മഹാഭാരതം · അധ്യായം 2.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.29.1
स श्वेतपर्वतं वीरः समतिक्रम्य वीर्यवान् ।
देशं किम्पुरुषावासं द्रुमपुत्रेण रक्षितम् ॥ २.२९.१ ॥
ആ വീരൻ, പരാക്രമശാലി, വെള്ളിമലയെ കടന്ന് ദ്രുമപുത്രനാൽ സംരക്ഷിതമായ കിംപുരുഷന്മാരുടെ വാസസ്ഥലത്തെത്തി.
2.29.2
महता सन्निपातेन क्षत्रियान्तकरेण ह ।
अजयत्पाण्डवश्रेष्ठः करे चैनं न्यवेशयत् ॥ २.२९.२ ॥
വലിയ ഏറ്റുമുട്ടലോടെ, ക്ഷത്രിയരെ നശിപ്പിക്കുന്നവരെ പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠൻ ജയിച്ച് അവരെ കപ്പം നൽകുന്നവരാക്കി.
2.29.3
तं जित्वा हाटकं नाम देशं गुह्यकरक्षितम् ।
पाकशासनिरव्यग्रः सहसैन्यः समासदत् ॥ २.२९.३ ॥
ഗുഹ്യകരാൽ സംരക്ഷിതമായ ഹാടകം എന്ന ആ ദേശം ജയിച്ച്, ഇന്ദ്രപുത്രൻ അചഞ്ചലനായി സേനയോടൊപ്പം അവിടെയെത്തി.
2.29.4
तांस्तु सान्त्वेन निर्जित्य मानसं सर उत्तमम् ।
ऋषिकुल्यास्तथा सर्वा ददर्श कुरुनन्दनः ॥ २.२९.४ ॥
അവരെ സാന്ത്വനം കൊണ്ട് കീഴടക്കി, കുരുനന്ദനൻ ഉത്തമമായ മാനസസരസ്സും എല്ലാ ഋഷികുലങ്ങളും കണ്ടു.
2.29.5
सरो मानसमासाद्य हाटकानभितः प्रभुः ।
गन्धर्वरक्षितं देशमजयत्पाण्डवस्ततः ॥ २.२९.५ ॥
മാനസസരസ്സിലെത്തി, ഹാടകത്തിന് ചുറ്റും ഗന്ധർവരാൽ സംരക്ഷിതമായ ആ ദേശം പ്രഭുവായ പാണ്ഡവൻ ജയിച്ചു.
2.29.6
तत्र तित्तिरिकल्माषान्मण्डूकाख्यान्हयोत्तमान् ।
लेभे स करसमत्यन्तं गन्धर्वनगरात्तदा ॥ २.२९.६ ॥
അവിടെ അവൻ ഗന്ധർവനഗരത്തിൽനിന്ന് തിത്തിരി, കൽമാഷ നിറമുള്ള, മണ്ഡൂകം എന്ന ഉത്തമ കുതിരകളെ ഏറെ കപ്പമായി നേടി.
2.29.7
हेमकूटमथासाद्य न्यवसत्फल्गुनस्तदा ।
तं हेमकूटं राजेन्द्र समतिक्रम्य पाण्डवः ॥ २.२९.७ ॥
ഹേമകൂടത്തിലെത്തി അന്ന് ഫൽഗുനൻ അവിടെ താമസിച്ചു. ഹേ രാജേന്ദ്രാ, ആ ഹേമകൂടം കടന്ന് പാണ്ഡവൻ (മുന്നോട്ടുപോയി).
2.29.8
हरिवर्षं विवेशाथ सैन्येन महता वृतः ।
तत्र पार्थो ददर्शाथ बहूनिह मनोरमान् ॥ २.२९.८ ॥
മഹാസേനയാൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ട് പിന്നെ ഹരിവർഷത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. അവിടെ പാർത്ഥൻ ഇവിടെ പലതരം മനോഹരങ്ങൾ കണ്ടു.
2.29.9
नगरान्सवनांश्चैव नदीश्च विमलोदकाः ।
पुरुषान्देवकल्पांश्च नारीश्च प्रियदर्शनाः ॥ २.२९.९ ॥
നഗരങ്ങളും യാഗസ്ഥലങ്ങളും തെളിനീരുള്ള നദികളും ദേവതുല്യരായ പുരുഷന്മാരും കാണാൻ മനോഹരമായ സ്ത്രീകളും (അവൻ കണ്ടു).
2.29.10
तान्सर्वास्तत्र दृष्ट्वाऽथ मुदा युक्तो धनञ्जयटः ।
वशे चक्रे स रत्नानि लेभे च सुबहूनि च ॥ २.२९.१० ॥
അവിടെ അവയെല്ലാം കണ്ടശേഷം സന്തോഷത്തോടെ ധനഞ്ജയൻ അവയെ തന്റെ വശത്താക്കി; അവൻ അനേകം രത്നങ്ങളും നേടി.
2.29.11
ततो निषधमासाद्य गिरिस्थानजयत्प्रभुः ।
अथ राजन्नतिक्रम्य निषधं शैलमायतम् ॥ २.२९.११ ॥
പിന്നീട് നിഷധത്തിലെത്തി ആ സമർഥൻ പർവതപ്രദേശം ജയിച്ചു. ഹേ രാജാവേ, പിന്നെ വിസ്തൃതമായ നിഷധ പർവതം കടന്ന് (മുന്നോട്ടുപോയി).
