มหาภารตะ · อัธยายะ 2.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.3.1
अथाब्रवीन्मयः पार्थमर्युनं जयतां वरम् ।
आपृच्छे त्वां गमिष्यामि पुनरेष्यामि चाप्यहम् ॥ २.३.१ ॥
จากนั้นมยะได้กล่าวแก่ปารถะอรชุน ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ชนะว่า ข้าขอลาท่าน ข้าจะไป และข้าจะกลับมาอีก
2.3.2
विश्रुतां त्रिषु लोकेषु पार्थ दिव्यां सभां तव ।
प्राणिनां विस्मयकरीं तव प्रियविवर्धिनीम्।
पाण्डवानां च सर्वेषां करिष्यामि धनञ्जय ॥ २.३.२ ॥
ดูก่อนปารถะ ข้าจะสร้างท้องพระโรงทิพย์ให้แก่ปาณฑพ และแก่ทุกพระองค์ ท้องพระโรงที่มีชื่อเสียงในสามโลก ทำให้สัตว์ทั้งหลายตื่นตะลึง และเพิ่มความยินดีของท่าน ดูก่อนธนัญชัย
2.3.3
उत्तरेण तु कैलासं मैनाकं पर्वतं प्रति ।
यियक्षमाणेषु पुरा दानवेषु मया कृतम् ॥ २.३.३ ॥
ทางทิศเหนือ ใกล้ภูเขาไกลาสะ ใกล้ภูเขาไมนากะ แต่ก่อนเมื่อพวกทานพกำลังจะบูชายัญ สิ่งนั้นได้ถูกสร้างขึ้นโดยข้า
2.3.4
चित्रं मणिमयं भाण्डं रम्यं बिन्दुसारः प्रति ।
सभायां सत्यसन्धस्य यदासीद्वृषपर्वणः ॥ २.३.४ ॥
ภาชนะอันวิจิตรประดับมณี งดงามยิ่ง คือพินทุสาระ ซึ่งเคยอยู่ในท้องพระโรงของวฤษปรรวัน ผู้ซื่อสัตย์ต่อคำปฏิญาณ
2.3.5
आगमिष्यामि तद्गृह्य यदि तिष्ठति भारत ।
ततः सभां करिष्यामि पाण्डवस्य यशस्विनीम् ॥ २.३.५ ॥
หากมันยังคงอยู่ที่นั่น ดูก่อนภารตะ ข้าจะนำมันกลับมาเมื่อได้รับมา แล้วข้าจะสร้างท้องพระโรงอันรุ่งโรจน์ให้แก่ปาณฑพ
2.3.6
मनः प्रह्लादिनीं चित्रां सर्वरत्नविभूषिताम् ।
अस्ति बिन्दुसारस्युग्रा गदा च कुरुनन्दन ॥ २.३.६ ॥
ดูก่อนความยินดีของกุรุ ยังมีคทาของพินทุสาระอยู่ที่นั่นด้วย เป็นคทาที่ดุร้าย ทำให้จิตใจชื่นบาน วิจิตร ประดับด้วยอัญมณีทุกชนิด
2.3.7
निहिता यौवनाश्वेन राज्ञा हत्वा रणे रिपून् ।
सुवर्णबिन्दुभिश्चित्रा गुर्वी भारसहा दृढा ॥ २.३.७ ॥
ถูกวางไว้ที่นั่นโดยพระเจ้ายุวนาศวะ ผู้ทรงสังหารศัตรูในสนามรบ คทาประดับด้วยจุดทองคำ หนัก สามารถรับน้ำหนักได้ และแข็งแกร่ง
2.3.8
सा वै शतसहस्रस्य सम्मिता शत्रुघातिनी ।
अनुरूपा च भीमस्य गाण्डीवं भवतो यथा ॥ २.३.८ ॥
