મહાભારત · અધ્યાય 2.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.3.1
अथाब्रवीन्मयः पार्थमर्युनं जयतां वरम् ।
आपृच्छे त्वां गमिष्यामि पुनरेष्यामि चाप्यहम् ॥ २.३.१ ॥
ત્યારે મય જીતનારાઓમાં શ્રેષ્ઠ પાર્થ અર્જુનને બોલ્યો, "હું તમારી પાસેથી વિદાય લઉં છું; હું જઈશ અને ફરી આવીશ."
2.3.2
विश्रुतां त्रिषु लोकेषु पार्थ दिव्यां सभां तव ।
प्राणिनां विस्मयकरीं तव प्रियविवर्धिनीम्।
पाण्डवानां च सर्वेषां करिष्यामि धनञ्जय ॥ २.३.२ ॥
"હે પાર્થ, ત્રણેય લોકમાં વિખ્યાત, દિવ્ય, પ્રાણીઓને વિસ્મય પમાડનારી અને તને આનંદ આપનારી સભા હું પાંડવો માટે અને તે સૌ માટે બનાવીશ, હે ધનંજય."
2.3.3
उत्तरेण तु कैलासं मैनाकं पर्वतं प्रति ।
यियक्षमाणेषु पुरा दानवेषु मया कृतम् ॥ २.३.३ ॥
"ઉત્તર દિશામાં કૈલાસ, મૈનાક પર્વતની પાસે, પૂર્વે દાનવો યજ્ઞ કરવા ઇચ્છતા ત્યારે મારા દ્વારા તે બનાવવામાં આવી હતી."
2.3.4
चित्रं मणिमयं भाण्डं रम्यं बिन्दुसारः प्रति ।
सभायां सत्यसन्धस्य यदासीद्वृषपर्वणः ॥ २.३.४ ॥
"અદ્ભુત, મણિઓથી બનેલું, સુંદર પાત્ર — બિંદુસાર; જે સત્યસંધ વૃષપર્વાની સભામાં હતું."
2.3.5
आगमिष्यामि तद्गृह्य यदि तिष्ठति भारत ।
ततः सभां करिष्यामि पाण्डवस्य यशस्विनीम् ॥ २.३.५ ॥
"તે (પાત્ર) હજી ત્યાં હશે તો, હે ભારત, હું તેને લઈ આવીશ; પછી પાંડવ માટે યશસ્વી સભા બનાવીશ."
2.3.6
मनः प्रह्लादिनीं चित्रां सर्वरत्नविभूषिताम् ।
अस्ति बिन्दुसारस्युग्रा गदा च कुरुनन्दन ॥ २.३.६ ॥
"મનને આનંદ આપનારી, અદ્ભુત, સર્વ રત્નોથી શણગારેલી (એક ગદા) — બિંદુસારની ઉગ્ર ગદા પણ છે, હે કુરુનંદન."
2.3.7
निहिता यौवनाश्वेन राज्ञा हत्वा रणे रिपून् ।
सुवर्णबिन्दुभिश्चित्रा गुर्वी भारसहा दृढा ॥ २.३.७ ॥
યૌવનાશ્વ રાજાએ રણમાં શત્રુઓને હણીને આ રાખ્યું હતું. સોનેરી ટપકાંથી ચિત્રિત, ભારે, ભાર સહન કરનાર, દૃઢ.
2.3.8
सा वै शतसहस्रस्य सम्मिता शत्रुघातिनी ।
अनुरूपा च भीमस्य गाण्डीवं भवतो यथा ॥ २.३.८ ॥
તે શત્રુઓનો સંહાર કરનારી; લાખ શસ્ત્રો સમાન; ભીમને અનુરૂપ, જેમ તમારું ગાંડીવ.
2.3.9
वारुणश्च महाशङ्खो देवदत्तः सुघोषवान् ।
सर्वमेतत्प्रदास्यामि भवते नात्र संशयः ॥ २.३.९ ॥
વરુણનો મહાશંખ અને સુઘોષવાળો દેવદત્ત — આ બધું હું તમને આપીશ, એમાં સંશય નથી.
2.3.10
इत्युक्त्वा सोऽसुरः पार्थं प्रागुदीचीं दिशं गतः ।
अथोत्तरेण कैलासान्मैनाकं पर्वतं प्रति ॥ २.३.१० ॥
આમ કહીને તે અસુર પાર્થને છોડીને ઈશાન દિશા તરફ ગયો; પછી કૈલાસની ઉત્તરે મૈનાક પર્વત તરફ.
