มหาภารตะ · อัธยายะ 2.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.29.1
स श्वेतपर्वतं वीरः समतिक्रम्य वीर्यवान् ।
देशं किम्पुरुषावासं द्रुमपुत्रेण रक्षितम् ॥ २.२९.१ ॥
วีรบุรุษผู้มีพลังนั้น เมื่อข้ามภูเขาสีขาวไปแล้ว ก็ถึงแดนกิมปุรุษ ซึ่งมีบุตรแห่งทรุมะคุ้มครองอยู่
2.29.2
महता सन्निपातेन क्षत्रियान्तकरेण ह ।
अजयत्पाण्डवश्रेष्ठः करे चैनं न्यवेशयत् ॥ २.२९.२ ॥
ในการปะทะครั้งใหญ่ ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งปาณฑพได้ชนะเหล่าผู้ทำลายกษัตริย์ทั้งหลาย และให้พวกเขานำส่วยมาถวาย
2.29.3
तं जित्वा हाटकं नाम देशं गुह्यकरक्षितम् ।
पाकशासनिरव्यग्रः सहसैन्यः समासदत् ॥ २.२९.३ ॥
เมื่อชนะแคว้นที่ชื่อหาฏกะ ซึ่งมีพวกคุหยกะคุ้มครองอยู่แล้ว บุตรแห่งอินทร์ผู้ไม่หวั่นไหว ก็มาถึงที่นั่นพร้อมกองทัพ
2.29.4
तांस्तु सान्त्वेन निर्जित्य मानसं सर उत्तमम् ।
ऋषिकुल्यास्तथा सर्वा ददर्श कुरुनन्दनः ॥ २.२९.४ ॥
เมื่อได้ทำให้พวกเขาเชื่อฟังด้วยการปลอบโยน ความยินดีของเหล่ากุรุได้เห็นสระมานสะอันประเสริฐ และกลุ่มฤๅษีทั้งปวง
2.29.5
सरो मानसमासाद्य हाटकानभितः प्रभुः ।
गन्धर्वरक्षितं देशमजयत्पाण्डवस्ततः ॥ २.२९.५ ॥
เมื่อถึงสระมานสะแล้ว เจ้าผู้เป็นใหญ่แห่งปาณฑพจึงชนะแคว้นรอบหาฏกะ ซึ่งมีคนธรรพ์คุ้มครองอยู่
2.29.6
तत्र तित्तिरिकल्माषान्मण्डूकाख्यान्हयोत्तमान् ।
लेभे स करसमत्यन्तं गन्धर्वनगरात्तदा ॥ २.२९.६ ॥
ที่นั่นพระองค์ได้ม้าชั้นยอดจำนวนมากมาเป็นส่วยจากนครของคนธรรพ์ เป็นม้าลายจุดคล้ายนกกระทาและม้าด่าง ชื่อมัณฑูกะ
2.29.7
हेमकूटमथासाद्य न्यवसत्फल्गुनस्तदा ।
तं हेमकूटं राजेन्द्र समतिक्रम्य पाण्डवः ॥ २.२९.७ ॥
เมื่อถึงเหมกูฏแล้ว ผู้มีนามว่าผัลคุนะก็พำนักอยู่ที่นั่น โอ้จอมกษัตริย์ ปาณฑพผู้นั้นได้ข้ามเหมกูฏไปแล้ว
2.29.8
हरिवर्षं विवेशाथ सैन्येन महता वृतः ।
तत्र पार्थो ददर्शाथ बहूनिह मनोरमान् ॥ २.२९.८ ॥
จากนั้นพระองค์ก็เข้าสู่แดนหริวรรษ ล้อมรอบด้วยกองทัพอันใหญ่ที่นั่นปารถได้เห็นสิ่งน่ารื่นรมย์มากมาย
2.29.9
नगरान्सवनांश्चैव नदीश्च विमलोदकाः ।
पुरुषान्देवकल्पांश्च नारीश्च प्रियदर्शनाः ॥ २.२९.९ ॥
ได้แก่ นครที่มีลานบูชายัญ แม่น้ำที่มีน้ำใส บุรุษผู้เปรียบดังเทพ และสตรีผู้น่าชื่นชมยินดี
2.29.10
तान्सर्वास्तत्र दृष्ट्वाऽथ मुदा युक्तो धनञ्जयटः ।
वशे चक्रे स रत्नानि लेभे च सुबहूनि च ॥ २.२९.१० ॥
ครั้นเห็นสิ่งเหล่านั้นทั้งหมดที่นั่นแล้ว ธนัญชัยผู้เปี่ยมด้วยความยินดีก็ทำให้ทั้งหมดอยู่ใต้อำนาจ และได้รัตนะมากมายยิ่งนัก
2.29.11