2.29.12
विवेश मध्यमं वर्षं पार्थो दिव्यमिलावृतम् ।
तत्र दिव्योपमान्दिव्यान्पुरुषान्देवदर्शनान् ॥ २.२९.१२ ॥
പാർത്ഥൻ ദിവ്യമായ ഇലാവൃതം എന്ന മധ്യവർഷത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. അവിടെ ദേവതുല്യരും ദിവ്യരും ദേവരൂപമുള്ളവരുമായ പുരുഷന്മാർ (ഉണ്ടായിരുന്നു).
2.29.13
अदृष्टपूर्वान्सुभगान्स ददर्श धनञ्जयः ।
सदनानि च शुभ्राणि नारीश्चाप्सरसंनिभाः ॥ २.२९.१३ ॥
മുമ്പൊരിക്കലും കാണാത്ത സുന്ദരമായ ഭവനങ്ങളും പ്രകാശമുള്ള വാസസ്ഥലങ്ങളും അപ്സരസ്സുകൾക്ക് തുല്യരായ സ്ത്രീകളെയും ധനഞ്ജയൻ കണ്ടു.
2.29.14
दृष्ट्वा तानजयद्रम्यान्स तैश्च ददृशे तदा ।
जित्वा च तान्महाभागान्करे च विनिवेश्य च ॥ २.२९.१४ ॥
ആ മനോഹരരെ കണ്ട് അവൻ അവരെ ജയിച്ചു; അപ്പോൾ അവരും അവനെ കണ്ടു. ആ മഹാഭാഗ്യവാന്മാരെ ജയിച്ച് കൈവശമാക്കി.
2.29.15
रत्नान्यादाय दिव्यानि भूषणान्यासनैः सह ।
उदीचीमथ राजेन्द्र ययौ पार्थो मुदाऽन्वितः ॥ २.२९.१५ ॥
ദിവ്യമായ രത്നങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും ആസനങ്ങളും എടുത്ത്, രാജേന്ദ്രാ, സന്തോഷത്തോടെ പാർത്ഥൻ വടക്കോട്ട് പോയി.
2.29.16
स ददर्श ततो मेरुं शिखरीणां प्रभुं महत् ।
तं काञ्चनमयं दिव्यं चतुर्वणं दुरासदम् ॥ २.२९.१६ ॥
അപ്പോൾ അവൻ ശിഖരങ്ങളുടെ പ്രഭുവായ മഹാമേരുവിനെ കണ്ടു — അത് സ്വർണ്ണമയമായും ദിവ്യമായും നാല് വർണ്ണങ്ങളോടെയും സമീപിക്കാനാവാത്തതായും ഇരുന്നു.
2.29.17
उन्नतं शतसाहस्रं योजनानां तु सुस्थितम् ।
ज्वलन्तमचलं मेरुं तेजोराशिमनुत्तमम् ॥ २.२९.१७ ॥
ആ മേരു ലക്ഷം യോജന ഉയരത്തിൽ ഉറച്ചു നിന്നിരുന്നു; അത് ജ്വലിക്കുന്നതും ചലനമില്ലാത്തതും അതുല്യമായ തേജസ്സിന്റെ കൂമ്പാരവുമായിരുന്നു.
2.29.18
आक्षिपन्तं प्रभां भानोः स्वशृङ्गैः काञ्चनोज्ज्वलैः ।
काञ्चनाभरणं दिव्यदेवगन्धर्वसेवितम् ॥ २.२९.१८ ॥
സ്വർണ്ണമായി ജ്വലിക്കുന്ന തന്റെ ശിഖരങ്ങളാൽ സൂര്യപ്രകാശത്തെയും മറികടക്കുന്നതായിരുന്നു; സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളാൽ അലംകൃതമായി, ദിവ്യദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും സേവിച്ചിരുന്നതും.
2.29.19
अप्रमेयमनाधृष्यमधर्मबहुलैर्जनैः ।
व्यालैराचरितं धोरैर्दिव्यौषधिविदीपितम् ॥ २.२९.१९ ॥
അത് അളക്കാനാകാത്തതും അജയ്യവുമായിരുന്നു; അധർമ്മം നിറഞ്ഞ മനുഷ്യരും ഭയങ്കരരായ ഹിംസ്ര ജീവികളും അവിടെ സഞ്ചരിച്ചിരുന്നു; ദിവ്യ ഔഷധങ്ങളാൽ പ്രകാശിതമായിരുന്നു.
2.29.20
स्वर्गमावृत्य तिष्ठन्तमुच्छ्रायेण महागिरिम् ।
अगम्यं मनसाप्यन्यैर्नदीवृक्षसमन्वितम् ॥ २.२९.२० ॥
സ്വർഗ്ഗത്തെ മറച്ച് ഉയരത്താൽ നിൽക്കുന്ന ആ മഹാപർവതം; മറ്റുള്ളവർക്ക് മനസ്സുകൊണ്ടുപോലും പ്രവേശിക്കാനാവാത്തത്; നദികളും വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞത്.