แท้จริงแล้วคทานี้เทียบเท่าได้กับหนึ่งแสน และเป็นผู้สังหารศัตรู เหมาะกับภีมะ ดังเช่นคาณฑีวะเหมาะกับท่าน
2.3.9
वारुणश्च महाशङ्खो देवदत्तः सुघोषवान् ।
सर्वमेतत्प्रदास्यामि भवते नात्र संशयः ॥ २.३.९ ॥
สังข์ใหญ่ของวรุณ และเทวทัตต์ที่มีเสียงไพเราะ ทั้งหมดนี้ข้าจะมอบให้แก่ท่าน ในเรื่องนี้ไม่มีข้อสงสัยเลย
2.3.10
इत्युक्त्वा सोऽसुरः पार्थं प्रागुदीचीं दिशं गतः ।
अथोत्तरेण कैलासान्मैनाकं पर्वतं प्रति ॥ २.३.१० ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว อสูรนั้นก็จากปารถะไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ แล้วจากนั้นไปทางเหนือของไกลาสะ มุ่งสู่ภูเขาไมนากะ
2.3.11
हिरण्यशृङ्गः सुमहान्महामणिमयो गिरिः ।
रम्यं बिन्दुसरो नाम यत्र राजा भगीरथः ॥ २.३.११ ॥
ภูเขาที่มียอดสีทอง ยิ่งใหญ่ และประกอบด้วยอัญมณีอันยิ่งใหญ่ ที่นั่นมีทะเลสาบอันงดงามชื่อว่าพินทุสาระ ซึ่งพระเจ้าภคีรถทรงอยู่ที่นั่น
2.3.12
द्रुष्टुं भागीरथीं गङ्गामुवास बहुलाः समाः ।
यत्रेष्टं सर्वभूतानामीश्वरेण महात्मना ॥ २.३.१२ ॥
เพื่อเฝ้ามองแม่น้ำคงคาแห่งภาคีรถี พระองค์ประทับอยู่ที่นั่นหลายปี ที่ซึ่งพระผู้เป็นเจ้าผู้มีจิตใหญ่ ได้ทรงประกอบพิธีบูชายัญที่สัตว์ทั้งปวงปรารถนา
2.3.13
आहृताः क्रतवो मुख्याः शतं भरतसत्तम ।
यत्र यूपा मणिमयाश्चैत्याश्चापि हिरण्मयाः ॥ २.३.१३ ॥
ดูก่อนผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ภารตะ ที่นั่นได้มีการประกอบพิธีบูชายัญสำคัญหนึ่งร้อยครั้ง และมีเสาบูชายัญประดับมณี กับเจดีย์ทองคำด้วย
2.3.14
शोभार्थं विहितास्तत्र न तु दृष्टान्ततः कृताः ।
यत्रेष्ट्वा स गतः सिद्धिं सहस्राक्षः शचीपतिः ॥ २.३.१४ ॥
สิ่งเหล่านั้นถูกจัดไว้ที่นั่นเพื่อความงาม มิได้สร้างขึ้นเป็นตัวอย่าง ที่นั่น หลังจากบูชายัญแล้ว อินทร์ผู้มีพันตา เจ้าแห่งศจี ได้บรรลุความสำเร็จ
2.3.15
यत्र भूतपतिः सृष्ट्वा सर्वाँल्लोकान्सनातनः ।
अपस्यते तिग्मतेजाः स्थितो भूतैः सहस्रशः ॥ २.३.१५ ॥
ที่นั่น เจ้าแห่งสรรพสัตว์นิรันดร์ หลังจากสร้างโลกทั้งปวงแล้ว ปรากฏพระองค์ด้วยรัศมีอันคมกล้า ประทับอยู่ท่ามกลางสรรพสัตว์นับพัน
2.3.16
नरनारायणौ ब्रह्मा यमः स्थाणुश्च पञ्चमः ।
उपासते यत्र परं सहस्रयुगपर्यये ॥ २.३.१६ ॥