ततो निषधमासाद्य गिरिस्थानजयत्प्रभुः ।
अथ राजन्नतिक्रम्य निषधं शैलमायतम् ॥ २.२९.११ ॥
ต่อมา เจ้าผู้ทรงพลังได้มาถึงนิษธะ และชนะดินแดนบนภูเขา โอ้กษัตริย์ จากนั้นเมื่อข้ามภูเขานิษธะอันทอดยาวไปแล้ว
2.29.12
विवेश मध्यमं वर्षं पार्थो दिव्यमिलावृतम् ।
तत्र दिव्योपमान्दिव्यान्पुरुषान्देवदर्शनान् ॥ २.२९.१२ ॥
ปารถก็เข้าสู่แคว้นกลางที่ชื่ออิลาวฤตทิพย์ ที่นั่นมีบุรุษเป็นทิพย์ เปรียบดังเทพ มีรูปลักษณ์เหมือนเทวดา
2.29.13
अदृष्टपूर्वान्सुभगान्स ददर्श धनञ्जयः ।
सदनानि च शुभ्राणि नारीश्चाप्सरसंनिभाः ॥ २.२९.१३ ॥
ธนัญชัยได้เห็นบุรุษผู้งดงามซึ่งไม่เคยพบเห็นมาก่อน และเรือนอันงดงามสว่างไสว กับสตรีที่เปรียบดังนางอัปสร
2.29.14
दृष्ट्वा तानजयद्रम्यान्स तैश्च ददृशे तदा ।
जित्वा च तान्महाभागान्करे च विनिवेश्य च ॥ २.२९.१४ ॥
เมื่อได้เห็นผู้น่ารื่นรมย์เหล่านั้น พระองค์ก็ชนะพวกเขา และพวกเขาก็ได้เห็นพระองค์เช่นกัน ครั้นชนะบุคคลผู้โชคดียิ่งเหล่านั้นและทำให้พวกเขาอยู่ใต้อำนาจแล้ว
2.29.15
रत्नान्यादाय दिव्यानि भूषणान्यासनैः सह ।
उदीचीमथ राजेन्द्र ययौ पार्थो मुदाऽन्वितः ॥ २.२९.१५ ॥
พระองค์นำรัตนะทิพย์ เครื่องประดับ พร้อมที่นั่งต่าง ๆ ไปด้วย โอ้จอมกษัตริย์ ปารถผู้เปี่ยมด้วยความยินดีก็มุ่งหน้าไปทางเหนือ
2.29.16
स ददर्श ततो मेरुं शिखरीणां प्रभुं महत् ।
तं काञ्चनमयं दिव्यं चतुर्वणं दुरासदम् ॥ २.२९.१६ ॥
จากนั้นพระองค์ได้เห็นเขาเมรุอันยิ่งใหญ่ ผู้เป็นใหญ่แห่งยอดเขาทั้งปวง เขาทำด้วยทองคำ เป็นทิพย์ มีสี่สี และเข้าใกล้ได้ยาก
2.29.17
उन्नतं शतसाहस्रं योजनानां तु सुस्थितम् ।
ज्वलन्तमचलं मेरुं तेजोराशिमनुत्तमम् ॥ २.२९.१७ ॥
เขาเมรุสูงหนึ่งแสนโยชน์ ตั้งมั่นอยู่อย่างมั่นคง ลุกโชน ไม่สั่นคลอน เป็นกองรัศมีอันหาที่เปรียบมิได้
2.29.18
आक्षिपन्तं प्रभां भानोः स्वशृङ्गैः काञ्चनोज्ज्वलैः ।
काञ्चनाभरणं दिव्यदेवगन्धर्वसेवितम् ॥ २.२९.१८ ॥
เขาเมรุทำลายแสงของพระอาทิตย์ด้วยยอดเขาทองคำอันรุ่งโรจน์ของตน ประดับด้วยทองคำ มีเทพและคนธรรพ์ผู้เป็นทิพย์คอยรับใช้
2.29.19
अप्रमेयमनाधृष्यमधर्मबहुलैर्जनैः ।
व्यालैराचरितं धोरैर्दिव्यौषधिविदीपितम् ॥ २.२९.१९ ॥
เขาเมรุหาที่วัดมิได้และยากที่จะเข้าไปถึง มีผู้คนที่เต็มไปด้วยความอธรรมอาศัยอยู่ และมีสัตว์ร้ายดุร้ายเดินไปมา และสว่างไสวด้วยโอสถทิพย์
2.29.20
स्वर्गमावृत्य तिष्ठन्तमुच्छ्रायेण महागिरिम् ।
अगम्यं मनसाप्यन्यैर्नदीवृक्षसमन्वितम् ॥ २.२९.२० ॥
ภูเขาใหญ่นั้นตั้งสูงปกคลุมสวรรค์ แม้จิตของผู้อื่นก็เข้าไม่ถึง และประกอบด้วยแม่น้ำและต้นไม้
2.29.21