2.29.21
नानाविहगसङ्घैश्च नादितं सुमनोहरैः ।
तं दृष्टा फल्गुनो मेरुं प्रीतिमानभवत्तदा ॥ २.२९.२१ ॥
നാനാതരം പക്ഷിക്കൂട്ടങ്ങളാൽ മുഴങ്ങുന്ന, അതിമനോഹരമായ ആ മേരുവിനെ കണ്ട് അപ്പോൾ ഫൽഗുനൻ (അർജുനൻ) സന്തോഷിച്ചു.
2.29.22
मेरोरिलावृतं दिव्यं सर्वतः परिमण्डितम् ।
मेरोस्तु दक्षिणे पार्श्वे जम्बूर्नाम वनस्पतिः ॥ २.२९.२२ ॥
മേരുവിനെ ചുറ്റി എല്ലാ വശത്തും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ഇലാവൃതം എന്ന ദിവ്യ പ്രദേശമുണ്ട്. മേരുവിന്റെ തെക്കേ വശത്ത് ജംബു എന്ന പേരുള്ള വൃക്ഷമുണ്ട്.
2.29.23
नित्यपुष्पफलोपेवः सिद्धचारणसेवितः ।
आस्वर्गमुच्छ्रिता राजंस्तस्य शाखा वनस्पतेः ॥ २.२९.२३ ॥
എപ്പോഴും പൂവും ഫലവും നിറഞ്ഞത്; സിദ്ധന്മാരും ചാരണന്മാരും സേവിക്കുന്നത്. രാജാവേ, ആ വൃക്ഷത്തിന്റെ ശാഖകൾ സ്വർഗ്ഗംവരെ ഉയർന്നിരുന്നു.
2.29.24
यस्य नाम्ना त्विदं द्वीपं जन्बूद्वीपमिति स्मृतम् ।
तां च जम्बूं ददर्शाथ सव्यसाची परन्तपः ॥ २.२९.२४ ॥
ഈ ദ്വീപിന് ഏതിന്റെ പേരിനാൽ 'ജംബൂദ്വീപം' എന്ന് പറയപ്പെടുന്നുവോ, ആ ജംബു വൃക്ഷത്തെ ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന സവ്യസാചി (അർജുനൻ) കണ്ടു.
2.29.25
तौ दृष्ट्वाऽप्रतिमौ लोके जम्बूं मेरुं च संस्थितौ ।
प्रतीमानभवद्राजन्सर्वतः स विलोकयन् ॥ २.२९.२५ ॥
ഓ രാജാവേ, ലോകത്ത് തുല്യതയില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്ന ആ ജംബൂവൃക്ഷത്തെയും മേരുപർവതത്തെയും കണ്ട് അവൻ ചുറ്റും നോക്കി വിസ്മയിച്ചു.
2.29.26
तत्र लेभे ततो जिष्णुः सिद्धैर्दिव्यैश्च चारणैः ।
रत्नानि बहुसाहस्रं दत्तान्याभरणानि च ॥ २.२९.२६ ॥
അവിടെ ജിഷ്ണു സിദ്ധന്മാരാലും ദിവ്യചാരണന്മാരാലും നൽകപ്പെട്ട അനേകായിരം രത്നങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും നേടി.
2.29.27
वासांसि च महार्हाणि तत्र लब्ध्वाऽर्जुनस्तदा ।
आमन्त्रयित्वा तान्सर्वान्यज्ञमुद्दिश्य वै गुरोः ॥ २.२९.२७ ॥
അവിടെ അർജുനൻ വിലയേറിയ വസ്ത്രങ്ങളും നേടി; പിന്നീട് ഗുരുവിന്റെ യജ്ഞത്തെ ഉദ്ദേശിച്ച് അവരെല്ലാവരോടും യാത്ര ചോദിച്ചു.
2.29.28
अथादाय बहून्रत्नान्गमनाययोपचक्रमे ।
मेरुं प्रदक्षिणीकृत्य प्रवतप्रवरं प्रभुः ॥ २.२९.२८ ॥
പിന്നെ അനേകം രത്നങ്ങൾ എടുത്ത് പ്രഭു യാത്രയ്ക്ക് ഒരുങ്ങി; ഉയരങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന മേരുപർവതത്തെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു.
2.29.29
ययौ जम्बूनदीतीरे नदीं श्रेष्ठां विलोकयन् ।
स तां मनोरमां दिव्यां जम्बूस्वादुरसावहाम् ॥ २.२९.२९ ॥
ജംബൂനദീതീരത്തിലൂടെ അവൻ പോയി; ആ ശ്രേഷ്ഠവും മനോഹരവും ദിവ്യവും ജംബുഫലത്തിന്റെ മധുരരസം വഹിക്കുന്നതുമായ നദിയെ നോക്കിക്കൊണ്ട്.
2.29.30
हैमपक्षिगणैर्जुष्टां सौवर्णजलजाकुलाम् ।
हैमपङ्कां हैमजलां सौवर्णोज्ज्वलवालुकाम् ॥ २.२९.३० ॥
സ്വർണ്ണപ്പക്ഷിക്കൂട്ടങ്ങൾ നിറഞ്ഞ്, സ്വർണ്ണത്താമരകളാൽ നിറഞ്ഞ്, സ്വർണ്ണച്ചേറും സ്വർണ്ണജലവും സ്വർണ്ണംപോലെ തിളങ്ങുന്ന മണലുമുള്ള.