นระและนารายณ์ พระพรหม พระยม และพระสถาณุ ผู้เป็นองค์ที่ห้า บูชาพระสูงสุดที่นั่น เมื่อสิ้นสุดพันยุค
2.3.17
यत्रेष्टं वासुदेवेन सत्त्रैर्वर्षगणान्बहून् ।
श्रद्दधानेन सततं धर्मसम्प्रतिपत्तये ॥ २.३.१७ ॥
ที่นั่น พระวาสุเทพ ผู้ศรัทธามั่นคงอยู่เสมอ ได้ประกอบพิธีบูชายัญผ่านการประชุมพิธีอันยาวนานนับปี เพื่อให้บรรลุธรรม
2.3.18
सुवर्णमालिनो यूपाश्चैत्याश्चाप्यतिभास्वराः ।
ददौ यत्र सहस्राणि प्रयुतानि च केशवः ॥ २.३.१८ ॥
เสาบูชายัญประดับด้วยทองคำมาลัย และเจดีย์ที่เปล่งรัศมียิ่งนัก มีอยู่ที่นั่น ที่ซึ่งพระเกศวะได้ทรงพระราชทานทานเป็นพันและหมื่น
2.3.19
तत्र गत्वा स जग्राह गदां शङ्खं च भारत ।
तस्माद्गिरेरुपादाय शिलाः सुरुचिरावहाः।
स्फाटिकं च सभाद्रव्यं यदासीद्वृषपर्वणः ॥ २.३.१९ ॥
ดูก่อนภารตะ เมื่อไปถึงที่นั่นแล้ว เขาได้หยิบคทาและสังข์ จากนั้นได้หยิบก้อนหินอันงดงาม จากภูเขานั้น และแก้วผลึก กับวัสดุอื่นสำหรับท้องพระโรงที่เคยเป็นของวฤษปรรวัน
2.3.20
किङ्करैः सह रक्षोभिर्यदरक्षन्महद्धनम् ।
तदगृह्णान्मयस्तत्र गत्वा सर्वं महाऽसुरः ॥ २.३.२० ॥
ทรัพย์สมบัติอันมหาศาลที่ถูกรักษาไว้พร้อมกับบริวารและรากษสทั้งหลาย มยะผู้เป็นอสูรใหญ่ได้ไปที่นั่นและนำทั้งหมดนั้นไป
2.3.21
तदाहृत्य च तां चक्रे सोऽसुरोऽप्रतिमां सभाम् ।
विश्रुतां त्रिषु लोकेषु दिव्यां मणिमयीं शुभाम् ॥ २.३.२१ ॥
อสุรนั้นนำวัสดุเหล่านั้นมา แล้วสร้างท้องพระโรงที่หาอะไรเทียบมิได้ มีชื่อเสียงไปทั่วสามโลก เป็นทิพย์ ประดับด้วยอัญมณี และเป็นมงคล
2.3.22
गदां च भीमसेनाय प्रवरां प्रददौ तदा ।
देवदत्तं चार्जुनाय शङ्खप्रवरमुत्तमम् ॥ २.३.२२ ॥
แล้วเขามอบกระบองอันเลิศให้แก่ภีมเสน และมอบสังข์ที่ประเสริฐที่สุด ชื่อเทวทัตต์ ให้แก่อรชุน
2.3.23
यस्य शङ्खस्य नादेन भूतानि प्रचकम्पिरे ।
स कालं कञ्चिदाश्वस्य विश्वकर्मा विचिन्त्य च ॥ २.३.२३ ॥
เสียงสังข์ของอรชุนทำให้สรรพสัตว์ทั้งหลายสั่นสะท้าน วิศวกรรมพักผ่อนอยู่ครู่หนึ่งแล้วจึงตรึกตรองอยู่
2.3.24
सभां प्रचक्रमे कर्तुं पाण्डवानां महात्मनाम् ।
अभिप्रायेण पार्थानां कृष्णस्य च महात्मनः ॥ २.३.२४ ॥
