మహాభారతం · అధ్యాయం 2.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.3.1
अथाब्रवीन्मयः पार्थमर्युनं जयतां वरम् ।
आपृच्छे त्वां गमिष्यामि पुनरेष्यामि चाप्यहम् ॥ २.३.१ ॥
అప్పుడు మయుడు విజేతలలో శ్రేష్ఠుడైన పార్థుడు అర్జునునితో ఇలా అన్నాడు: "నేను నీ వద్ద సెలవు తీసుకుంటున్నాను; వెళ్తాను, మళ్లీ వస్తాను."
2.3.2
विश्रुतां त्रिषु लोकेषु पार्थ दिव्यां सभां तव ।
प्राणिनां विस्मयकरीं तव प्रियविवर्धिनीम्।
पाण्डवानां च सर्वेषां करिष्यामि धनञ्जय ॥ २.३.२ ॥
"పార్థా, మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధమైన, దివ్యమైన, ప్రాణులను విస్మయపరిచే, నీకు సంతోషం కలిగించే సభను పాండవుల కోసం, వారందరి కోసం నేను నిర్మిస్తాను, ధనంజయా."
2.3.3
उत्तरेण तु कैलासं मैनाकं पर्वतं प्रति ।
यियक्षमाणेषु पुरा दानवेषु मया कृतम् ॥ २.३.३ ॥
"ఉత్తరాన కైలాసం, మైనాక పర్వతం సమీపంలో, పూర్వం దానవులు యజ్ఞం చేయాలనుకున్నప్పుడు నా చేత అది నిర్మించబడింది."
2.3.4
चित्रं मणिमयं भाण्डं रम्यं बिन्दुसारः प्रति ।
सभायां सत्यसन्धस्य यदासीद्वृषपर्वणः ॥ २.३.४ ॥
"అద్భుతమైన, మణులతో చేయబడిన, అందమైన పాత్ర — బిందుసారం; అది సత్యసంధుడైన వృషపర్వుని సభలో ఉండేది."
2.3.5
आगमिष्यामि तद्गृह्य यदि तिष्ठति भारत ।
ततः सभां करिष्यामि पाण्डवस्य यशस्विनीम् ॥ २.३.५ ॥
"అది ఇంకా అక్కడ ఉంటే, భారతా, దానిని తీసుకువస్తాను; అప్పుడు పాండవుని కోసం యశస్వి అయిన సభను నిర్మిస్తాను."
2.3.6
मनः प्रह्लादिनीं चित्रां सर्वरत्नविभूषिताम् ।
अस्ति बिन्दुसारस्युग्रा गदा च कुरुनन्दन ॥ २.३.६ ॥
"మనసును సంతోషపెట్టే, అద్భుతమైన, అన్ని రత్నాలతో అలంకరించబడిన (ఒక గద) — బిందుసారుని ఉగ్రమైన గదా కూడా ఉంది, కురునందనా."
2.3.7
निहिता यौवनाश्वेन राज्ञा हत्वा रणे रिपून् ।
सुवर्णबिन्दुभिश्चित्रा गुर्वी भारसहा दृढा ॥ २.३.७ ॥
యౌవనాశ్వ రాజు యుద్ధంలో శత్రువులను సంహరించి దీనిని ఉంచాడు. బంగారు చుక్కలతో చిత్రితమైనది, బరువైనది, భారాన్ని మోయగలది, దృఢమైనది.
2.3.8
सा वै शतसहस्रस्य सम्मिता शत्रुघातिनी ।
अनुरूपा च भीमस्य गाण्डीवं भवतो यथा ॥ २.३.८ ॥
అది శత్రువులను సంహరించేది; లక్ష ఆయుధాలకు సమానమైనది; భీముడికి తగినది, మీ గాండీవంలా.
2.3.9
वारुणश्च महाशङ्खो देवदत्तः सुघोषवान् ।
सर्वमेतत्प्रदास्यामि भवते नात्र संशयः ॥ २.३.९ ॥
వరుణుని మహాశంఖం, మధుర ధ్వని గల దేవదత్తం — ఇవన్నీ నీకు ఇస్తాను; ఇందులో సందేహం లేదు.
2.3.10
इत्युक्त्वा सोऽसुरः पार्थं प्रागुदीचीं दिशं गतः ।
अथोत्तरेण कैलासान्मैनाकं पर्वतं प्रति ॥ २.३.१० ॥
ఇలా చెప్పి ఆ అసురుడు పార్థుని వద్ద నుండి ఈశాన్య దిక్కు వైపు వెళ్ళాడు; తరువాత కైలాసానికి ఉత్తరంగా మైనాక పర్వతం వైపు.