2.29.31
क्वचित्मुपिष्पितैः पूर्णां सौवर्णकुसुमोत्पलैः ।
क्वचित्तीररुहैः कीर्णां हैमपुष्पैः सुपुष्पितैः ॥ २.२९.३१ ॥
ചിലയിടങ്ങളിൽ പൂത്ത ചെടികളാൽ നിറഞ്ഞതും, സ്വർണ്ണപ്പൂക്കളും താമരകളും നിറഞ്ഞതും, ചിലയിടങ്ങളിൽ തീരത്ത് വളർന്ന മരങ്ങളാൽ മൂടിയതും, നന്നായി പൂത്ത സ്വർണ്ണപ്പൂക്കളാൽ വിതറപ്പെട്ടതുമായ നദി.
2.29.32
तीर्थैश्च रुक्मसोपानैः सर्वतः समलङ्कुताम् ।
विमलैर्मणिजालैश्च नृत्तगीतरवैर्युताम् ॥ २.२९.३२ ॥
സ്വർണ്ണപ്പടവുകളുള്ള തീർത്ഥക്കടവുകളാൽ എല്ലായിടത്തും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, നിർമ്മലമായ രത്നജാലങ്ങളോടു കൂടിയതും, നൃത്തഗീതങ്ങളുടെ ശബ്ദത്താൽ നിറഞ്ഞതുമായ നദി.
2.29.33
दीप्तैर्हेमवितानैश्च समन्ताच्छोभितां शुभाम् ।
तथाविधां नदीं दृष्ट्वा पार्थस्तां प्रशशंस ह ॥ २.२९.३३ ॥
തിളങ്ങുന്ന സ്വർണ്ണ മേൽക്കെട്ടുകളാൽ എല്ലായിടത്തും ശോഭിക്കുന്ന ആ ശുഭ നദിയെ കണ്ട് പാർത്ഥൻ അവളെ പ്രശംസിച്ചു.
2.29.34
दृष्टपूर्वां राजेन्द्र दृष्ट्वा हर्षमवाप च ।
दर्शनीयां नदीतीरे पुरुषान्सुमनोहरान् ॥ २.२९.३४ ॥
രാജേന്ദ്രാ, മുമ്പ് കണ്ടിട്ടുള്ള അതിനെ വീണ്ടും കണ്ട് അദ്ദേഹം സന്തോഷം നേടി; നദീതീരത്ത് കാണാൻ ഭംഗിയുള്ള, അതിമനോഹരരായ പുരുഷന്മാരെയും (കണ്ട്).
2.29.35
तान्नदीसलिलाहारान्सदारानमरोपमान् ।
नित्यं सुखमुदा युक्तान्सर्वालङ्कारशोभितान् ॥ २.२९.३५ ॥
നദീജലം ആഹാരമാക്കിയവരും, ഭാര്യമാരോടൊപ്പമുള്ളവരും, ദേവതുല്യരും, എപ്പോഴും സുഖസന്തോഷങ്ങളോടു കൂടിയവരും, എല്ലാ ആഭരണങ്ങളാലും ശോഭിക്കുന്നവരുമായ അവരെ.
2.29.36
तेभ्यो बहूनि रत्नानि तदा लेभे धनञ्जयः ।
दिव्यजम्बूफलं हैमं भूषणानि च पेशलम् ॥ २.२९.३६ ॥
അപ്പോൾ ധനഞ്ജയൻ അവരിൽ നിന്ന് അനേകം രത്നങ്ങൾ നേടി; ദിവ്യമായ ജംബൂഫലം പോലുള്ള സ്വർണ്ണഫലവും മനോഹരമായ ആഭരണങ്ങളും നേടി.
2.29.37
लब्ध्वा तान्दुर्लभान्पार्थः प्रतीचीं प्रययौ दिशम् ।
नागानां रक्षितं देशमजयश्च पुनस्ततः ॥ २.२९.३७ ॥
ആ ദുർലഭരത്നങ്ങൾ നേടിയ പാർത്ഥൻ പടിഞ്ഞാറൻ ദിക്കിലേക്ക് പോയി; നാഗങ്ങൾ കാക്കുന്ന ദേശവും പിന്നീട് ജയിച്ചു.
2.29.38
ततो गन्वा महाराज वारुणीं पाकशासनिः ।
गन्धमादनमासाद्य ततस्तानजयत्प्रभुः ॥ २.२९.३८ ॥
മഹാരാജാവേ, പാകശാസനി (അർജുനൻ) പടിഞ്ഞാറോട്ട് പോയി ഗന്ധമാദനപർവതത്തിലെത്തി അവരെ ജയിച്ചു.
2.29.39
तं गन्धमादनं राजन्नतिक्रम्य ततोऽर्जुनः ।
केतुमालं ददर्शाथ वर्षं रत्नसमन्वितम् ॥ २.२९.३९ ॥
രാജാവേ, ആ ഗന്ധമാദനപർവതം കടന്ന് അർജുനൻ രത്നസമൃദ്ധമായ കേതുമാലവർഷം കണ്ടു.
2.29.40
सेवितं देवकल्पैश्च नारीभिः प्रियदर्शनैः ।
तं जित्वा चार्जुनो राजन्करे च विनिवेश्य च ॥ २.२९.४० ॥
ദേവതുല്യരും പ്രിയദർശനരായ സ്ത്രീകളും സേവിക്കുന്ന ആ ദേശം ജയിച്ച്, രാജാവേ, അർജുനൻ അതിനെ തന്റെ വശത്താക്കി.