नानाविहगसङ्घैश्च नादितं सुमनोहरैः ।
तं दृष्टा फल्गुनो मेरुं प्रीतिमानभवत्तदा ॥ २.२९.२१ ॥
เมื่อเห็นเขาเมรุที่ก้องด้วยฝูงนกนานาชนิดและน่ารื่นรมย์ยิ่ง ฟัลคุนะ (อรชุน) ก็เกิดความยินดีในขณะนั้น
2.29.22
मेरोरिलावृतं दिव्यं सर्वतः परिमण्डितम् ।
मेरोस्तु दक्षिणे पार्श्वे जम्बूर्नाम वनस्पतिः ॥ २.२९.२२ ॥
รอบเขาเมรุมีอิลาวฤตอันทิพย์ที่ประดับไปทุกด้าน และทางด้านใต้ของเขาเมรุมีต้นไม้ชื่อชัมพู
2.29.23
नित्यपुष्पफलोपेवः सिद्धचारणसेवितः ।
आस्वर्गमुच्छ्रिता राजंस्तस्य शाखा वनस्पतेः ॥ २.२९.२३ ॥
ต้นชัมพูมีดอกและผลอยู่เสมอ มีสิทธะและจารณะคอยรับใช้ กิ่งก้านของมันแผ่ขึ้นไปจนถึงสวรรค์ ข้าแต่พระราชา
2.29.24
यस्य नाम्ना त्विदं द्वीपं जन्बूद्वीपमिति स्मृतम् ।
तां च जम्बूं ददर्शाथ सव्यसाची परन्तपः ॥ २.२९.२४ ॥
เกาะนี้ได้รับการจดจำว่าชัมพูทวีปตามชื่อของต้นนั้น และแล้วสัวยสาจี (อรชุน) ผู้แผดเผาศัตรู ก็ได้เห็นต้นชัมพูนั้น
2.29.25
तौ दृष्ट्वाऽप्रतिमौ लोके जम्बूं मेरुं च संस्थितौ ।
प्रतीमानभवद्राजन्सर्वतः स विलोकयन् ॥ २.२९.२५ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อเห็นทั้งสองสิ่งที่ไม่มีใครเทียบได้ในโลก คือต้นชัมพูและเขาเมรุที่ตั้งอยู่ตรงนั้น เขาก็เกิดความอัศจรรย์ใจ มองไปโดยรอบ
2.29.26
तत्र लेभे ततो जिष्णुः सिद्धैर्दिव्यैश्च चारणैः ।
रत्नानि बहुसाहस्रं दत्तान्याभरणानि च ॥ २.२९.२६ ॥
ที่นั่น ชิษณุ (อรชุน) ได้รับรัตนะนับพันจากสิทธะและจารณะทิพย์ที่มอบให้ ทั้งเครื่องประดับอีกด้วย
2.29.27
वासांसि च महार्हाणि तत्र लब्ध्वाऽर्जुनस्तदा ।
आमन्त्रयित्वा तान्सर्वान्यज्ञमुद्दिश्य वै गुरोः ॥ २.२९.२७ ॥
ที่นั่นอรชุนยังได้รับผ้าอันล้ำค่ายิ่ง แล้วจึงกล่าวลาทุกท่านเหล่านั้น เพื่อเห็นแก่พิธียัญของครู
2.29.28
अथादाय बहून्रत्नान्गमनाययोपचक्रमे ।
मेरुं प्रदक्षिणीकृत्य प्रवतप्रवरं प्रभुः ॥ २.२९.२८ ॥
จากนั้น ท่านผู้เป็นใหญ่ก็รับรัตนะไว้มากมาย และเตรียมตัวจากไป โดยเดินประทักษิณรอบเขาเมรุ ซึ่งเป็นที่สูงสุดในบรรดาที่สูงทั้งหลาย
2.29.29
ययौ जम्बूनदीतीरे नदीं श्रेष्ठां विलोकयन् ।
स तां मनोरमां दिव्यां जम्बूस्वादुरसावहाम् ॥ २.२९.२९ ॥
ท่านเดินไปตามฝั่งแม่น้ำชัมพู มองดูแม่น้ำอันประเสริฐนั้น แม่น้ำที่น่ายินดี ทิพย์ และนำรสหวานของผลชัมพูไปด้วย
2.29.30
हैमपक्षिगणैर्जुष्टां सौवर्णजलजाकुलाम् ।
हैमपङ्कां हैमजलां सौवर्णोज्ज्वलवालुकाम् ॥ २.२९.३० ॥
แม่น้ำนั้นมีฝูงนกทองคำอาศัยอยู่ เต็มไปด้วยบัวทองคำ มีโคลนทองคำ น้ำทองคำ และทรายที่เปล่งประกายดุจทองคำ
2.29.31