2.3.11
हिरण्यशृङ्गः सुमहान्महामणिमयो गिरिः ।
रम्यं बिन्दुसरो नाम यत्र राजा भगीरथः ॥ २.३.११ ॥
బంగారు శిఖరాలు గల, అతి పెద్ద, గొప్ప మణులతో కూడిన పర్వతం — అక్కడ బిందుసరం అనే రమణీయ సరస్సు ఉంది, అక్కడ రాజు భగీరథుడు ఉన్నాడు.
2.3.12
द्रुष्टुं भागीरथीं गङ्गामुवास बहुलाः समाः ।
यत्रेष्टं सर्वभूतानामीश्वरेण महात्मना ॥ २.३.१२ ॥
భాగీరథి గంగను చూడటానికి అతడు అనేక సంవత్సరాలు అక్కడ నివసించాడు; అక్కడ మహాత్ముడైన ఈశ్వరుడు సర్వప్రాణులకు ఇష్టమైన యజ్ఞాన్ని చేశాడు.
2.3.13
आहृताः क्रतवो मुख्याः शतं भरतसत्तम ।
यत्र यूपा मणिमयाश्चैत्याश्चापि हिरण्मयाः ॥ २.३.१३ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, అక్కడ నూరు ప్రధాన యజ్ఞాలు నిర్వహించబడ్డాయి; అక్కడ మణిమయ యూపాలు, బంగారు చైత్యాలు కూడా ఉన్నాయి.
2.3.14
शोभार्थं विहितास्तत्र न तु दृष्टान्ततः कृताः ।
यत्रेष्ट्वा स गतः सिद्धिं सहस्राक्षः शचीपतिः ॥ २.३.१४ ॥
అవి అక్కడ అందం కోసం ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి; ఉదాహరణగా కాదు. అక్కడే యజ్ఞం చేసి సహస్రాక్షుడు, శచీపతి ఇంద్రుడు సిద్ధిని పొందాడు.
2.3.15
यत्र भूतपतिः सृष्ट्वा सर्वाँल्लोकान्सनातनः ।
अपस्यते तिग्मतेजाः स्थितो भूतैः सहस्रशः ॥ २.३.१५ ॥
అక్కడ సర్వలోకాలను సృష్టించిన సనాతనుడైన భూతపతి, తీక్ష్ణ తేజస్సుతో, వేలాది భూతాలతో కూడి నిలిచి కనిపిస్తాడు.
2.3.16
नरनारायणौ ब्रह्मा यमः स्थाणुश्च पञ्चमः ।
उपासते यत्र परं सहस्रयुगपर्यये ॥ २.३.१६ ॥
నర-నారాయణులు, బ్రహ్మ, యముడు, ఐదవవాడైన స్థాణువు వేయి యుగాల ముగింపున అక్కడ పరమాత్ముని ఉపాసిస్తారు.
2.3.17
यत्रेष्टं वासुदेवेन सत्त्रैर्वर्षगणान्बहून् ।
श्रद्दधानेन सततं धर्मसम्प्रतिपत्तये ॥ २.३.१७ ॥
అక్కడ వాసుదేవుడు ధర్మసిద్ధి కోసం శ్రద్ధతో నిరంతరం అనేక సంవత్సరాలు సత్ర యజ్ఞాల ద్వారా యజనం చేశాడు.
2.3.18
सुवर्णमालिनो यूपाश्चैत्याश्चाप्यतिभास्वराः ।
ददौ यत्र सहस्राणि प्रयुतानि च केशवः ॥ २.३.१८ ॥
బంగారు మాలలు ధరించిన యూపాలు, అతి ప్రకాశవంతమైన చైత్యాలు కూడా ఉన్నాయి; అక్కడ కేశవుడు వేలాది, ప్రయుతాల దానం చేశాడు.
2.3.19
तत्र गत्वा स जग्राह गदां शङ्खं च भारत ।
तस्माद्गिरेरुपादाय शिलाः सुरुचिरावहाः।
स्फाटिकं च सभाद्रव्यं यदासीद्वृषपर्वणः ॥ २.३.१९ ॥
అక్కడికి వెళ్ళి అతడు, ఓ భారతా, గదను, శంఖాన్ని తీసుకున్నాడు. ఆ పర్వతం నుండి అందమైన రాళ్లను, వృషపర్వుడిది అయిన స్ఫటికం మరియు సభా సామగ్రిని తీసుకున్నాడు.
2.3.20
किङ्करैः सह रक्षोभिर्यदरक्षन्महद्धनम् ।
तदगृह्णान्मयस्तत्र गत्वा सर्वं महाऽसुरः ॥ २.३.२० ॥
సేవకులు, రాక్షసులతో కలిసి కాపాడుతున్న ఆ మహా ధనమంతటినీ మహాసురుడైన మయుడు అక్కడికి వెళ్ళి తీసుకున్నాడు.