2.29.41
आहृत्य तत्र रत्नानि दुर्लभानि तथार्जुनः ।
पुनश्च परिवृत्याथ माध्यं देशमिलावृतम् ॥ २.२९.४१ ॥
അവിടെനിന്ന് ദുർലഭരത്നങ്ങൾ എടുത്ത് അർജുനൻ വീണ്ടും തിരിഞ്ഞ് മധ്യദേശമായ ഇളാവൃതത്തിലേക്ക് പോയി.
2.29.42
गत्वा प्राचीं दिशं राजन्सव्यसाची धनञ्जयः ।
मेरुमन्दरयोर्मध्ये शैलोदामभितो नदीम् ॥ २.२९.४२ ॥
രാജാവേ, സവ്യസാചിയായ ധനഞ്ജയൻ കിഴക്കോട്ട് പോയി മേരുവിനും മന്ദരത്തിനും ഇടയിൽ, ശൈലോദാനദിയുടെ ഇരുവശങ്ങളിലുമായി എത്തി.
2.29.43
ये ते कीचकवेणूनां छायां रम्यामुपासते ।
कषान्झषांश्च नद्यौ तान्प्रघसान्दीप्तवेणिपान् ॥ २.२९.४३ ॥
കീചക മുളങ്കൂട്ടങ്ങളുടെ മനോഹരമായ തണലിൽ വസിക്കുന്നവരും, കഷരും ഝഷരും, ആ രണ്ടു നദികളിലെ പ്രഘസരും, തിളങ്ങുന്ന ജടകളുള്ളവരുമായ അവരെ.
2.29.44
पशुपांश्च कुलिन्दांश्च तङ्कणान्परतङ्कणान् ।
एतान्समस्ताञ्जित्वा च करे च विनिवेश्य च ॥ २.२९.४४ ॥
പശുപന്മാരെയും കുലിന്ദന്മാരെയും തങ്കണന്മാരെയും പരതങ്കണന്മാരെയും ഇവരെല്ലാവരെയും ജയിച്ച് കപ്പം നൽകുന്നവരാക്കി.
2.29.45
रत्नान्यादाय सर्वेभ्यो माल्यवन्तं ततो ययौ ।
तं माल्यवन्तं शैलेन्द्रं समतिक्रम्य पाण्डवः ॥ २.२९.४५ ॥
എല്ലാവരിൽനിന്നും രത്നങ്ങൾ വാങ്ങി പിന്നീട് മാല്യവാന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി. ആ മാല്യവാൻ എന്ന പർവതരാജനെ കടന്ന് പാണ്ഡവൻ.
2.29.46
भद्राश्वं प्रविवेशाथ वर्षं स्वर्गोपमं शुचिम् ।
तत्र देवोपमान्दिव्यान्पुरुषाञ्शुभसंयुतान् ॥ २.२९.४६ ॥
പിന്നെ ഭദ്രാശ്വ വർഷത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു, അത് സ്വർഗതുല്യമായ പവിത്രമായ ദേശമാണ്. അവിടെ ദേവതുല്യരും ദിവ്യരും ശുഭഗുണസമ്പന്നരുമായ മനുഷ്യരെ.
2.29.47
जित्वा तान्स्ववशे कृत्वा करे च विनिवेश्य च ।
आहृत्य सर्वतो रत्नान्यसङ्ख्यानि ततस्ततः ॥ २.२९.४७ ॥
അവരെ ജയിച്ച്, സ്വാധീനത്തിൽ കൊണ്ടുവന്ന്, കപ്പം നൽകുന്നവരാക്കി, എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും എണ്ണമറ്റ രത്നങ്ങൾ ശേഖരിച്ച്, ഇവിടെയും അവിടെയുമായി.
2.29.48
नीलं नाम गिरिं गत्वा तत्रस्थानजयत्प्रभुः ।
ततो जिष्णुरतिक्रम्य पर्वतं नीलमायतम् ॥ २.२९.४८ ॥
നീലം എന്ന പർവതത്തിൽ ചെന്ന് അവിടെ വസിക്കുന്നവരെ ആ പ്രഭു ജയിച്ചു. പിന്നെ വിജയി വിസ്തൃതമായ ആ നീല പർവതം കടന്ന്.
2.29.49
विवेश रम्यकं वर्षं सङ्कीर्णं मिथुनैः शुभैः ।
तं देशमथ जित्वा स करे च विनिवेश्य च ॥ २.२९.४९ ॥
ശുഭകരമായ ജോടികളാൽ നിറഞ്ഞ രമ്യക വർഷത്തിൽ അവൻ പ്രവേശിച്ചു. ആ ദേശം കീഴടക്കി, അതിനെ കപ्पം നൽകുന്നതാക്കി സ്ഥാപിച്ചു.
2.29.50
अजयच्चापि बीभत्सुर्देशं गुह्यकरक्षितम् ।
तत्र लेभे च राजेन्द्र सौवर्णान्मृगपक्षिणः ॥ २.२९.५० ॥
ഗുഹ്യകരാൽ സംരക്ഷിതമായ ആ ദേശവും ബീഭത്സു (അർജുനൻ) ജയിച്ചു. ഓ രാജേന്ദ്രാ, അവിടെ അവൻ സ്വർണ്ണമൃഗങ്ങളെയും പക്ഷികളെയും നേടി.