क्वचित्मुपिष्पितैः पूर्णां सौवर्णकुसुमोत्पलैः ।
क्वचित्तीररुहैः कीर्णां हैमपुष्पैः सुपुष्पितैः ॥ २.२९.३१ ॥
บางแห่งเต็มไปด้วยพืชที่ผลิดอก มีดอกทองคำและดอกบัวสาย บางแห่งมีต้นไม้ที่เติบโตริมฝั่งและดอกทองคำที่บานสะพรั่ง
2.29.32
तीर्थैश्च रुक्मसोपानैः सर्वतः समलङ्कुताम् ।
विमलैर्मणिजालैश्च नृत्तगीतरवैर्युताम् ॥ २.२९.३२ ॥
แม่น้ำนั้นประดับไปทุกด้านด้วยท่าน้ำที่มีขั้นบันไดทองคำ มีตาข่ายอัญมณีใสสะอาด และเสียงระบำกับเพลงขับ
2.29.33
दीप्तैर्हेमवितानैश्च समन्ताच्छोभितां शुभाम् ।
तथाविधां नदीं दृष्ट्वा पार्थस्तां प्रशशंस ह ॥ २.२९.३३ ॥
เมื่อเห็นแม่น้ำอันเป็นมงคลเช่นนั้น ซึ่งประดับรอบด้านด้วยเพดานทองคำอันเปล่งประกาย ปารถะจึงสรรเสริญแม่น้ำนั้น
2.29.34
दृष्टपूर्वां राजेन्द्र दृष्ट्वा हर्षमवाप च ।
दर्शनीयां नदीतीरे पुरुषान्सुमनोहरान् ॥ २.२९.३४ ॥
ข้าแต่จอมราชันย์ แม้เคยเห็นมาแล้ว เมื่อได้เห็นอีกก็เกิดความยินดี และเห็นบุรุษทั้งหลายบนฝั่งแม่น้ำ ที่น่าชมและน่ารื่นรมย์ยิ่ง
2.29.35
तान्नदीसलिलाहारान्सदारानमरोपमान् ।
नित्यं सुखमुदा युक्तान्सर्वालङ्कारशोभितान् ॥ २.२९.३५ ॥
ผู้เหล่านั้นดื่มกินน้ำจากแม่น้ำ อยู่กับภริยา เหมือนเทพอมตะ มีความสุขและความปีติอยู่เสมอ และประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ทั้งปวง
2.29.36
तेभ्यो बहूनि रत्नानि तदा लेभे धनञ्जयः ।
दिव्यजम्बूफलं हैमं भूषणानि च पेशलम् ॥ २.२९.३६ ॥
ครั้งนั้น ธนัญชัยได้รับรัตนะมากมายจากผู้เหล่านั้น ทั้งผลชัมพูทองคำอันเหมือนผลชัมพูทิพย์ และเครื่องประดับอันงดงามด้วย
2.29.37
लब्ध्वा तान्दुर्लभान्पार्थः प्रतीचीं प्रययौ दिशम् ।
नागानां रक्षितं देशमजयश्च पुनस्ततः ॥ २.२९.३७ ॥
ปารถะได้รับของล้ำค่าหายากเหล่านั้นแล้ว จึงมุ่งไปทางทิศตะวันตก และต่อมาได้พิชิตแดนที่นาคาคุ้มครองอยู่
2.29.38
ततो गन्वा महाराज वारुणीं पाकशासनिः ।
गन्धमादनमासाद्य ततस्तानजयत्प्रभुः ॥ २.२९.३८ ॥
ข้าแต่มหาราชา จากนั้นบุตรของศาสนะ (อรชุน) ผู้เป็นใหญ่ ได้เดินทางไปทางตะวันตก ถึงภูเขาคันธมาทนะ แล้วพิชิตพวกเขาที่นั่น
2.29.39
तं गन्धमादनं राजन्नतिक्रम्य ततोऽर्जुनः ।
केतुमालं ददर्शाथ वर्षं रत्नसमन्वितम् ॥ २.२९.३९ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อข้ามภูเขาคันธมาทนะนั้นแล้ว อรชุนจึงได้เห็นแคว้นเกตุมาละ ซึ่งอุดมด้วยรัตนะ
2.29.40
सेवितं देवकल्पैश्च नारीभिः प्रियदर्शनैः ।
तं जित्वा चार्जुनो राजन्करे च विनिवेश्य च ॥ २.२९.४० ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อพิชิตแดนนั้นได้แล้ว ซึ่งมีผู้คนดุจเทพและสตรีที่งดงามน่ามอง อรชุนก็นำแดนนั้นมาอยู่ใต้อำนาจของตน