2.3.21
तदाहृत्य च तां चक्रे सोऽसुरोऽप्रतिमां सभाम् ।
विश्रुतां त्रिषु लोकेषु दिव्यां मणिमयीं शुभाम् ॥ २.३.२१ ॥
వాటిని తెచ్చి ఆ అసురుడు మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధమైన, దివ్యమైన, మణిమయమైన, శుభకరమైన అసాటి సభను నిర్మించాడు.
2.3.22
गदां च भीमसेनाय प्रवरां प्रददौ तदा ।
देवदत्तं चार्जुनाय शङ्खप्रवरमुत्तमम् ॥ २.३.२२ ॥
అప్పుడు అతడు భీమసేనుడికి శ్రేష్ఠమైన గదను ఇచ్చాడు; అర్జునుడికి దేవదత్తం అనే ఉత్తమమైన శ్రేష్ఠ శంఖాన్ని ఇచ్చాడు.
2.3.23
यस्य शङ्खस्य नादेन भूतानि प्रचकम्पिरे ।
स कालं कञ्चिदाश्वस्य विश्वकर्मा विचिन्त्य च ॥ २.३.२३ ॥
ఆ శంఖ ధ్వనితో సర్వ ప్రాణులు వణికిపోయాయో, ఆ విశ్వకర్మ కొంతకాలం విశ్రమించి, ఆలోచించి...
2.3.24
सभां प्रचक्रमे कर्तुं पाण्डवानां महात्मनाम् ।
अभिप्रायेण पार्थानां कृष्णस्य च महात्मनः ॥ २.३.२४ ॥
మహాత్ములైన పాండవుల కోసం సభను నిర్మించడం ప్రారంభించాడు; మహాత్ముడైన కృష్ణుని, పార్థుల అభిప్రాయం ప్రకారం.
2.3.25
सर्वर्तुगुणसम्पन्नां दिव्यरूपामलङ्कृताम् ।
तर्पयित्वा द्विजश्रेष्ठान्पायसेन सहस्रशः।
सभा च सा महाराज शातकुम्भमयद्रुमा ॥ २.३.२५ ॥
అన్ని ఋతువుల గుణాలతో నిండిన, దివ్య రూపం గల, అలంకృతమైన ఆ సభ, వేలాది శ్రేష్ఠ ద్విజులను పాయసంతో తృప్తిపరిచింది. ఓ మహారాజా, దాని వృక్షాలు బంగారంతో చేయబడినవి.
2.3.26
दशकिष्कुसहस्राणि समन्तादायताभवत् ।
यथा वह्नेर्यथार्कस्य सोमस्य च यथा सभा ॥ २.३.२६ ॥
పదివేల కిష్కుల మేర ఆ సభ నాలుగు వైపులా విస్తరించి ఉంది; అగ్ని, సూర్యుడు, చంద్రుడు వలె ఆ సభ ఉంది.
2.3.27
भ्राजमाना तथाऽत्यर्थं दधार परमं वपुः ।
अभिघ्नतीव प्रभया प्रभामर्कस्य भास्वराम् ॥ २.३.२७ ॥
ఇలా అత్యంత ప్రకాశిస్తూ ఆ సభ పరమ రూపాన్ని ధరించింది; తన కాంతితో సూర్యుని ప్రకాశవంతమైన కాంతిని కూడా అణచివేస్తున్నట్లు ఉంది.
2.3.28
प्रबभौ ज्वलमानेव दिव्या दिव्येन वर्चसा ।
नवमेघप्रतीकाशा दिवमाकृत्य विष्ठिता।
आयता विपुला रम्या विपाप्मा विगतक्लमा ॥ २.३.२८ ॥
ఆ దివ్య సభ దివ్య తేజస్సుతో మండుతున్నట్లు ప్రకాశించింది; కొత్త మేఘం వలె ఆకాశాన్ని కప్పుతూ నిలిచింది; విశాలమై, గొప్పదై, రమణీయమై, పాపరహితమై, అలసట లేనిదిగా ఉంది.
2.3.29
उत्तमद्रव्यसम्पन्ना रत्नप्राकारतोरणा ।
बहुचित्रा बहुधना सुकृता विश्वकर्मणा ॥ २.३.२९ ॥
ఉత్తమ ద్రవ్యాలతో నిండి, రత్నఖచిత ప్రాకారాలు, తోరణాలతో, అత్యంత విచిత్రమై, ధనసంపన్నమై, విశ్వకర్మచే బాగా నిర్మితమైనది.
2.3.30
न दाशार्ही सुधर्मा वा ब्रह्मणो वाथ तादृशी ।
सभा रूपेण सम्पन्ना यां चक्रे मतिमान्मयः ॥ २.३.३० ॥
దాశార్హుల సుధర్మ కాదు, బ్రహ్మ సభ కూడా కాదు; తెలివైన మయుడు నిర్మించిన ఆ సభతో రూపంలో సమానమైనది మరొకటి లేదు.