2.29.51
अगृह्णाद्यज्ञभूत्यर्थं रमणीयान्मनोहरान् ।
अन्यांश्च लब्ध्वा रत्नानि पाण्डवोऽथ महाबलः ॥ २.२९.५१ ॥
യജ്ഞസാമഗ്രികൾക്കായി അവൻ മനോഹരവും ആകർഷകവുമായവ സ്വീകരിച്ചു. പിന്നെ മഹാബലനായ പാണ്ഡവൻ മറ്റു രത്നങ്ങളും നേടി.
2.29.52
गन्धर्वरक्षितं देशमजयत्सगणं तदा ।
तत्र रत्नानि दिव्यानि लब्ध्वा राजन्नथार्जुनः ॥ २.२९.५२ ॥
അപ്പോൾ അവൻ തന്റെ പരിവാരത്തോടൊപ്പം ഗന്ധർവരാൽ സംരക്ഷിതമായ ആ ദേശം ജയിച്ചു. ഓ രാജാവേ, അവിടെ ദിവ്യരത്നങ്ങൾ നേടിയ അർജുനൻ,
2.29.53
वर्षं हिरण्वतं नाम विवेशाथ महीपते ।
स तु देशेषु रम्येषु गन्तुं तत्रोपचक्रमे ॥ २.२९.५३ ॥
ഓ മഹീപതേ, പിന്നെ അവൻ ഹിരണ്വതം എന്ന വർഷത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. ആ രമ്യമായ ദേശങ്ങളിലൂടെ അവൻ അവിടെനിന്ന് മുന്നോട്ടു പോകാൻ തുടങ്ങി.
2.29.54
मध्ये प्रासादवृन्देषु नक्षत्राणां शशी यथा ।
महापथेषु राजैन्द्र सर्वतो यान्तमर्जुनम् ॥ २.२९.५४ ॥
കൊട്ടാരസമൂഹങ്ങൾക്കിടയിൽ, നക്ഷത്രങ്ങൾക്കിടയിൽ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ. ഓ രാജേന്ദ്രാ, മഹാപാതകളിൽ എല്ലായിടത്തും പോകുന്ന അർജുനൻ.
2.29.55
प्रासादवरशृङ्गस्थाः परया वीर्यशोभया ।
ददृशुस्तं स्रियः सर्वाः पार्थमात्मयशस्करम् ॥ २.२९.५५ ॥
കൊട്ടാരത്തിലെ ഉത്തമ ശിഖരങ്ങളിൽ നിന്ന സ്ത്രീകളെല്ലാം പരമമായ വീരശോഭയോടെ, സ്വന്തം യശസ്സ് വർധിപ്പിക്കുന്ന പാർഥനെ (അർജുനനെ) കണ്ടു.
2.29.56
तं कलापधरं शूरं सरथं सधनुः करम् ।
सवर्मं सकिरीटं वै संनद्धं सपरिच्छदम् ॥ २.२९.५६ ॥
ആവനാഴി ധരിച്ച, രഥവും വില്ലും കൈയിലുള്ള, കവചവും കിരീടവും ധരിച്ച, പൂർണ്ണമായി സന്നദ്ധനായ, പരിവാരത്തോടുകൂടിയ ആ ശൂരനെ (അവർ കണ്ടു).
2.29.57
सुकुमारं महासत्वं तेजोराशिमनुत्तमम् ।
शक्रोपमममित्रघ्नं परवारणवारणम् ॥ २.२९.५७ ॥
സുകുമാരനും മഹാ ധൈര്യവാനും അനുപമമായ തേജസ്സിന്റെ കൂമ്പാരവും ഇന്ദ്രനു തുല്യനും ശത്രുഘാതകനും ശത്രുഗജങ്ങളെ തടയുന്നവനുമായവൻ.
2.29.58
पश्यन्तः स्त्रीगणास्तत्र शक्तिपाणिं स्म मेनिरे ।
अयं स पुरुषव्याघ्रो रणेऽद्भुतपराक्रमः ॥ २.२९.५८ ॥
അവിടെ നോക്കിനിന്ന സ്ത്രീസംഘം അവനെ കൈയിൽ ശക്തി ആയുധം ഏന്തിയവനായി കരുതി. "ഇവനാണ് ആ പുരുഷവ്യാഘ്രൻ; യുദ്ധത്തിൽ അത്ഭുത പരാക്രമമുള്ളവൻ."
2.29.59
अस्य बाहुबलं प्राप्य न भवन्त्यसुहृद्गणाः ।
इति वाचो ब्रुवन्त्यस्ताः स्त्रियः प्रेम्णा धनञ्जयम् ॥ २.२९.५९ ॥
"ഇവന്റെ ഭുജബലം നേരിട്ടാൽ ശത്രുസംഘങ്ങൾ നിലനിൽക്കില്ല." എന്ന് ആ സ്ത്രീകൾ സ്നേഹത്തോടെ ധനഞ്ജയനെക്കുറിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
2.29.60
तुष्टुवुः पुष्पवृष्टिं च ससृजुस्तस्य मूर्धनि ।
दृष्ट्वा ते तु मुदा युक्ताः कौतूहलसमन्वितः ॥ २.२९.६० ॥
അവർ സ്തുതിച്ച്, അവന്റെ തലയിൽ പുഷ്പവൃഷ്ടി ചൊരിഞ്ഞു. അവനെ കണ്ട് അവർ സന്തോഷത്താൽ നിറഞ്ഞ് കൗതുകമുള്ളവരായി.