เขาเริ่มสร้างท้องพระโรงให้แก่ปาณฑพผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ตามพระประสงค์ของพระกฤษณะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่และของบุตรแห่งเทราปที
2.3.25
सर्वर्तुगुणसम्पन्नां दिव्यरूपामलङ्कृताम् ।
तर्पयित्वा द्विजश्रेष्ठान्पायसेन सहस्रशः।
सभा च सा महाराज शातकुम्भमयद्रुमा ॥ २.३.२५ ॥
ท้องพระโรงนั้นพรั่งพร้อมด้วยคุณสมบัติของทุกฤดูกาล มีรูปทิพย์และประดับประดา ได้เลี้ยงพราหมณ์ผู้ประเสริฐนับพันด้วยข้าวปายาสนม โอ มหาราช ต้นไม้ในท้องพระโรงนั้นทำด้วยทองคำ
2.3.26
दशकिष्कुसहस्राणि समन्तादायताभवत् ।
यथा वह्नेर्यथार्कस्य सोमस्य च यथा सभा ॥ २.३.२६ ॥
ท้องพระโรงกว้างสิบพันกิษกุ แผ่ขยายออกไปทุกทิศ สุกสว่างดุจไฟ ดุจดวงอาทิตย์ และดุจดวงจันทร์
2.3.27
भ्राजमाना तथाऽत्यर्थं दधार परमं वपुः ।
अभिघ्नतीव प्रभया प्रभामर्कस्य भास्वराम् ॥ २.३.२७ ॥
ท้องพระโรงนั้นรุ่งเรืองยิ่งนัก มีรูปร่างอันสูงสุด ราวกับจะกลบรัศมีอันโชติช่วงของดวงอาทิตย์ด้วยรัศมีของตนเอง
2.3.28
प्रबभौ ज्वलमानेव दिव्या दिव्येन वर्चसा ।
नवमेघप्रतीकाशा दिवमाकृत्य विष्ठिता।
आयता विपुला रम्या विपाप्मा विगतक्लमा ॥ २.३.२८ ॥
ท้องพระโรงทิพย์นั้นส่องแสงรุ่งโรจน์ดุจลุกโชนด้วยความงามอันเป็นทิพย์ ตั้งอยู่ปกคลุมท้องฟ้าดุจเมฆใหม่ กว้างขวาง ใหญ่โต งดงาม ปราศจากบาป และปลอดจากความเหนื่อยล้า
2.3.29
उत्तमद्रव्यसम्पन्ना रत्नप्राकारतोरणा ।
बहुचित्रा बहुधना सुकृता विश्वकर्मणा ॥ २.३.२९ ॥
พรั่งพร้อมด้วยวัสดุอันเลิศ มีกำแพงและซุ้มประตูประดับอัญมณี มหัศจรรย์ยิ่งนัก มีทรัพย์สมบัติมากมาย สร้างขึ้นอย่างประณีตโดยวิศวกรรม
2.3.30
न दाशार्ही सुधर्मा वा ब्रह्मणो वाथ तादृशी ।
सभा रूपेण सम्पन्ना यां चक्रे मतिमान्मयः ॥ २.३.३० ॥
ทั้งสุธรรมาแห่งทศารหะ และท้องพระโรงของพระพรหม ก็หาเทียบรูปโฉมได้กับท้องพระโรงนั้นไม่ ซึ่งมยะผู้ฉลาดได้สร้างขึ้น
2.3.31
तां स्म तत्र मयेनोक्ता रक्षन्ति च वहन्ति च ।
सभामष्टौ सहस्राणि किङ्करा नाम राक्षसाः ॥ २.३.३१ ॥
ท้องพระโรงนั้นมีรากษสแปดพันตนชื่อกิงกร เฝ้ารักษาและแบกหามไว้ ตามที่มยะได้สั่งไว้
2.3.32
अन्तरिक्षचरा घोरा महाकाया महाबलाः ।