2.29.41
आहृत्य तत्र रत्नानि दुर्लभानि तथार्जुनः ।
पुनश्च परिवृत्याथ माध्यं देशमिलावृतम् ॥ २.२९.४१ ॥
อรชุนนำอัญมณีอันหาได้ยากจากที่นั้นมา แล้วกลับหันไปยังดินแดนใจกลางอิลาวฤตา
2.29.42
गत्वा प्राचीं दिशं राजन्सव्यसाची धनञ्जयः ।
मेरुमन्दरयोर्मध्ये शैलोदामभितो नदीम् ॥ २.२९.४२ ॥
ข้าแต่พระราชา สวยสาจินธนัญชัยเสด็จไปยังทิศตะวันออก และไปถึงแม่น้ำไศโลทาซึ่งอยู่ระหว่างเขาเมรุกับเขามันทระ ทั้งสองฝั่ง
2.29.43
ये ते कीचकवेणूनां छायां रम्यामुपासते ।
कषान्झषांश्च नद्यौ तान्प्रघसान्दीप्तवेणिपान् ॥ २.२९.४३ ॥
ผู้ที่อาศัยอยู่ในร่มเงาอันงดงามของไม้ไผ่กีจกะ กษัสและฌษะ และประคสะแห่งแม่น้ำทั้งสองนั้น ผู้พิทักษ์ปอยผมที่รุ่งโรจน์
2.29.44
पशुपांश्च कुलिन्दांश्च तङ्कणान्परतङ्कणान् ।
एतान्समस्ताञ्जित्वा च करे च विनिवेश्य च ॥ २.२९.४४ ॥
ทรงพิชิตปศุปะและกุลินทะ ตังกนะและปรตังกนะทั้งหมดนี้ แล้วทรงให้ส่งส่วยถวาย
2.29.45
रत्नान्यादाय सर्वेभ्यो माल्यवन्तं ततो ययौ ।
तं माल्यवन्तं शैलेन्द्रं समतिक्रम्य पाण्डवः ॥ २.२९.४५ ॥
ทรงรับอัญมณีจากทุกคนแล้วเสด็จไปยังมาลยวัต จากนั้นปาณฑพทรงข้ามมาลยวัตผู้เป็นจอมแห่งขุนเขานั้นไป
2.29.46
भद्राश्वं प्रविवेशाथ वर्षं स्वर्गोपमं शुचिम् ।
तत्र देवोपमान्दिव्यान्पुरुषाञ्शुभसंयुतान् ॥ २.२९.४६ ॥
แล้วเสด็จเข้าสู่แดนภัทราศวะ บริสุทธิ์ดุจสวรรค์ ที่นั่นมีบุรุษทิพย์ผู้มีรูปโฉมดุจเทพ ประกอบด้วยความงามอันรุ่งเรือง
2.29.47
जित्वा तान्स्ववशे कृत्वा करे च विनिवेश्य च ।
आहृत्य सर्वतो रत्नान्यसङ्ख्यानि ततस्ततः ॥ २.२९.४७ ॥
ทรงพิชิตเหล่านั้น ทำให้อยู่ในอำนาจ และให้ส่งส่วยถวาย แล้วรวบรวมอัญมณีนับไม่ถ้วนจากทุกทิศ ทั้งที่นี่และที่โน่น
2.29.48
नीलं नाम गिरिं गत्वा तत्रस्थानजयत्प्रभुः ।
ततो जिष्णुरतिक्रम्य पर्वतं नीलमायतम् ॥ २.२९.४८ ॥
เสด็จไปยังภูเขาชื่อนีละ ทรงพิชิตผู้ที่อาศัยอยู่ที่นั่น จากนั้นผู้มีชัยชนะทรงข้ามภูเขานีละอันทอดยาวไป
2.29.49
विवेश रम्यकं वर्षं सङ्कीर्णं मिथुनैः शुभैः ।
तं देशमथ जित्वा स करे च विनिवेश्य च ॥ २.२९.४९ ॥
ทรงเข้าสู่แดนรัมยกะ ซึ่งเต็มไปด้วยคู่สัตว์อันเป็นมงคล ทรงพิชิตดินแดนนั้น ให้ส่งส่วยถวาย แล้วประทับอยู่ที่นั่น
2.29.50
अजयच्चापि बीभत्सुर्देशं गुह्यकरक्षितम् ।
तत्र लेभे च राजेन्द्र सौवर्णान्मृगपक्षिणः ॥ २.२९.५० ॥
ภีภัตสุก็ทรงพิชิตดินแดนที่คุหยกะพิทักษ์ไว้ ข้าแต่จอมราชา ที่นั่นพระองค์ได้กวางและนกทองคำ
2.29.51