2.3.31
तां स्म तत्र मयेनोक्ता रक्षन्ति च वहन्ति च ।
सभामष्टौ सहस्राणि किङ्करा नाम राक्षसाः ॥ २.३.३१ ॥
మయుడు నిర్మించిన ఆ సభను ఎనిమిది వేల కింకరులనే రాక్షసులు రక్షిస్తూ మోస్తూ ఉండేవారు.
2.3.32
अन्तरिक्षचरा घोरा महाकाया महाबलाः ।
रक्ताक्षाः पिङ्गलाक्षाश्च शुक्तिकर्णाः प्रहारिणः ॥ २.३.३२ ॥
ఆకాశంలో సంచరించేవారు, భయంకరులు, మహాకాయులు, మహాబలులు, ఎర్రని కన్నులు, పింగళ కన్నులు, శంఖాకార చెవులు కలవారు, ప్రహరించేవారు.
2.3.33
तस्यां सभायां नलिनीं चकाराप्रतिमां मयः ।
वैदूर्यपत्रविततां मणिनालमयाम्बुजाम् ॥ २.३.३३ ॥
ఆ సభలో మయుడు అసాటి కమలపు మడుగును నిర్మించాడు; దాని ఆకులు వైడూర్యమణులతో, కాడలు మణులతో చేయబడినవి.
2.3.34
पद्मसौगन्धिकवतीं नानाद्विजगणायुताम् ।
पुष्पितैः पङ्कजैश्चित्रां कूर्मैर्मत्स्यैश्च काञ्चनैः।
चित्रस्फटिकसोपानां निष्पङ्कसलिलां शुभाम् ॥ २.३.३४ ॥
పద్మాలు, సౌగంధిక పుష్పాల సుగంధంతో నిండినది, అనేక పక్షిసమూహాలతో కూడినది, వికసించిన పద్మాలతో చిత్రమైనది, బంగారు తాబేళ్లు, చేపలతో అలంకృతమైనది, విచిత్ర స్ఫటిక మెట్లు కలది, బురదలేని నీటితో శుభమైనది.
2.3.35
मन्दानिलसमुद्धूतां मुक्ताबिन्दुभिराचिताम् ।
महामणिशिलापट्टबद्धपर्यन्तवेदिकाम् ॥ २.३.३५ ॥
మృదువైన గాలికి కదిలి, ముత్యాల బిందువులతో కప్పబడి, అంచుల చుట్టూ గొప్ప మణిశిలా పలకలతో కట్టబడిన వేదికను కలిగి ఉన్నది.
2.3.36
मणिरत्नचितां तां तु केचिदभ्येत्य पार्थिवाः ।
दृष्ट्वापि नाभ्यजानन्त तेऽज्ञानात्प्रपतन्त्युत ॥ २.३.३६ ॥
మణులు రత్నాలతో అలంకరించబడిన ఆ సభను కొంతమంది రాజులు సమీపించారు; చూసినా కూడా గుర్తించలేదు; అజ్ఞానంతో వారు పడిపోతారు.
2.3.37
तां सभामभितो नित्यं पुष्पवन्तो महाद्रुमाः ।
आसन्नानाविधा लोलाः शीतच्छाया मनोरमाः ॥ २.३.३७ ॥
ఆ సభ చుట్టూ ఎల్లప్పుడూ పుష్పించిన గొప్ప వృక్షాలు ఉండేవి; అనేక రకాలవి, ఊగుతూ, చల్లని నీడనిచ్చే, మనోహరమైనవి.
2.3.38
काननानि सुगन्धीनि पुष्करिण्यश्च सर्वशः ।
हंसकारण्डवोपेताश्चक्रवाकोपशोभिताः ॥ २.३.३८ ॥
సుగంధభరితమైన తోటలు, అన్నిచోట్ల పద్మ సరస్సులు ఉండేవి; హంసలు, కారండవ పక్షులతో నిండి, చక్రవాకాలతో అలంకరించబడినవి.
2.3.39
जलजानां च पद्मानां स्थलजानां च सर्वशः ।
मारुतो गन्धमादाय पाण्डवान्स्म निषेवते ॥ २.३.३९ ॥
నీటిలో పుట్టిన పద్మాలు, నేలపై పుట్టిన పుష్పాల సుగంధాన్ని తీసుకుని గాలి పాండవులను సేవించేది.
2.3.40
ईदृशीं तां सभां कृत्वा मासैः परिचतुर्दशैः ।
निष्ठितां धर्मराजाय मयो राजन्न्यवेदयत् ॥ २.३.४० ॥
అటువంటి ఆ సభను సుమారు పద్నాలుగు నెలల్లో నిర్మించి పూర్తిచేసి, ఓ రాజా, మయుడు ధర్మరాజుకు నివేదించాడు.