2.29.61
रत्नैर्विभूषणैश्चैव अभ्यवर्षंश्च पाण्डवम् ।
अथ जित्वा समस्तांस्तान्करे च विनिवेश्य च ॥ २.२९.६१ ॥
അവർ രത്നങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും കൊണ്ട് പാണ്ഡവനെ വർഷിച്ചു. പിന്നീട് അവരെയെല്ലാം ജയിച്ച്, അവരെ കൈയിൽ ഏൽപ്പിച്ച്.
2.29.62
मणिहेमप्रबालानि शस्त्राण्याभरणानि च ।
एतानि लब्ध्वा पार्थोऽथ शृङ्गवन्तं गिरिं ययौ ॥ २.२९.६२ ॥
മണികളും സ്വർണ്ണവും പവിഴവും ആയുധങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും ഇവയെല്ലാം നേടിയ പാർത്ഥൻ പിന്നീട് ശൃംഗവാൻ പർവതത്തിലേക്ക് പോയി.
2.29.63
शृङ्गवन्तं च कौरव्यः समतिक्रम्य फल्गुनः ।
उत्तरं हरिवर्षं तु स समासाद्य पाण्डवः ॥ २.२९.६३ ॥
ശൃംഗവാൻ പർവതം കടന്ന കൗരവ്യനായ ഫൽഗുനൻ വടക്കുള്ള ഹരിവർഷത്തിൽ എത്തി, ആ പാണ്ഡവൻ.
2.29.64
विद्याधरगणांश्चैव यक्षेन्द्रांश्च विनिर्जयन् ।
तत्र लेभे महात्मा वै वासो दिव्यमनुत्तमम् ॥ २.२९.६४ ॥
വിദ്യാധരസംഘങ്ങളെയും യക്ഷേന്ദ്രന്മാരെയും ജയിച്ചുകൊണ്ട് ആ മഹാത്മാവ് അവിടെ ദിവ്യവും അത്യുത്തമവുമായ ഒരു വസ്ത്രം നേടി.
2.29.65
किन्नरद्रुमपत्रांश्च तत्र कृष्णाजिनान्बहून् ।
याज्ञीयांस्तांस्तदा दिव्यांस्तत्र लेभे धनञ्जय ॥ २.२९.६५ ॥
അവിടെ കിന്നരന്മാരുടെ വൃക്ഷപത്രങ്ങളും അനേകം കൃഷ്ണാജിനങ്ങളും യാജ്ഞീയമായ ആ ദിവ്യവസ്തുക്കളും ധനഞ്ജയൻ അപ്പോൾ അവിടെ നേടി.
2.29.66
उत्तरं हरिवर्षं तु स समासाद्य पाण्डवः ।
इयेष जेतुं तं देशं पाकशासनन्दनः ॥ २.२९.६६ ॥
വടക്കുള്ള ഹരിവർഷത്തിൽ എത്തിയ ആ പാണ്ഡവൻ, ഇന്ദ്രപുത്രൻ, ആ ദേശം ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
2.29.67
तत एनं महावीर्यं महाकाया महाबलाः ।
द्वारपालाः समासाद्य हृष्टा वचनमब्रुवन् ॥ २.२९.६७ ॥
അപ്പോൾ മഹാവീര്യനായ അവനെ സമീപിച്ച, മഹാകായരും മഹാബലരുമായ ദ്വാരപാലകർ സന്തോഷത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
2.29.68
पार्थ नेदं त्वया शक्यं पुरं जेतुं कथञ्जन ।
उपावर्तस्व कल्याण पर्याप्तमिदमच्युत ॥ २.२९.६८ ॥
പാർത്ഥാ, ഈ നഗരം നിനക്ക് ഒരു വിധത്തിലും ജയിക്കാനാകില്ല. കല്യാണനേ, മടങ്ങിപ്പോവുക; അച്യുതാ, ഇത് മതി.
2.29.69
इदं पुरं यः प्रविशेद्घ्रुवं न स भवेन्नरः ।
प्रीयामहे त्वया वीर पर्याप्तो विजयस्तवै ॥ २.२९.६९ ॥
ഈ നഗരത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നവൻ തീർച്ചയായും മനുഷ്യനായി തുടരില്ല. വീരാ, നിന്നിൽ ഞങ്ങൾ സന്തുഷ്ടരാണ്; നിന്റെ വിജയം മതി.
2.29.70
न चात्र किञ्चिज्जेतव्यमर्जुनात्र प्रदृश्यते ।
उत्तराः कुरुवो ह्येते नात्र युद्धं प्रवर्तते ॥ २.२९.७० ॥
ഇവിടെ ജയിക്കേണ്ടതായി ഒന്നും കാണുന്നില്ല, അർജുനാ. ഇവർ ഉത്തരകുരുക്കളാണ്; ഇവിടെ യുദ്ധം നടക്കാറില്ല.