अगृह्णाद्यज्ञभूत्यर्थं रमणीयान्मनोहरान् ।
अन्यांश्च लब्ध्वा रत्नानि पाण्डवोऽथ महाबलः ॥ २.२९.५१ ॥
เพื่อประโยชน์แก่เครื่องบูชายัญ ทรงรับสิ่งงดงามและน่ารื่นรมย์ใจ จากนั้นปาณฑพผู้มีพลังมาก เมื่อได้อัญมณีอื่นๆ
2.29.52
गन्धर्वरक्षितं देशमजयत्सगणं तदा ।
तत्र रत्नानि दिव्यानि लब्ध्वा राजन्नथार्जुनः ॥ २.२९.५२ ॥
ทรงพิชิตดินแดนที่คนธรรพ์พิทักษ์ไว้พร้อมบริวาร ที่นั่น ข้าแต่พระราชา เมื่อได้อัญมณีทิพย์แล้ว อรชุน
2.29.53
वर्षं हिरण्वतं नाम विवेशाथ महीपते ।
स तु देशेषु रम्येषु गन्तुं तत्रोपचक्रमे ॥ २.२९.५३ ॥
ข้าแต่เจ้าแผ่นดิน จากนั้นทรงเข้าสู่แดนที่เรียกว่าหิรัณวัต ในบรรดาดินแดนอันน่ารื่นรมย์นั้น พระองค์ทรงเริ่มเคลื่อนไปจากที่นั่น
2.29.54
मध्ये प्रासादवृन्देषु नक्षत्राणां शशी यथा ।
महापथेषु राजैन्द्र सर्वतो यान्तमर्जुनम् ॥ २.२९.५४ ॥
ดุจพระจันทร์ท่ามกลางกลุ่มดาวนักษัตร ท่ามกลางกลุ่มปราสาท ข้าแต่จอมราชา อรชุนเสด็จไปตามถนนใหญ่ทุกทิศทาง
2.29.55
प्रासादवरशृङ्गस्थाः परया वीर्यशोभया ।
ददृशुस्तं स्रियः सर्वाः पार्थमात्मयशस्करम् ॥ २.२९.५५ ॥
จากยอดปราสาทอันงามสง่า บรรดาสตรีทั้งปวงได้เห็นปารถะผู้เต็มไปด้วยพลังและความรุ่งโรจน์อันยิ่ง ผู้เพิ่มพูนเกียรติยศของตนเอง
2.29.56
तं कलापधरं शूरं सरथं सधनुः करम् ।
सवर्मं सकिरीटं वै संनद्धं सपरिच्छदम् ॥ २.२९.५६ ॥
พวกนางเห็นวีรบุรุษผู้นั้น ทรงแล่งธนู พร้อมรถศึกและธนูในพระหัตถ์ สวมเกราะและมงกุฎ พร้อมสรรพอาวุธ และมีบริวารครบครัน
2.29.57
सुकुमारं महासत्वं तेजोराशिमनुत्तमम् ।
शक्रोपमममित्रघ्नं परवारणवारणम् ॥ २.२९.५७ ॥
ทรงมีรูปลักษณ์อ่อนโยน แต่มีความกล้าหาญยิ่งใหญ่ เป็นกองแสงที่หาใดเปรียบมิได้ เสมอด้วยพระอินทร์ ทรงสังหารศัตรู และทรงหยุดยั้งช้างศึกของข้าศึก
2.29.58
पश्यन्तः स्त्रीगणास्तत्र शक्तिपाणिं स्म मेनिरे ।
अयं स पुरुषव्याघ्रो रणेऽद्भुतपराक्रमः ॥ २.२९.५८ ॥
หมู่สตรีที่เฝ้ามองอยู่ที่นั่นคิดว่าพระองค์ถือหอกอยู่ในมือ "นี่คือบุรุษเสือในหมู่มนุษย์ ผู้มีความกล้าหาญอันน่าอัศจรรย์ในการรบ"
2.29.59
अस्य बाहुबलं प्राप्य न भवन्त्यसुहृद्गणाः ।
इति वाचो ब्रुवन्त्यस्ताः स्त्रियः प्रेम्णा धनञ्जयम् ॥ २.२९.५९ ॥
"เมื่อเผชิญกับกำลังแขนของเขา หมู่ศัตรูไม่อาจยืนหยัดได้" สตรีเหล่านั้นกล่าวถ้อยคำเหล่านี้ถึงธนัญชัยด้วยความรักใคร่
2.29.60
तुष्टुवुः पुष्पवृष्टिं च ससृजुस्तस्य मूर्धनि ।
दृष्ट्वा ते तु मुदा युक्ताः कौतूहलसमन्वितः ॥ २.२९.६० ॥
พวกนางสรรเสริญและโปรยดอกไม้ลงบนศีรษะของพระองค์ เมื่อเห็นพระองค์แล้ว พวกนางเปี่ยมด้วยความยินดีและความอยากรู้อยากเห็น