रक्ताक्षाः पिङ्गलाक्षाश्च शुक्तिकर्णाः प्रहारिणः ॥ २.३.३२ ॥
รากษสเหล่านั้นท่องไปในอากาศ น่ากลัว มีร่างกายใหญ่โต มีกำลังมาก ตาแดงและตาเหลือง มีหูเป็นรูปหอยสังข์ และชอบลงมือทำร้าย
2.3.33
तस्यां सभायां नलिनीं चकाराप्रतिमां मयः ।
वैदूर्यपत्रविततां मणिनालमयाम्बुजाम् ॥ २.३.३३ ॥
ในท้องพระโรงนั้น มยะได้สร้างสระบัวที่หาที่เปรียบมิได้ มีใบปูด้วยไพฑูรย์ และมีก้านทำด้วยอัญมณี
2.3.34
पद्मसौगन्धिकवतीं नानाद्विजगणायुताम् ।
पुष्पितैः पङ्कजैश्चित्रां कूर्मैर्मत्स्यैश्च काञ्चनैः।
चित्रस्फटिकसोपानां निष्पङ्कसलिलां शुभाम् ॥ २.३.३४ ॥
สระนั้นหอมฟุ้งด้วยดอกบัวและดอกสอน มีฝูงนกนานาชนิดอาศัยอยู่ งดงามด้วยดอกบัวที่บาน ประดับด้วยเต่าและปลาทอง มีบันไดที่ทำจากผลึกหลากสี และน้ำใสปราศจากตม งามยิ่งนัก
2.3.35
मन्दानिलसमुद्धूतां मुक्ताबिन्दुभिराचिताम् ।
महामणिशिलापट्टबद्धपर्यन्तवेदिकाम् ॥ २.३.३५ ॥
ถูกลมอ่อนพัดไหว โปรยปรายด้วยหยดน้ำดุจไข่มุก มีขอบสระปูด้วยแผ่นหินอัญมณีอันใหญ่ยึดติดรอบขอบ
2.3.36
मणिरत्नचितां तां तु केचिदभ्येत्य पार्थिवाः ।
दृष्ट्वापि नाभ्यजानन्त तेऽज्ञानात्प्रपतन्त्युत ॥ २.३.३६ ॥
บรรดาพระราชาบางพระองค์เข้ามาใกล้ท้องพระโรงที่ประดับด้วยอัญมณีและรัตนะ แม้เห็นแล้วก็ไม่รู้จัก ด้วยความไม่รู้ พวกเขาจึงตกลงไปในนั้น
2.3.37
तां सभामभितो नित्यं पुष्पवन्तो महाद्रुमाः ।
आसन्नानाविधा लोलाः शीतच्छाया मनोरमाः ॥ २.३.३७ ॥
รอบท้องพระโรงนั้นมีต้นไม้ใหญ่ออกดอกหลายชนิดอยู่เสมอ โยกไหว ให้ร่มเงาเย็น และน่าชื่นใจ
2.3.38
काननानि सुगन्धीनि पुष्करिण्यश्च सर्वशः ।
हंसकारण्डवोपेताश्चक्रवाकोपशोभिताः ॥ २.३.३८ ॥
มีสวนป่าหอมหวานและสระบัวทุกแห่ง เต็มไปด้วยหงส์และนกการัณฑวะ และประดับด้วยนกจักรพาก
2.3.39
जलजानां च पद्मानां स्थलजानां च सर्वशः ।
मारुतो गन्धमादाय पाण्डवान्स्म निषेवते ॥ २.३.३९ ॥
ลมพัดเอากลิ่นหอมของดอกบัวที่เกิดในน้ำและบนบก มาโอบอุ้มบรรดาปาณฑพอยู่เสมอ
2.3.40
ईदृशीं तां सभां कृत्वा मासैः परिचतुर्दशैः ।
निष्ठितां धर्मराजाय मयो राजन्न्यवेदयत् ॥ २.३.४० ॥
โอ พระราชา มยะสร้างท้องพระโรงเช่นนั้นเสร็จภายในราวสิบสี่เดือน แล้วได้กราบทูลพระธรรมราชา