2.29.71
प्रविष्टोऽपि हि कौन्तेय नेह द्रक्ष्यसि किञ्चन ।
न हि मानुषदेहेन शक्यमत्राभिवीक्षितुम् ॥ २.२९.७१ ॥
കൗന്തേയാ, പ്രവേശിച്ചാലും ഇവിടെ നീ ഒന്നും കാണില്ല. മനുഷ്യശരീരംകൊണ്ട് ഇവിടെ കാണാൻ കഴിയില്ല.
2.29.72
अथेह पुरुषव्याघ्र किञ्चिदन्यच्चिकीर्षसि ।
तत्प्रब्रूहि करिष्यामो वचनात्तव भारत ॥ २.२९.७२ ॥
എങ്കിൽ, പുരുഷവ്യാഘ്രാ, ഇവിടെ മറ്റെന്തെങ്കിലും ചെയ്യാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ പറയുക. ഭാരതാ, നിന്റെ വാക്കനുസരിച്ച് ഞങ്ങൾ ചെയ്യാം.
2.29.73
ततस्तानब्रवीद्राजन्नर्जुनः प्रहसन्निव ।
पार्थिवत्वं चिकीर्षामि धर्मराजस्य धीमतः ॥ २.२९.७३ ॥
അപ്പോൾ അർജ്ജുനൻ ചിരിക്കുന്നതുപോലെ അവരോട് പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ജ്ഞാനിയായ ധർമ്മരാജാവിനായി ഭൂമിയുടെ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
2.29.74
न प्रवेक्ष्यामि वो देशं विरुद्धं यदि मानुषैः ।
युधिष्ठिराय यत्किञ्चित्करपण्यं प्रदीयताम् ॥ २.२९.७४ ॥
നിങ്ങൾ മനുഷ്യർക്ക് വിരുദ്ധരല്ലെങ്കിൽ നിങ്ങളുടെ രാജ്യത്ത് ഞാൻ പ്രവേശിക്കില്ല. യുധിഷ്ഠിരന് എന്തെങ്കിലും കപ്പം നൽകട്ടെ.
2.29.75
नो चेत्कृष्णेन सहितो योधयिष्यामि सायकैः ।
ततो दिव्यानि वस्त्राणि दिव्यान्याभरणानि च।
क्षौमाजिनानि दिव्यानि तस्य ते प्रददुः करम् ॥ २.२९.७५ ॥
അല്ലെങ്കിൽ കൃഷ്ണനോടൊപ്പം അമ്പുകളാൽ ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യും. അപ്പോൾ അവർ അവന് ദിവ്യവസ്ത്രങ്ങളും ദിവ്യാഭരണങ്ങളും പട്ടും ദിവ്യമായ മാൻതോലുകളും കപ്പമായി നൽകി.
2.29.76
एवं स पुरुषव्याघ्रो विजित्य दिशमुत्तराम् ।
सङ्ग्रामान्सुबहून्कृत्वा क्षत्रियैर्दस्युभिस्तथा ॥ २.२९.७६ ॥
ഇങ്ങനെ ആ പുരുഷവ്യാഘ്രൻ ഉത്തരദിക്ക് ജയിച്ച്, ക്ഷത്രിയരോടും ദസ്യുക്കളോടും അനേകം യുദ്ധങ്ങൾ ചെയ്ത്.
2.29.77
स विनिर्जित्य राज्ञस्तान्करे च विनिवेश्य तु ।
धनान्यादाय सर्वेभ्यो रत्नानि विविधानि च ॥ २.२९.७७ ॥
അവൻ ആ രാജാക്കന്മാരെ ജയിച്ച്, അവരുടെ കൈകളിൽ (കപ്പമായി) സ്ഥാപിച്ച്, എല്ലാവരിൽ നിന്നും സമ്പത്തും വിവിധ രത്നങ്ങളും സ്വീകരിച്ചു.
2.29.78
हयांस्तित्तिरिकल्माषाञ्शुकपत्रनिभानपि ।
मयूरसदृशान्यान्सर्वाननिलरंहसः ॥ २.२९.७८ ॥
കാടപ്പക്ഷിയുടെ പുള്ളികളുള്ള, തത്തയുടെ തൂവൽ പോലെയുള്ള, മയിലിന് സമാനമായ, കാറ്റിന്റെ വേഗമുള്ള എല്ലാ കുതിരകളെയും (അവൻ സ്വീകരിച്ചു).
2.29.79
वृतः सुमहता राजन्बलेन चतुरङ्गिणा ।
आजगाम पुनर्वीरः शक्रप्रस्थं पुरोत्तमम् ॥ २.२९.७९ ॥
ഹേ രാജാവേ, ചതുരംഗ സേനയാൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ട ആ വീരൻ വീണ്ടും ശക്രപ്രസ്ഥം എന്ന ഉത്തമനഗരത്തിലേക്ക് വന്നു.
2.29.80
धर्मराजाय तत्पार्थो धनं सर्वं सवाहनम् ।
न्यवेदयदनुज्ञातस्तेन राज्ञा गृहान्ययौ ॥ २.२९.८० ॥
പാർത്ഥൻ ആ മുഴുവൻ ധനവും വാഹനങ്ങളോടുകൂടി എല്ലാം ധർമ്മരാജാവിനെ അറിയിച്ചു; രാജാവിന്റെ അനുമതി നേടി അവൻ വീട്ടിലേക്ക് പോയി.