2.29.61
रत्नैर्विभूषणैश्चैव अभ्यवर्षंश्च पाण्डवम् ।
अथ जित्वा समस्तांस्तान्करे च विनिवेश्य च ॥ २.२९.६१ ॥
พวกเขาโปรยปรายอัญมณีและเครื่องประดับใส่ปาณฑพ และเมื่อพิชิตทุกคนเหล่านั้นได้แล้ว ก็วางไว้ในพระหัตถ์ของท่าน
2.29.62
मणिहेमप्रबालानि शस्त्राण्याभरणानि च ।
एतानि लब्ध्वा पार्थोऽथ शृङ्गवन्तं गिरिं ययौ ॥ २.२९.६२ ॥
เมื่อได้อัญมณี ทองคำ ปะการัง อาวุธ และเครื่องประดับเหล่านี้แล้ว ปารถะจึงเสด็จไปยังภูเขาศฤงควัต
2.29.63
शृङ्गवन्तं च कौरव्यः समतिक्रम्य फल्गुनः ।
उत्तरं हरिवर्षं तु स समासाद्य पाण्डवः ॥ २.२९.६३ ॥
เมื่อข้ามศฤงควัตแล้ว กัวรวะผู้เป็นฟัลคุนะ คือปาณฑพองค์นั้น ก็มาถึงหริวรรษทางเหนือ
2.29.64
विद्याधरगणांश्चैव यक्षेन्द्रांश्च विनिर्जयन् ।
तत्र लेभे महात्मा वै वासो दिव्यमनुत्तमम् ॥ २.२९.६४ ॥
ขณะพิชิตกองทัพของวิทยาธรและจอมยักษ์ ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ท่านนั้นได้รับผ้านุ่งทิพย์อันประเสริฐที่สุดที่นั่น
2.29.65
किन्नरद्रुमपत्रांश्च तत्र कृष्णाजिनान्बहून् ।
याज्ञीयांस्तांस्तदा दिव्यांस्तत्र लेभे धनञ्जय ॥ २.२९.६५ ॥
ที่นั่น ธนัญชัยได้รับใบไม้กินนรและหนังกวางดำจำนวนมาก รวมทั้งของทิพย์ที่ใช้ในยัญพิธีเหล่านั้นด้วย
2.29.66
उत्तरं हरिवर्षं तु स समासाद्य पाण्डवः ।
इयेष जेतुं तं देशं पाकशासनन्दनः ॥ २.२९.६६ ॥
เมื่อมาถึงหริวรรษทางเหนือแล้ว ปาณฑพผู้เป็นโอรสของพระอินทร์ปรารถนาจะพิชิตดินแดนนั้น
2.29.67
तत एनं महावीर्यं महाकाया महाबलाः ।
द्वारपालाः समासाद्य हृष्टा वचनमब्रुवन् ॥ २.२९.६७ ॥
จากนั้น ผู้รักษาประตูที่มีร่างกายใหญ่โตและกำลังมหาศาลเข้ามาหาโอรสของปฤถาผู้มีความกล้าหาญยิ่งใหญ่ แล้วกล่าวถ้อยคำด้วยความยินดี
2.29.68
पार्थ नेदं त्वया शक्यं पुरं जेतुं कथञ्जन ।
उपावर्तस्व कल्याण पर्याप्तमिदमच्युत ॥ २.२९.६८ ॥
ปารถะ ท่านไม่อาจพิชิตนครนี้ได้ด้วยประการใดเลย ผู้ประเสริฐ จงหันกลับไปเถิด ผู้ไม่เสื่อมเอ๋ย นี่ก็เพียงพอแล้ว
2.29.69
इदं पुरं यः प्रविशेद्घ्रुवं न स भवेन्नरः ।
प्रीयामहे त्वया वीर पर्याप्तो विजयस्तवै ॥ २.२९.६९ ॥
ผู้ใดเข้าสู่นครนี้ ย่อมแน่นอนว่าจะไม่คงสภาพเป็นมนุษย์ วีรบุรุษเอ๋ย เราพอใจในตัวท่าน ชัยชนะของท่านก็เพียงพอแล้ว
2.29.70
न चात्र किञ्चिज्जेतव्यमर्जुनात्र प्रदृश्यते ।
उत्तराः कुरुवो ह्येते नात्र युद्धं प्रवर्तते ॥ २.२९.७० ॥
ที่นี่ไม่มีสิ่งใดที่ต้องพิชิต อรชุน ที่นี่ไม่เห็นสิ่งใดเลย เหล่านี้คือกุรุทางเหนือ ที่นี่ไม่มีการรบเกิดขึ้น
2.29.71