2.3.11
हिरण्यशृङ्गः सुमहान्महामणिमयो गिरिः ।
रम्यं बिन्दुसरो नाम यत्र राजा भगीरथः ॥ २.३.११ ॥
સોનેરી શિખરોવાળો, અતિ વિશાળ, મહામણિઓથી બનેલો પર્વત — ત્યાં બિંદુસર નામનું રમણીય સરોવર છે, જ્યાં રાજા ભગીરથ.
2.3.12
द्रुष्टुं भागीरथीं गङ्गामुवास बहुलाः समाः ।
यत्रेष्टं सर्वभूतानामीश्वरेण महात्मना ॥ २.३.१२ ॥
ભાગીરથી ગંગાને જોવા તે ઘણાં વર્ષો ત્યાં રહ્યો; ત્યાં મહાત્મા ઈશ્વરે સર્વ ભૂતોને ઇષ્ટ યજ્ઞ કર્યો.
2.3.13
आहृताः क्रतवो मुख्याः शतं भरतसत्तम ।
यत्र यूपा मणिमयाश्चैत्याश्चापि हिरण्मयाः ॥ २.३.१३ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, ત્યાં સો મુખ્ય યજ્ઞો કરવામાં આવ્યા; ત્યાં મણિમય યૂપો અને સુવર્ણમય ચૈત્યો પણ હતા.
2.3.14
शोभार्थं विहितास्तत्र न तु दृष्टान्ततः कृताः ।
यत्रेष्ट्वा स गतः सिद्धिं सहस्राक्षः शचीपतिः ॥ २.३.१४ ॥
તે ત્યાં શોભા માટે સ્થાપિત હતા, દૃષ્ટાંત તરીકે બનાવેલા નહોતા; ત્યાં યજ્ઞ કરીને સહસ્રાક્ષ શચીપતિ ઇન્દ્ર સિદ્ધિ પામ્યા.
2.3.15
यत्र भूतपतिः सृष्ट्वा सर्वाँल्लोकान्सनातनः ।
अपस्यते तिग्मतेजाः स्थितो भूतैः सहस्रशः ॥ २.३.१५ ॥
જ્યાં સર્વ લોકોનું સર્જન કરીને સનાતન ભૂતપતિ તીક્ષ્ણ તેજે હજારો ભૂતો સાથે ઊભેલા દેખાય છે.
2.3.16
नरनारायणौ ब्रह्मा यमः स्थाणुश्च पञ्चमः ।
उपासते यत्र परं सहस्रयुगपर्यये ॥ २.३.१६ ॥
નર-નારાયણ, બ્રહ્મા, યમ અને પાંચમા સ્થાણુ હજાર યુગોના અંતે ત્યાં પરમની ઉપાસના કરે છે.
2.3.17
यत्रेष्टं वासुदेवेन सत्त्रैर्वर्षगणान्बहून् ।
श्रद्दधानेन सततं धर्मसम्प्रतिपत्तये ॥ २.३.१७ ॥
જ્યાં ધર્મપ્રાપ્તિ માટે શ્રદ્ધાથી વાસુદેવે સતત ઘણાં વર્ષો સુધી સત્રયજ્ઞો વડે યજન કર્યું.
2.3.18
सुवर्णमालिनो यूपाश्चैत्याश्चाप्यतिभास्वराः ।
ददौ यत्र सहस्राणि प्रयुतानि च केशवः ॥ २.३.१८ ॥
સુવર્ણની માળાઓથી શોભિત યૂપો અને અતિ પ્રકાશિત ચૈત્યો હતા; ત્યાં કેશવે હજારો અને પ્રયુતોનું દાન આપ્યું.
2.3.19
तत्र गत्वा स जग्राह गदां शङ्खं च भारत ।
तस्माद्गिरेरुपादाय शिलाः सुरुचिरावहाः।
स्फाटिकं च सभाद्रव्यं यदासीद्वृषपर्वणः ॥ २.३.१९ ॥
ત્યાં જઈને તેણે, હે ભારત, ગદા અને શંખ લીધાં. તે પર્વતમાંથી સુંદર શિલાઓ અને વૃષપર્વાની સભાની સામગ્રી, સ્ફટિક, લીધાં.
2.3.20
किङ्करैः सह रक्षोभिर्यदरक्षन्महद्धनम् ।
तदगृह्णान्मयस्तत्र गत्वा सर्वं महाऽसुरः ॥ २.३.२० ॥
સેવકો અને રાક્ષસો સાથે જે મહાન ધનનું રક્ષણ થતું હતું, તે બધું મહાસુર મયે ત્યાં જઈને લઈ લીધું.
