న ఆ పాండవుడు, ఇంద్రుని కుమారుడు, ఆ దేశాన్ని జయించాలని కోరాడు.
2.29.67
तत एनं महावीर्यं महाकाया महाबलाः ।
द्वारपालाः समासाद्य हृष्टा वचनमब्रुवन् ॥ २.२९.६७ ॥
అప్పుడు మహావీర్యుడైన అతని వద్దకు చేరిన, మహాకాయులు మహాబలులు అయిన ద్వారపాలకులు సంతోషంగా ఇలా పలికారు.
2.29.68
पार्थ नेदं त्वया शक्यं पुरं जेतुं कथञ्जन ।
उपावर्तस्व कल्याण पर्याप्तमिदमच्युत ॥ २.२९.६८ ॥
పార్థా, ఈ పురాన్ని నీవు ఏ విధంగానూ జయించలేవు. కల్యాణుడా, వెనుకకు మరలు; అచ్యుతుడా, ఇది చాలు.
2.29.69
इदं पुरं यः प्रविशेद्घ्रुवं न स भवेन्नरः ।
प्रीयामहे त्वया वीर पर्याप्तो विजयस्तवै ॥ २.२९.६९ ॥
ఈ పురంలో ప్రవేశించిన వాడు నిశ్చయంగా మనిషిగా ఉండడు. వీరా, నీ వల్ల మేము సంతోషిస్తున్నాము; నీ విజయం చాలు.
2.29.70
न चात्र किञ्चिज्जेतव्यमर्जुनात्र प्रदृश्यते ।
उत्तराः कुरुवो ह्येते नात्र युद्धं प्रवर्तते ॥ २.२९.७० ॥
ఇక్కడ జయించదగ్గది ఏమీ కనిపించదు, అర్జునా. వీరు ఉత్తర కురువులు; ఇక్కడ యుద్ధం జరగదు.
2.29.71
प्रविष्टोऽपि हि कौन्तेय नेह द्रक्ष्यसि किञ्चन ।
न हि मानुषदेहेन शक्यमत्राभिवीक्षितुम् ॥ २.२९.७१ ॥
కౌంతేయా, ప్రవేశించినా ఇక్కడ నీవు ఏమీ చూడలేవు. మానవ దేహంతో ఇక్కడ చూడటం సాధ్యం కాదు.
2.29.72
अथेह पुरुषव्याघ्र किञ्चिदन्यच्चिकीर्षसि ।
तत्प्रब्रूहि करिष्यामो वचनात्तव भारत ॥ २.२९.७२ ॥
అయితే, పురుషవ్యాఘ్రుడా, ఇక్కడ నీవు మరేదైనా చేయాలనుకుంటే చెప్పు. భారతా, నీ మాట ప్రకారం మేము చేస్తాము.
2.29.73
ततस्तानब्रवीद्राजन्नर्जुनः प्रहसन्निव ।
पार्थिवत्वं चिकीर्षामि धर्मराजस्य धीमतः ॥ २.२९.७३ ॥
అప్పుడు అర్జునుడు నవ్వుతున్నట్లుగా వారితో ఇలా అన్నాడు: ఓ రాజా, జ్ఞాని అయిన ధర్మరాజుకు భూమిపై రాజ్యాధికారాన్ని స్థాపించాలనుకుంటున్నాను.
2.29.74
न प्रवेक्ष्यामि वो देशं विरुद्धं यदि मानुषैः ।
युधिष्ठिराय यत्किञ्चित्करपण्यं प्रदीयताम् ॥ २.२९.७४ ॥
మీరు మానవులకు విరోధులు కాకపోతే, మీ దేశంలో ప్రవేశించను. యుధిష్ఠిరునికి ఏదైనా కప్పం ఇవ్వండి.
2.29.75
नो चेत्कृष्णेन सहितो योधयिष्यामि सायकैः ।
ततो दिव्यानि वस्त्राणि दिव्यान्याभरणानि च।
क्षौमाजिनानि दिव्यानि तस्य ते प्रददुः करम् ॥ २.२९.७५ ॥
లేకుంటే కృష్ణునితో కలిసి బాణాలతో యుద్ధం చేస్తాను. అప్పుడు వారు అతనికి దివ్య వస్త్రాలు, దివ్య ఆభరణాలు, పట్టు వస్త్రాలు, దివ్య జింకచర్మాలను కప్పంగా ఇచ్చారు.
2.29.76
एवं स पुरुषव्याघ्रो विजित्य दिशमुत्तराम् ।
सङ्ग्रामान्सुबहून्कृत्वा क्षत्रियैर्दस्युभिस्तथा ॥ २.२९.७६ ॥
ఇలా ఆ నరశ్రేష్ఠుడు ఉత్తర దిక్కును జయించి, క్షత్రియులతో మరియు దస్యులతో అనేక యుద్ధాలు చేసి.
2.29.77
स विनिर्जित्य राज्ञस्तान्करे च विनिवेश्य तु ।
धनान्यादाय सर्वेभ्यो रत्नानि विविधानि च ॥ २.२९.७७ ॥
అతను ఆ రాజులను జయించి, వారి చేతుల్లో (కానుకగా) ఉంచి, అందరి నుండి ధనాన్ని, వివిధ రత్నాలను స్వీకరించాడు.
2.29.78
हयांस्तित्तिरिकल्माषाञ्शुकपत्रनिभानपि ।
मयूरसदृशान्यान्सर्वाननिलरंहसः ॥ २.२९.७८ ॥
కౌజు పిట్టల్లా మచ్చలున్న, చిలుక ఈకల్లా ఉన్న, నెమలిలా ఉన్న, గాలివేగంతో పరుగెత్తే అన్ని గుర్రాలను (అతను తీసుకున్నాడు).
2.29.79
वृतः सुमहता राजन्बलेन चतुरङ्गिणा ।
आजगाम पुनर्वीरः शक्रप्रस्थं पुरोत्तमम् ॥ २.२९.७९ ॥
ఓ రాజా, చతురంగ బలంతో చుట్టుముట్టబడిన ఆ వీరుడు మళ్లీ శక్రప్రస్థమనే ఉత్తమ నగరానికి వచ్చాడు.
2.29.80
धर्मराजाय तत्पार्थो धनं सर्वं सवाहनम् ।
न्यवेदयदनुज्ञातस्तेन राज्ञा गृहान्ययौ ॥ २.२९.८० ॥
పార్థుడు ఆ ధనమంతటినీ, వాహనాలతో సహా సర్వాన్నీ ధర్మరాజుకు నివేదించాడు; రాజు అనుమతి పొంది ఇంటికి వెళ్లాడు.