प्रविष्टोऽपि हि कौन्तेय नेह द्रक्ष्यसि किञ्चन ।
न हि मानुषदेहेन शक्यमत्राभिवीक्षितुम् ॥ २.२९.७१ ॥
แม้จะเข้ามาแล้ว โอรสของกุนตี ท่านก็จะไม่เห็นสิ่งใดที่นี่ เพราะด้วยร่างมนุษย์นั้น ไม่อาจมองเห็นสิ่งใดที่นี่ได้
2.29.72
अथेह पुरुषव्याघ्र किञ्चिदन्यच्चिकीर्षसि ।
तत्प्रब्रूहि करिष्यामो वचनात्तव भारत ॥ २.२९.७२ ॥
บุรุษผู้ประเสริฐ หากท่านประสงค์จะทำสิ่งอื่นใดที่นี่ ก็จงกล่าวออกมา ผู้สืบเชื้อสายภรตะ เมื่อท่านสั่ง พวกเราจะทำตาม
2.29.73
ततस्तानब्रवीद्राजन्नर्जुनः प्रहसन्निव ।
पार्थिवत्वं चिकीर्षामि धर्मराजस्य धीमतः ॥ २.२९.७३ ॥
จากนั้น อรชุนหัวเราะราวกับขบขัน จึงกล่าวกับพวกเขาว่า ข้าแต่พระราชา ข้าประสงค์จะสถาปนาอำนาจปกครองแผ่นดินให้แก่พระธรรมราชาผู้ปัญญาเลิศ คือยุธิษฐิระ
2.29.74
न प्रवेक्ष्यामि वो देशं विरुद्धं यदि मानुषैः ।
युधिष्ठिराय यत्किञ्चित्करपण्यं प्रदीयताम् ॥ २.२९.७४ ॥
หากพวกท่านมิได้เป็นปรปักษ์ต่อมนุษย์ ข้าก็จะไม่เข้าสู่แดนของพวกท่าน จงให้บรรณาการบางอย่างแก่ยุธิษฐิระเถิด
2.29.75
नो चेत्कृष्णेन सहितो योधयिष्यामि सायकैः ।
ततो दिव्यानि वस्त्राणि दिव्यान्याभरणानि च।
क्षौमाजिनानि दिव्यानि तस्य ते प्रददुः करम् ॥ २.२९.७५ ॥
มิฉะนั้น ข้าจะสู้รบด้วยลูกศร ร่วมกับกฤษณะ แล้วพวกเขาก็มอบผ้าทิพย์ เครื่องประดับทิพย์ ผ้าไหม และหนังกวางทิพย์แก่ท่านเป็นบรรณาการ
2.29.76
एवं स पुरुषव्याघ्रो विजित्य दिशमुत्तराम् ।
सङ्ग्रामान्सुबहून्कृत्वा क्षत्रियैर्दस्युभिस्तथा ॥ २.२९.७६ ॥
เช่นนี้ บุรุษผู้ประเสริฐนั้นพิชิตทิศเหนือได้ และทำสงครามกับกษัตริย์และโจรปล้นหลายครั้ง
2.29.77
स विनिर्जित्य राज्ञस्तान्करे च विनिवेश्य तु ।
धनान्यादाय सर्वेभ्यो रत्नानि विविधानि च ॥ २.२९.७७ ॥
เมื่อพิชิตกษัตริย์เหล่านั้นและวางไว้ใต้อำนาจแล้ว ท่านก็รับทรัพย์สมบัติและอัญมณีหลากหลายจากทุกคน
2.29.78
हयांस्तित्तिरिकल्माषाञ्शुकपत्रनिभानपि ।
मयूरसदृशान्यान्सर्वाननिलरंहसः ॥ २.२९.७८ ॥
พร้อมทั้งม้าทั้งหมด มีลายคล้ายนกกระทา มีสีคล้ายขนนกแก้ว และมีสีคล้ายนกยูง ทั้งหมดวิ่งเร็วดุจลม
2.29.79
वृतः सुमहता राजन्बलेन चतुरङ्गिणा ।
आजगाम पुनर्वीरः शक्रप्रस्थं पुरोत्तमम् ॥ २.२९.७९ ॥
ข้าแต่พระราชา วีรบุรุษผู้นั้นมีกองทัพสี่เหล่าอันยิ่งใหญ่ล้อมรอบ แล้วกลับมายังศกระประสถะ นครอันประเสริฐยิ่ง
2.29.80
धर्मराजाय तत्पार्थो धनं सर्वं सवाहनम् ।
न्यवेदयदनुज्ञातस्तेन राज्ञा गृहान्ययौ ॥ २.२९.८० ॥
ปารถะนำทรัพย์สมบัติทั้งหมดพร้อมยานพาหนะถวายแด่พระธรรมราช และเมื่อได้รับอนุญาตจากพระราชาแล้ว ท่านก็เสด็จกลับบ้าน