2.3.21
तदाहृत्य च तां चक्रे सोऽसुरोऽप्रतिमां सभाम् ।
विश्रुतां त्रिषु लोकेषु दिव्यां मणिमयीं शुभाम् ॥ २.३.२१ ॥
તે બધું લાવીને તે અસુરે ત્રણે લોકમાં વિખ્યાત, દિવ્ય, મણિમય અને શુભ એવી અપ્રતિમ સભા બનાવી.
2.3.22
गदां च भीमसेनाय प्रवरां प्रददौ तदा ।
देवदत्तं चार्जुनाय शङ्खप्रवरमुत्तमम् ॥ २.३.२२ ॥
ત્યારે તેણે ભીમસેનને શ્રેષ્ઠ ગદા આપી; અને અર્જુનને દેવદત્ત નામનો ઉત્તમ શ્રેષ્ઠ શંખ આપ્યો.
2.3.23
यस्य शङ्खस्य नादेन भूतानि प्रचकम्पिरे ।
स कालं कञ्चिदाश्वस्य विश्वकर्मा विचिन्त्य च ॥ २.३.२३ ॥
જે શંખના નાદથી સર્વ ભૂતો કંપી ઊઠ્યાં, તે વિશ્વકર્મા થોડો સમય વિશ્રામ કરીને અને વિચાર કરીને...
2.3.24
सभां प्रचक्रमे कर्तुं पाण्डवानां महात्मनाम् ।
अभिप्रायेण पार्थानां कृष्णस्य च महात्मनः ॥ २.३.२४ ॥
મહાત્મા પાંડવો માટે સભા બનાવવાનો આરંભ કર્યો, મહાત્મા કૃષ્ણ અને પાર્થોના અભિપ્રાય અનુસાર.
2.3.25
सर्वर्तुगुणसम्पन्नां दिव्यरूपामलङ्कृताम् ।
तर्पयित्वा द्विजश्रेष्ठान्पायसेन सहस्रशः।
सभा च सा महाराज शातकुम्भमयद्रुमा ॥ २.३.२५ ॥
બધી ઋતુઓના ગુણોથી સંપન્ન, દિવ્ય રૂપવાળી અને અલંકૃત તે સભાએ હજારો શ્રેષ્ઠ દ્વિજોને પાયસથી તૃપ્ત કર્યા. હે મહારાજ, તેના વૃક્ષો સોનાના હતા.
2.3.26
दशकिष्कुसहस्राणि समन्तादायताभवत् ।
यथा वह्नेर्यथार्कस्य सोमस्य च यथा सभा ॥ २.३.२६ ॥
દસ હજાર કિષ્કુ સુધી તે સભા ચારે બાજુ વિસ્તરેલી હતી; અગ્નિ, સૂર્ય અને ચંદ્રની જેમ તે સભા હતી.
2.3.27
भ्राजमाना तथाऽत्यर्थं दधार परमं वपुः ।
अभिघ्नतीव प्रभया प्रभामर्कस्य भास्वराम् ॥ २.३.२७ ॥
આ રીતે અત્યંત ઝળહળતી તે સભા પરમ રૂપ ધારણ કરેલી હતી; જાણે પોતાના પ્રકાશથી સૂર્યના તેજસ્વી પ્રકાશને પણ પ્રહાર કરતી હોય.
2.3.28
प्रबभौ ज्वलमानेव दिव्या दिव्येन वर्चसा ।
नवमेघप्रतीकाशा दिवमाकृत्य विष्ठिता।
आयता विपुला रम्या विपाप्मा विगतक्लमा ॥ २.३.२८ ॥
તે દિવ્ય સભા દિવ્ય તેજથી બળતી હોય તેમ ઝળહળી; નવા મેઘ જેવી આકાશને આવરીને ઊભી રહી; વિસ્તૃત, વિશાળ, રમણીય, પાપરહિત અને થાક વિનાની હતી.
2.3.29
उत्तमद्रव्यसम्पन्ना रत्नप्राकारतोरणा ।
बहुचित्रा बहुधना सुकृता विश्वकर्मणा ॥ २.३.२९ ॥
ઉત્તમ દ્રવ્યોથી સંપન્ન, રત્નજડિત પ્રાકાર અને તોરણવાળી, અત્યંત વિચિત્ર, ધનથી ભરેલી, વિશ્વકર્માએ સારી રીતે બનાવેલી.
2.3.30
न दाशार्ही सुधर्मा वा ब्रह्मणो वाथ तादृशी ।
सभा रूपेण सम्पन्ना यां चक्रे मतिमान्मयः ॥ २.३.३० ॥
દાશાર્હોની સુધર્મા પણ નહીં, બ્રહ્માની સભા પણ નહીં; બુદ્ધિમાન મયે બનાવેલી તે સભાના રૂપ સમાન બીજી કોઈ સભા નહોતી.
2.3.31
तां स्म तत्र मयेनोक्ता रक्षन्ति च वहन्ति च ।
सभामष्टौ सहस्राणि किङ्करा नाम राक्षसाः ॥ २.३.३१ ॥
મયે રચેલી તે સભાની રક્ષા અને વહન કિંકર નામના આઠ હજાર રાક્ષસો કરતા.
2.3.32
अन्तरिक्षचरा घोरा महाकाया महाबलाः ।
रक्ताक्षाः पिङ्गलाक्षाश्च शुक्तिकर्णाः प्रहारिणः ॥ २.३.३२ ॥
આકાશમાં વિચરનારા, ભયંકર, મહાકાય, મહાબલી, લાલ અને પીળી આંખોવાળા, શંખ જેવા કાનવાળા અને પ્રહાર કરનારા.
2.3.33
तस्यां सभायां नलिनीं चकाराप्रतिमां मयः ।
वैदूर्यपत्रविततां मणिनालमयाम्बुजाम् ॥ २.३.३३ ॥
તે સભામાં મયે એક અનુપમ કમલનું સરોવર રચ્યું; તેના પાંદડાં વૈડૂર્યના અને દાંડલાં મણિના હતા.
2.3.34
पद्मसौगन्धिकवतीं नानाद्विजगणायुताम् ।
पुष्पितैः पङ्कजैश्चित्रां कूर्मैर्मत्स्यैश्च काञ्चनैः।
चित्रस्फटिकसोपानां निष्पङ्कसलिलां शुभाम् ॥ २.३.३४ ॥
કમળ અને સૌગંધિક ફૂલોની સુગંધથી ભરેલી, અનેક પક્ષીસમૂહોથી યુક્ત, ખીલેલાં કમળોથી ચિત્રિત, સોનેરી કાચબા અને માછલીઓથી શોભિત, વિચિત્ર સ્ફટિક પગથિયાંવાળી, કાદવરહિત જળથી સુંદર.
2.3.35
मन्दानिलसमुद्धूतां मुक्ताबिन्दुभिराचिताम् ।
महामणिशिलापट्टबद्धपर्यन्तवेदिकाम् ॥ २.३.३५ ॥
મંદ પવનથી હલતી, મોતી જેવાં બિંદુઓથી આચ્છાદિત, જેની કિનારે મહામણિ શિલાપટ્ટોથી બંધાયેલી વેદિકા હતી.
2.3.36
मणिरत्नचितां तां तु केचिदभ्येत्य पार्थिवाः ।
दृष्ट्वापि नाभ्यजानन्त तेऽज्ञानात्प्रपतन्त्युत ॥ २.३.३६ ॥
મણિ અને રત્નોથી શણગારેલી તે સભા પાસે કેટલાક રાજાઓ આવ્યા; જોયા છતાં તેઓ તેને ઓળખી ન શક્યા; અજ્ઞાનથી તેઓ પડી જાય છે.
2.3.37
तां सभामभितो नित्यं पुष्पवन्तो महाद्रुमाः ।
आसन्नानाविधा लोलाः शीतच्छाया मनोरमाः ॥ २.३.३७ ॥
તે સભાની ચારેબાજુ હંમેશાં ફૂલોથી ભરેલાં મોટાં વૃક્ષો હતાં; અનેક પ્રકારનાં, લહેરાતાં, શીતળ છાયાવાળાં, મનોહર.
2.3.38
काननानि सुगन्धीनि पुष्करिण्यश्च सर्वशः ।
हंसकारण्डवोपेताश्चक्रवाकोपशोभिताः ॥ २.३.३८ ॥
સુગંધિત ઉપવનો અને સર્વત્ર કમળનાં તળાવો હતાં; હંસો અને કારંડવ પક્ષીઓથી યુક્ત, ચક્રવાકોથી શોભિત.
2.3.39
जलजानां च पद्मानां स्थलजानां च सर्वशः ।
मारुतो गन्धमादाय पाण्डवान्स्म निषेवते ॥ २.३.३९ ॥
પાણીમાં અને જમીન પર ખીલેલાં સર્વ કમળોની સુગંધ લઈને પવન પાંડવોની સેવા કરતો.
2.3.40
ईदृशीं तां सभां कृत्वा मासैः परिचतुर्दशैः ।
निष्ठितां धर्मराजाय मयो राजन्न्यवेदयत् ॥ २.३.४० ॥
એવી તે સભા લગભગ ચૌદ માસમાં બાંધીને પૂર્ણ કરીને, હે રાજન, મયે ધર્મરાજને નિવેદન કર્યું.